ದದಾನೋ ರೋಗರಹಿತಃ ಸುಖೀ ದೀರ್ಘಾಯುರೇವ ಚ । ಅಸಿಪತ್ರವನಂ ಮಾರ್ಗಂ ಕ್ಷುರಧಾರಾಸಮನ್ವಿತಮ್
ಇವುಗಳನ್ನು ಕೊಡುವವನು ರೋಗರಹಿತನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಸುಖಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ, ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯನಾಗುತ್ತಾನೆ; ಅಸಿಪತ್ರವನದ ಕತ್ತರಿ ಎಲೆಗಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ.
ತೀಕ್ಷ್ಣತಾಪಂ ಚ ತರತಿ ಛತ್ರೋಪಾನತ್ಪ್ರದೋ ನರಃ । ಯದ್ಯದಿಷ್ಟತಮಂ ಲೋಕೇ ಯಚ್ಚಾಸ್ಯಾಪೇಕ್ಷಿತಂ ಗೃಹೇ
ಛತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾದರಕ್ಷೆ ಕೊಟ್ಟವನು ತೀವ್ರವಾದ ಬಿಸಿಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತಾನೆ; ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಯಾವುದು ಅತ್ಯಂತ ಇಷ್ಟವಾದುದು, ಮನೆಗೆ ಯಾವುದು ಅಗತ್ಯವೋ—
ತತ್ತದ್ಗುಣವತೇ ದೇಯಂ ತದೇವಾಕ್ಷಯಮಿಚ್ಛತಾ । ಅಯನೇ ವಿಷುವೇ ಚೈವ ಗ್ರಹಣೇ ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯಯೋಃ
ಅವುಗಳನ್ನು ಯೋಗ್ಯರಿಗೆ ಕೊಡಬೇಕು; ನಿರಂತರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಹೀಗೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಅಯನ, ವಿಷುವ, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯ ಗ್ರಹಣದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ—
ಸಂಕ್ರಾಂತ್ಯಾದಿಷು ಕಾಲೇಷು ದತ್ತಂ ಭವತಿ ಚಾಕ್ಷಯಮ್ । ಪ್ರಯಾಗಾದಿಷು ತೀರ್ಥೇಷು ಪುಣ್ಯೇಷ್ವಾಯತನೇಷು ಚ
ಸಂಕ್ರಮಾದಿ ಕಾಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೊಟ್ಟ ದಾನ ಕ್ಷಯವಾಗದು; ಪ್ರಯಾಗ ಮತ್ತು ಇತರ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ—
ದತ್ವಾ ಚಾಕ್ಷಯಮಾಪ್ನೋತಿ ನದೀಪ್ರಸ್ರವಣೇಷು ಚ । ದಾನಧರ್ಮಾತ್ಪರೋ ಧರ್ಮೋ ಭೂತಾನಾಂ ನೇಹ ವಿದ್ಯತೇ
ನದಿಗಳ ಸಂಗಮದಲ್ಲಿಯೂ ಕೊಟ್ಟ ದಾನ ಕ್ಷಯವಾಗದು; ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ದಾನದ ಧರ್ಮಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ.
ತಸ್ಮಾದ್ವಿಪ್ರಾಯ ದಾತವ್ಯಂ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಾಯ ದ್ವಿಜಾತಿಭಿಃ । ಸ್ವರ್ಗಾಯ ಭೂತಿಕಾಮೇನ ತಥಾ ಪಾಪೋಪಶಾಂತಯೇ
ಆದುದರಿಂದ, ದ್ವಿಜಾತಿಗಳು ವೇದಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಸ್ವರ್ಗ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪ ನಿವಾರಣೆಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
ಮುಮುಕ್ಷುಣಾ ತು ದಾತವ್ಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯಸ್ತಥಾನ್ವಹಮ್ । ದೀಯಮಾನಂ ತು ಯೋ ಮೋಹಾದ್ಗೋವಿಪ್ರಾಗ್ನಿಸುರೇಷು ಚ
ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಬಯಸುವವನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಆದರೆ ಯಾರು ಮೋಹದಿಂದ ಹಸು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಅಗ್ನಿ ಅಥವಾ ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ದಾನವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತಾರೋ—
ನಿವಾರಯತ್ಯಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ತಿರ್ಯಗ್ಯೋನಿಂ ವ್ರಜೇತ ಸಃ । ಯಸ್ತು ದ್ರವ್ಯಾರ್ಜನಂ ಕೃತ್ವಾ ನಾರ್ಚಯೇದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನ್ಸುರಾನ್
ಅಂತಹ ಅಧರ್ಮಿ ಪಶುಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾನೆ; ಯಾರು ಧನ ಸಂಪಾದನೆ ಮಾಡಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಅಥವಾ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸದೆ ಇರ್ತಾರೋ—
ಸರ್ವಸ್ವಮಪಹೃತ್ಯೈನಂ ರಾಜಾ ರಾಷ್ಟ್ರಾತ್ಪ್ರವಾಸಯೇತ್ । ಯಸ್ತು ದುರ್ಭಿಕ್ಷವೇಲಾಯಾಮನ್ನಾದ್ಯಂ ನ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ
ಅವನ ಎಲ್ಲಾ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ರಾಜನು ಕಸಿದು, ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು; ದುರ್ಭಿಕ್ಷ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅನ್ನವನ್ನು ಕೊಡದೆ ಇರ್ತಾರೋ—
ಮ್ರಿಯಮಾಣೇಷು ವಿಪ್ರೇಷು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಃ ಸ ತು ಗರ್ಹಿತಃ । ನ ತಸ್ಮಾತ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯುಃ ನ ವಸೇಯುಶ್ಚ ತೇನ ಹಿ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಸಾಯುತ್ತಿರುವಾಗ, ಅಂತಹ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ನಿಂದನೀಯನು; ಇತರರು ಅವನಿಂದ ಏನನ್ನೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು, ಅವನ ಜೊತೆ ವಾಸಿಸಬಾರದು.
ಆಜ್ಞಾಯಿತ್ವಾ ಸ್ವಕಾದ್ರಾಷ್ಟ್ರಾದ್ರಾಜಾ ತಂ ವಿಪ್ರವಾಸಯೇತ್ । ಪಶ್ಚಾತ್ಸದ್ಭ್ಯೋ ದದಾತೀಹ ಸ್ವದ್ರವ್ಯಂ ಧರ್ಮಸಾಧನಮ್
ರಾಜನು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಬೇಕು; ಆದರೆ ನಂತರ ಯಾರು ತಮ್ಮ ಧನವನ್ನು ಯೋಗ್ಯರಿಗೆ ಧರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಡುತ್ತಾರೋ—
ಸಪೂರ್ವಾಭ್ಯಧಿಕಃ ಪಾಪೀ ನರಕೇ ಪಚ್ಯತೇ ನರಃ । ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವಂತೋ ಯೇ ವಿಪ್ರಾ ವಿದ್ಯಾವಂತೋ ಜಿತೇಂದ್ರಿಯಾಃ
ಅವನು ಹಿಂದಿನ ಪಾಪಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪಾಪಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ನರಕದಲ್ಲಿ ಬೇಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಯಾರು ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ವಿದ್ಯಾವಂತ, ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ಜಯಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೋ—
ಸತ್ಯಸಂಯಮಸಂಯುಕ್ತಾಸ್ತೇಭ್ಯೋ ದದ್ಯಾದ್ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ । ಪ್ರಭುಕ್ತಮಪಿ ವಿದ್ವಾಂಸಂ ಧಾರ್ಮಿಕಂ ಭೋಜಯೇದ್ದ್ವಿಜಮ್
ಸತ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಯಮ ಪಾಲಿಸುವವರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಮಹಾನ್ನುಭಾವರಾದ ದ್ವಿಜರಿಗೆ. ಅವರು ಊಟಮಾಡಿದ್ದರೂ ಸಹ, ವಿದ್ಯಾವಂತನಾದ ಧಾರ್ಮಿಕ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಭೋಜನ ನೀಡಬೇಕು.
ನ ಚ ಮೂರ್ಖಮವೃತ್ತಸ್ಥಂ ದಶರಾತ್ರಮುಪೋಷಿತಮ್ । ಸನ್ನಿಕೃಷ್ಟಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಂ ಯಃ ಪ್ರಯಚ್ಛತಿ
ಮೂರ್ಖನಿಗೆ, ದುಷ್ಚರಿತ್ರೆಯವನಿಗೆ, ಹತ್ತು ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದವನಿಗೆ ದಾನ ಕೊಡಬಾರದು. ಪಂಡಿತನನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಇಂಥವರಿಗೆ ಯಾರು ದಾನ ಕೊಡುತ್ತಾರೋ—
ಸ ತೇನ ಕರ್ಮಣಾ ಪಾಪೀ ದಹತ್ಯಾಸಪ್ತಮಂ ಕುಲಮ್ । ಯದಿ ಸ್ಯಾದಧಿಕೋ ವಿಪ್ರಃ ಶೀಲವಿದ್ಯಾದಿಭಿಃ ಸ್ವಯಮ್
ಅವರು ಆ ಕರ್ಮದಿಂದ ಪಾಪಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಏಳನೇ ತಲೆಮಾರಿಗೆ ತನಕ ತಮ್ಮ ಕುಲವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ, ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಶೀಲ, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗಿದ್ದರೆ—
ತಸ್ಮೈ ಯತ್ನೇನ ದಾತವ್ಯಮತಿಕ್ರಮ್ಯ ಚ ಸನ್ನಿಧಿಮ್ । ಯೋರ್ಚಿತಂ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ದದ್ಯಾದರ್ಚಿತಮೇವ ಚ
ಅವನಿಗೆ ಶ್ರಮಪಟ್ಟು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಇತರರು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಕೂಡ. ಯಾರು ಗೌರವದಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಗೌರವದಿಂದಲೇ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು.
ತಾವುಭೌ ಗಚ್ಛತಃ ಸ್ವರ್ಗಂ ನರಕಂ ತು ವಿಪರ್ಯಯೇ । ನ ವಾರ್ಯಪಿ ಪ್ರಯಚ್ಛೇತ ನಾಸ್ತಿಕೇ ಹೈತುಕೇಪಿ ಚ
ಇಬ್ಬರೂ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮಾಡಿದರೆ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ. ನಾಸ್ತಿಕನಿಗೆ ಅಥವಾ ವೇದವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವವರಿಗೆ ನೀರು ಕೂಡ ಕೊಡಬಾರದು.
ನ ಪಾಖಂಡೇಷು ಸರ್ವೇಷು ನಾವೇದವಿದಿಧರ್ಮವಿತ್ । ರೂಪ್ಯಂ ಚೈವ ಹಿರಣ್ಯಂ ಚ ಗಾಮಶ್ವಂ ಪೃಥಿವೀಂ ತಿಲಾನ್
ಪಾಖಂಡಿಗಳಿಗೆ, ವೇದ ಅಥವಾ ಧರ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಯದವರಿಗೆ ದಾನ ಮಾಡಬಾರದು; ಅದು ಬೆಳ್ಳಿ, ಬಂಗಾರ, ಹಸು, ಕುದುರೆ, ಭೂಮಿ ಅಥವಾ ಎಳ್ಳಾಗಿರಲಿ.
ಅವಿದ್ವಾನ್ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯಾದ್ಭಸ್ಮೀ ಭವತಿ ಕಾಷ್ಠವತ್ । ದ್ವಿಜಾತಿಭ್ಯೋ ಧನಂ ಲಿಪ್ಸೇತ್ಪ್ರಶಸ್ತೇಭ್ಯೋ ದ್ವಿಜೋತಮಃ
ಅಜ್ಞಾನಿ ಸ್ವೀಕರಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಮರದಂತೆ ಬೂದಿಯಾಗುತ್ತಾನೆ; ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರಿಂದ ಮಾತ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಧನವನ್ನು ಪಡೆಯಬೇಕು.
ಅಪಿ ರಾಜನ್ಯವೈಶ್ಯಾಭ್ಯಾಂ ನ ತು ಶೂದ್ರಾತ್ಕಥಂಚನ । ವೃತ್ತಿಸಂಕೋಚಮನ್ವಿಚ್ಛೇನ್ನೇಹೇತ ಧನವಿಸ್ತರಮ್
ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಮತ್ತು ವೈಶ್ಯರಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಶೂದ್ರರಿಂದ ಯಾವಾಗಲೂ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು. ಇಲ್ಲಿ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಬೇಕಾದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಪಡೆಯಬೇಕು, ಧನದ ಹಗುರನ್ನು ಬಯಸಬಾರದು.
ಧನಲೋಭೇ ಪ್ರಸಕ್ತಸ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಾದೇವ ಹೀಯತೇ । ವೇದಾನಧೀತ್ಯ ಸಕಲಾನ್ಯಜ್ಞಾಂಶ್ಚಾವಾಪ್ಯ ಸರ್ವಶಃ
ಧನದ ಆಸೆಗೆ ಬಿದ್ದವನಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯವು ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲಾ ವೇದಗಳನ್ನು ಓದಿದರೂ, ಎಲ್ಲಾ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರೂ—
ನ ತಾಂ ಗತಿಮವಾಪ್ನೋತಿ ಸಂತೋಷಾದ್ಯಾಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಪ್ರತಿಗ್ರಹರುಚಿರ್ನ ಸ್ಯಾಚ್ಛೂದ್ರಾನ್ನ ತು ಸಮಾಹರೇತ್
ಸಂತೋಷದಿಂದ ಬರುವ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವನು ಪಡೆಯಲಾರನು; ಶೂದ್ರರಿಂದ ದಾನವನ್ನು ಬಯಸಬಾರದು, ಸ್ವೀಕರಿಸಬಾರದು.
ಸ್ಥಿತ್ಯರ್ಥಾದಧಿಕಂ ಗೃಹ್ಣನ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಯಾತ್ಯಧೋಗತಿಮ್ । ಯಸ್ತು ಯಾತಿ ನ ಸಂತೋಷಂ ನ ಸ ಸ್ವರ್ಗಸ್ಯ ಭಾಜನಮ್
ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಗೆ ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ; ಯಾವಾಗಲೂ ತೃಪ್ತಿಯಿಲ್ಲದವನು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲ.
ಉದ್ವೇಜಯತಿ ಭೂತಾನಿ ಯಥಾ ಚೌರಸ್ತಥೈವ ಸಃ । ಗುರುಂ ಭೃತ್ಯಾಂಶ್ಚೋಜ್ಜಿಹೀರ್ಷುಸ್ತರ್ಪಯನ್ದೇವತಾತಿಥೀನ್
ಅವನು ಕಳ್ಳನಂತೆ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಾನೆ; ಗುರು ಅಥವಾ ಸೇವಕರಿಗೆ ತೊಂದರೆ ಕೊಡುವವನು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದರೂ—
ಸರ್ವತಃ ಪ್ರತಿಗೃಹ್ಣೀಯಾನ್ನ ತು ತೃಪ್ಯೇತ್ಸ್ವಯಂ ತತಃ । ಏವಂ ಗೃಹಸ್ಥೋ ಯುಕ್ತಾತ್ಮಾ ದೇವತಾತಿಥಿಪೂಜಕಃ
ಎಲ್ಲ ಕಡೆಗಳಿಂದ ಸ್ವೀಕರಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ತಾನೇ ತೃಪ್ತಿಯಾಗಬಾರದು; ಹೀಗೆ ಗೃಹಸ್ಥನು, ಆತ್ಮನಿಯಂತ್ರಣದಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಪೂಜೆ ಮಾಡುತ್ತಾ—
ವರ್ತಮಾನಃ ಸಂಯತಾತ್ಮಾ ಯಾತಿ ತತ್ಪರಮಂ ಪದಮ್ । ಪುತ್ರೇಷು ಭಾರ್ಯಾಂ ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ಗತ್ವಾರಣ್ಯಂ ತು ತತ್ತ್ವವಿತ್
ನಿಯಂತ್ರಿತ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಬದುಕಿದರೆ, ಆ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಬಳಿ ಬಿಡಿ, ತತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದವನು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಏಕಾಕೀ ವಿಚರೇನ್ನಿತ್ಯಮುದಾಸೀನಃ ಸಮಾಹಿತಃ । ಏಷ ವಃ ಕಥಿತೋ ಧರ್ಮ್ಮೋ ಗೃಹಸ್ಥಾನಾಂ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ । ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತು ತಿಷ್ಠೇನ್ನಿಯತಂ ತಥಾನುಷ್ಠಾಪಯೇದ್ದ್ವಿಜಾನ್
ಒಬ್ಬಂಟಿಯಾಗಿ ಸದಾ ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ, ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಸಂಚರಿಸಬೇಕು. ಮಹಾನ್ ದ್ವಿಜರೆ, ಗೃಹಸ್ಥರ ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿಮಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನಡೆದು, ಇತರ ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಕೂಡ ಬೋಧಿಸಬೇಕು.
ಇತಿ ದೇವಮನಾದಿಮೇಕಮೀಶಂ ಗೃಹಧರ್ಮೇಣ ಸಮರ್ಚಯೇದಜಸ್ರಮ್ । ಸಮತೀತ್ಯ ಸ ಸರ್ವಭೂತಯೋನಿಂ ಪ್ರಕೃತಿಂ ಯಾತಿ ಪರಂ ನ ಯಾತಿ ಜನ್ಮ
ಹೀಗೆ, ಗೃಹಧರ್ಮದ ಮೂಲಕ ಆದಿಯಿಲ್ಲದ ಒಬ್ಬನೇ ದೇವರನ್ನು ನಿರಂತರ ಪೂಜಿಸಬೇಕು; ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೂಲವಾದ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ, ಅವನು ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ, ಪುನರ್ಜನ್ಮವಿಲ್ಲ.
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ- ಏವಂ ಗೃಹಾಶ್ರಮೇ ಸ್ಥಿತ್ವಾ ದ್ವಿತೀಯಂ ಭಾಗಮಾಯುಷಃ । ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮಂ ಗಚ್ಛೇತ್ಸದಾರಃ ಸಾಗ್ನಿರೇವ ಚ
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ, ಗೃಹಸ್ಥಾಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಜೀವನದ ಎರಡನೇ ಭಾಗವನ್ನು ಕಳೆದ ಮೇಲೆ, ಪತ್ನಿಯನ್ನೂ ಅಗ್ನಿಯನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ವಾನಪ್ರಸ್ಥಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು.
ನಿಕ್ಷಿಪ್ಯ ಭಾರ್ಯಾಂ ಪುತ್ರೇಷು ಗಚ್ಛೇದ್ವನಮಥಾಪಿ ವಾ । ದೃಷ್ಟ್ವಾಪತ್ಯಸ್ಯ ವಾಪತ್ಯಂ ಜರ್ಜರೀಕೃತವಿಗ್ರಹಃ
ಪತ್ನಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳ ಬಳಿ ಬಿಡಿ, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕು; ಅಥವಾ, ಮಕ್ಕಳ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ನೋಡಿ, ದೇಹ ಹಳೆಯದಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾದಾಗಲೂ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಗಬಹುದು.