ಅಥಪರಸ್ಮಿನ್ನಹನಿ ವಿಭೀಷಣೋ ರಾವಣಂ ವಿಚಾರ್ಯೇದಮುವಾಚ
ಮರುದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ವಿಭೀಷಣನು ಯೋಚಿಸಿ ರಾವಣನಿಗೆ ಹೀಗೆಂದನು:
ತೃತೀಯೋಪಾಯಕಾಲೋಽಯಂ ಚತುರ್ಥಂ ನ ವಿಚಾರಯ । ಚತುರ್ಥೋ ವಿಪರೀತೋ ನ ಶಸ್ತಃ ಶಸ್ತಾರ್ಥಕಾರಿಣಃ
ಈಗ ಮೂರನೇ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಮಯ; ನಾಲ್ಕನೆಯದನ್ನು ಯೋಚಿಸಬೇಡ, ಅದು ಸರಿಯಾದವರಿಗೇ ತಕ್ಕದ್ದು ಅಲ್ಲ.
ಪರಸ್ಯ ಚಾಽತ್ಮನಃ ಶಕ್ತಿಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಚಾಽತ್ಮನೋಽಧಿಕಾಮ್ । ತದಾ ಯುದ್ಧಂ ಪ್ರಶಸ್ತಂ ಸ್ಯಾದ್ವಿಪರೀತಂ ವಿನಾಶಕಮ್
ವೈರಿ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು, ತನ್ನದು ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಗೊತ್ತಾದಾಗ ಯುದ್ಧವು ಯೋಗ್ಯ; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅದು ನಾಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.
ರಾಮೇಣ ಬಲಿನಾನೈವ ಯುದ್ಧಂ ತೇ ದುರ್ಬಲಸ್ಯ ಚ । ಏಕೇಷುವಾಲಿಹನ್ತಾಽಸೌ ವಾಲಿರ್ಜ್ಞಾತಸ್ತ್ವಯಾ ಪುರಾ
ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ರಾಮನೊಂದಿಗೆ ದುರ್ಬಲನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ; ಒಬ್ಬ ಬಾಣದಿಂದ ವಾಲಿಯನ್ನು ಕೊಂದವನು ಅವನೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನೀನು ಹಿಂದೆ ನೋಡಿದ್ದೀಯಲ್ಲ.
ಮಾರೀಚಮೇಕಬಾಣೇನ ಭವಾನಪಿ ಪಲಾಯಿತಃ । ನಿಹತಾ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಶೂರಾ ಇನ್ದ್ರ ಜಿಚ್ಚ ಸುತೋ ಹತಃ
ಮಾರೀಚನು ಒಬ್ಬ ಬಾಣದಿಂದ ಬಿದ್ದಾಗ ನೀನು ತಾನೇ ಓಡಿಹೋಗಿದ್ದೆ; ಶೂರರಾದ ರಾಕ್ಷಸರನ್ನೆಲ್ಲ ಕೊಂದಿದ್ದಾನೆ, ಇಂದ್ರಜಿತ್ ಕೂಡ ಸತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ವರೇಣ್ಯತ್ರಿತಯಂ ಭಗ್ನಂ ತೇನ ಯುದ್ಧಂ ಚ ನೈವ ತೇ । ದಾಸಭಾವಮಥೋ ವಾಽಪಿ ದತ್ತ್ವಾ ಸೀತಾಮಥಾಽಪ್ನುಹಿ
ಮೂರು ವರಗಳೂ ಅವನಿಂದ ಮುರಿದುಹೋಗಿವೆ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲೂ ನೀನು ಜಯಿಸಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ ದಾಸತ್ವವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸು ಅಥವಾ ಸೀತೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯು.
ಗೋಪುರಸ್ಥಂ ತಥಾ ದಾರು ಪಞ್ಚವಕ್ತ್ರಮಥೇಷುಣಾ । ಚಿಚ್ಛೇದ ಪಞ್ಚಧಾ ತೇನ ರಾಮಸ್ತ್ವಾಂ ಮಾರಯಿಷ್ಯತಿ
ಗೋಪುರದ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದ ಐದು ತಲೆಗಳ ದಾರುವನ್ನು ಅವನು ಒಂದೇ ಬಾಣದಿಂದ ಐದು ಭಾಗವಾಗಿ ಕತ್ತರಿಸಿದನು; ರಾಮನು ನಿನ್ನನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುವನು.
ತ್ವದರ್ಥಂ ಬಹವೋ ನಷ್ಟಾ ನಾಶಮೇಷ್ಯಂತಿ ಚಾಪರೇ । ಏಕೋ ನ್ಯಾಯಃ ಸುಖಾರ್ಥಾಯ ನ ಚ ಮೌಢ್ಯಂ ಸಹೋದರ
ನಿನ್ನ ಕಾರಣದಿಂದ ಅನೇಕರು ಹಾಳಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇನ್ನೂ ಹಲವರು ನಾಶವಾಗುತ್ತಾರೆ; ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಒಂದೇ ನ್ಯಾಯಮಾರ್ಗ ಇದೆ, ಮೂರ್ಖತನವಲ್ಲ, ಸಹೋದರ.
ಮಾನುಷೀಂ ಮೃತ್ಯುಸಂಯುಕ್ತಾಮನಿಚ್ಛನ್ತೀಂ ಪತಿವ್ರತಾಮ್ । ಪತ್ನೀಂ ಬಲವತಶ್ಚಾಪಿ ಪೂಜಯಿತ್ವಾ ವಿಸರ್ಜಯ
ಮನುಷ್ಯಳಾದ, ಮರಣದೊಂದಿಗೆ ಬಂಧಿತಳಾದ, ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದ ಪತಿವ್ರತೆಯಾದ ಪತ್ನಿಯನ್ನು, ನೀನು ಎಷ್ಟೇ ಬಲಶಾಲಿಯಾದರೂ, ಗೌರವಿಸಿ ಹಿಂತಿರುಗಿಸು.
ಅನಿಚ್ಛನ್ತ್ಯಾಃ ಸಮಾಯೋಗೇ ಭವೇದ್ದುಃಖಪರಂಪರಾ । ದುರ್ಗನ್ಧಮಲಸಂಯುಕ್ತೋ ನಾರೀಸಙ್ಗೋ ಜುಗುಪ್ಸಿತಃ
ಇಚ್ಛೆಯಿಲ್ಲದವಳೊಂದಿಗೆ ಒಡನಾಟ ಮಾಡಿದರೆ ದುಃಖಗಳು ಸಾಲುಗಟ್ಟುತ್ತವೆ; ದುರ್ಗಂಧ ಮತ್ತು ಅಶುಚಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಹೆಂಗಸಿನ ಸಂಗವು ತ್ಯಾಜ್ಯ.
ವಿರಕ್ತಿರಥ ಚೇಜ್ಜಾತಾ ದುಃಖಾಯಾಕಾರ್ಯವರ್ತನಮ್ । ಅನುರಾಗೋಯದಿ ಭವೇನ್ಮರಣಂ ನರಕಂ ತತಃ
ವಿರಕ್ತಿ ಬಂದಿದ್ದರೆ ತಪ್ಪುಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದು ದುಃಖಕ್ಕೆ ಕಾರಣ; ಪ್ರೀತಿಯಿದ್ದರೆ ಅದು ಮರಣಕ್ಕೂ ನರಕಕ್ಕೂ ದಾರಿ.
ಆತ್ಮನೋ ಮರಣಂ ವ್ಯರ್ಥಂ ತಸ್ಯಾಶ್ಚಾದ್ಯ ಸಮಾಗಮೇ । ತ್ಯಾಗೋ ವಾ ಮರಣಂ ತಾತ ಧರ್ಮಪತ್ನ್ಯಾಸ್ತಥಾ ಭವೇತ್
ಈಗ ಅವಳೊಂದಿಗೆ ಸೇರುವುದರಿಂದ ನಿನ್ನ ಮರಣವು ವ್ಯರ್ಥ; ಧರ್ಮಪತ್ನಿಗೆ ತ್ಯಾಗವೋ ಅಥವಾ ಮರಣವೋ ಯೋಗ್ಯ, ಪ್ರಿಯನೇ.
ಏವಮಾದಿ ತಥಾಽನ್ಯಚ್ಚ ಕಶ್ಮಲಂ ಸಂಭವಿಷ್ಯತಿ । ಅನ್ಯದಾಖ್ಯಾಮಿ ತೇ ವಾಕ್ಯಂ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಚ ಪ್ರಿಯಂ ಹಿತಮ್
ಹೀಗೆ ಮತ್ತಿತರ ರೀತಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಅಪಾಯಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ; ಇನ್ನೊಂದು ಉಪಯುಕ್ತವಾದ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಪ್ರಿಯವಾದ ಮಾತನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಗತ್ವಾ ರಾಮಾನ್ತಿಕಂ ನತ್ವಾ ಸ್ತುತ್ವಾ ವಿಜ್ಞಾಪ್ಯ ರಾಘವಮ್ । ಕ್ಷಮ ರಾಮ ಮಹಾವೀರ ಶರಣಾಗತವತ್ಸಲ
ನೀನು ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ನಮಸ್ಕರಿಸಿ, ಹೊಗಳಿ, ರಾಘವನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳು: 'ಕ್ಷಮಿಸು ರಾಮ ಮಹಾವೀರ, ಶರಣಾಗತರಕ್ಷಕ.'
ತಾಮಸಾ ರಾಕ್ಷಸಾಃ ಸರ್ವೇ ವಯಮೇತೇ ಸುಪಾಪಿನಃ । ಸೀತಾಪಹಾರಜಂ ದೋಷಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಪುತ್ರಾನವೇಹಿ ನಃ
ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೂಡಿದ ರಾಕ್ಷಸರಾಗಿದ್ದೇವೆ, ತುಂಬಾ ಪಾಪಿಗಳು. ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿದ ತಪ್ಪನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ನಮ್ಮನ್ನು ನಿನ್ನ ಮಕ್ಕಳಂತೆ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳು.
ತ್ವದಧೀನಾ ವಯಂ ರಾಮ ರಕ್ಷ ವಾ ಮಾರಯೇಚ್ಛಯಾ । ಇತ್ಯುದೀರ್ಯ ಪುರಸ್ತಸ್ಯ ರಾಘವಸ್ಯ ಸ್ಥಿತಾ ವಯಮ್
ರಾಮಾ, ನಾವು ನಿನ್ನ ವಶದಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ; ನೀನು ಬಯಸಿದಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಕೊಲ್ಲಬಹುದು. ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ ನಾವು ರಾಘವನ ಮುಂದೆ ನಿಂತೆವು.
ಸ್ಥಿರಾಯುಷೋ ಭವಿಷ್ಯಾಮಃ ಸ್ಥಿರರಾಜ್ಯಾ ದಶಾನನ । ಅಥಾಽಹಂ ರಾವಣೋ ವಾಕ್ಯಮಹೋ ನೋ ರಾಕ್ಷಸೋ ಭವಾನ್
ನಮಗೆ ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವೂ ಸ್ಥಿರವಾದ ರಾಜ್ಯವೂ ಸಿಗಲಿ, ದಶಮುಖ! ಆಗ ನಾನು ರಾವಣನು ಹೇಳಿದೆ: 'ಅಯ್ಯೋ! ನೀನು ರಾಕ್ಷಸನಲ್ಲ.'
ನ ಶೂರೋ ರಾಜಧರ್ಮಂ ಚ ನ ಚ ಜಾನಾಸಿ ಶಾಶ್ವತಮ್ । ಪರನಾರೀಪರದ್ರ ವ್ಯಪರರಾಜ್ಯನಿಷೇವಯಾ
ನೀನು ವೀರನಲ್ಲ, ರಾಜಧರ್ಮವನ್ನೂ ಶಾಶ್ವತ ಧರ್ಮವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ಪರಸ್ತ್ರೀಯರನ್ನು, ಪರದ್ರವ್ಯವನ್ನು, ಪರರಾಜ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾ ನಡೆಯುತ್ತೀಯೆ.
ಶೂರಾಣಾಮುತ್ತಮೋ ಧರ್ಮೋ ನ ಷಣ್ಢಾನಾಂ ಭವಾದೃಶಾಮ್ । ಶತ್ರುಪಕ್ಷಂ ಸಮಾಲಿಗ್ಯ ನಿರ್ಗಚ್ಛೇಚ್ಛಾ ಹಿ ಚೇನ್ನೃಪ
ವೀರರಿಗೆ ಧರ್ಮವೇ ಅತ್ಯುತ್ತಮ, ನಿನ್ನಂಥ ದುರ್ಬಲರಿಗೆ ಅಲ್ಲ; ರಾಜನು ಬಯಸಿದರೆ ಶತ್ರುಪಕ್ಷವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಡಬಹುದು.
ಅಥ ಬಿಭೀಷಣೋ ಮನ್ದಿರಂ ಗತ್ವಾ ರಾಮಾನ್ತಿಕಂ ಗತ್ವಾ ತಂ ಶರಣಮಭಜತ್
ಅನಂತರ ವಿಭೀಷಣನು ಅರಮನೆಗೆ ಹೋಗಿ, ರಾಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವನ ಆಶ್ರಯವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಅಥ ರಾವಣಃ ಪುರಾನ್ನಿರ್ಗತ್ಯ ರಾಮೇಣ ಲಕ್ಷ್ಮಣವಾನರೈ ರಾಕ್ಷಸಾ ಅಪಿ ಯುಯುಧಿರೇ
ಮತ್ತೆ ರಾವಣನು ನಗರದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ರಾಮ, ಲಕ್ಷ್ಮಣ, ವಾನರರು ಹಾಗೂ ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧಮಾಡಿದನು.
ಅಥ ರಾವಣಂ ಮಹಾಬಲಂ ಹನ್ತುಮಶಕ್ತೋರಾಮೋ ವಿಭೀಷಣಮುಖಮವಲೋಕ್ಯ ತದುಕ್ತಚಿಹ್ನಪದಂ ಬಾಣೇನ ನಿರ್ಭಿದ್ಯಾಮಾರಯತ್
ಆಗ ರಾಮನು ಮಹಾಬಲಿಯಾದ ರಾವಣನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲಾಗದೆ, ವಿಭೀಷಣನ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿದನು, ಅವನು ಹೇಳಿದ ಗುರುತು ಕಂಡು ಬಾಣದಿಂದ ಹೊಡೆದು ಅವನನ್ನು ಕೊಂದನು.
ಅಥ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣೋ ಮಹಾಗದಾಮಾದಾಯ ಸರ್ವಂ ನಿಷ್ಪಾದ್ಯ ವಾನರಾನನೇಕಶೋ ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾ ರಾಮೋತ್ತಮಾಙ್ಗಂ ಗದಯಾಽಹನ್
ಮತ್ತೆ ಕುಂಭಕರ್ಣನು ದೊಡ್ಡ ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದು ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ನೆರವೇರಿಸಿ, ಅನೇಕ ವಾನರರನ್ನು ತಿಂದು, ರಾಮನ ತಲೆಗೆ ಗದೆಯಿಂದ ಹೊಡೆದನು.
ಅಥ ರಾಮೋ ನಿಶಿತಬಾಣಶತೇನ ತಮಹನ್ಮಮಾರ ಕುಮ್ಭಕರ್ಣಃ
ಆಮೇಲೆ ರಾಮನು ನೂರಾರು ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಅವನನ್ನು ಹೊಡೆದು ಕುಂಭಕರ್ಣನನ್ನು ಕೊಂದನು.
ಅಥ ಭರತಾದಿಸಮುಪೇತೋ ನಾಗರೈರ್ವಸಿಷ್ಠೇನ ಮುನಿಭಿಶ್ಚಾಭ್ಯರ್ಚಿತಃಸ್ವಗೃಹಮಗಮತ್
ನಂತರ ಭರತಾದಿ ಸಹಿತ ನಾಗರಿಕರು, ವಸಿಷ್ಠ ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳಿಂದ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ರಾಮನು ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ಆತ್ಮನಾಽಗತಾನಿನ್ದ್ರಾ ದಿದೇವಾನಾಸನಾದಿನಾಽಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ವಾನರಾನ್ಸಂಪೂಜ್ಯ ಮುಕ್ತಜಟೋಽಭಿಷಿಕ್ತೋ ರಾಜ್ಯೇ ರಾವಣವಧಹರ್ಷಿತಾ ದೇವಾ ರಾಮಮೂಚುಃ
ಇಂದ್ರನು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಸ್ವತಃ ಬಂದು ಆಸನಾದಿಗಳಿಂದ ಗೌರವಿಸಿ, ವಾನರರನ್ನು ಕೂಡ ಸನ್ಮಾನಿಸಿ, ರಾಮನು ಜಟೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿ ರಾಜ್ಯಾಭಿಷೇಕಗೊಂಡನು; ರಾವಣನ ವಧೆಯಿಂದ ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ದೇವತೆಗಳು ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ತ್ವಯಾಽತ್ಮರಾಜ್ಯೇ ಸ್ಥಾಪಿತಾ ವಯಂ ನಃ ಸರ್ವದಾ ಪರಿಪಾಲಯ ತ್ವಮಾದಿನಾರಾಯಣೋ ದೇವೋ ನಿಖಿಲದುಷ್ಟನಿಗ್ರಹಾರ್ಥಮವತೀರ್ಣೋ ರಾವಣಂ ಸಬಾನ್ಧವಂ ಹತ್ವಾ ಲೋಕತ್ರಯರಕ್ಷಕೋಽಸಿ ಶ್ರಿಯಾ ಸಹ ಸುಖೀ ಭವೇತ್ಯುದೀರ್ಯ ಸ್ವರ್ಗಂ ಗತಾಃ
ನೀನು ನಮ್ಮನ್ನು ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ಸದಾ ನಮ್ಮನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ನೀನು ಆದಿನಾರಾಯಣ ದೇವರು, ಎಲ್ಲ ದುಷ್ಟರನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಅವತರಿಸಿದ್ದೀಯೆ; ರಾವಣನನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ಬಂಧುಗಳನ್ನು ಕೊಂದು, ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ರಕ್ಷಕನಾಗಿದ್ದೀಯೆ. ಶ್ರೀಸಹಿತನಾಗಿ ಸುಖಿಯಾಗು ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವರು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋದರು.
ಅಥಾಯೋಧ್ಯಾವಾಸಿನೋ ರಾಮಂ ಪ್ರಹರ್ಷಿತಾ ಊಚುಃ
ನಂತರ ಅಯೋಧ್ಯೆಯವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ರಾಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಹತ್ವಾ ಶತ್ರೂನ್ಸಮಾಯಾತೋ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಪ್ರಾಪ್ತೋಽಸಿ ವೈ ಶಿವಮ್ । ದಿಷ್ಟ್ಯಾ ತ್ವಂ ರಾಜಸೇ ರಾಮ ದಿಷ್ಟ್ಯಾ ಪಾಲಯಸೇ ಪ್ರಜಾಃ
ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿ ಮರಳಿ ಬಂದಿರುವೆ, ನಿನ್ನನ್ನು ನೋಡಿ ನಮಗೆ ಶುಭವಾಗಿದೆ. ಭಾಗ್ಯವಶಾತ್ ನೀನು ರಾಜ್ಯಭಾರ ವಹಿಸಿದ್ದೀಯೆ ರಾಮಾ, ಭಾಗ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೀಯೆ.
ಅಥ ವಿಭೀಷಣೇನ ರಾವಣಾದೇಃ ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿಕಂ ಕಾರಯಿತ್ವಾ ಶಿವಾಲಯಂ ತನ್ನಾಮ್ನಾ ಕಾರಯಿತ್ವಾ ತಮೇವ ಲಙ್ಕಾರಾಜ್ಯೇ ವಿಭೀಷಣಮಭಿಷಿಚ್ಯ ಸೀತಾಮಗ್ನಿಪ್ರವೇಶಶುದ್ಧಾಮುಮಾಮಹೇಶ್ವರಾಭ್ಯಾಂ ನಮಯಿತ್ವಾ ಪುರಹರೇಣ ದತ್ತಾಖಿಲಾಮೃತಬಲಾಯುಷ್ಯಃ ಸುಪುಷ್ಪಕಮಾರುಹ್ಯ ಜಲಧಿಮುತ್ತೀರ್ಯ ಪಾರಾವಾರತಟೇ ಸೇನಾಂ ಸಮವಸ್ಥಾಪ್ಯ ಶಿವಪ್ರತಿಷ್ಠಾಂ ತತ್ರ ಕೃತ್ವಾ ಮುನಿಭಿರ್ದೇವೈರಭ್ಯರ್ಚಿತೋಽಯೋಧ್ಯಾಮಗಮತ್
ನಂತರ ವಿಭೀಷಣನು ರಾವಣನಿಗೆ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧಾದಿ ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡಿಸಿ, ಅವನ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಶಿವಾಲಯವನ್ನು ಕಟ್ಟಿಸಿ, ವಿಭೀಷಣನನ್ನು ಲಂಕೆಯ ರಾಜನಾಗಿ ಅಭಿಷೇಕಿಸಿ, ಸೀತೆಯನ್ನು ಅಗ್ನಿಪ್ರವೇಶದಿಂದ ಶುದ್ಧಳಾಗಿ, ಉಮಾ ಮಹೇಶ್ವರರಿಂದ ಗೌರವಿಸಿ, ಪುರಹರನಿಂದ ಅಮೃತಬಲ ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದು, ಪುಷ್ಪಕವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಸಮುದ್ರವನ್ನು ದಾಟಿ, ಸೇನೆಯನ್ನು ಆ ದಡದಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಶಿವಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯನ್ನು ಮಾಡಿ, ಮುನಿಗಳು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳಿಂದ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ರಾಮನು ಅಯೋಧ್ಯೆಗೆ ಹೋದನು.