ವಾಲ್ಮೀಕಿರ್ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ತೌ ತು ಕುಮಾರೌ ಮಿಲಿತಾ ಅಮೀ । ಸಭಾಯಾಂ ಸಂಸ್ಥಿತಂ ರಾಮಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತೇ ಜಗ್ಮುರುತ್ಸುಕಾಃ
ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಮತ್ತು ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ಆ ಇಬ್ಬರು ರಾಜಕುಮಾರರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿ, ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ರಾಮನು ನಿಂತಿರುವುದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಆತುರದಿಂದ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋದರು.
ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯಾಥ ಸೀತಾವಾಕ್ಯಾದಿಸರ್ವಶಃ । ಕಥಯಾಮಾಸ ರಾಮಾಯ ಹರ್ಷಶೋಕಯುತಃ ಸುಧೀಃ
ಅನಂತರ ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಸೀತೆಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದನು; ಅವನ ಬುದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷವೂ ದುಃಖವೂ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.
ಸೀತಾಸಂದೇಶವಾಕ್ಯೇಭ್ಯೋ ರಾಮೋ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಂ ಸಮನ್ವಭೂತ್ । ಸಂಜ್ಞಾಮವಾಪ್ಯ ಚೋವಾಚ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ನಯಕೋವಿದಮ್
ಸೀತೆಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿ ರಾಮನು ಅಚೇತನನಾದನು; ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಪ್ರಜ್ಞೆ ಬಂದ ಮೇಲೆ, ಸಲಹೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾದ ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಗಚ್ಛ ಮಿತ್ರ ಪುನಸ್ತತ್ರ ಯತ್ನೇನ ಮಹತಾ ಚ ತಾಮ್ । ಶೀಘ್ರಮಾನಯ ಭದ್ರಂ ತೇ ಮದ್ವಾಕ್ಯಾನಿ ನಿವೇದ್ಯ ಚ
ನನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತನೇ, ಮತ್ತೆ ಒಮ್ಮೆ ಬಹಳ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗು; ಬೇಗ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕರೆತಂದು, ನನ್ನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಅವಳಿಗೆ ಹೇಳು. ನಿನಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ.
ಅರಣ್ಯೇ ಕಿಂ ತಪಸ್ಯಂತ್ಯಾ ಗತಿರನ್ಯಾ ವಿಚಿಂತಿತಾ । ಶ್ರುತಾ ದೃಷ್ಟಾಥ ವಾ ಮತ್ತೋ ಯನ್ನಾಗಚ್ಛಸಿ ಜಾನಕಿ
ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಜಾನಕಿಗೆ ಬೇರೆ ದಾರಿ ಯೋಚನೆಯಾಯಿತೇ? ನನ್ನಿಂದ ಏನಾದರೂ ಕೇಳಿದ್ದೀಯಾ ಅಥವಾ ನೋಡಿದ್ದೀಯಾ? ಏಕೆ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ?
ತ್ವದಿಚ್ಛಯಾ ತ್ವಮೇವೇತೋ ಗತಾರಣ್ಯಂ ಮುನಿಪ್ರಿಯಮ್ । ಪೂಜಿತಾ ಮುನಿಪತ್ನ್ಯಸ್ತಾ ದೃಷ್ಟಾ ಮುನಿಗಣಾಸ್ತ್ವಯಾ
ನೀನೇ ಇಚ್ಛೆಯಿಂದ ಮುನಿಗಳ ಪ್ರಿಯವಾದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋದೆಯಲ್ಲ; ಮುನಿಯ ಹೆಂಡತಿಯರು ನಿನ್ನನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದ್ದಾರೆ, ನೀನು ಮುನಿಗಳ ಗುಂಪನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀಯಲ್ಲ.
ಪೂರ್ಣೋ ಮನೋರಥಸ್ತೇಽದ್ಯ ಕಿಂ ನಾಗಚ್ಛಸಿ ಭಾಮಿನಿ । ನ ದೋಷಂ ಮಯಿ ಪಶ್ಯೇಸ್ತ್ವಂ ಸ್ವಾತ್ಮೇಚ್ಛಾಯಾ ವಿಲೋಕನಾತ್
ಇಂದು ನಿನ್ನ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸೆ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿದೆ, ಸುಂದರಿಯೇ, ಈಗ ಏಕೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ? ನಿನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ನಾನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ನನ್ನಲ್ಲಿ ತಪ್ಪು ಹುಡುಕಬೇಡ.
ಗತ್ವಾ ಗತ್ವಾಥ ವಾಮೋರು ಪತಿರೇವ ಗತಿಃ ಸ್ತ್ರಿಯಾಃ । ನಿರ್ಗುಣೋಪಿ ಗುಣಾಂಭೋಧಿಃ ಕಿಂಪುನರ್ಮನಸೇಪ್ಸಿತಃ
ಮೃದುವಾದ ನಡುಕಟ್ಟಿನವಳೇ, ಹೆಂಗಸಿಗೆ ಪತಿ ಮಾತ್ರ ಆಶ್ರಯ; ಅವನಲ್ಲಿ ಗುಣಗಳಿರದಿದ್ದರೂ ಅವನು ಗುಣಗಳ ಸಾಗರ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಇಷ್ಟವಾದರೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಮಹತ್ವ.
ಯಾಯಾ ಕ್ರಿಯಾಕುಲಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ಸಾಸಾ ಪತ್ಯುಃ ಪ್ರತುಷ್ಟಯೇ । ಪೂರ್ವಮೇವಪ್ರತುಷ್ಟೋಽಹಮಿದಾನೀಂ ಸುತರಾಂ ತ್ವಯಿ
ಗೃಹಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾದ ಹೆಂಗಸರು ಪತಿಯ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ; ನಾನು ಈಗಾಗಲೇ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದೆ, ಈಗ ನಿನ್ನಿಂದ ಇನ್ನಷ್ಟು ಸಂತೋಷವಾಗಿದೆ.
ಯಾಗೋ ಜಪಸ್ತಪೋದಾನಂ ವ್ರತಂ ತೀರ್ಥಂ ದಯಾದಿಕಮ್ । ದೇವಾಶ್ಚ ಮಯಿ ಸಂತುಷ್ಟೇ ತುಷ್ಟಮೇತದಸಂಶಯಮ್
ಯಜ್ಞ, ಜಪ, ತಪಸ್ಸು, ದಾನ, ವ್ರತ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ, ದಯೆ ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ನಾನು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಾಗ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷಪಡುವರು; ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲ.
ಶೇಷ ಉವಾಚ-। ಇತಿ ಸಂದೇಶಮಾದಾಯ ಸೀತಾಂ ಪ್ರತಿ ಜಗತ್ಪತೇಃ । ಆಹ ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಆತ್ಮೇಶಮಾನತಃ ಪ್ರಣಯಾದ್ಧರೌ
ಶೇಷನು ಹೇಳಿದನು: ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನಾದ ರಾಮನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಸೀತೆಗೆ ತಲುಪಿಸಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ ಆತ್ಮನಾಥನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಸೀತಾನಯನಮುದ್ದಿಶ್ಯ ಪ್ರಸನ್ನಸ್ತ್ವಂ ಯದೂಚಿವಾನ್ । ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ತದ್ವಾಕ್ಯಂ ವಿನಯೇನ ಸಮನ್ವಿತಮ್
ನೀನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಸೀತೆಯನ್ನು ಕರೆತರುವ ವಿಷಯವನ್ನು ಹೇಳಿದ್ದೆ; ಆ ಮಾತುಗಳನ್ನು ವಿನಯದಿಂದ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಇತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ಪಾದಯೋರ್ನತ್ವಾ ರಘುನಾಥಸ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮಣಃ । ಜಗಾಮ ತ್ವರಿತಃ ಸೀತಾಂ ರಥೇ ತಿಷ್ಠನ್ಮಹಾಜವೇ
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ರಘುನಾಥನ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ವೇಗವಾಗಿ ರಥದಲ್ಲಿ ಸೀತೆಯ ಬಳಿಗೆ ಹೊರಟನು.
ವಾಲ್ಮೀಕಿಃ ಶ್ರೀಯುತೌ ವೀಕ್ಷ್ಯ ರಾಮಪುತ್ರೌ ಮಹೌಜಸೌ । ಉವಾಚ ಸ್ಮಿತಮಾಧಾಯ ಮುಖಂ ಕೃತ್ವಾ ಮನೋಹರಮ್
ವಾಲ್ಮೀಕಿ, ರಾಮನ ಇಬ್ಬರು ಪುತ್ರರನ್ನು ಮಹಾ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ನೋಡಿದನು; ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಗುವನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಯುವಾಂ ಪ್ರಗಾಯತಾಂ ಪುತ್ರೌ ರಾಮಚಾರಿತ್ರಮದ್ಭುತಮ್ । ವೀಣಾಂ ಪ್ರವಾದಯಂತೌ ಚ ಕಲಗಾನೇನ ಶೋಭಿತಮ್
ನೀವು ಇಬ್ಬರೂ, ಮಕ್ಕಳೇ, ರಾಮನ ಅದ್ಭುತ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ವೀಣೆಯನ್ನು ವಾದ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ, ಮಧುರವಾದ ಗಾನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದೀರಿ.
ಇತ್ಯಕ್ತೌ ತೌ ಸುತೌ ರಾಮಚಾರಿತ್ರಂ ಬಹುಪುಣ್ಯದಮ್ । ಅಗಾಯತಾಂ ಮಹಾಭಾಗೌ ಸುವಾಕ್ಯಪದಚಿತ್ರಿತಮ್
ಹೀಗೆ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಹಾಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಪುತ್ರರು, ಸುಂದರವಾದ ಮಾತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ರಾಮಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು ಹಾಡಿದರು; ಅದು ಬಹು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಯಸ್ಮಿನ್ಧರ್ಮವಿಧಿಃ ಸಾಕ್ಷಾತ್ಪಾತಿವ್ರತ್ಯಂ ತು ಯತ್ಸ್ಥಿತಮ್ । ಭ್ರಾತೃಸ್ನೇಹೋ ಮಹಾನ್ಯತ್ರ ಗುರುಭಕ್ತಿಸ್ತಥೈವ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ಧರ್ಮದ ನಿಯಮಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತವೆ, ಪತ್ನಿವ್ರತೆಯು ಸ್ಥಿರವಾಗಿದೆ, ಅಣ್ಣ-ತಮ್ಮಂದಿರ ಪ್ರೀತಿ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ, ಹಿರಿಯರ ಭಕ್ತಿಯೂ ಇದೆ.
ಸ್ವಾಮಿಸೇವಕಯೋರ್ಯತ್ರ ನೀತಿರ್ಮೂರ್ತಿಮತೀ ಕಿಲ । ಅಧರ್ಮಕರಶಾಸ್ತಿಂ ವೈ ಯತ್ರ ಸಾಕ್ಷಾದ್ರಘೂದ್ವಹಾತ್
ಸ್ವಾಮಿ-ಸೇವಕರ ನಡುವೆ ಸರಿಯಾದ ನಡೆ ಜೀವಂತವಾಗಿದೆ, ಧರ್ಮವಿರೋಧಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆ ರಘುವಂಶದ ಮಹಾತ್ಮರಿಂದ ನೇರವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ತದ್ಗಾನೇನ ಜಗದ್ವ್ಯಾಪ್ತಂ ದಿವಿ ದೇವಾ ಅಪಿ ಸ್ಥಿತಾಃ । ಕಿನ್ನರಾ ಅಪಿ ಯದ್ಗಾನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮೂರ್ಚ್ಛಾಮಿತಾಃ ಕ್ಷಣಾತ್
ಆ ಹಾಡಿನ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಜಗತ್ತು ತುಂಬಿತು; ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿರುವ ದೇವರುಗಳೂ ಕೂಡಾ ಅಚಲವಾಗಿ ನಿಂತರು. ಕಿನ್ನರರು ಆ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಕೇಳಿ ಕ್ಷಣಾರ್ಧದಲ್ಲೇ ಮೌನವಾಗಿ ಬಿದ್ದರು.
ವೀಣಾಯಾರಣಿತಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ತಾಲಮಾನೇನ ಶೋಭಿತಮ್ । ನಿಖಿಲಾ ಪರಿಷತ್ತತ್ರ ಶಾಲಭಂ ಜೀವಚಿತ್ರಿತಾ
ವೀಣೆಯ ಮಧುರ ನಾದವನ್ನು, ಸರಿಯಾದ ತಾಳದೊಡನೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಎಲ್ಲರು ಜೀವಂತ ಚಿತ್ರಗಳಂತೆ ಆಕರ್ಷಿತರಾದರು.
ಹರ್ಷಾದಶ್ರೂಣಿಮುಂಚಂತೋ ರಾಮಾದ್ಯಾ ಭೂಮಿಪಾಸ್ತಥಾ । ತದ್ಗಾನಪಂಚಮಾಲಾಪಮೋಹಿತಾಶ್ಚಿತ್ರಿತೋಪಮಾಃ
ರಾಮನೂ ಇತರ ರಾಜರೂ ಆ ಹಾಡಿನ ಐದು ರೀತಿಯ ರಾಗಗಳಿಂದ ಮೋಹಿತರಾಗಿ, ಸಂತೋಷದ ಅಶ್ರುಗಳನ್ನು ಸುರಿಸಿದರು; ಅವರ ಮನಸ್ಸುಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಸ್ಮಯದ ಉಪಮಾನಗಳು ಮೂಡಿದವು.
ತತ್ರ ರಾಮಃ ಸುತೌ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಮಹಾಗಾನವಿಮೋಹಕೌ । ಅದಾತ್ತಾಭ್ಯಾಂ ಸುವರ್ಣಸ್ಯ ಲಕ್ಷಂ ಲಕ್ಷಂ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್
ಅಲ್ಲಿ ರಾಮನು ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳೂ ಆ ಮಹಾ ಹಾಡಿನಿಂದ ತುಂಬಾ ಆಕರ್ಷಿತರಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಲಕ್ಷ ಲಕ್ಷ ಚಿನ್ನದ ನಾಣ್ಯಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟನು.
ತದಾ ದಾನಪರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಾಲ್ಮೀಕಿಂ ಮುನಿಸತ್ತಮಮ್ । ಅಬ್ರೂತಾಂ ಪ್ರಹಸಂತೌ ತೌ ಕಿಂಚಿದ್ವಕ್ರಭ್ರುವೌ ತತಃ
ಆಗ, ಅವರಿಬ್ಬರೂ ದಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಮಹಾನ್ ಋಷಿಯಾದ ವಾಲ್ಮೀಕಿ, ನಗುತ್ತಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಭ್ರೂಕುಟಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.
ಮುನೇ ಮಹಾನಯೋನೇನ ಕ್ರಿಯತೇ ಭೂಮಿಪೇನ ವೈ । ಯದಾವಾಭ್ಯಾಂ ಸುವರ್ಣಾನಿ ದಾತುಮಿಚ್ಛತಿ ಲೋಭಯನ್
ಮುನಿಯೇ, ರಾಜನು ನಮಗೆ ಚಿನ್ನ ಕೊಡುವುದರಿಂದ ಯಾವ ಮಹಾ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ? ಅವನು ನಮಗೆ ಆಕರ್ಷಿಸಲು ಬಯಸುವುದೇಕೆ?
ಪ್ರತಿಗ್ರಹೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಶಸ್ಯತೇ ನೇತರೇಷು ವೈ । ಪ್ರತಿಗ್ರಹಪರೋ ರಾಜಾ ನರಕಾಯೈವ ಕಲ್ಪತೇ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು ಶ್ಲಾಘನೀಯ, ಇತರರಿಗೆ ಅಲ್ಲ; ದಾನ ಸ್ವೀಕಾರದಲ್ಲಿ ಆಸಕ್ತನಾದ ರಾಜನು ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಆವಯೋಃ ಕೃಪಯಾ ಮುಕ್ತಂ ರಾಜ್ಯಂ ಭುಂಕ್ತೇ ಮಹೀಪತಿಃ । ಕಥಂ ದಾತುಂ ಸುವರ್ಣಾನಿ ವಾಂಛತಿ ಶ್ರೇಯಸಾಂಚಿತಃ
ನಮ್ಮ ದಯೆಯಿಂದ ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ; ಹಾಗಿದ್ದರೂ, ಪುಣ್ಯಪೂರ್ಣನಾದ ಅವನು ನಮಗೆ ಚಿನ್ನ ಕೊಡುವುದನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಯಸುತ್ತಾನೆ?
ಇತ್ಯುಕ್ತವಂತೌ ತೌ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಾಲ್ಮೀಕಿಃ ಕೃಪಯಾಯುತಃ । ಅಶಂಸದ್ಯುಷ್ಮತ್ಪಿತರಂ ಜಾನೀಥಾಂ ನೀತಿವಿತ್ತಮೌ
ಹೀಗೆ ಅವರಿಬ್ಬರೂ ಮಾತನಾಡಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವಾಲ್ಮೀಕಿ ದಯೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, 'ನಿಮ್ಮ ತಂದೆ ಧರ್ಮದಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ' ಎಂದು ಹೊಗಳಿದರು.
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮುನೇರ್ವಾಕ್ಯಂ ಬಾಲಕೌ ನೃಪಪಾದಯೋಃ । ಲಗ್ನೌ ವಿನಯಸಂಯುಕ್ತೌ ಮಾತೃಭಕ್ತ್ಯಾತಿನಿರ್ಮಲೌ
ಮುನಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಇಬ್ಬರು ಬಾಲಕರು ತಾಯಿಗೆ ಅಪಾರ ಭಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರು, ವಿನಯದಿಂದ ರಾಜನ ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದು ನಮಿಸಿದರು.
ರಾಮೋ ಬಾಲೌ ದೃಢಂ ಸ್ವಾಂಗೇ ಪರಿರಭ್ಯ ಮುದಾನ್ವಿತಃ । ಮೇನೇ ಸ್ತ್ರಿಯಾಸ್ತದಾ ಧರ್ಮೌ ಮೂರ್ತಿಮಂತಾವುಪಸ್ಥಿತೌ
ರಾಮನು ಆ ಇಬ್ಬರು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ಮೈಯಲ್ಲಿ ಬಿಗಿಯಾಗಿ ಅಪ್ಪಿಕೊಂಡು, ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಧರ್ಮದ ಜೀವಂತ ರೂಪವೆಂದು ಭಾವಿಸಿದನು.
ಸಭಾಪಿ ರಾಮಸುತಯೋರ್ವೀಕ್ಷ್ಯ ವಕ್ತ್ರೇ ಮನೋರಮೇ । ಜಾನಕೀಪತಿಭಕ್ತಿತ್ವಂ ಸತ್ಯಂ ಮೇನೇ ಮುನೀಶ್ವರ
ಸಭೆಯಲ್ಲಿರುವವರೂ ರಾಮನ ಮಕ್ಕಳ ಮನೋಹರ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವರು ಜನಕಿಯ ಪತಿಯ ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯವಂತರು ಎಂಬುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿದರು; ಮಹರ್ಷಿಯೂ ಹೀಗೆಯೇ ಭಾವಿಸಿದರು.