ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತತ್ಪರಮಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಚಿಂತಯಂತೀ ಹೃದಾ ಕಿಯತ್ । ಪಾದಾಂಗುಷ್ಠೇನಾ ಲಿಖಂತೀ ಭುವಂ ನಮ್ರಾನನಾ ಸ್ಥಿತಾ
ಆ ಪರಮ ಆಶ್ಚರ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಆಕೆ ಸ್ವಂತ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಯೋಚಿಸುತ್ತಾ, ತಲೆಬಾಗಿಕೊಂಡು, ಪಾದದ ಅಂಗುಷ್ಠದಿಂದ ನೆಲವನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸುತ್ತಾ ನಿಂತಳು.
ತತಸ್ತಾಸಾಂ ಸಂಭ್ರಮೋಽಭೂದ್ದೃಷ್ಟೀನಾಂ ಚ ಪರಸ್ಪರಮ್ । ಕೇಯಂ ಮದೀಯಜಾತೀಯಾ ಚಿರೇಣಾನಸ್ತಕೌತುಕಾ
ಆಗ ಅವಳಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಯಿತು; ಪರಸ್ಪರ ದೃಷ್ಟಿ ವಿನಿಮಯವೂ ನಡೆಯಿತು: 'ಇವಳು ಯಾರು? ನಮ್ಮಂತೆಯೇ ಇದ್ದು, ಇಷ್ಟು ಕಾಲದ ನಂತರ ಬಂದವಳು, ಕುತೂಹಲ ಹುಟ್ಟಿಸುವವಳು ಯಾರು?' ಎಂದು.
ಇತಿ ಸರ್ವಾಃ ಸಮಾಲೋಕ್ಯ ಜ್ಞಾತವ್ಯೇಯಮಿತಿ ಕ್ಷಣಮ್ । ಆಮಂತ್ರ್ಯ ಮಂತ್ರಣಾಭಿಜ್ಞಾಃ ಕೌತುಕಾದ್ದ್ರಷ್ಟುಮಾಗತಾಃ
ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲರೂ ಅವಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, 'ಈಕೆ ಯಾರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು' ಎಂದು ಕ್ಷಣಮಾತ್ರ ಯೋಚಿಸಿದರು. ಸಲಹೆ ನೀಡುವವರನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಕುತೂಹಲದಿಂದ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಲು ಬಂದರು.
ಆಗತ್ಯ ತಾಸಾಮೇಕಾಥ ನಾಮ್ನಾ ಪ್ರಿಯಮುದಾ ಮತಾ । ಗಿರಾ ಮಧುರಯಾ ಪ್ರೀತ್ಯಾ ತಾಮುವಾಚ ಮನಸ್ವಿನೀ
ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬಳು, ಪ್ರಿಯಮುದಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು, ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಮಧುರವಾದ ಮಾತಿನಿಂದ, ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಆ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದಳು.
ಪ್ರಿಯಮುದೋವಾಚ-। ಕಾಸಿ ತ್ವಂ ಕಸ್ಯ ಕನ್ಯಾಸಿ ಕಸ್ಯ ತ್ವಂ ಪ್ರಾಣವಲ್ಲಭಾ । ಜಾತಾ ಕುತ್ರಾಸಿ ಕೇನಾಸ್ಮಿನ್ನಾನೀತಾ ವಾ ಗತಾ ಸ್ವಯಮ್
ಪ್ರಿಯಮುದಾ ಹೇಳಿದಳು: 'ನೀನು ಯಾರು? ಯಾರ ಮಗಳು? ಯಾರ ಪ್ರಿಯೆ? ಎಲ್ಲಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದೆಯೆ? ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದರು, ಅಥವಾ ನೀನೇ ಬಂದೆಯೆ?'
ಏತಚ್ಚ ಸರ್ವಮಸ್ಮಾಕಂ ಕಥ್ಯತಾಂ ಚಿಂತಯಾ ಕಿಮು । ಸ್ಥಾನೇಽಸ್ಮಿನ್ಪರಮಾನಂದೇ ಕಸ್ಯಾಪಿ ದುಃಖಮಸ್ತಿ ಕಿಮ್
'ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಮಗೆ ಹೇಳು—ನೀನು ಏನು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ? ಈ ಪರಮ ಆನಂದದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಯಾರಿಗಾದರೂ ದುಃಖವಿದೆಯೆ?'
ಇತಿ ಪೃಷ್ಟಾ ತಯಾ ಸಾ ತು ವಿನಯಾವನತಿಂ ಗತಾ । ಉವಾಚ ಸುಸ್ವರಂ ತಾಸಾಂ ಮೋಹಯಂತೀ ಮನಾಂಸಿ ಚ
ಹೀಗೆ ಆಕೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಆಕೆ ವಿನಯದಿಂದ ತಲೆಬಾಗಿದಳು ಮತ್ತು ಸುಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಿ, ಅವರ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸಿದಳು.
ಅರ್ಜುನ ಉವಾಚ- । ಕಾ ವಾಸ್ಮಿ ಕಸ್ಯ ಕನ್ಯಾ ವಾ ಪ್ರಜಾತಾ ಕಸ್ಯ ವಲ್ಲಭಾ । ಆನೀತಾ ಕೇನ ವಾ ಚಾತ್ರ ಕಿಂ ವಾಥ ಸ್ವಯಮಾಗತಾ
ಅರ್ಜುನನು ಹೇಳಿದನು: 'ನಾನು ಯಾರು? ಯಾರ ಮಗಳು? ಯಾರ ಪ್ರಿಯೆ? ಯಾರು ನನ್ನನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ತಂದರು, ಅಥವಾ ನಾನು ಸ್ವತಃ ಬಂದೆನೆ?'
ಏತತ್ಕಿಂಚಿನ್ನ ಜಾನಾಮಿ ದೇವೀ ಜಾನಾತು ತತ್ಪುನಃ । ಕಥಿತಂ ಶ್ರೂಯತಾಂ ತನ್ಮೇ ಮದ್ವಾಕ್ಯೇ ಪ್ರತ್ಯಯೋ ಯದಿ
'ಇವುಗಳೆಲ್ಲ ನನಗೆ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ; ದೇವಿಯೇ ಅದನ್ನು ತಿಳಿಯಲಿ. ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಕೇಳಿ, ನನ್ನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇದ್ದರೆ.'
ಅಸ್ಯೈವ ದಕ್ಷಿಣೇ ಪಾರ್ಶ್ವೇ ಏಕಮಸ್ತಿ ಸರೋವರಮ್ । ತತ್ರಾಹಂ ಸ್ನಾತುಮಾಯಾತಾ ಜಾತಾ ತತ್ರೈವ ಸಂಸ್ಥಿತಾ
'ಇಲ್ಲಿ ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸರೋವರವಿದೆ. ನಾನು ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಬಂದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಉಳಿದಿದ್ದೇನೆ.'
ವಿಷಮೋತ್ಕಂಠಿತಾ ಪಶ್ಚಾತ್ಪಶ್ಯಂತೀ ಪರಿತೋ ದಿಶಮ್ । ಏಕಮಾಕಾಶಸಂಭೂತಂ ಧ್ವನಿಮಶ್ರೌಷಮದ್ಭುತಮ್
'ನಂತರ, ಮನಸ್ಸು ಕಳವಳದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಆಕಾಶದಿಂದ ಒಂದು ಅದ್ಭುತವಾದ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಬಂದಿತು.'
ಅನೇನೈವ ಪಥಾ ಸುಭ್ರು ಗಚ್ಛ ಪೂರ್ವಸರೋವರಮ್ । ಉಪಸ್ಪೃಶ್ಯ ಜಲಂ ತಸ್ಯ ಸಾಧಯಸ್ವ ಮನೋರಥಮ್
'ಈ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ಹೋಗು, ಸುಂದರಿ, ಪೂರ್ವದ ಸರೋವರವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಅದರ ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ, ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸು' ಎಂದು.
ತತ್ರ ಸಂತಿ ಹಿ ಸಖ್ಯಸ್ತೇ ಮಾ ಸೀದ ವರವಾರ್ಣಿನಿ । ತಾಹಿ ಸಂಪಾದಯಿಷ್ಯಂತಿ ತತ್ರ ತೇ ವರಮೀಪ್ಸಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತರು ಇದ್ದಾರೆ, ಸುಂದರಿಯೆ, ನೀನು ಚಿಂತೆ ಮಾಡಬೇಡ. ಅವರು ಅಲ್ಲೇ ನಿನಗೆ ಬೇಕಾದ ವರವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತಾರೆ.
ಇತ್ಯಾಕರ್ಣ್ಯ ವಚಸ್ತಸ್ಯ ತಸ್ಮಾದತ್ರ ಸಮಾಗತಾ । ವಿಷಾದಹರ್ಷಪೂರ್ಣಾತ್ಮಾ ಚಿಂತಾಕುಲಸಮಾಕುಲಾ
ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಳು ಇಲ್ಲಿ ಬಂದು, ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವೂ ದುಃಖವೂ ತುಂಬಿಕೊಂಡು, ಚಿಂತೆಯಿಂದ ಗಾಬರಿಯಾಗಿದ್ದಳು.
ಆಗತಾಸ್ಯ ಜಲಂ ಸ್ಪೃಷ್ಟ್ವಾ ನಾನಾವಿಧಶುಭಧ್ವನಿಮ್ । ಅಶ್ರೌಷಂ ಚ ತತಃ ಪಶ್ಚಾದಪಶ್ಯಂ ಭವತೀಃ ಪರಾಃ
ಅವಳು ಬಂದು ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿ,色色ವಾದ ಶುಭಧ್ವನಿಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಳು; ನಂತರ, ಅವಳು ಬೇರೆಯಾದ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ನೋಡಿದಳು.
ಏತನ್ಮಾತ್ರಂ ವಿಜಾನಾಮಿ ಕಾಯೇನ ಮನಸಾ ಗಿರಾ । ಏತದೇವ ಮಯಾ ದೇವ್ಯಃ ಕಥಿತಂ ಯದಿ ರೋಚತೇ
ನಾನು ದೇಹದಿಂದ, ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಮಾತಿನಿಂದ ಇಷ್ಟೇ ಗೊತ್ತಿದೆ; ದೇವಿಯೇ, ನಿನಗೆ ಇಷ್ಟವಾದರೆ ನಾನಿದು ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ.
ಕಾ ಯೂಯಂ ತನುಜಾಃ ಕೇಷಾಂ ಕ್ವ ಜಾತಾಃ ಕಸ್ಯ ವಲ್ಲಭಾಃ । ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ವಚನಂ ತಸ್ಯಾಃ ಸಾ ವೈ ಪ್ರಿಯಮುದಾಬ್ರವೀತ್
ನೀವು ಯಾರು? ಯಾರ ಮಗಳು? ಎಲ್ಲ ಹುಟ್ಟಿದಿರಿ? ಯಾರ ಪ್ರಿಯೆಯರು? ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವಳ ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತೆ ಉತ್ತರ ನೀಡಿದರು.
ಅಸ್ತ್ವೇವಂ ಪ್ರಾಣಸಖ್ಯಃ ಸ್ಮ ತಸ್ಯೈವ ಚ ವಯಂ ಶುಭೇ । ವೃಂದಾವನಕಲಾನಾಥ ವಿಹಾರದಾರಿಕಾಃ ಸುಖಮ್
ಹೌದು, ನಾವು ಅವಳ ಜೀವಸ್ನೇಹಿತರು, ಶುಭೆಯೆ. ನಾವು ವೃಂದಾವನದ ಸ್ವಾಮಿಯ ಆಟದ ಹುಡುಗಿಯರು.
ತಾ ಆತ್ಮಮುದಿತಾಸ್ತೇನ ವ್ರಜಬಾಲಾ ಇಹಾಗತಾಃ । ಏತಾಃ ಶ್ರುತಿಗಣಾಃ ಖ್ಯಾತಾ ಏತಾಶ್ಚ ಮುನಯಸ್ತಥಾ
ಅವನು ಮಾಡಿದ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ಆ ಹುಡುಗಿಯರು ಇಲ್ಲಿ ವ್ರಜದ ಬಾಲೆಯರಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಇವರೇ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ವೇದಗಳ ಗುಂಪುಗಳು, ಇವರಲ್ಲೇ ಮುನಿಗಳು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ.
ವಯಂ ಬಲ್ಲವಬಾಲಾ ಹಿ ಕಥಿತಾಸ್ತೇ ಸ್ವರೂಪತಃ । ಅತ್ರ ರಾಧಾಪತೇರಂಗಾತ್ಪೂರ್ವಾಯಾಃ ಪ್ರೇಯಸೀತಮಾಃ
ನಾವು ಗೋವಳಿಯ ಹುಡುಗಿಯರು, ನಮ್ಮ ನಿಜ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೇವೆ; ಇಲ್ಲಿ ನಾವು ರಾಧಾಪತಿಯ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಿಯೆಯರು.
ನಿತ್ಯಾ ನಿತ್ಯವಿಹಾರಿಣ್ಯೋ ನಿತ್ಯಕೇಲಿ ಭುವಶ್ಚರಾಃ । ಏಷಾ ಪೂರ್ಣರಸಾ ದೇವೀ ಏಷಾ ಚ ರಸಮಂಥರಾ
ನಾವು ಸದಾ ಇರುವವರೂ, ಸದಾ ಆಡುವವರೂ, ಸದಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುವವರೂ; ಇವಳು ಪೂರ್ತಿ ರಸದ ದೇವಿ, ಇವಳು ರಸವನ್ನು ಕುದಿಸುವವಳು.
ಏಷಾ ರಸಾಲಯಾ ನಾಮ ಏಷಾ ಚ ರಸವಲ್ಲರೀ । ರಸಪೀಯೂಷಧಾರೇಯಮೇಷಾ ರಸತರಂಗಿಣೀ
ಇವಳು ರಸನಿಲಯ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು, ಇವಳು ರಸಲತೆಯಂತೆ; ಇವಳು ರಸಾಮೃತದ ಹರಿವು, ಇವಳು ರಸದ ಅಲೆ.
ರಸಕಲ್ಲೋಲಿನೀ ಚೈಷಾ ಇಯಂ ಚ ರಸವಾಪಿಕಾ । ಅನಂಗಸೇನಾ ಏಷೈವ ಇಯಂ ಚಾನಂಗಮಾಲಿನೀ
ಇವಳು ರಸದ ಆಟದ ಕೆರೆ, ಇವಳು ರಸದ ಹೊಂಡ; ಇವಳು ಮನಮೋಹನನ ಸೇನೆ, ಇವಳು ಮನಮೋಹನನ ಹಾರ ಹಾಕಿದವಳು.
ಮದಯಂತೀ ಇಯಂ ಬಾಲಾ ಏಷಾ ಚ ರಸವಿಹ್ವಲಾ । ಇಯಂ ಚ ಲಲಿತಾ ನಾಮ ಇಯಂ ಲಲಿತಯೌವನಾ
ಇವಳು ಸಂತೋಷಪಡಿಸುವ ಹುಡುಗಿ, ಇವಳು ರಸದಿಂದ ಮರುಳಾದವಳು; ಇವಳ ಹೆಸರು ಲಲಿತಾ, ಇವಳು ಲಲಿತಯೌವನದವಳು.
ಅನಂಗಕುಸುಮಾ ಚೈಷಾ ಇಯಂ ಮದನಮಂಜರೀ । ಏಷಾ ಕಲಾವತೀ ನಾಮ ಇಯಂ ರತಿಕಲಾ ಸ್ಮೃತಾ
ಇವಳು ಅನಂಗಕುಸುಮ, ಇವಳು ಮದನಮಂಜರಿ; ಇವಳ ಹೆಸರು ಕಲಾವತಿ, ಇವಳು ಪ್ರೇಮಕಲೆಯೆಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ.
ಇಯಂ ಕಾಮಕಲಾ ನಾಮ ಇಯಂ ಹಿ ಕಾಮದಾಯಿನೀ । ರತಿಲೋಲಾ ಇಯಂ ಬಾಲಾ ಇಯಂ ಬಾಲಾ ರತೋತ್ಸುಕಾ
ಇವಳ ಹೆಸರು ಕಾಮಕಲಾ, ಇವಳು ಕಾಮವನ್ನು ಕೊಡುವವಳು; ಇವಳು ಪ್ರೇಮದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತಿಯಾದ ಹುಡುಗಿ, ಇವಳು ಪ್ರೇಮಕ್ಕಾಗಿ ತವಕಪಡುವ ಹುಡುಗಿ.
ಏಷಾ ಚರತಿ ಸರ್ವಸ್ವ ರತಿಚಿಂತಾಮಣಿಸ್ತ್ವಸೌ । ನಿತ್ಯಾನಂದಾಃ ಕಾಶ್ಚಿದೇತಾ ನಿತ್ಯಪ್ರೇಮರಸಪ್ರದಾಃ
ಇವಳು ಎಲ್ಲವೂ ಕೊಡುವ ಪ್ರೇಮಚಿಂತಾಮಣಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಾಳೆ; ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಆನಂದದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವರು ಶಾಶ್ವತ ಪ್ರೇಮರಸವನ್ನು ನೀಡುವವರು.
ಅತಃಪರಂ ಶ್ರುತಿಗಣಾಸ್ತಾಸಾಂ ಕಾಶ್ಚಿದಿಮಾಃ ಶೃಣು । ಉದ್ಗೀತೈಷಾ ಸುಗೀತೇಯಂ ಕಲಗೀತಾ ತ್ವಿಯಂ ಪ್ರಿಯಾ
ಇದಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿ, ಇವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ವೇದಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳು: ಇವಳು ಉದ್ಗೀತ, ಇವಳು ಸುಗೀತ, ಇವಳು ಕಲಗೀತ, ಇವಳು ಪ್ರಿಯಾ.
ಏಷಾ ಕಲಸುರಾಖ್ಯಾತಾ ಬಾಲೇಯಂ ಕಲಕಂಠಿಕಾ । ವಿಪಂಚೀಯಂ ಕ್ರಮಪದಾ ಏಷಾ ಬಹುಹುತಾ ಮತಾ
ಇವಳು ಕಲಸುರಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು, ಈ ಹುಡುಗಿ ಕಲಕಂಠಿಕಾ; ಇವಳು ವಿಪಂಚಿ ಕ್ರಮವಾಗಿ, ಇವಳು ಬಹುಹುತಾ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ.
ಏಷಾ ಬಹುಪ್ರಯೋಗೇಯಂ ಖ್ಯಾತಾ ಬಹುಕಲಾ ಬಲಾ । ಇಯಂ ಕಲಾವತೀ ಖ್ಯಾತಾ ಮತಾ ಚೈಷಾ ಕ್ರಿಯಾವತೀ
ಇವಳು ಬಹುಪ್ರಯೋಗ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನವಳು, ಅನೇಕ ಕಲಾ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾದವಳು; ಇವಳು ಕಲಾವತಿ ಎಂದು ಹೆಸರಾಗಿದೆ, ಇವಳು ಕ್ರಿಯಾವತಿ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ.