ಧೇನುಂ ಪ್ರಸಾದ್ಯ ಬಹುಭಿರ್ವ್ರತೈರ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ ತತ್ಪಿತಾ । ಋತಂಭರಾಖ್ಯೋ ಜಗತಿ ಖ್ಯಾತಃ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಃ
ಅವನ ತಂದೆ ಅನೇಕ ವ್ರತಗಳಿಂದ ಆ ಗಾವನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಿ, ಆ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆದನು; ಅವನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಋತಂಭರ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದನು, ಪರಮಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗಿದ್ದನು.
ಗೌಃ ಪ್ರಸನ್ನಾ ದದೌ ಪುತ್ರಮನೇಕಗುಣಸಂಸ್ಕೃತಮ್ । ಸತ್ಯವಂತಂ ಸುಶೋಭಾಢ್ಯಂ ತಂ ಜಾನೀಹಿ ನೃಪೋತ್ತಮಮ್
ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಆ ಗಾವು, ಅನೇಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸತ್ಯವಂತನೂ, ಕಂಗೊಳಿಸುವವನೂ ಆದ ಮಗನನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿತು; ಅವನನ್ನು ನೀನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ರಾಜನೆಂದು ತಿಳಿ.
ಶತ್ರುಘ್ನ ಉವಾಚ। ಕೋ ವಾ ಋತಂಭರೋ ರಾಜಾ ಕಿಮರ್ಥಂ ಧೇನುಪೂಜನಮ್ । ಕಥಂ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಸುತಸ್ತಸ್ಯ ವೈಷ್ಣವೋ ವಿಷ್ಣುಸೇವಕಃ
ಶತ್ರುಘ್ನನು ಕೇಳಿದನು: ಆ ಋತಂಭರನೆಂಬ ರಾಜನು ಯಾರು? ಆಮೇಲೆ, ಆಮೆಹೆಸರಿಗೆ ಹಸುಪೂಜೆ ಯಾಕೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ? ಅವನ ಮಗನು ಹೇಗೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾದನು, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸೇವಕನಾದನು?
ಸರ್ವಮೇತತ್ಸಮಾಚಕ್ಷ್ವ ವೈಷ್ಣವಸ್ಯ ಕಥಾನಕಮ್ । ಶ್ರುತಂ ಹರತಿ ಜಂತೂನಾಂ ಮಹಾಪಾತಕಪರ್ವತಮ್
ಈ ವೈಷ್ಣವನ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಜೀವಿಗಳ ದೊಡ್ಡ ಪಾಪಪರ್ವತವೂ ಕರಗುತ್ತದೆ.
ಶೇಷ ಉವಾಚ। ಇತಿ ವಾಕ್ಯಂ ಸಮಾಕರ್ಣ್ಯ ಶತ್ರುಘ್ನಸ್ಯ ಮಹಾರ್ಥಕಮ್ । ಕಥಯಾಮಾಸ ವಿಶದಂ ತದುತ್ಪತ್ತಿಕಥಾನಕಮ್
ಶೇಷನು ಹೇಳಿದನು: ಶತ್ರುಘ್ನನ ಈ ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಅವನು ಆ ಕಥೆಯ ಹುಟ್ಟಿನ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಋತಂಭರೋ ನರಪತಿರನಪತ್ಯಃ ಪುರಾಽಭವತ್ । ಕಲತ್ರಾಣಿ ಬಹೂನ್ಯಸ್ಯ ನ ಪುತ್ರಂ ಪ್ರಾಪ ತೇಷು ವೈ
ಋತಂಭರನೆಂಬ ರಾಜನು ಒಮ್ಮೆ ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದೆ ಇದ್ದನು. ಅವನಿಗೆ ಅನೇಕ ಹೆಂಡಿರಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಯಾರಿಂದಲೂ ಅವನಿಗೆ ಮಗನಾಗಲಿಲ್ಲ.
