ಕುರುರಂ ಚ ಚಕೋರಂ ಚ ಜಾಲಪಾದಂ ಚ ಕೋಕಿಲಮ್ । ವಾಯಸಾನ್ಖಂಜರೀಟಾಂಶ್ಚ ಶ್ಯೇನಂ ಗೃಧ್ರಂ ತಥೈವ ಚ
ಕುರುರ ಹಕ್ಕಿ, ಚಕೋರ, ಜಾಲಪಾದ, ಕೋಗಿಲೆ, ಕಾಗೆ, ಖಂಜರಿಟ, ಗಿಡುಗ, ಗಿಡುಗ ಹಕ್ಕಿ ಮತ್ತು ಗಿಧವನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು.
ಉಲೂಕಂ ಚಕ್ರವಾಕಂ ಚ ಭಾಸಂ ಪಾರಾವತಂ ತಥಾ । ಕಪೋತಂ ಟಿಟ್ಟಿಭಂ ಚೈವ ಗ್ರಾಮಕುಕ್ಕುಟಮೇವ ಚ
ಗೂಬೆ, ಚಕ್ರವಾಕ, ಭಾಸ ಹಕ್ಕಿ, ಪಾರಿವಾಳ, ಪಾರಿವಾಳದಂತಹ ಹಕ್ಕಿ, ಟಿಟ್ಟಿಭ, ಮತ್ತು ಊರಿನ ಕೋಳಿ ಕೂಡ ತಿನ್ನಬಾರದು.
ಸಿಂಹಂ ವ್ಯಾಘ್ರಂ ಚ ಮಾರ್ಜಾರಂ ಶ್ವಾನಂ ಸೂಕರಮೇವ ಚ । ಶೃಗಾಲಂ ಮರ್ಕಟಂ ಚೈವ ಗರ್ದ್ದಭಂ ನ ಚ ಭಕ್ಷಯೇತ್
ಸಿಂಹ, ಹುಲಿ, ಬೆಕ್ಕು, ನಾಯಿ, ಕಾಡುಹಂದಿ, ನರಿ, ಕೋತಿ ಮತ್ತು ಕತ್ತೆಯನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು.
ನ ಭಕ್ಷಯೇತ್ಸರ್ಪಮೃಗಾಞ್ಛಿಖಿನೋನ್ಯಾನ್ವನೇಚರಾನ್ । ಜಲೇಚರಾನ್ಸ್ಥಲಚರಾನ್ಪ್ರಾಣಿನಶ್ಚೇತಿ ಧಾರಣಾ
ಹಾವು, ಕಾಡುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ನವಿಲು ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು, ಜಲಚರ ಮತ್ತು ಭೂಚರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು — ಇದು ನಿಯಮ.
ಗೋಧಾ ಕೂರ್ಮಃ ಶಶಃ ಖಡ್ಗಃ ಸಲ್ಲಕಶ್ಚೇತಿ ಸತ್ತಮಾಃ । ಭಕ್ಷ್ಯಾನ್ಪಂಚನಖಾನ್ನಿತ್ಯಂ ಮನುರಾಹ ಪ್ರಜಾಪತಿಃ
ಗೋದಿ, ಆಮೆ, ಮೊಲ, ಖಡ್ಗ ಮತ್ತು ಸಾಲುಗುಂಡಿ — ಈ ಐದು ನಖವಂತ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಮಾನ್ಯರು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಮತ್ಸ್ಯಾನ್ಸಶಲ್ಕಾನ್ಭುಂಜೀತ ಮಾಂಸಂ ರೌರವಮೇವ ಚ । ನಿವೇದ್ಯ ದೇವತಾಭ್ಯಸ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯಶ್ಚ ನಾನ್ಯಥಾ
ಚಿಪ್ಪು ಇರುವ ಮೀನು ಮತ್ತು ರೌರವ ಪ್ರಾಣಿಯ ಮಾಂಸವನ್ನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅರ್ಪಿಸಿ ಮಾತ್ರ ತಿನ್ನಬೇಕು, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.
ಮಯೂರಂ ತಿತ್ತಿರಂ ಚೈವ ಕಪೋತಂ ಚ ಕಪಿಂಜಲಮ್ । ವಾರ್ಧ್ರೀಣಸಂ ಬಕಂ ಭಕ್ಷ್ಯಂ ಮೀನಂ ಹಂಸಂ ಪರಾಜಿತಮ್
ನವಿಲು, ತಿತ್ತಿರ ಹಕ್ಕಿ, ಪಾರಿವಾಳ, ಕಪಿಂಜಲ, ಗಿಧ, ಕೊಕ್ಕರೆ, ತಿನ್ನಬಹುದಾದ ಮೀನು, ಹಂಸ ಮತ್ತು ಪರಾಜಿತ ಹಕ್ಕಿಯನ್ನು ತಿನ್ನಬಹುದು.
ಶಫರೀ ಸಿಂಹತುಂಡಂ ಚ ತಥಾ ಪಾಠೀನರೋಹಿತೌ । ಮತ್ಸ್ಯಾಶ್ಚೈತೇ ಸಮುದ್ದಿಷ್ಟಾ ಭಕ್ಷಣೀಯಾ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ
ಶಫರಿ, ಸಿಂಹತುಂಡ, ಪಾಠೀನ ಮತ್ತು ರೋಹಿತ — ಈ ಮೀನುಗಳನ್ನು ಉತ್ತಮ ದ್ವಿಜರು ತಿನ್ನಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಪ್ರೋಕ್ಷಿತಂ ಭಕ್ಷಯೇದೇಷಾಂ ಮಾಂಸಂ ಚ ದ್ವಿಜಕಾಮ್ಯಯಾ । ಯಥಾವಿಧಿ ಪ್ರಯುಕ್ತಂ ಚ ಪ್ರಾಣಾನಾಮಪಿ ಚಾತ್ಯಯೇ
ಈ ಮಾಂಸವನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿ, ನಿಯಮಾನುಸಾರ, ದ್ವಿಜನ ಆಸೆಯಿಂದ, ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದಲ್ಲಿಯೂ ತಿನ್ನಬಹುದು.
ಭಕ್ಷಯೇನ್ನೈವ ಮಾಂಸಾನಿ ಶೇಷಭೋಜೀ ನ ಲಿಪ್ಯತೇ । ಔಷಧಾರ್ಥಮಶಕ್ತೋ ವಾ ನಿಯೋಗಾದ್ಯಜ್ಞಕಾರಣಾತ್
ಉಳಿದ ಮಾಂಸವನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು; ಉಳಿದ ಆಹಾರ ತಿನ್ನುವವನು ಪಾಪಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಔಷಧಕ್ಕಾಗಿ, ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಆದೇಶದಿಂದ ಅಥವಾ ಯಜ್ಞಕ್ಕಾಗಿ ತಿನ್ನಬಹುದು.
ಆಮಂತ್ರಿತಶ್ಚ ಯಃ ಶ್ರಾದ್ಧೇ ದೈವೇ ವಾ ಮಾಂಸಮುತ್ಸೃಜೇತ್ । ಯಾವಂತಿ ಪಶುರೋಮಾಣಿ ತಾವನ್ನರಕಮೃಚ್ಛತಿ
ಯಾರಾದರೂ ಶ್ರಾದ್ಧ ಅಥವಾ ದೈವಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಗೊಂಡು ಮಾಂಸವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ, ಆ ಪ್ರಾಣಿಯಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ರೋಮಗಳಿವೆಯೋ ಅಷ್ಟು ವರ್ಷ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಅದೇಯಂ ವಾಪ್ಯಪೇಯಂ ವಾ ತಥೈವಾಸ್ಪೃಶ್ಯಮೇವ ವಾ । ದ್ವಿಜಾತೀನಾಮನಾಲೋಕ್ಯಂ ನಿತ್ಯಂ ಮದ್ಯಮಿತಿ ಸ್ಥಿತಿಃ
ಕೊಡಬಾರದದು, ಕುಡಿಯಬಾರದದು, ಸ್ಪರ್ಶಿಸಬಾರದದು — ಇವು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಮದ್ಯ. ಇದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ನೋಡಬಾರದು ಎಂಬುದು ನಿಯಮ.
ತಸ್ಮಾತ್ಸರ್ವಪ್ರಯತ್ನೇನ ಮದ್ಯಂ ನಿತ್ಯಂ ವಿವರ್ಜಯೇತ್ । ಪೀತ್ವಾ ಪತತಿ ಕರ್ಮ್ಮಭ್ಯಸ್ತ್ವಸಂಭಾಷ್ಯೋ ಭವೇದ್ದ್ವಿಜಃ
ಆದರಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನದಿಂದಲೂ ಮದ್ಯವನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ದೂರವಿಡಬೇಕು; ದ್ವಿಜನು ಅದನ್ನು ಕುಡಿದರೆ ಧರ್ಮದಿಂದ ಬೀಳುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಜೊತೆ ಇರಲು ಯೋಗ್ಯನಲ್ಲ.
ಭಕ್ಷಯಿತ್ವಾಪ್ಯಭಕ್ಷ್ಯಾಣಿ ಪೀತ್ವಾಽಪೇಯಾನ್ಯಪಿ ದ್ವಿಜಃ । ನಾಧಿಕಾರೀ ಭವೇತ್ತಾವದ್ಯಾವತ್ತನ್ನ ಜಹಾತ್ಯಧಃ
ದ್ವಿಜನು ನಿಷಿದ್ಧ ಆಹಾರ ಅಥವಾ ಪಾನವನ್ನು ಸೇವಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಅವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬಿಟ್ಟುಹೋಗುವವರೆಗೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ.
