ತ್ರೀಣಿ ಚಾಪ್ಯಗ್ನಿಕುಂಡಾನಿ ಯೇಷಾಂ ಮಧ್ಯೇ ತು ಜಾಹ್ನವೀ । ಪ್ರಯಾಗಾದಭಿನಿಷ್ಕ್ರಾಂತಾ ಸರ್ವತೀರ್ಥಪುರಸ್ಕೃತಾ
ಮೂರು ಅಗ್ನಿಕುಂಡಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಹ್ನವಿ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತಾಳೆ. ಪ್ರಯಾಗದಿಂದ ಹೊರಟ ಗಂಗೆಯು ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಿಗೆ ಮಿಗಿಲಾಗಿ ಗೌರವಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಾಳೆ.
ತಪನಸ್ಯ ಸುತಾ ದೇವೀ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ವಿಶ್ರುತಾ । ಗಂಗಾಯಮುನಯಾ ಸಾರ್ಧಂ ಸಂಸ್ಥಿತಾ ಲೋಕಭಾವಿನೀ
ಸೂರ್ಯನ ಮಗಳಾದ ದೇವಿ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಯಮುನೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಪೋಷಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಗಂಗಾಯಮುನಯೋರ್ಮಧ್ಯೇ ಪೃಥಿವ್ಯಾ ಜಘನಂ ಸ್ಮೃತಮ್ । ಪ್ರಯಾಗಂ ರಾಜಶಾರ್ದೂಲ ಕಲಾಂ ನಾರ್ಹಂತಿ ಷೋಡಶೀಮ್
ಗಂಗಾ ಮತ್ತು ಯಮುನೆಯ ನಡುವಿನ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಗರ್ಭವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಶಾರ್ದೂಲನೇ, ಪ್ರಯಾಗದ ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಾಗಲು ಬೇರೆ ಯಾವುದು ಕೂಡ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ತಿಸ್ರಃ ಕೋಟ್ಯೋಽರ್ದ್ಧಕೋಟೀ ಚ ತೀರ್ಥಾನಾಂ ವಾಯುರಬ್ರವೀತ್ । ದಿವ್ಯಂ ಭುವ್ಯಂತರಿಕ್ಷೇ ಚ ತತ್ಸರ್ವಂ ಜಾಹ್ನವಿ ಸ್ಮೃತಾ
ಮೂವತ್ತು ಕೋಟಿ ಅರ್ಧ ಕೋಟಿ ತೀರ್ಥಗಳು ಇದ್ದವೆಂದು ವಾಯು ದೇವರು ಹೇಳಿದರು. ಅವು ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿರಲಿ, ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿರಲಿ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರಲಿ, ಅವೆಲ್ಲವೂ ಗಂಗೆಯಲ್ಲೇ ಸೇರಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಯಾಗಂ ಸಮಧಿಷ್ಠಾನಂ ಕಂಬಲಾಶ್ವತರಾವುಭೌ । ಭೋಗವತ್ಯಥ ಯಾ ಚೈವ ವೇದಿರೇಷಾ ಪ್ರಜಾಪತೇಃ
ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಕಂಬಲ ಮತ್ತು ಅಶ್ವತಾರ ಎಂಬ ದೇವತೆಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ. ಭೋಗವತಿ ಕೂಡ ಇಲ್ಲಿ ಇದ್ದಾಳೆ. ಈ ವೇದಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಜಾಪತಿ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ತತ್ರ ದೇವಾಶ್ಚ ಯಜ್ಞಾಶ್ಚ ಮೂರ್ತಿಮಂತೋ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ । ಪೂಜಯಂತಿ ಪ್ರಯಾಗಂ ತೇ ಋಷಯಶ್ಚ ತಪೋಧನಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಯಜ್ಞಗಳು ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು, ಯುದ್ಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ಪ್ರಯಾಗವನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಮಂತರಾದ ಋಷಿಗಳೂ ಅದನ್ನು ಗೌರವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯಜಂತೇ ಕ್ರತುಭಿರ್ದೇವಾಂಸ್ತಥಾ ಬಹುಧನಾ ನೃಪಾಃ । ತತಃ ಪುಣ್ಯತಮೋ ನಾಸ್ತಿ ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ಭಾರತ
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಬಹುಧನಶಾಲಿಯಾದ ರಾಜರು ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಭಾರತನೇ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಪವಿತ್ರವಾದುದು ಇಲ್ಲ.
ಪ್ರಭಾವಾತ್ಸರ್ವತೀರ್ಥೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಭವತ್ಯಧಿಕಂ ವಿಭೋ । ದಶತೀರ್ಥಸಹಸ್ರಾಣಿ ತಿಸ್ರಃ ಕೋಟ್ಯಸ್ತಥಾಪರೇ
ಎಲ್ಲಾ ತೀರ್ಥಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಇದರ ಮಹಿಮೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ತೀರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್ನೂ ಮೂವತ್ತು ಕೋಟಿ ತೀರ್ಥಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಯತ್ರ ಗಂಗಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ಸ ದೇಶಸ್ತತ್ತಪೋವನಮ್ । ಸಿದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರಂ ತು ತಜ್ಜ್ಞೇಯಂ ಗಂಗಾತೀರಸಮಾಶ್ರಿತಮ್
ಯಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವಂತಿಯಾದ ಗಂಗೆಯು ಹರಿಯುತ್ತದೋ, ಆ ಪ್ರದೇಶವೇ ತಪೋವನವಾಗಿದೆ. ಗಂಗೆಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಇರುವ ಆ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸಿದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರವೆಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕು.
ಇತಿ ಸತ್ಯಂ ದ್ವಿಜಾತೀನಾಂ ಸಾಧೂನಾಮಾತ್ಮಜಸ್ಯ ವಾ । ಸುಹೃದಾಂ ಚ ಜಪೇತ್ಕರ್ಣೇ ಶಿಷ್ಯಸ್ಯಾನುಗತಸ್ಯ ವಾ
ಈ ಸತ್ಯವನ್ನು ದ್ವಿಜರಿಗೆ, ಸಜ್ಜನರಿಗೆ, ತನ್ನ ಮಗನಿಗೆ, ಸ್ನೇಹಿತರಿಗೆ ಅಥವಾ ಭಕ್ತ ಶಿಷ್ಯನಿಗೆ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ ಜಪಿಸಬೇಕು.
ಇದಂ ಧನ್ಯಮಿದಂ ಸ್ವರ್ಗ್ಯಮಿದಂ ಸೇವ್ಯಮಿದಂ ಶುಭಮ್ । ಇದಂ ಪುಣ್ಯಮಿದಂ ರಮ್ಯಂ ಪಾವನಂ ಧರ್ಮಮುತ್ತಮಮ್
ಇದು ಧನ್ಯವಾದುದು, ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ತಲುಪಿಸುವುದು, ಸೇವಿಸಬೇಕಾದುದು, ಶುಭಕರವಾದುದು; ಇದು ಪುಣ್ಯ, ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಆನಂದಕೊಡುವುದು, ಪಾವನವಾದುದು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಧರ್ಮವಾಗಿದೆ.
ಮಹರ್ಷೀಣಾಮಿದಂ ಗುಹ್ಯಂ ಸರ್ವಪಾಪಪ್ರಣಾಶನಮ್ । ಅಧೀತ್ಯ ಚ ದ್ವಿಜೋ ಧ್ಯಾಯನ್ನಿರ್ಮಲತ್ವಮವಾಪ್ನುಯಾತ್
ಇದು ಮಹರ್ಷಿಗಳ ಗುಪ್ತ ರಹಸ್ಯ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಓದಿ ಧ್ಯಾನಿಸಿದ ದ್ವಿಜನು ಶುದ್ಧಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಯಶ್ಚೇದಂ ಶೃಣುಯಾನ್ನಿತ್ಯಂ ತೀರ್ಥಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸದಾ ಶುಚಿಃ । ಜಾತಿಸ್ಮರತ್ವಂ ಲಭತೇ ನಾಕಪೃಷ್ಠೇ ಚ ಮೋದತೇ
ಯಾರು ಈ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥದ ಕಥೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಕೇಳುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಜನ್ಮಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗದ ಮೇಲೆ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಾಪ್ಯಂತೇ ತಾನಿ ತೀರ್ಥಾನಿ ಸದ್ಭಿಃ ಶಿಷ್ಟಾರ್ಥದರ್ಶಿಭಿಃ । ಸ್ನಾಹಿ ತೀರ್ಥೇಷು ಕೌರವ್ಯ ನ ಚ ವಕ್ರಮತಿರ್ಭವ
ಆ ಪುಣ್ಯ ತೀರ್ಥಗಳನ್ನು ಸದ್ಭಾವನೆಳ್ಳವರು, ಶಿಷ್ಟಾರ್ಥವನ್ನು ಅರಿಯುವವರು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಕೌರವನೇ, ನೀನು ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ವಕ್ರತೆ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಡ.
ತ್ವಯಾ ತು ಸಮ್ಯಕ್ಪೃಷ್ಟೇನ ಕಥಿತಂ ತು ಮಯಾ ವಿಭೋ । ಪಿತರಸ್ತಾರಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ತಾರಿತಾಶ್ಚ ಪಿತಾಮಹಾಃ
ನೀನು ಸರಿಯಾಗಿ ಕೇಳಿದ್ದರಿಂದ ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದೇನೆ. ಮಹಾಬಲೀಯವನೇ, ನಿನ್ನ ಎಲ್ಲಾ ಪಿತೃಗಳು ಮತ್ತು ತಾತಂದಿರು ಮುಕ್ತರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಯಾಗಸ್ಯ ತು ಸರ್ವೇ ತೇ ಕಲಾಂ ನಾರ್ಹಂತಿ ಷೋಡಶೀಮ್ । ಏವಂ ಜ್ಞಾನಂ ಚ ಯೋಗಂ ಚ ತೀರ್ಥಂ ಚೈವ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ
ಅವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಯಾಗದ ಹದಿನಾರನೇ ಭಾಗಕ್ಕೂ ಸಮಾನವಲ್ಲ. ಯುದ್ಧಿಷ್ಠಿರನೇ, ಜ್ಞಾನ, ಯೋಗ ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಗಳ ಮಹಿಮೆ ಕೂಡ ಹೀಗೆಯೇ.
ಬಹುಕ್ಲೇಶೇನ ಯುಜ್ಯಂತೇ ತತೋ ಯಾಂತಿ ಪರಾಂ ಗತಿಮ್ । ಪ್ರಯಾಗಸ್ಮರಣಾಲ್ಲೋಕಃ ಸ್ವರ್ಗಲೋಕಂ ಚ ಗಚ್ಛತಿ
ಅವುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಬಹಳ ಶ್ರಮ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ, ನಂತರ ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೂ ತಲುಪುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಯಾಗವನ್ನು ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ, ಜನರು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀಪಾದ್ಮೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಸ್ವರ್ಗಖಂಡೇ ಪ್ರಯಾಗಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೇ ಸಪ್ತಚತ್ವಾರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಈ ರೀತಿ ಶ್ರೀಪದ್ಮ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಸ್ವರ್ಗಖಂಡದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರಯಾಗ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಎಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಉವಾಚ- ಕಥಾ ಸರ್ವಾತ್ವಿಯಂ ಪ್ರೋಕ್ತಾಪ್ರಯಾಗಸ್ಯ ಮಹಾಮುನೇ । ಏವಂ ಮೇ ಸರ್ವಮಾಖ್ಯಾಹಿ ಯಥಾ ಚ ಮಮ ತಾರಯೇತ್
ಯುದ್ಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಪ್ರಯಾಗದ ಕಥೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿದ್ದೀರಿ. ಈಗ ನನಗೂ ಮುಕ್ತಿಯು ದೊರಕುವಂತೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿ ಹೇಳಿ.
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಉವಾಚ- ಶೃಣು ರಾಜನ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಸರ್ವಮಿದಂ ಜಗತ್ । ಬ್ರಹ್ಮಾವಿಷ್ಣುಸ್ತಥೇಶಾನೋ ದೇವತಾ ಪ್ರಭುರವ್ಯಯಃ
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಕೇಳು. ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಈಶಾನ ಎಂಬ ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ದೇವತೆಗಳೆಲ್ಲರೂ ಇದನ್ನು ಹೇಳಿದರು.
ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸೃಜತಿ ಭೂತಾನಿ ಸ್ಥಾವರಂ ಜಂಗಮಂ ಚ ಯತ್ । ತಾನ್ಯೇತಾನಿ ಪರೋ ಲೋಕೇ ವಿಷ್ಣುಃ ಪಾಲಯತಿ ಪ್ರಜಾಃ
ಬ್ರಹ್ಮನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು, ಸ್ಥಾವರ ಜಂಗಮಗಳನ್ನೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಮೇಲಿನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವು ಈ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಕಲ್ಪಾಂತೇ ತತ್ಸಮಗ್ರಂ ಹಿ ರುದ್ರಃ ಸಂಹರತೇ ಜಗತ್ । ನ ದದಾತಿ ಚ ನಾಧ್ಯೇತಿ ನ ಕದಾಚಿದ್ವಿನಶ್ಯತಿ
ಕಲ್ಪದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ರುದ್ರನು ಈ ಸಂಪೂರ್ಣ ಜಗತ್ತನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತಾನೆ. ಅವನು ಕೊಡುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಎಂದಿಗೂ ನಾಶವಾಗುವುದೂ ಇಲ್ಲ.
ಈಶ್ವರಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಯಃ ಪಶ್ಯತಿ ಸ ಪಶ್ಯತಿ । ಉತ್ತರೇಣ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾನಾದಿದಾನೀಂ ಬ್ರಹ್ಮ ತಿಷ್ಠತಿ
ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಒಡೆಯನನ್ನು ಯಾರು ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ನೋಡಿದವರೇ. ಈಗ ಉತ್ತರದ ಕಡೆ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ಬಳಿಕ ಬ್ರಹ್ಮನು ಅಲ್ಲೇ ಇದ್ದಾನೆ.
ಮಹೇಶ್ವರೋ ವಟೇ ಭೂತ್ವಾ ತಿಷ್ಠತೇ ಪರಮೇಶ್ವರಃ । ತತೋ ದೇವಾಃ ಸಗಂಧರ್ವಾಃ ಸಿದ್ಧಾಶ್ಚ ಪರಮರ್ಷಯಃ
ಪರಮೇಶ್ವರನು ಮಹೇಶ್ವರನಾಗಿ ವಟವೃಕ್ಷದ ಕೆಳಗೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಆಗ ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದರು.
ರಕ್ಷಂತಿ ಪರಮಂ ನಿತ್ಯಂ ಪಾಪಕರ್ಮಪರಾಯಣಾನ್ । ಯೇ ತು ಚಾನ್ಯೇ ಚ ತಿಷ್ಠಂತಿ ನ ಯಾಂತಿ ಪರಮಾಂ ಗತಿಮ್
ಪಾಪಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರನ್ನು ದೇವತೆಗಳು ಸದಾ ಪರಮವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಇತರರು ಅಲ್ಲೇ ಉಳಿದು, ಪರಮ ಗತಿಯನ್ನೂ ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಉವಾಚ- ಅಪ್ಯಾಹ ಮೇ ಯಥಾತತ್ತ್ವಂ ಯಥೈಷಾಂ ತಿಷ್ಠತೇ ಶ್ರುತಮ್ । ಕೇನ ವಾ ಕಾರಣೇನೈವ ತಿಷ್ಠಂತಿ ಲೋಕಸಂಮತಾಃ
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಹೇಳಿದನು - ನೀನು ನನಗೆ ನಿಜವಾದಂತೆ ಹೇಳು, ಇವರು ಹೇಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಉಳಿಯುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ನಾನು ಕೇಳಿದ್ದಂತೆ. ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಗೌರವ ಪಡೆದವರು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಇಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತಾರೆ?
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯ ಉವಾಚ- ಪ್ರಯಾಗೇ ನಿವಸಂತ್ಯೇತೇ ಬ್ರಹ್ಮವಿಷ್ಣುಮಹೇಶ್ವರಾಃ । ಕಾರಣಂ ತು ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶೃಣು ತತ್ತ್ವಂ ಯುಧಿಷ್ಠಿರ
ಮಾರ್ಕಂಡೇಯನು ಹೇಳಿದನು - ಯುಧಿಷ್ಠಿರಾ, ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರು ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕಾರಣವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನೀನು ಸತ್ಯವನ್ನು ಕೇಳು.
ಪಂಚಯೋಜನವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಪ್ರಯಾಗಸ್ಯ ತು ಮಂಡಲಮ್ । ತಿಷ್ಠಂತಿ ರಕ್ಷಣಾರ್ಥಾಯ ಪಾಪಕರ್ಮನಿವಾರಣಾಃ
ಪ್ರಯಾಗದ ಪ್ರದೇಶವು ಐದು ಯೋಜನೆ ಅಗಲವಿದೆ. ಪಾಪಕರ್ಮಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಲು ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅವರು ಅಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ತಸ್ಮಿಂಸ್ತು ಸ್ವಲ್ಪಕಂ ಪಾಪಂ ನರಕೇ ಪಾತಯಿಷ್ಯತಿ । ಏವಂ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಚ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ಪ್ರಯಾಗೇ ಸಮಹೇಶ್ವರಃ
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಪಾಪವಾದರೂ ನರಕಕ್ಕೆ ಬೀಳಿಸುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಮಹೇಶ್ವರರು ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇದ್ದಾರೆ.
ಸಪ್ತದ್ವೀಪಾಃ ಸಮುದ್ರಾಶ್ಚ ಪರ್ವತಾಶ್ಚ ಮಹೀತಲೇ । ತಿಷ್ಠಂತಿ ಧ್ರಿಯಮಾಣಾಶ್ಚ ಯಾವದಾಭೂತಸಂಪ್ಲವಮ್
ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳು, ಸಮುದ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ಲಯವಾಗುವವರೆಗೆ ಅವು ಸ್ಥಿರವಾಗಿವೆ.