ತದಾ ಜಾಬಾಲಿನಾಮಾನಂ ಮುನಿಂ ದೈವಾದುಪಾಗತಮ್ । ಪ್ರಪಚ್ಛ ಕುಶಲೋದ್ಯುಕ್ತಃ ಸಪುತ್ರೋತ್ಪತ್ತಿಕಾರಣಮ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಜಾಬಾಲಿ ಎಂಬ ಋಷಿಯು ದೇವರ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು. ಸಂತಾನವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಆಸೆಪಟ್ಟು, ರಾಜನು ಅವನನ್ನು ಕೇಳಿದನು.
ಋತಂಭರ ಉವಾಚ। ಸ್ವಾಮಿನ್ವಂಧ್ಯಸ್ಯ ಮೇ ಬ್ರೂಹಿ ಪುತ್ರೋತ್ಪತ್ತಿಕರಂ ವಚಃ । ಯತ್ಕೃತ್ವಾ ಜಾಯತೇಽಪತ್ಯಂ ಮಮ ವಂಶಧರಂ ವರಮ್
ಋತಂಭರನು ಹೇಳಿದನು: ಸ್ವಾಮೀ, ನನಂತು ಸಂತಾನವಿಲ್ಲದವನಿಗೆ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳಿ. ನನ್ನ ವಂಶವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಒಬ್ಬ ಉತ್ತಮ ಮಗನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ತಜ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಭವತೋ ಭವ್ಯಂ ಪ್ರಕುರ್ಯಾಂ ನಿಶ್ಚಿತಂ ವಚಃ । ದಾನಂ ವ್ರತಂ ವಾ ತೀರ್ಥಂ ವಾ ಮಖಂ ವಾ ಮುನಿಸತ್ತಮ
ನೀನು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಅದನ್ನು ತಿಳಿದು ನಾನು ಖಚಿತವಾಗಿ ಶುಭಕರವಾದುದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಅದು ದಾನವಾಗಲಿ, ವ್ರತವಾಗಲಿ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಯಾಗಲಿ, ಯಾಗವಾಗಲಿ, ಏನು ಬೇಕಾದರೂ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ಮಹರ್ಷೇ.
ಇತಿ ರಾಜ್ಞೋವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಜಗಾದ ಮುನಿಸತ್ತಮಃ । ಸುತೋತ್ಪತ್ತಿಕರಂ ವಾಕ್ಯಂ ಪ್ರಣತಸ್ಯ ಸುತಾರ್ಥಿನಃ
ರಾಜನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮಹರ್ಷಿಯು, ಮಗನಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ ರಾಜನಿಗೆ ಸಂತಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದನು.
ಅಪತ್ಯಪ್ರಾಪ್ತಿಕಾಮಸ್ಯ ಸಂತ್ಯುಪಾಯಾಸ್ತ್ರಯಃ ಪ್ರಭೋ । ವಿಷ್ಣೋಃ ಪ್ರಸಾದೋ ಗೋಶ್ಚಾಪಿ ಶಿವಸ್ಯಾಪ್ಯಥವಾ ಪುನಃ
ಸಂತಾನವನ್ನು ಬಯಸುವವನಿಗೆ ಮೂರು ಮಾರ್ಗಗಳಿವೆ, ಮಹಾಪ್ರಭು: ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕೃಪೆ, ಹಸುವಿನ ಅನುಗ್ರಹ, ಅಥವಾ ಶಿವನ ಅನುಗ್ರಹ.
ತಸ್ಮಾತ್ತ್ವಂ ಕುರು ವೈ ಪೂಜಾಂ ಧೇನೋರ್ದೇವತನೋರ್ನೃಪ । ಯಸ್ಯಾಃ ಪುಚ್ಛೇ ಮುಖೇ ಶೃಂಗೇ ಪೃಷ್ಠೇ ದೇವಾಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾಃ
ಆದುದರಿಂದ, ರಾಜನೇ, ನೀನು ದೇವತೆಗಳಂತಿರುವ ಹಸುವನ್ನು ಪೂಜಿಸು. ಆಕೆಯ ಬಾಲ, ಬಾಯಿ, ಕೊಂಬು, ಬೆನ್ನಿನಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾ ತುಷ್ಟಾ ದಾಸ್ಯತಿ ಕ್ಷಿಪ್ರಂ ವಾಂಛಿತಂ ಧರ್ಮಸಂಯುತಮ್ । ಏವಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಗೋಪೂಜಾಂ ವಿಧೇಹಿ ತ್ವಮೃತಂಭರ
ಆಕೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟರೆ, ನೀನು ಬಯಸಿದ ಧರ್ಮಯುಕ್ತವಾದ ವರವನ್ನು ಬೇಗನೆ ಕೊಡುತ್ತಾಳೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಋತಂಭರನೇ, ಹಸುವಿನ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಮಾಡು.
ಯೋ ವೈ ನಿತ್ಯಂ ಪೂಜಯತಿ ಗಾಂ ಗೇಹೇ ಯವಸಾದಿಭಿಃ । ತಸ್ಯ ದೇವಾಶ್ಚ ಪಿತರೋ ನಿತ್ಯಂ ತೃಪ್ತಾ ಭವಂತಿ ಹಿ
ಯಾರು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಹಸುವಿಗೆ ಯವ ಮತ್ತು ಇತರ ಆಹಾರಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳು ಸದಾ ತೃಪ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ.
ಯೋ ವೈ ಗವಾಹ್ನಿಕಂ ದದ್ಯಾನ್ನಿಯಮೇನ ಶುಭವ್ರತಃ । ತೇನ ಸತ್ಯೇನ ತಸ್ಯ ಸ್ಯುಃ ಸರ್ವೇ ಪೂರ್ಣಾ ಮನೋರಥಾಃ
ಯಾರು ನಿಯಮದಿಂದ ಮತ್ತು ಶುಭವ್ರತದಿಂದ ಹಸುವಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಆಹಾರವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಎಲ್ಲಾ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಸೆಗಳು ಈ ಸತ್ಯದಿಂದ ಪೂರಣವಾಗುತ್ತವೆ.
ತೃಷಿತಾ ಗೌರ್ಗೃಹೇ ಬದ್ಧಾ ಗೇಹೇ ಕನ್ಯಾ ರಜಸ್ವಲಾ । ದೇವತಾ ಚ ಸನಿರ್ಮಾಲ್ಯಾ ಹಂತಿ ಪುಣ್ಯಂ ಪುರಾಕೃತಮ್
ಒಂದು ಹಸುವನ್ನು ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಗಿದು, ಆಕೆ ಬಾಯಾರಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ರಜಸ್ವಲೆಯಾದ ಹುಡುಗಿ ಇದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ದೇವತೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ ಹೂಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕದೆ ಇದ್ದರೆ, ಇವು ಹಿಂದಿನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ.
ಯೋ ವೈ ಗಾಂ ಪ್ರತಿಷಿದ್ಧ್ಯೇತ ಚರಂತೀಂ ಸ್ವಂ ತೃಣಂ ನರಃ । ತಸ್ಯ ಪೂರ್ವೇ ಚ ಪಿತರಃ ಕಂಪಂತೇ ಪತನೋನ್ಮುಖಾಃ
ಯಾರು ಹಸುವಿಗೆ ತನ್ನ ಹುಲ್ಲು ತಿನ್ನುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಪಿತೃಗಳು ಪತನದ ಭಯದಿಂದ ಕಂಪಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯೋ ವೈ ಯಷ್ಟ್ಯಾ ತಾಡಯತಿ ಧೇನುಂ ಮರ್ತ್ಯೋ ವಿಮೂಢಧೀಃ । ಧರ್ಮರಾಜಸ್ಯ ನಗರಂ ಸ ಯಾತಿ ಕರವರ್ಜಿತಃ
ಯಾರು ಮೂರ್ಖತನದಿಂದ ಹಸುವನ್ನು ಕಂಬಿಯಿಂದ ಹೊಡೆಯುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಧರ್ಮರಾಜನ ಪಟ್ಟಣಕ್ಕೆ ಬೆರಳುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಯೋ ವೈ ದಂಶಾನ್ವಾರಯತಿ ತಸ್ಯ ಪೂರ್ವೇ ಹ್ಯಧೋಗತಾಃ । ನೃತ್ಯಂತಿ ಮತ್ಸುತೋ ಹ್ಯಸ್ಮಾಂಸ್ತಾರಯಿಷ್ಯತಿ ಭಾಗ್ಯವಾನ್
ಯಾರು ಹಸುವಿನ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಓಡಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರ ಪಿತೃಗಳು, ಹಿಂದೆ ಪಾತಾಳಕ್ಕೆ ಹೋದವರು, ಸಂತೋಷದಿಂದ ನೃತ್ಯಮಾಡುತ್ತಾ, 'ನಮ್ಮ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ ಸಂತಾನ ನಮ್ಮನ್ನು ಉದ್ಧರಿಸುತ್ತಾನೆ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅತ್ರೈವೋದಾಹರಂತೀಮಮಿತಿಹಾಸಂ ಪುರಾತನಮ್ । ಜನಕಸ್ಯ ಪುರಾವೃತ್ತಂ ಧರ್ಮರಾಜಪುರೇಽದ್ಭುತಮ್
ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಒಂದು ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ. ಅದು ಧರ್ಮರಾಜನ ಪಟ್ಟಣದಲ್ಲಿ ಜನಕನಿಗೆ ಸಂಭವಿಸಿದ ಅದ್ಭುತ ಘಟನೆಯಾಗಿದೆ.
ಏಕದಾ ಜನಕೋ ರಾಜಾ ಯೋಗೇನಾಸೂನ್ಸಮತ್ಯಜತ್ । ತದಾ ವಿಮಾನಂ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಂ ಕಿಂಕಿಣೀಜಾಲಭೂಷಿತಮ್
ಒಂದು ಬಾರಿ ಜನಕ ಮಹಾರಾಜನು ಯೋಗದ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಪ್ರಾಣವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಚಿಕ್ಕ ಚಿಕ್ಕ ಗಂಟೆಗಳ ಜಾಲದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ದಿವ್ಯ ವಿಮಾನವು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದು ತಲುಪಿತು.
ತದಾರುಹ್ಯ ಗತೋ ರಾಜಾ ಸೇವಕೈರೂಢದೇಹವಾನ್ । ಮಾರ್ಗೇ ಜಗಾಮ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಸಂಯಮಿನ್ಯಾಃ ಪುರೋಂಽತಿಕೇ
ಆ ವಿಮಾನವನ್ನು ಏರಿ, ರಾಜನು ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನೇ ಧರಿಸಿಕೊಂಡು, ಸೇವಕರೊಂದಿಗೆ ಧರ್ಮದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಾ ಯಮನ ನಿವಾಸದ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು.
ತದಾ ನರಕಕೋಟೀಷು ಪೀಡ್ಯಂತೇ ಪಾಪಕಾರಿಣಃ । ಜನಕಸ್ಯಾಂಗಪವನಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸೌಖ್ಯಂ ಪ್ರಪೇದಿರೇ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನರಕದ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಪಕರ್ಯ ಮಾಡಿದವರು ತುಂಬಾ ಬಾಧೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು; ಆದರೆ ಜನಕನ ದೇಹದಿಂದ ಉಂಟಾದ ಗಾಳಿಯ ಸ್ಪರ್ಶ ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಅವರಿಗೆ ಸುಖ ದೊರಕಿತು.
ನಿರಯೇ ದಾಹಜಾಪೀಡಾ ಜಾತೈಷಾಂ ಸುಖಕಾರಿಣೀ । ಮಹಾದುಃಖಂ ತದಾ ನಷ್ಟಂ ಜನಕಸ್ಯಾಂಗವಾಯುನಾ
ನರಕದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಸುಡುವ ಬಾಧೆಯೇ ಅವರಿಗೀಗ ಆರಾಮವನ್ನು ತಂದಿತು; ಜನಕನ ದೇಹದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅವರ ಮಹಾ ದುಃಖವು ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ನಾಶವಾಯಿತು.
ತದಾ ತಂ ನಿರ್ಗತಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಜಂತವಃ ಪಾಪಪೀಡಿತಾಃ । ಅತ್ಯಂತಂ ಚುಕ್ರುಶುರ್ಭೀತಾಸ್ತದ್ವಿಯೋಗಮನಿಚ್ಛವಃ
ಆಗ ಪಾಪದಿಂದ ಪೀಡಿತರಾದ ಆ ಜೀವಿಗಳು ಜನಕನನ್ನು ಹೊರಟುಹೋಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ, ತುಂಬಾ ಭಯದಿಂದ ಹಾಗೂ ದುಃಖದಿಂದ ಅಳಲು ಕೂಗಿದರು; ಅವನಿಂದ ದೂರವಾಗಲು ಅವರು ಬಯಸಲಿಲ್ಲ.
ಊಚುಸ್ತೇ ಕರುಣಾಂ ವಾಚಂ ಮಾ ಗಚ್ಛ ಸುಕೃತಿನ್ನಿತಃ । ತ್ವದಂಗವಾಯುಸಂಸ್ಪರ್ಶಾತ್ಸುಖಿನಃ ಸ್ಯಾಮಪೀಡಿತಾಃ
ಅವರು ಕರುಣೆಯಿಂದ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಧರ್ಮಾತ್ಮನೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ಹೋಗಬೇಡ! ನಿನ್ನ ದೇಹದ ಗಾಳಿಯ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ನಾವು ಪೀಡಿತರೂ ಕೂಡ ಸುಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ.'
ಇತಿ ವಾಕ್ಯಂ ಸಮಾಕರ್ಣ್ಯ ರಾಜಾ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಃ । ಮಾನಸೇ ಚಿಂತಯಾಮಾಸ ಕರುಣಾಪೂರಪೂರಿತಃ
ಈ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕ ರಾಜನು, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ಕರುಣೆಯ ತುಂಬು ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಲೋಚನೆ ಮಾಡಲಾರಂಭಿಸಿದನು.
ಚೇನ್ಮತ್ತಃ ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ಸೌಖ್ಯಂ ಭವೇದಿಹ ತದಾ ಪುನಃ । ಅತ್ರೈವ ಚ ಪುರೇ ಸ್ಥಾಸ್ಯೇ ಸ್ವರ್ಗ ಏಷ ಮನೋರಮಃ
ಇಲ್ಲಿ ನನ್ನಿಂದ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸುಖ ದೊರಕುತ್ತಿದೆಯೆಂದರೆ, ನಾನು ಇದೇ ಸ್ಥಳದಲ್ಲೇ ಉಳಿಯುತ್ತೇನೆ; ಈ ಸುಂದರ ನಗರವೇ ನನಗೆ ಸ್ವರ್ಗವಾಗಿದೆ ಎಂದುಕೊಂಡನು.
ಏವಂ ಕೃತ್ವಾ ನೃಪಸ್ತಸ್ಥೌ ತತ್ರೈವ ನಿರಯಾಗ್ರತಃ । ವಿದಧತ್ಪ್ರಾಣಿನಾಂ ಸೌಖ್ಯಮನುಕಂಪಿತಮಾನಸಃ
ಹೀಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಿ, ರಾಜನು ನರಕದ ಬಾಗಿಲಿನ ಎದುರಲ್ಲೇ ಉಳಿದು, ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾ, ಕರುಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಅಲ್ಲಿಯೇ ತಂಗಿದನು.
ತತ್ರ ಧರ್ಮಸ್ತು ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೋ ನಿರಯದ್ವಾರಿ ದುಃಖದೇ । ಕಾರಯನ್ಯಾತನಾಸ್ತೀವ್ರಾ ನಾನಾಪಾತಕಕಾರಿಣಾಮ್
ಅಲ್ಲಿಗೆ ಧರ್ಮ ದೇವರು ಬಂದು, ನರಕದ ದುಃಖದ ಬಾಗಿಲಿನಲ್ಲಿ ನಾನಾ ಪಾಪ ಮಾಡಿದವರಿಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ಶಿಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದ್ದನು.