ಲೋಕಾನ್ನಿರಯಸಂಮಗ್ನಾಞ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಯೋಗೇಶ್ವರೇಶ್ವರಃ
ಲೋಕಗಳು ನರಕದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿರುವುದನ್ನು ಅರಿತ ಯೋಗಿಗಳ ಯಜಮಾನನು, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರು—
ಏವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ದಯಾವಾರ್ಧಿಃ ಪರಮೇಶೋ ಮನೋಹರಃ
ಹೀಗೆ ತಿಳಿದು, ದಯೆಯ ಸಾಗರನಾದ ಪರಮೇಶ್ವರನು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವವನು—
ಪುರಾ ತ್ರೇತಾಯುಗೇ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಪೂರ್ಣಾಂಶೋ ರಘುನನ್ದನಃ
ಹಳೆಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ತ್ರೇತಾ ಯುಗ ಬಂದಾಗ, ರಘುವಂಶದ ರಾಮನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದನು.
ಸ ರಾಮೋ ಲಕ್ಷ್ಮಣಸಖಃ ಕಾಕಪಕ್ಷಧರೋ ಯುವಾ
ಆ ರಾಮನು, ಯುವಕನಾಗಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನನ್ನು ಜೊತೆಯಾಗಿ, ಕಾಗೆ ರೆಕ್ಕೆಗಳಂತೆ ಕೂದಲನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು.
ಯಜ್ಞಸಂರಕ್ಷಣಾರ್ಥಾಯ ರಾಜ್ಞಾ ದತ್ತೌ ಕುಮಾರಕೌ
ಯಜ್ಞವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ, ರಾಜನು ಆ ಇಬ್ಬರು ಕುಮಾರರನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸಿದನು.
ಪಥಿ ಪ್ರವ್ರಜತೋಸ್ತತ್ರ ತಾಟಕಾ ನಾಮ ರಾಕ್ಷಸೀ
ಅವರು ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ತಾಟಕಾ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸಿಯು ಎದುರಾದಳು.
ಋಷೇರನುಜ್ಞಯಾ ರಾಮಸ್ತಾಟಕಾಂ ಯಮಯಾತನಾಮ್
ಋಷಿಯ ಅನುಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ರಾಮನು ತಾಟಕೆಯನ್ನು ಯಮಲೋಕಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
ಯಸ್ಯ ಪಾದತಲಸ್ಪರ್ಶಾಚ್ಛಿಲಾ ವಾಸವಯೋಗಜಾ
ಯಾರ ಪಾದದ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ, ಇಂದ್ರನ ಯೋಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಶಿಲೆಯೂ—
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಸ್ಯ ಯಜ್ಞೇ ತು ಸುಪ್ರವೃತ್ತೇ ರಘೂತ್ತಮಃ
ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರನ ಯಜ್ಞವು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ರಘುವಂಶದ ಶ್ರೇಷ್ಠನು—
ಈಶ್ವರಸ್ಯ ಧನುರ್ಭಗ್ನಂ ಜನಕಸ್ಯ ಗೃಹೇ ಸ್ಥಿತಮ್
ಜನಕನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ದೇವರ ಧನುಸ್ಸು ರಾಮನಿಂದ ಮುರಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿತು.
ಉಪಯೇಮೇ ವಿವಾಹೇನ ರಮ್ಯಾಂ ಸೀತಾಮಯೋನಿಜಾಮ್
ಅವನು ಸುಂದರಳಾದ, ಗರ್ಭವಿಲ್ಲದೆ ಹುಟ್ಟಿದ ಸೀತೆಯನ್ನು ವಿವಾಹಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ತತೋ ದ್ವಾದಶ ವರ್ಷಾಣಿ ರೇಮೇ ರಾಮಸ್ತಯಾ ಸಹ
ಆಮೇಲೆ ಹನ್ನೆರಡು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ರಾಮನು ಅವಳ ಜೊತೆ ಸಂತೋಷವಾಗಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದನು.
ರಾಜಾನಮಥ ಕೈಕೇಯೀ ವರದ್ವಯಮಯಾಚತ
ಆ ನಂತರ ಕೈಕೇಯಿ ರಾಜನ ಬಳಿ ಎರಡು ವರಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದಳು.
ಜಟಾಧರಃ ಪ್ರವ್ರಜತುವರ್ಷಾಣೀಹ ಚತುರ್ದಶ
ರಾಮನು ಜಟಾಧಾರಿಯಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಹದಿನಾಲ್ಕು ವರ್ಷ ಅರಣ್ಯವಾಸ ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ಕೇಳಿದಳು.
ಜಾನಕೀ ಲಕ್ಷ್ಮಣಸಖಂ ರಾಮಂ ಪ್ರಾವ್ರಾಜಯನ್ನೃಪಃ
ರಾಜನು ಜಾನಕಿಯೂ ಲಕ್ಷ್ಮಣನೂ ಜೊತೆಗೆ ರಾಮನನ್ನು ವನವಾಸಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು.
ಪಂಚಮೇ ಚಿತ್ರಕೂಟೇ ತು ರಾಮಸ್ಥಾನಮಕಲ್ಪಯತ್
ಐದನೇ ದಿನ ಚಿತ್ತಕೂಟದಲ್ಲಿ ರಾಮನು ತನ್ನ ವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ರಾಮೋ ವಿರೂಪಯಾಮಾಸ ಶೂರ್ಪಣಖಾಂ ನಿಶಾಚರೀಮ್
ರಾಮನು ರಾತ್ರಿ ಸಂಚರಿಸುವ ಶೂರ್ಪಣಖೆಯ ಮುಖವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿದನು.
ಆಗತೋ ರಾಕ್ಷಸಸ್ತಾಂ ತು ಹರ್ತುಂ ಪಾಪವಿಪಾಕತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ರಾಕ್ಷಸನು ತನ್ನ ದುಷ್ಕರ್ಮದ ಫಲವಾಗಿ ಅವಳನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲು ಬಂದನು.
ರಾಘವಾಭ್ಯಾಂ ವಿನಾ ಸೀತಾಂ ಜಹಾರ ದಶಕಂಧರಃ
ರಾಘವರು ಇಲ್ಲದಾಗ ದಶಮುಖ ರಾವಣನು ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದನು.
ರಾಮರಾಮೇತಿ ಮಾಂ ರಕ್ಷ ರಕ್ಷ ಮಾಂ ರಕ್ಷಸಾ ಹೃತಾಮ್
‘ರಾಮಾ ರಾಮಾ, ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು, ರಕ್ಷಿಸು! ನನ್ನನ್ನು ರಾಕ್ಷಸನು ಅಪಹರಿಸಿದ್ದಾನೆ!’ ಎಂದು ಕೂಗಿದಳು.
ತಥಾ ಕಾಮವಶಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋ ರಾವಣೋ ಜನಕಾತ್ಮಜಾಮ್
ಹೀಗೆ ಕಾಮದ ವಶನಾದ ರಾವಣನು ಜನಕನ ಮಗಳನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು.
ಯುಯುಧೇ ರಾಕ್ಷಸೇಂದ್ರೇಣ ಸ ರಾವಣಹತೋಽಪತತ್
ಅವನು ರಾಕ್ಷಸರ ರಾಜನಾದ ರಾವಣನ ಜೊತೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿ, ರಾವಣನು ಹತರಾಗಿ ಬಿದ್ದನು.
ಸಂಪಾತಿರ್ದಶಮೇ ಮಾಸ ಆಚಖ್ಯೌ ವಾನರೇಷು ತಾಮ್
ಹತ್ತನೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಪಾತಿ ಅವಳ ವಿಷಯವನ್ನು ವಾನರರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು.
ಹನೂಮಾನ್ನಿಶಿ ತಸ್ಯಾಂ ತು ಲಂಕಾಯಾಂ ಪರ್ಯಕಾಲಯತ್
ಹನುಮಂತನು ರಾತ್ರಿ ಲಂಕೆಯಲ್ಲಿ ಅವಳನ್ನು ಹುಡುಕಾಡಿದನು.
ದ್ವಾದಶ್ಯಾಂ ಶಿಂಶಪಾವೃಕ್ಷೇ ಹನೂಮಾನ್ಪರ್ಯವಸ್ಥಿತಃ
ಹನ್ನೆರಡನೇ ದಿನ ಹನುಮಂತನು ಶಿಂಶಪಾ ಮರದ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತಿದ್ದನು.
ಅಕ್ಷಾದಿಭಿಸ್ತ್ರಯೋದಶ್ಯಾಂ ತತೋ ಯುದ್ಧಮವರ್ತತ
ಹದಿಮೂರನೇ ದಿನ ಅಕ್ಷನು ಮತ್ತು ಇತರರ ಜೊತೆ ಯುದ್ಧ ನಡೆಯಿತು.
ವಹ್ನಿನಾ ಪುಚ್ಛಯುಕ್ತೇನ ಲಂಕಾಯಾ ದಹನಂ ಕೃತಮ್
ಹನುಮಂತನ ಹಲ್ಲಿನ ಮೇಲೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ, ಲಂಕೆಯನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಲಾಯಿತು.
ಮಾರ್ಗಾಸಿತಪ್ರತಿಪದಃ ಪಂಚಭಿಃ ಪಥಿವಾಸರೈಃ
ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷ ಪ್ರತಿಪದೆಯಿಂದ ಐದು ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಆ ದಾರಿ ಸಾಗಲಾಯಿತು.
ಸಪ್ತಮ್ಯಾಂ ಪ್ರತ್ಯಭಿಜ್ಞಾನದಾನಂ ಸರ್ವನಿವೇದನಮ್
ಏಳನೇ ದಿನ, ಗುರುತು ನೀಡಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ಅರ್ಪಿಸಲಾಯಿತು.
ಮಧ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ಸಹಸ್ರಾಂಶೌ ಪ್ರಸ್ಥಾನಂ ರಾಘವಸ್ಯ ಚ
ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಬರುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಕಿರಣಗಳ ಸೂರ್ಯನು ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು ಮತ್ತು ರಾಘವನು ಹೊರಟನು.