ತಸ್ಮಾತ್ಪರಿಹರೇನ್ನಿತ್ಯಮಭಕ್ಷ್ಯಾಣಿ ಪ್ರಯತ್ನತಃ । ಅಪೇಯಾನಿ ಚ ವಿಪ್ರೋ ವೈ ತಥಾ ಚೇದ್ಯಾತಿ ರೌರವಮ್
ಆದರಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು ಯಾವಾಗಲೂ ನಿಷಿದ್ಧ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನವನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ದೂರವಿಡಬೇಕು; ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಅವನು ರೌರವ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀಪಾದ್ಮೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಸ್ವರ್ಗಖಂಡೇ ಭಕ್ಷ್ಯಾಭಕ್ಷ್ಯನಿಯಮೋ ನಾಮ ಷಟ್ಪಂಚಾಶತ್ತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಪದ್ಮ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಸ್ವರ್ಗಖಂಡದಲ್ಲಿ ಭಕ್ಷ್ಯಾಭಕ್ಷ್ಯ ನಿಯಮ ಎಂಬ ಐವತ್ತಾರುನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ವ್ಯಾಸ ಉವಾಚ- ಅಥಾತಃ ಸಂಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ದಾನಧರ್ಮ್ಮಮನುತ್ತಮಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮಣಾಭಿಹಿತಂ ಪೂರ್ವಮೃಷೀಣಾಂ ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಾಮ್
ವ್ಯಾಸನು ಹೇಳಿದನು — ಈಗ ನಾನು ದಾನಧರ್ಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ಮೊದಲಿಗೆ ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಋಷಿಗಳಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದನು.
ಅರ್ಥಾನಾಮುಚಿತಂ ಪಾತ್ರೇ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಪ್ರತಿಪಾದನಮ್ । ದಾನಮಿತ್ಯಭಿನಿರ್ದಿಷ್ಟಂ ಭುಕ್ತಿಮುಕ್ತಿಫಲಪ್ರದಮ್
ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ, ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ, ಸರಿಯಾದ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ದಾನವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಭೋಗ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ಎರಡನ್ನೂ ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಯೋ ದದಾತಿ ವಿಶಿಷ್ಟೇಭ್ಯಃ ಶ್ರದ್ಧಯಾ ಪರಯಾ ಯುತಃ । ತದ್ವೈ ದತ್ತಮಹಂ ಮನ್ಯೇ ಶೇಷಂ ಕಸ್ಯಾಪಿ ರಕ್ಷತಿ
ಯಾರು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಯೋಗ್ಯರಿಗೆ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ನಾನು ಅದನ್ನೇ ನಿಜವಾದ ದಾನವೆಂದು ಎಣಿಸುತ್ತೇನೆ; ಉಳಿದವುಗಳು ಯಾರಿಗೋ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
ನಿತ್ಯಂ ನೈಮಿತ್ತಿಕಂ ಕಾಮ್ಯಂ ತ್ರಿವಿಧಂ ದಾನಮುಚ್ಯತೇ । ಚತುರ್ಥಂ ವಿಮಲಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಸರ್ವದಾನೋತ್ತಮೋತ್ತಮಮ್
ದಾನಕ್ಕೆ ನಿತ್ಯ, ನಿಮಿತ್ತಿಕ, ಕಾಮ್ಯ ಎಂಬ ಮೂರು ವಿಧಗಳಿವೆ; ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಶುದ್ಧವಾದ ದಾನ, ಅದು ಎಲ್ಲದಾನಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಅಹನ್ಯಹನಿ ಯತ್ಕಿಂಚಿದ್ದೀಯತೇ ನುಪಕಾರಿಣೇ । ಅನುದ್ದಿಶ್ಯಫಲಂ ತಸ್ಮಾದ್ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ತು ನಿತ್ಯಕಮ್
ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸದೆ, ಉಪಕಾರವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಕೊಡುವುದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ನಿತ್ಯದಾನವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಯತ್ತು ಪಾಪೋಪಶಾಂತ್ಯರ್ಥಂ ದೀಯತೇ ವಿದುಷಾಂ ಕರೇ । ನೈಮಿತ್ತಿಕಂ ತದುದ್ದಿಷ್ಟಂ ದಾನಂ ಸದ್ಭಿರನುತ್ತಮಮ್
ಪಾಪ ನಿವಾರಣೆಗೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳ ಕೈಗೆ ಕೊಡಲ್ಪಡುವ ದಾನವನ್ನು ನಿಮಿತ್ತಿಕ ದಾನವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅದನ್ನು ಸದ್ಗಣಿಗಳು ಅತ್ಯುತ್ತಮವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಅಪತ್ಯವಿಜಯೈಶ್ವರ್ಯ ಸುಖಾರ್ಥಂ ಯತ್ಪ್ರದೀಯತೇ । ದಾನಂ ತತ್ಕಾಮ್ಯಮಾಖ್ಯಾತಮೃಷಿಭಿರ್ಧರ್ಮಚಿಂತಕೈಃ
ಮಕ್ಕಳು, ಜಯ, ಐಶ್ವರ್ಯ ಅಥವಾ ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ನೀಡುವ ದಾನವನ್ನು ಧರ್ಮಚಿಂತಕರಾದ ಋಷಿಗಳು ಕಾಮ್ಯ ದಾನವೆಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಯದೀಶ್ವರಸ್ಯ ಪ್ರೀತ್ಯರ್ಥಂ ಬ್ರಹ್ಮವಿತ್ಸು ಪ್ರದೀಯತೇ । ಚೇತಸಾ ಧರ್ಮಯುಕ್ತೇನ ದಾನಂ ತದ್ವಿಮಲಂ ಶಿವಮ್
ಈಶ್ವರನ ಪ್ರೀತಿಗಾಗಿ, ಧರ್ಮಭಾವದಿಂದ, ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ಕೊಡಲ್ಪಡುವ ದಾನವೇ ಶುದ್ಧವೂ ಶುಭವೂ ಆದ ದಾನ.
ದಾನಧರ್ಮಂ ನಿಷೇವೇತ ಪಾತ್ರಮಾಸಾದ್ಯ ಶಕ್ತಿತಃ । ಉಪಾಸ್ಯತೇ ತು ತತ್ಪಾತ್ರಂ ಯತ್ತಾರಯತಿ ಸರ್ವತಃ
ಯೋಗ್ಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಹುಡುಕಿ, ದಾನಧರ್ಮವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು; ಯೋಗ್ಯನು ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯಿಂದಲೂ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುವವನು, ಅವನನ್ನು ಗೌರವಿಸಬೇಕು.
ಕುಟುಂಬಭುಕ್ತಿವಸನಾದ್ದೇಯಂ ಯದತಿರಿಚ್ಯತೇ । ಅನ್ಯಥಾ ದೀಯತೇ ಯದ್ವೈ ನ ತದ್ದಾನಂ ಫಲಪ್ರದಮ್
ಕುಟುಂಬದ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಬಟ್ಟೆಗೆ ಬೇಕಾದುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದುದನ್ನು ದಾನಮಾಡಬೇಕು; ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಡಿದರೆ ಅದು ಫಲ ನೀಡದು.
ಶ್ರೋತ್ರಿಯಾಯ ಕುಲೀನಾಯ ವಿನೀತಾಯ ತಪಸ್ವಿನೇ । ವ್ರತಸ್ಥಾಯ ದರಿದ್ರಾಯ ಪ್ರದೇಯಂ ಭಕ್ತಿಪೂರ್ವಕಮ್
ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತ, ಕುಲೀನ, ವಿನಯಶೀಲ, ತಪಸ್ವಿ, ವ್ರತಸ್ಥ ಮತ್ತು ದರಿದ್ರನಾದವರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದಾನಮಾಡಬೇಕು.
ಯಸ್ತು ದದ್ಯಾನ್ಮಹೀಂ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯಾಹಿತಾಗ್ನಯೇ । ಸ ಯಾತಿ ಪರಮಂ ಸ್ಥಾನಂ ಯತ್ರ ಗತ್ವಾ ನ ಶೋಚತಿ
ಯಾರು ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಗಮಿಸಿದ ಮೇಲೆ ದುಃಖವಿಲ್ಲದ ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಇಕ್ಷುಭಿಃ ಸಂಯುತಾಂ ಭೂಮಿಂ ಯವಗೋಧೂಮಶಾಲಿನೀಮ್ । ದದಾತಿ ವೇದವಿದುಷೇ ಯಃ ಸ ಭೂಯೋ ನ ಜಾಯತೇ
ಯಾರು ಇಕ್ಕಟ್ಟು, ಜೋಳ, ಗೋಧಿ ಅಥವಾ ಅಕ್ಕಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವೇದಜ್ಞಾನಿಗಳಿಗೆ ದಾನಮಾಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರು ಮತ್ತೆ ಹುಟ್ಟುವುದಿಲ್ಲ.
ಗೋಚರ್ಮಮಾತ್ರಾಮಪಿ ವಾ ಯೋ ಭೂಮಿಂ ಸಂಪ್ರಯಚ್ಛತಿ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಯ ದರಿದ್ರಾಯ ಸರ್ವಪಾಪೈಃ ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ
ಹಸುವಿನ ಚರ್ಮದಷ್ಟು ಭೂಮಿಯನ್ನಾದರೂ ದರಿದ್ರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ದಾನಮಾಡಿದರೆ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ.