ಏವಂ ಗಾರ್ಹಸ್ಥ್ಯಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮಂ ವ್ರಜೇತ್ । ಸಸ್ತ್ರೀಕೋ ವಾ ಗತಸ್ತ್ರೀಕೋ ವಿರಜ್ಯೇತ ತತಃ ಪರಮ್
ಈ ರೀತಿ ಗೃಹಸ್ಥಧರ್ಮವನ್ನು ಪೂರೈಸಿದ ಮೇಲೆ, ಗೃಹಸ್ಥನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯೊಡನೆ ಅಥವಾ ಒಬ್ಬನೇ ಅರಣ್ಯಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು, ನಂತರ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತ್ಯಜಿಸಬೇಕು.
ಇತ್ಯೇವಮಾದಯೋ ಧರ್ಮಾ ಗದಿತಾ ಋಷಿಭಿಸ್ತದಾ । ಶ್ರುತಾ ರಾಮೇಣ ಮಹತಾ ಸರ್ವಲೋಕಹಿತೈಷಿಣಾ
ಈ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು, ಅವುಗಳನ್ನು ಮಹಾತ್ಮ ರಾಮನು, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಹಿತವನ್ನು ಬಯಸಿದವನು, ಕೇಳಿದನು.
ಶೇಷ ಉವಾಚ। ಇತ್ಥಂ ಸಂಶೃಣ್ವತೋ ಧರ್ಮಾನ್ವಸಂತಃ ಸಮುಪಸ್ಥಿತಃ । ಯತ್ರ ಯಜ್ಞ ಕ್ರಿಯಾದೀನಾಂ ಪ್ರಾರಂಭಃ ಸುಮಹಾತ್ಮನಾಮ್
ಶೇಷನು ಹೇಳಿದನು: ಈ ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ರಾಮನು ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಮಹಾತ್ಮರು ಯಜ್ಞಾದಿಗಳ ಪ್ರಾರಂಭಕ್ಕೆ ಸೂಕ್ತ ಕಾಲವು ಬಂದಿತು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ತಂ ಸಮಯಂ ಧೀಮಾನ್ವಸಿಷ್ಠಃ ಕಲಶೋದ್ಭವಃ । ರಾಮಚಂದ್ರಂ ಮಹಾರಾಜಂ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚ ಯಥೋಚಿತಮ್
ಆ ಸಮಯವನ್ನು ನೋಡಿ, ಕುಂಭದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಧೀಮಂತ ವಸಿಷ್ಠನು, ಮಹಾರಾಜ ರಾಮಚಂದ್ರನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದನು.
ವಸಿಷ್ಠ ಉವಾಚ। ರಾಮಚಂದ್ರ ಮಹಾಬಾಹೋ ಸಮಯಃ ಪರ್ಯಭೂತ್ತವ । ಹಯೋ ಯತ್ರ ಪ್ರಮುಚ್ಯೇತ ಯಜ್ಞಾರ್ಥಂ ಪರಿಪೂಜಿತಃ
ವಸಿಷ್ಠನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಮಚಂದ್ರ ಮಹಾಬಾಹುವೇ, ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಬಿಡುವ ಕಾಲ ಬಂದಿದೆ.
ಸಾಮಗ್ರೀ ಕ್ರಿಯತಾಂ ತತ್ರ ಆಹೂಯಂತಾಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ । ಕರೋತು ಪೂಜಾಂ ಭಗವಾನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಯಥೋಚಿತಾಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಬೇಕಾದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು; ಶ್ರೇಷ್ಠ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಆಹ್ವಾನಿಸಬೇಕು; ಭಗವಂತನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಲಿ.
ದೀನಾಂಧಕೃಪಣಾನಾಂ ಚ ದಾನಂ ಸ್ವಾಂತೇ ಸಮುತ್ಥಿತಮ್ । ದದಾತು ವಿಧಿವತ್ತೇಷಾಂ ಪ್ರತಿಪೂಜ್ಯಾಧಿಮಾನ್ಯ ಚ
ಬಡವರು, ಕುರುಡುಗಳು ಮತ್ತು ದೀನರಿಗೆ, ತನ್ನ ಹೃದಯದಿಂದ ಉದಯವಾದ ದಾನವನ್ನು, ಯೋಗ್ಯವಾದ ಗೌರವದಿಂದ ಹಾಗೂ ವಿಧಿಯನುಸಾರವಾಗಿ ನೀಡಬೇಕು.
ಭವಾನ್ಕನಕಸತ್ಪತ್ನ್ಯಾ ದೀಕ್ಷಿತೋಽತ್ರ ವ್ರತಂ ಚರ । ಭೂಮಿಶಾಯೀ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ವಸುಭೋಗವಿವರ್ಜಿತಃ
ನೀನು, ಸತ್ಕಾರ್ಯವಂತಿಯಾದ ಹೆಂಡತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹಾಗೂ ಬಂಗಾರದಿಂದ ದೀಕ್ಷಿತನಾಗಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮಲಗಿ, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ, ಸಂಪತ್ತಿನ ಸೌಖ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು.
ಮೃಗಶೃಂಗಧರಃ ಕಟ್ಯಾಂ ಮೇಖಲಾಜಿನದಂಡಭೃತ್ । ಕರೋತು ಯಜ್ಞಸಂಭಾರಂ ಸರ್ವದ್ರವ್ಯಸಮನ್ವಿತಮ್
ಕಮರಿಗೆ ಮೃಗಶೃಂಗದ ಬೆಲ್ಟ್ ಧರಿಸಿ, ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ದಂಡವನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಎಲ್ಲಾ ಅಗತ್ಯವಾದ ಯಜ್ಞದ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಬೇಕು.
ಇತಿ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮಹದ್ವಾಕ್ಯಂ ವಸಿಷ್ಠಸ್ಯ ಯಥಾರ್ಥಕಮ್ । ಉವಾಚ ಲಕ್ಷ್ಮಣಂ ಧೀಮಾನ್ನಾನಾರ್ಥಪರಿಬೃಂಹಿತಮ್
ವಸಿಷ್ಠನ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ಮತ್ತು ಸತ್ಯವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಜ್ಞಾನಿಯು ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಅನೇಕ ಅರ್ಥಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಶ್ರೀರಾಮ ಉವಾಚ। ಶೃಣು ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಮದ್ವಾಕ್ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ತತ್ಕುರು ಸತ್ವರಮ್ । ಹಯಮಾನಯ ಯತ್ನೇನ ವಾಜಿಮೇಧಕ್ರಿಯೋಚಿತಮ್
ಶ್ರೀರಾಮನು ಹೇಳಿದನು: ಲಕ್ಷ್ಮಣಾ, ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು. ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತನಾಗು. ಅಶ್ವಮೇಧಯಾಗಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕುದುರೆಯನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ತಂದುಕೊ.
ಶೇಷ ಉವಾಚ। ಶ್ರುತ್ವಾ ವಾಕ್ಯಂ ರಘುಪತೇಃ ಶತ್ರುಜಿಲ್ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ತದಾ । ಸೇನಾಪತಿಮುವಾಚೇದಂ ವಚೋ ವಿವಿಧವರ್ಣನಮ್
ಶೇಷನು ಹೇಳಿದನು: ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ರಾಮನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸೇನೆಯಾಧ್ಯಕ್ಷನಿಗೆ ವಿವಿಧ ರೀತಿಯ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಹೇಳಿದನು.
ಲಕ್ಷ್ಮಣ ಉವಾಚ। ವೀರಾಕರ್ಣಯ ಮೇ ವಚಃ ಸುಮಧುರಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ತ್ವರಾತಃ ಪುನಃ । ಕಾರ್ಯಂ ತತ್ಕ್ಷಿತಿಪಾಲಮೌಲಿಮುಕುಟೈರ್ಘೃಷ್ಟಾಂಘ್ರಿ ರಾಮಾಜ್ಞಯಾ । ಸೇನಾಂ ಕಾಲಬಲಪ್ರಭಂಜನಬಲಪ್ರೋದ್ಯತ್ಸಮರ್ಥಾಂಗಿನೀಂ । ಸಜ್ಜಾಂ ಸದ್ರಥಹಸ್ತಿಪತ್ತಿಸುಹಯಾರೋಹೈರ್ವಿಧೇ ಹ್ಯನ್ವಿತಾಮ್
ಲಕ್ಷ್ಮಣನು ಹೇಳಿದನು: ವೀರರೆ, ನನ್ನ ಸಿಹಿಯಾದ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿ. ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಮತ್ತೆ ವೇಗವಾಗಿ ಕಾರ್ಯಪ್ರವೃತ್ತರಾಗಿರಿ. ರಾಮನ ಆದೇಶದಿಂದ, ರಾಜರ ಮುಕುಟಗಳಿಂದ ಪಾದಗಳು ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ, ಕಾಲ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಬಲಿಷ್ಠವಾದ, ರಥ, ಆನೆ, ಕಾಲಾಳು, ಕುದುರೆ ಮತ್ತು ಸವಾರರೊಂದಿಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡ ಸೇನೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿರಿ.
ಸಜ್ಜೀಯತಾಂ ವಾಯುಜವಾಸ್ತುರಂಗಾಸ್ತರಂಗಮಾಲಾ ಲಲಿತಾಂಘ್ರಿಪಾತಾಃ । ಸದಶ್ವಚಾರೈರ್ಬಹುಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಭಿಃ ಸಂರೋಹಿತಾ ವೈರಿಬಲಪ್ರಹಾರಿಭಿಃ
ಗಾಳಿಯಂತೆ ವೇಗವಾದ, ಸುಂದರ ಹೆಜ್ಜೆಗಳಿರುವ ಕುದುರೆಗಳನ್ನು ಸಿದ್ಧಗೊಳಿಸಿ, ಸದಾ ಕುದುರೆ ಸವಾರರು, ಅನೇಕ ಆಯುಧಧಾರಿಗಳು, ಶತ್ರು ಸೇನೆಯನ್ನು ಸೋಲಿಸುವ ವೀರರು ಅವರನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿಯಲಿ.
ಸಂಲಕ್ಷ್ಯತಾಂ ಹಸ್ತಿನಃ ಪರ್ವತಾಭಾ ಆಧೋರಣೈಃ ಪ್ರಾಸಕುಂತಾಗ್ರಹಸ್ತೈಃ । ಶೂರೈಃ ಸಾಸ್ತ್ರೈರ್ಭೂರಿದಾನೋಪಹಾರಾಃ ಕ್ಷೀಬಾಣಸ್ತೇ ಸರ್ವಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಪೂರ್ಣಾಃ
ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುವ ಆನೆಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಕೆಳಭಾಗ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಕೈಯಲ್ಲಿ ಭಾಲಾ ಮತ್ತು ಕತ್ತಿಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದಾರೆ. ಶಸ್ತ್ರಧಾರಿಗಳು ಬಹಳ ದಾನಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಂದು, ಬಾಣಧಾರಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಕೂಡ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರಲಿ.
ವಿತತಬಹುಸಮೃದ್ಧಿಭ್ರಾಜಮಾನಾ ರಥಾ ಮೇ ಪವನಜವನವೇಗೈರ್ವಾಜಿಭಿರ್ಯುಜ್ಯಮಾನಾಃ । ವಿವಿಧರಿಪುವಿನಾಶಸ್ಮಾರಕೈರಾಯುಧಾಸ್ತ್ರೈರ್ಭೃತವಲಭಿವಿಭಾಗಾನೀಯತಾಂ ಸೂತವೃಂದೈಃ
ಬಹುಸಂಪತ್ತಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿರುವ ನನ್ನ ರಥಗಳನ್ನು, ಗಾಳಿಯಂತೆ ಓಡುವ ಕುದುರೆಗಳಿಂದ ಜೋಡಿಸಿ, ವಿವಿಧ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಆಯುಧ ಮತ್ತು ಅಸ್ತ್ರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ಸರಿಯಾದ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸಜ್ಜುಗೊಂಡ ರಥಸಾರಥಿಗಳಿಂದ ತರಿಸಬೇಕು.
ಪತ್ತಯಃ ಶತಶೋ ಮಹ್ಯಮಾಯಾಂತ್ವಸ್ತ್ರಾಗ್ನ್ಯಪಾಣಯಃ । ಹಯಮೇಧಾರ್ಹವಾಹಸ್ಯ ರಕ್ಷಣೇ ವಿತತೋದ್ಯಮಾಃ
ನೂರಾರು ಕಾಲಾಳುಗಳು, ಅಗ್ನಿಯಾಯುಧವಿಲ್ಲದೆ, ಅಶ್ವಮೇಧಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕುದುರೆಯ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪೂರ್ಣ ಸಿದ್ಧತೆಯಿಂದ ನನ್ನ ಬಳಿಗೆ ಬರಲಿ.
ಇತ್ಯಾಕರ್ಣ್ಯ ವಚಸ್ತಸ್ಯ ಲಕ್ಷ್ಮಣಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಸೇನಾನೀ ಕಾಲಜಿನ್ನಾಮಾ ಕಾರಯಾಮಾಸ ಸಜ್ಜತಾಮ್
ಅಂತಹ ಮಹಾತ್ಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣನ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಕಾಲಜಿನ್ ಎಂಬ ಸೇನಾಪತಿ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದನು.
ದಶಧ್ರುವಕಮಂಡಿತೋ ಲಘುಸುರೋಮಶೋಭಾನ್ವಿತೋ ವಿವಿಕ್ತಗಲಶುಕ್ತಿಭೃದ್ವಿತತಕಂಠಕೋ ಶೇಮಣಿಃ ಮುಖೇ ವಿಶದಕಾಂತಿಧೃತ್ತ್ವಸಿತಕಾಂತಿಭೃತ್ಕರ್ಣಯೋರ್ವ್ಯರಾಜತ ತದಾಹ ಯೋ ಧೃತಕರಾಗ್ರರಶ್ಮಿಚ್ಛಟಃ
ಹತ್ತು ಸ್ಥಿರವಾದ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ನಾಜೂಕಾದ ಕೂದಲಿನ ಸೌಂದರ್ಯವಿರುವ, ಆಯ್ದ ಶಂಖಗಳ ಹಾರವನ್ನು ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದ, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಪ್ರಕಾಶವಿರುವ, ಕಪ್ಪು ಹೊಳಪಿನ ಕಿವಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳಕು ಚೆಲ್ಲುವ ಮುಡುಪುಗಳಿಂದ ಕುದುರೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿತ್ತು.
ಕಲಾಸಂಶೋಭಿತಮುಖಃ ಸ್ಫುರದ್ರತ್ನವಿಶೋಭಿತಃ । ಮುಕ್ತಾಫಲಾನಾಂ ಮಾಲಾಭಿಃ ಶೋಭಿತೋ ನಿರ್ಯಯೌ ಹಯಃ
ಚಂದ್ರಾಕಾರದ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಮುಖ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಮಿಂಚುವ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಮುತ್ತಿನ ಹಾರಗಳಿಂದ ಸಿಂಗರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆ ಕುದುರೆ ಹೊರಟಿತು.
ಶ್ವೇತಾತಪತ್ರರಚಿತಃ ಸಿತಚಾಮರಶೋಭಿತಃ । ಬಹುಶೋಭಾಪರೀತಾಂಗೋ ನಿರ್ಯಯೌ ಹಯರಾಟ್ತತಃ
ಬಿಳಿ ಛತ್ರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಬಿಳಿ ಚಾಮರಗಳಿಂದ ಶೋಭಿತವಾಗಿತ್ತು, ಅನೇಕ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ದೇಹವು ಹೊಳೆಯುತ್ತಾ, ಆ ಕುದುರೆರಾಜನು ಅಲ್ಲಿಂದ ಹೊರಟನು.
ಅಗ್ರತೋ ಮಧ್ಯತಶ್ಚೈಕೇ ಪೃಷ್ಠತಃ ಸೈನಿಕಾಸ್ತಥಾ । ದೇವಾ ಹರಿಂ ಯಥಾಪೂರ್ವಂ ಸೇವಂತೇ ಸೇವನೋಚಿತಮ್
ಮುಂದೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿಯೂ ಯೋಧರು ನಿಂತಿದ್ದರು. ದೇವತೆಗಳು ಹಿಂದೆ ಹರಿಯನ್ನು ಸೇವಿಸಿದಂತೆ, ಯೋಗ್ಯವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು.
ಅಥ ಸೈನ್ಯಂ ಸಮಾಹೂಯ ಸರ್ವಮಾಜ್ಞಾಪಯತ್ತದಾ । ಹಸ್ತ್ಯಶ್ವರಥಪಾದಾತವೃನ್ದೈಃ ಸುಬಹುಸಂಕುಲಮ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲಾ ಸೇನೆಯನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಆಜ್ಞೆ ನೀಡಲಾಯಿತು. ಆನೆ, ಕುದುರೆ, ರಥ ಮತ್ತು ಕಾಲಾಳುಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಸೇರಿದ್ದವು.
ತತಸ್ತತಃ ಸಮೇತಾನಾಂ ಸೈನ್ಯಾನಾಂ ಶ್ರೂಯತೇ ಧ್ವನಿಃ । ತತೋ ದುಂದುಭಿನಾದೋಽಭೂತ್ತಸ್ಮಿನ್ಪುರವರೇ ತದಾ
ಅಲ್ಲಿಂದ ಸೇನೆಗಳು ಸೇರಿದ್ದಾಗ, ದೊಡ್ಡ ಶಬ್ದವು ಕೇಳಿಬಂತು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಮಹಾನಗರದಲ್ಲಿ ಡೊಳ್ಳುಗಳ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಬಂತು.
ತನ್ನಿನಾದೇನ ಶೂರಾಣಾಂ ಪ್ರಿಯೇಣ ಮಹತಾ ತದಾ । ಕಂಪಂತಿ ಗಿರಿಶೃಂಗಾಣಿ ಪ್ರಾಸಾದಾ ವಿಚಲಂತಿ ಚ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವೀರರ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಹಾ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಪರ್ವತ ಶೃಂಗಗಳು ನಡುಗಿದವು, ಅರಮನೆಗಳು ಕೂಡ ಕಂಪಿಸಿದವು.
ಹೇಷಾರವೋ ಮಹಾನಾಸೀದ್ವಾಜಿನಾಂ ಮುಹ್ಯತಾಂ ನೃಪ । ರಥಾಂಗಘಾತಸಂಘುಷ್ಟಾ ಧರಾ ಸಂಚಲತೀವ ಸಾ
ಆ ಕುದುರೆಗಳ ದೊಡ್ಡ ಹಿಗ್ಗು ರಾಜನಿಗೆ ಗೊಂದಲ ಉಂಟುಮಾಡಿತು; ರಥಚಕ್ರಗಳ ಗದ್ದಲದಿಂದ ಭೂಮಿ ನಡುಗುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡಿತು.
ಚಲಿತೈರ್ಗಜಯೂಥೈಶ್ಚ ಪೃಥ್ವೀ ರುದ್ಧಾ ಸಮಂತತಃ । ರಜಸ್ತು ಪ್ರಚಲತ್ತತ್ರ ಜನಾಂತರ್ದ್ಧಾನಮಾದಧಾತ್
ಆನೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಚಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭೂಮಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಡೆದಂತಾಯಿತು; ಅಲ್ಲೆಲ್ಲೋ ಎದ್ದ ಧೂಳು ಜನರನ್ನು ಮುಚ್ಚಿತು.
ನಿರ್ಜಗಾಮ ಮಹಾಸೈನ್ಯಂ ಛತ್ರೈಃ ಸಂಛಾದ್ಯ ಭಾಸ್ಕರಮ್ । ಸೇನಾನ್ಯಾಕಾಲಜಿನ್ನಾಮ್ನಾ ಪ್ರೇರಿತಂ ಜನಸಂಕುಲಮ್
ಅದ್ಭುತವಾದ ಸೇನೆ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೊರಟಿತು; ಕಾಲಜಿನ್ ಎಂಬ ಸೇನಾಧಿಪತಿಯ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಜನರೇ ತುಂಬಿದ್ದರು.
ಗರ್ಜಂತಸ್ತಲವೀರಾಗ್ರ್ಯಾಃ ಕುರ್ವಂತೋ ರಣಸಂಭ್ರಮಮ್ । ರಘುನಾಥಸ್ಯ ಯಾಗಾಯ ಸಜ್ಜಾಸ್ತೇ ಪ್ರಯಯುರ್ಮುದಾ
ಮೇಲ್ವರ್ಗದ ವೀರರು ಗರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಯುದ್ಧದ ಸದ್ದು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದರು; ರಘುನಾಥನ ಯಾಗಕ್ಕೆ ಸಿದ್ಧರಾಗಿ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಹೊರಟರು.
ಮೃಗಮದಮಯಮಂಗೇಷ್ವಂಗರಾಗಂ ದಧಾನಾಃ ಕುಸುಮವಿಮಲಮಾಲಾಶೋಭಿತಸ್ವೋತ್ತಮಾಂಗಾಃ । ಮುಕುಟಕಟಕಭೂಷಾಭೂಷಿತಾಂಗಾಃ ಸಮಸ್ತಾಃ ಪ್ರಯಯುರವನಿನಾಥಪ್ರೇರಿತಾಸ್ತೇಽಪಿ ಸರ್ವೇ
ಮೃಗಮದದ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿ, ಶುಭ್ರಮಾದ ಹೂಮಾಲೆಗಳನ್ನು ತೊಟ್ಟು, ತಲೆಗೆ ಕಿರೀಟ ಮತ್ತು ಕೈಗಳಿಗೆ ಕಂಗಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡು, ಭೂಮಿಪಾಲಕರ ಆದೇಶದಿಂದ ಎಲ್ಲರೂ ಹೊರಟರು.