ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ರುದ್ರಲೋಕ ಇಂದ್ರಲೋಕೇ ಚ ಮೇ ಗತಿಃ । ನ ಕೋಪಿ ಶೋಭಾಕೋಟ್ಯಂಶಃ ಕುತ್ರಾಪ್ಯಸ್ಯಾ ವಿಲೋಕಿತಃ
ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ, ರುದ್ರಲೋಕ, ಇಂದ್ರಲೋಕ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನಾನು ಹೋದಿದ್ದೇನೆ; ಆದರೆ ಆಕೆಯ ಕಿರಣದ ಒಂದು ಭಾಗವೂ ಯಾರಲ್ಲಿಯೂ ಕಾಣಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಮಹಾಮಾಯಾ ಭಗವತೀ ದೃಷ್ಟಾ ಶೈಲೇಂದ್ರನಂದಿನೀ । ಯಸ್ಯಾ ರೂಪೇಣ ಸಕಲಂ ಮುಹ್ಯತೇ ಸಚರಾಚರಮ್
ಮಹಾಮಾಯೆ, ಪರ್ವತರಾಜನ ಪುತ್ರಿಯಾದ ದೇವಿಯನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದ್ದೇನೆ; ಆಕೆಯ ರೂಪದಿಂದ ಜಗತ್ತಿನ ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರಗಳು ಮೋಹಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಸಾಪ್ಯಸ್ಯಾಃ ಸುಕುಮಾರಾಂಗೀ ಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ನಾಪ್ನೋತಿ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ । ಲಕ್ಷ್ಮೀಃ ಸರಸ್ವತೀ ಕಾಂತಿ ವಿದ್ಯಾದ್ಯಾಶ್ಚ ವರಸ್ತ್ರಿಯಃ
ಆ ಸುಂದರಾಂಗಿಯಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಿಯೂ ಈ ಆಕೆಯ ರೂಪವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತಲುಪಲಾರೆ; ಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಸರಸ್ವತಿ, ಕಾಂತಿ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಕೂಡಾ.
ಛಾಯಾಮಪಿ ಸ್ಪೃಶಂತ್ಯಸ್ಯಾಃ ಕದಾಚಿನ್ನೈವ ದೃಶ್ಯತೇ । ವಿಷ್ಣೋರ್ಯನ್ಮೋಹಿನೀರೂಪಂ ಹರೋ ಯೇನ ವಿಮೋಹಿತಃ
ಅವರು ಈ ಆಕೆಯ ನೆರಳನ್ನೂ ಸ್ಪರ್ಶಿಸಲಾರೆ; ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮೋಹಿನೀ ರೂಪವೇ ಇದು, ಇದರಿಂದಲೇ ಹರನು ಕೂಡ ಮೋಹಿತರಾದನು.
ಮಯಾ ದೃಷ್ಟಂ ಚ ತದಪಿ ಕುತೋಽಸ್ಯಾಸದೃಶಂ ಭವೇತ್ । ತತೋಽಸ್ಯಾಸ್ತತ್ತ್ವಮಾಜ್ಞಾತುಂ ನ ಮೇ ಶಕ್ತಿಃ ಕಥಂಚನ
ನಾನು ಆ ರೂಪವನ್ನೂ ನೋಡಿದ್ದೇನೆ, ಆದರೂ ಇದಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದುದು ಎಲ್ಲಿಯೂ ಇಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ಈ ಆಕೆಯ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನನಗೆ ಶಕ್ತಿ ಇಲ್ಲ.
ಅನ್ಯೇ ಚಾಪಿ ನ ಜಾನಂತಿ ಪ್ರಾಯೇಣೈನಾಂ ಹರೇಃ ಪ್ರಿಯಾಮ್ । ಅಸ್ಯಾಃ ಸಂದರ್ಶನಾದೇವ ಗೋವಿಂದಚರಣಾಂಬುಜೇ
ಇತರರೂ ಸಹ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಹರಿಯ ಪ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಆಕೆಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಗೋವಿಂದನ ಪಾದಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಯಾ ಪ್ರೇಮರ್ದ್ಧಿರಭೂತ್ಸಾ ಮೇ ಭೂತಪೂರ್ವಾ ನ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ । ಏಕಾಂತೇ ನೌಮಿ ಭವತೀಂ ದರ್ಶಯಿತ್ವಾತಿವೈಭವಮ್
ನನ್ನಲ್ಲಿ ಉಂಟಾದ ಪ್ರೇಮದ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ ಎಂದಿಗೂ ಹಿಂದೆ ಉಂಟಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ, ಈ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದ ಭಗವತಿಯನ್ನು ನಾನು ನಮನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ಕೃಷ್ಣಸ್ಯ ಸಂಭವತ್ಯಸ್ಯಾ ರೂಪಂ ಪರಮತುಷ್ಟಯೇ । ವಿಮೃಶ್ಯೈವಂ ಮುನಿರ್ಗೋಪಪ್ರವರಂ ಪ್ರೇಷ್ಯ ಕುತ್ರಚಿತ್
ಈ ಆಕೆಯ ರೂಪ ಕೃಷ್ಣನ ಪರಮ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗೆ ಯೋಚಿಸಿ, ಆ ಮುನಿ ಒಬ್ಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಗೋಪರನ್ನು ಎಲ್ಲೋ ಕಳಿಸಿದರು.
ನಿಭೃತೇ ಪರಿತುಷ್ಟಾವ ಬಾಲಿಕಾಂ ದಿವ್ಯರೂಪಿಣೀಮ್ । ಅಪಿ ದೇವಿ ಮಹಾಯೋಗಮಾಯೇಶ್ವರಿ ಮಹಾಪ್ರಭೇ
ಗುಪ್ತವಾಗಿ, ಆ ದಿವ್ಯ ರೂಪವಂತಿಯಾದ ಬಾಲಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶಂಸಿದನು: 'ಅಮ್ಮ, ಮಹಾಯೋಗಮಾಯೆ, ಮಹಾಶಕ್ತಿಯೆ!''
ಮಹಾಮೋಹನದಿವ್ಯಾಂಗಿ ಮಹಾಮಾಧುರ್ಯವರ್ಷಿಣಿ । ಮಹಾದ್ಭುತರಸಾನಂದಶಿಥಿಲೀಕೃತಮಾನಸೇ
'ಮಹಾ ಮೋಹನ ದಿವ್ಯ ಅಂಗಗಳವಳೇ, ಪರಮ ಮಾಧುರ್ಯವನ್ನು ಸುರಿಸುವವಳೇ, ಮಹಾ ಆನಂದ ರಸದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಹಗುರವಾಗಿರುವವಳೇ!'
ಮಹಾಭಾಗ್ಯೇನ ಕೇನಾಪಿ ಗತಾಸಿ ಮಮ ದೃಕ್ಪಥಮ್ । ನಿತ್ಯಮಂತರ್ಮುಖಾದೃಷ್ಟಿಸ್ತವ ದೇವಿ ವಿಭಾವ್ಯತೇ
'ಯಾವೋ ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯದಿಂದ ನೀನು ನನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಗೆ ಬಂತು; ದೇವಿ, ನಿನ್ನ ದರ್ಶನ ಸದಾ ಅಂತರಂಗದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ.'
ಅಂತರೇವ ಮಹಾನಂದಪರಿತೃಪ್ತೈವ ಲಕ್ಷ್ಯಸೇ । ಪ್ರಸನ್ನಂ ಮಧುರಂ ಸೌಮ್ಯಮಿದಂ ಸುಮುಖಮಂಡನಮ್
'ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಸದಾ ಪರಮಾನಂದದಲ್ಲಿ ತೃಪ್ತಿಯುತಳಾಗಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತೀಯೆ; ಈ ಮುಖ ಶಾಂತ, ಮಧುರ, ಸೌಮ್ಯ ಮತ್ತು ಸುಂದರವಾದ ಅಲಂಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.'
ವ್ಯನಕ್ತಿಪರಮಾಶ್ಚರ್ಯಂ ಕಮಪ್ಯಂತಃ ಸುಖೋದಯಮ್ । ರಜಃ ಸಂಬಂಧಿಕಲಿಕಾ ಶಕ್ತಿಸ್ತತ್ವಾತಿಶೋಭನೇ
ಅದ್ಭುತವಾದ ವ್ಯಕ್ತೀಕರಣದಿಂದ, ಒಳಗೆ ಹೇಳಲಾಗದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿ, ರಾಜಸ ಗುಣದ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಸಂಬಂಧವಿರುವ ಶಕ್ತಿ, ಪರಮ ಪ್ರಕಾಶಮಯ tattva.
ಸೃಷ್ಟಿಸ್ಥಿತಿಸಮಾಹಾರರೂಪಿಣೀ ತ್ವಮಧಿಷ್ಠಿತಾ । ತತ್ತ್ವಂ ವಿಶುದ್ಧಸತ್ವಾಶು ಶಕ್ತಿರ್ವಿದ್ಯಾತ್ಮಿಕಾ ಪರಾ
ನೀನು ಸೃಷ್ಟಿ, ಸ್ಥಿತಿ, ಲಯ ರೂಪವಾಗಿ ನೆಲೆಯಾದವಳು; ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪ ಶುದ್ಧ ಸತ್ವ, ಪರಮ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವೇ.
ಪರಮಾನಂದಸಂದೋಹಂ ದಧತೀ ವೈಷ್ಣವಂ ಪರಮ್ । ಕಾ ತ್ವಯಾಶ್ಚರ್ಯವಿಭವೇ ಬ್ರಹ್ಮರುದ್ರಾದಿದುರ್ಗಮೇ
ಪರಮ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ವೈಷ್ಣವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೀನನ್ನು, ಬ್ರಹ್ಮ, ರುದ್ರ ಮತ್ತು ಇತರರು ಯಾರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯ?
ಯೋಗೀಂದ್ರಾಣಾಂ ಧ್ಯಾನಪಥಂ ನ ತ್ವಂ ಸ್ಪೃಶಸಿ ಕರ್ಹಿಚಿತ್ । ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿರ್ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿಃ ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿಸ್ತವೇಶಿತುಃ
ಯೋಗಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠರಾದವರು ಧ್ಯಾನಮಾರ್ಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿದರೂ, ನೀನು ಆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ; ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿ, ಜ್ಞಾನಶಕ್ತಿ, ಕ್ರಿಯಾಶಕ್ತಿ—allವು ನಿನ್ನ ಪ್ರಭುವಿಗೆ ಸೇರಿವೆ.
ತವಾಂಶಮಾತ್ರಮಿತ್ಯೇವಂ ಮನೀಷಾ ಮೇ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ । ಮಾಯಾವಿಭೂತಯೋಽಚಿಂತ್ಯಾಸ್ತನ್ಮಾಯಾರ್ಭಕಮಾಯಿನಃ
ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಿನ್ನ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಾತ್ರವೆಂದು ನನ್ನ ಮನಸ್ಸು ಗ್ರಹಿಸುತ್ತದೆ; ಮಾಯೆಯ ವೈಭವಗಳು ಅಚಿಂತ್ಯ, ಆ ಮಾಯೆಯಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಮಾಯಾವಿದರು ಕೂಡ ಅರ್ಥವಾಗದು.
ಪರೇಶಸ್ಯ ಮಹಾವಿಷ್ಣೋಸ್ತಾಃ ಸರ್ವಾಸ್ತೇ ಕಲಾಕಲಾಃ । ಆನಂದರೂಪಿಣೀ ಶಕ್ತಿಸ್ತ್ವಮೀಶ್ವರಿ ನ ಸಂಶಯಃ
ಈ ಎಲ್ಲವು ಪರಮೇಶ್ವರ ಮಹಾವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಾಗಗಳು ಮಾತ್ರ; ದೇವಿ, ನೀನು ಆನಂದಸ್ವರೂಪಿಣಿ, ಪರಮ ಶಕ್ತಿ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ.
ತ್ವಯಾ ಚ ಕ್ರೀಡತೇ ಕೃಷ್ಣೋ ನೂನಂ ವೃಂದಾವನೇ ವನೇ । ಕೌಮಾರೇಣೈವ ರೂಪೇಣ ತ್ವಂ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಚ ಮೋಹಿನೀ
ನಿನ್ನಿಂದಲೇ ಕೃಷ್ಣನು ವೃಂದಾವನದ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಲೀಲೆಯಿಂದ ತೊಡಗಿರುವನು; ನೀನು ಕೌಮಾರ ರೂಪದಲ್ಲೇ ವಿಶ್ವವನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವವಳು.
ತಾರುಣ್ಯವಯಸಾ ಸ್ಪೃಷ್ಟಂ ಕೀದೃಕ್ತೇ ರೂಪಮದ್ಭುತಮ್ । ಕೀದೃಶಂ ತವ ಲಾವಣ್ಯಂ ಲೀಲಾಹಾಸೇಕ್ಷಣಾನ್ವಿತಮ್
ಯೌವನದ ಚೆಲುವಿನಿಂದ ಸ್ಪರ್ಶವಾದ ನಿನ್ನ ಅದ್ಭುತ ರೂಪವೇನು? ನಿನ್ನ ಲಾವಣ್ಯ, ಲೀಲೆಯ ನಗುವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣೋಟದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಹರಿ ಮಾನುಷಲೋಭೇನ ವಪುರಾಶ್ಚರ್ಯಮಂಡಿತಮ್ । ದ್ರಷ್ಟುಂ ತದಹಮಿಚ್ಛಾಮಿ ರೂಪಂ ತೇ ಹರಿವಲ್ಲಭೇ
ಹರಿಯ ಪ್ರಿಯೆ, ಪುರುಷರನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ರೂಪದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ನಿನ್ನ ರೂಪವನ್ನು ನಾನು ನೋಡಲು ಇಚ್ಛಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಯೇನ ನಂದಸುತಃ ಕೃಷ್ಣೋ ಮೋಹಂ ಸಮುಪಯಾಸ್ಯತಿ । ಇದಾನೀಂ ಮಮ ಕಾರುಣ್ಯಾನ್ನಿಜಂ ರೂಪಂ ಮಹೇಶ್ವರಿ
ನಂದನಂದನ ಕೃಷ್ಣನನ್ನೂ ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ಆ ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು, ಮಹೇಶ್ವರಿ, ಈಗ ನನ್ನ ಮೆಚ್ಚಿನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ನನಗೆ ತೋರಿಸು.
ಪ್ರಣತಾಯ ಪ್ರಪನ್ನಾಯ ಪ್ರಕಾಶಯಿತುಮರ್ಹಸಿ । ಇತ್ಯುಕ್ತಾ ಮುನಿವರ್ಯ್ಯೇಣ ತದನುವ್ರತಚೇತಸಾ
ಶರಣಾದವನಿಗೆ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಶರಣಾಗತನಾದವನಿಗೆ ನೀನು ನಿನ್ನ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಭಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ಮಹರ್ಷಿಯು ಹೇಳಿದನು.
ಮಹಾಮಾಹೇಶ್ವರೀಂ ನತ್ವಾ ಮಹಾನಂದಮಯೀಂ ಪರಾಮ್ । ಮಹಾಪ್ರೇಮತರೋತ್ಕಂಠಾ ವ್ಯಾಕುಲಾಂಗೀಂ ಶುಭೇಕ್ಷಣಾಮ್
ಅವನು ಮಹಾಮಾಹೇಶ್ವರಿಯನ್ನು, ಪರಮ ಆನಂದದಿಂದ ತುಂಬಿರುವವಳನ್ನು, ಪರಮ ಪ್ರೀತಿಯ ವೃಕ್ಷದಿಂದ ಉಂಟಾದ ತೀವ್ರ ಆಸೆಯಿಂದ ಅಂಗಗಳು ಕದಲುತ್ತಿದ್ದ, ಶುಭದೃಷ್ಟಿಯುಳ್ಳವಳನ್ನು ವಂದಿಸಿದನು.
ಈಕ್ಷಮಾಣೇನ ಗೋವಿಂದಮೇವಂ ವರ್ಣಯತಾಸ್ಥಿತಮ್ । ಜಯಕೃಷ್ಣ ಮನೋಹಾರಿಞ್ಜಯ ವೃಂದಾವನಪ್ರಿಯ
ಗೋವಿಂದನನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಅವನನ್ನು ಹೀಗೆ ವರ್ಣಿಸುತ್ತಾ, ಅವನು ನಿಂತು ಹೀಗೆ ಘೋಷಿಸಿದನು: 'ಜಯ ಕೃಷ್ಣ, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವವ, ಜಯ ವೃಂದಾವನದ ಪ್ರಿಯ!'
ಜಯಭ್ರೂಭಂಗಲಲಿತ ಜಯವೇಣುರವಾಕುಲ । ಜಯ ಬರ್ಹಕೃತೋತ್ತಂಸ ಜಯಗೋಪೀವಿಮೋಹನ
'ಜಯ, ಭ್ರೂಭಂಗದ ಲಾಲಿತ್ಯದಿಂದ ಮನೋಹರನಾದವ, ಜಯ, ವೇಣುವಿನ ನಾದದಿಂದ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಆಕರ್ಷಿಸುವವ, ಜಯ, ನವಿಲುಪಿಚ್ಚಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವ, ಜಯ, ಗೋಪಿಯರನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುವವ!'
ಜಯ ಕುಂಕುಮಲಿಪ್ತಾಂಗ ಜಯ ರತ್ನವಿಭೂಷಣ । ಕದಾಹಂ ತ್ವತ್ಪ್ರಸಾದೇನ ಅನಯಾ ದಿವ್ಯರೂಪಯಾ
'ಜಯ, ಕುಂಕುಮವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿದ ಅಂಗಗಳವ, ಜಯ, ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವ! ನಿನ್ನ ಕೃಪೆಯಿಂದ ನಾನು ಯಾವಾಗ ಈ ದಿವ್ಯ ರೂಪದಿಂದ ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡುವೆ?'
ಸಹಿತಂ ನವತಾರುಣ್ಯ ಮನೋಹಾರಿ ವಪುಃಶ್ರಿಯಾ । ವಿಲೋಕಯಿಷ್ಯೇ ಕೈಶೋರೇ ಮೋಹನಂ ತ್ವಾಂ ಜಗತ್ಪತೇ
'ಹೊಸ ಯೌವನದ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮನೋಹರ ರೂಪದೊಂದಿಗೆ, ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಮೋಹಗೊಳಿಸುವ ಜಗತ್ಪತಿಯನ್ನು ನಾನು ಯಾವಾಗ ನೋಡುತ್ತೇನೆ?'
ಏವಂ ಕೀರ್ತ್ತಯತಸ್ತಸ್ಯ ತತ್ಕ್ಷಣಾದೇವ ಸಾ ಪುನಃ । ಬಭೂವ ದಧತೀ ದಿವ್ಯಂ ರೂಪಮತ್ಯಂತಮೋಹನಮ್
ಅವನು ಹೀಗೆ ಸ್ತುತಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಆಕೆ ಮತ್ತೆ ಅತ್ಯಂತ ಮೋಹನವಾದ ದಿವ್ಯ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿದಳು.
ಚತುರ್ದಶಾಬ್ದವಯಸಾ ಸಂಮಿತಂ ಲಲಿತಂ ಪರಮ್ । ಸಮಾನವಯಸಶ್ಚಾನ್ಯಾಸ್ತದೈವ ವ್ರಜಬಾಲಿಕಾಃ
ಆಕೆ ಚೌದನೆ ವರ್ಷದ ವಯಸ್ಸಿನಂತೆ ಸುಂದರವಾದ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿದ್ದಳು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲೇ ಇತರ ವ್ರಜ ಬಾಲಿಕೆಯರೂ ಅದೇ ವಯಸ್ಸಿನವರಾದರು.