ಯಃ ಪೂಜಯೇಚ್ಚ ಗೋವಿಂದಂ ಶಾಲಗ್ರಾಮೇ ಮುದಾ ನರಃ । ಆಭೂತಸಂಪ್ಲವಂ ಯಾವನ್ನ ಸ ಪ್ರಚ್ಯವತೇ ದಿವಃ
ಯಾರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಶಾಲಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಪ್ರಪಂಚದ ಅಂತ್ಯವಾಗುವವರೆಗೆ ಸ್ವರ್ಗದಿಂದ ಕೆಳಗೆ ಬೀಳುವುದಿಲ್ಲ.
ವಿನಾ ತೀರ್ಥೈರ್ವಿನಾ ದಾನೈರ್ವಿನಾ ಯಜ್ಞೈರ್ವಿನಾ ಮತಿಮ್ । ಮುಕ್ತಿಂ ಯಾಂತಿ ನರಾ ವೈಶ್ಯ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾರ್ಚನಾತ್
ಯಾತ್ರೆ, ದಾನ, ಯಜ್ಞ, ಅಥವಾ ವಿಶೇಷ ಸಂಕಲ್ಪವಿಲ್ಲದೆ ಕೂಡ, ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ ಪೂಜೆಯಿಂದ ಜನರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ನರಕಂ ಗರ್ಭವಾಸಂ ಚ ತಿರ್ಯಕ್ತ್ವಂ ಕೃಮಿಯೋನಿತಾಮ್ । ನ ಯಾತಿ ವೈಶ್ಯ ಪಾಪೋಽಪಿ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾರ್ಚಕಃ
ಪಾಪಿ ವೈಶ್ಯನು ಕೂಡ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವನು ನರಕ, ಗರ್ಭ, ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಸ್ಥಿತಿ ಅಥವಾ ಹುಳಿನ ಜನ್ಮವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ದೀಕ್ಷಾವಿಧಾನ ಮಂತ್ರಜ್ಞೋ ಯಶ್ಚಕ್ರೇ ಬಲಿಮಾಹರೇತ್ । ಗಂಗಾ ಗೋದಾವರೀ ರೇವಾ ನದ್ಯೋ ಮುಕ್ತಿಪ್ರದಾಶ್ಚ ಯಾಃ
ಯಾರು ದೀಕ್ಷೆಯ ವಿಧಾನ, ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ತಿಳಿದು, ಯೋಗ್ಯವಾದ ಬಲಿಯನ್ನು ಅರ್ಪಿಸುತ್ತಾರೋ, ಗಂಗಾ, ಗೋದಾವರಿ, ರೇವಾ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷ ನೀಡುವ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳು—
ನಿವಸಂತಿ ಹಿತಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾ ಜಲೇ । ನೈವೇದ್ಯೈರ್ವಿವಿಧೈಃ ಪುಷ್ಪೈರ್ಧೂಪದೀಪೈರ್ವಿಲೇಪನೈಃ
ಅವು ಎಲ್ಲಾ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಹಿತಕರವಾಗಿ ನೆಲೆಸಿವೆ; ವಿವಿಧ ನೈವೇದ್ಯ, ಹೂವು, ಧೂಪ, ದೀಪ, ಲೇಪನಗಳೊಂದಿಗೆ.
ಗೀತವಾದಿತ್ರಸ್ತೋತ್ರಾದ್ಯೈಃ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾರ್ಚನಮ್ । ಕುರುತೇ ಮಾನವೋ ಯಸ್ತು ಕಲೌ ಭಕ್ತಿಪರಾಯಣಃ
ಯಾರು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಾಡು, ವಾದ್ಯ, ಸ್ತುತಿ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಆರಾಧಿಸುತ್ತಾರೋ—
ಕಲ್ಪಕೋಟಿಸಹಸ್ರಾಣಿ ರಮತೇ ಸನ್ನಿಧೌ ಹರೇಃ । ಲಿಂಗೈಸ್ತು ಕೋಟಿಭಿರ್ದೃಷ್ಟೈರ್ಯತ್ಫಲಂ ಪೂಜಿತೈಸ್ತು ತೈಃ
ಅವರು ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ಯುಗಗಳ ಕಾಲ ಹರಿಯ ಸನ್ನಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾರೆ; ಕೋಟಿ ಕೋಟಿ ಲಿಂಗಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರೂ, ಪೂಜಿಸಿದರೂ ಸಿಗುವ ಫಲವನ್ನು—
ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾಯಾಸ್ತು ಹ್ಯೇಕೇನಾಹ್ನಾ ಹಿ ತತ್ಫಲಮ್ । ಸಕೃದಭ್ಯರ್ಚಿತೇ ಲಿಂಗೇ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲೋದ್ಭವೇ
ಆ ಫಲವನ್ನು ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯನ್ನು ಒಂದು ದಿನ ಪೂಜಿಸಿದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಲಿಂಗವನ್ನು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಪೂಜಿಸಿದರೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಮುಕ್ತಿಂ ಪ್ರಯಾಂತಿ ಮನುಜಾ ನೂನಂ ಸಾಂಖ್ಯೇನ ವರ್ಜಿತಾಃ । ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾರೂಪೀ ಯತ್ರ ತಿಷ್ಠತಿ ಕೇಶವಃ
ಸಾಂಖ್ಯ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದ ಮನುಷ್ಯರೂ ಕೂಡ, ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕೇಶವನು ಇರುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ತತ್ರ ದೇವಾಃ ಸುರಾ ಯಕ್ಷಾ ಭುವನಾನಿ ಚತುರ್ದಶ । ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾಯಾಂ ತು ಯಃ ಶ್ರಾದ್ಧಂ ಕುರುತೇ ನರಃ
ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ಯಕ್ಷರು ಮತ್ತು ಹದಿನಾಲ್ಕು ಲೋಕಗಳೆಲ್ಲಾ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ ಬಳಿ, ಯಾರು ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಶ್ರಾದ್ಧ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ ಅವರ ಬಳಿ ಇರುತ್ತವೆ.
ಪಿತರಸ್ತಸ್ಯ ತಿಷ್ಠಂತಿ ತೃಪ್ತಾಃ ಕಲ್ಪಶತಂ ದಿವಿ । ಯೇ ಪಿಬಂತಿ ನರಾ ನಿತ್ಯಂ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾಜಲಮ್
ಯಾರು ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಪಿತೃಗಳು ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಯುಗಗಳು ತೃಪ್ತಿಯಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪಂಚಗವ್ಯಸಹಸ್ರೈಸ್ತು ಸೇವಿತೈಃ ಕಿಂ ಪ್ರಯೋಜನಮ್ । ಕೋಟಿತೀರ್ಥಸಹಸ್ರೈಸ್ತು ಸೇವಿತೈಃ ಕಿಂ ಪ್ರಯೋಜನಮ್
ಹزارಾರು ಪಂಚಗವ್ಯ ಸೇವನೆ ಮಾಡಿದರೂ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮಾಡಿದರೂ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ? ಅವುಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಫಲ ಇಲ್ಲ.
ತೋಯಂ ಯದಿ ಪಿಬೇತ್ಪುಣ್ಯಂ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾಂಗಜಮ್ । ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲಾ ಯತ್ರ ತತ್ತೀರ್ಥಂ ಯೋಜನತ್ರಯಮ್
ಯಾರು ಪುಣ್ಯವಾದ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಗೆ ಸ್ಪರ್ಶವಾದ ನೀರನ್ನು ಕುಡಿಯುತ್ತಾರೆ, ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆ ಇರುವ ಸ್ಥಳದ ಮೂರು ಯೋಜನೆಗಳವರೆಗೆ ಆ ಪ್ರದೇಶವೇ ತೀರ್ಥಕ್ಷೇತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ.
ತತ್ರ ದಾನಂ ಚ ಹೋಮಂ ಚ ಸರ್ವಂ ಕೋಟಿಗುಣಂ ಭವೇತ್ । ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾ ತೋಯಂ ಯಃ ಪಿಬೇದ್ಬಿಂದುನಾ ಸಮಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ದಾನ, ಹೋಮ ಎಲ್ಲವೂ ಕೋಟಿ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಫಲ ಕೊಡುತ್ತವೆ; ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ ನೀರನ್ನು ಒಂದು ಹನಿ ಕುಡಿಯುವವನು ಕೂಡ ಈ ಮಹಾ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಮಾತೃಸ್ತನ್ಯಂ ಪುನರ್ನೈವ ಸ ಪಿಬೇದ್ವಿಷ್ಣುಭಾಙ್ನರಃ । ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಸಮೀಪೇ ತು ಕ್ರೋಶಮಾತ್ರಂ ಸಮಂತತಃ
ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ ಸಮೀಪದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಕ್ರೋಶದೊಳಗೆ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಾಗವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದವನು ಮತ್ತೆ ತಾಯಿಯ ಹಾಲನ್ನು ಕುಡಿಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಕೀಟಕೋಪಿ ಮೃತೋ ಯಾತಿ ವೈಕುಂಠಂ ಭವನಂ ಪರಮ್ । ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾಚಕ್ರಂ ಯೋ ದದ್ಯಾದ್ದಾನಮುತ್ತಮಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಸತ್ತ ಒಂದು ಕೀಟವೂ ವೈಕುಂಠ ಎಂಬ ಪರಮ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತದೆ; ಯಾರು ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ ಚಕ್ರವನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ದಾನವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತಾರೆ—
ಭೂಚಕ್ರಂ ತೇನ ದತ್ತಂ ಸ್ಯಾತ್ಸಶೈಲವನಕಾನನಮ್ । ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾಯಾ ಯೋ ಮೂಲ್ಯಮುತ್ಪಾದಯೇನ್ನರಃ
ಅವರು ಭೂಮಿಯ ಚಕ್ರವನ್ನೇ ಪರ್ವತ, ಕಾಡು, ವನಗಳ ಸಮೇತವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಿದಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ; ಯಾರು ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಗೆ ಬೆಲೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತಾರೆ—
ವಿಕ್ರೇತಾ ಚಾನುಮಂತಾ ಯಃ ಪರೀಕ್ಷಾಸು ಚ ಮೋದತೇ । ತೇ ಸರ್ವೇ ನರಕಂ ಯಾಂತಿ ಯಾವದಾಭೂತಸಂಪ್ಲವಮ್
ಅದನ್ನು ಮಾರುವವನು, ಬೆಲೆ ಒಪ್ಪುವವನು, ಪರೀಕ್ಷಿಸಿ ಸಂತೋಷಪಡುವವನು—ಈ ಎಲ್ಲರೂ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಅಂತ್ಯವರೆಗೆ ನರಕವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ತತಃ ಸಂವರ್ಜಯೇದ್ವೈಶ್ಯ ಚಕ್ರಸ್ಯ ಕ್ರಯವಿಕ್ರಯಮ್ । ಬಹುನೋಕ್ತೇನ ಕಿಂ ವೈಶ್ಯ ಕರ್ತವ್ಯಂ ಪಾಪಭೀರುಣಾ
ಆದ್ದರಿಂದ, ವ್ಯಾಪಾರಿಯು ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಚಕ್ರದ ಖರೀದಿ ಮಾರಾಟವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಬೇಕು; ಅನೇಕ ಮಾತುಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ, ಪಾಪ ಭಯದಿಂದಲೇ ವ್ಯಾಪಾರಿ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಸ್ಮರಣಂ ವಾಸುದೇವಸ್ಯ ಸರ್ವಪಾಪಹರಂ ಹರೇಃ । ತಪಸ್ತಪ್ತ್ವಾ ನರೋ ಘೋರಮರಣ್ಯೇ ನಿಯತೇಂದ್ರಿಯಃ
ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಸ್ಮರಿಸುವುದೇ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ; ಭಯಾನಕ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿದವನು—
ಯತ್ಫಲಂ ಸಮವಾಪ್ನೋತಿ ತನ್ನತ್ವಾ ಗರುಡಧ್ವಜಮ್ । ಕೃತ್ವಾಪಿ ಬಹುಶಃ ಪಾಪಂ ನರೋ ಮೋಹಸಮನ್ವಿತಃ
ಅವನು ಗರುಡಧ್ವಜನಿಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸಿದ ಫಲವೇ ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲ; ಮೋಹದಿಂದ ಅನೇಕ ಪಾಪ ಮಾಡಿದವನಾದರೂ—
ನ ಯಾತಿ ನರಕಂ ಗತ್ವಾ ಸರ್ವಪಾಪಹರಂ ಹರಿಮ್ । ಪೃಥಿವ್ಯಾಂ ಯಾನಿ ತೀರ್ಥಾನಿ ಪುಣ್ಯಾನ್ಯಾಯತನಾನಿ ಚ
ಅವನು ಹರಿ ಎಂಬ ಪಾಪಹರನನ್ನು ಶರಣಾದ ನಂತರ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವುದಿಲ್ಲ; ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು—
ತಾನಿ ಸರ್ವಾಣ್ಯವಾಪ್ನೋತಿ ವಿಷ್ಣೋರ್ನಾಮಾನುಕೀರ್ತನಾತ್ । ದೇವಂ ಶಾರ್ಙ್ಗಧರಂ ವಿಷ್ಣುಂ ಯೇ ಪ್ರಪನ್ನಾಃ ಪರಾಯಣಾಃ
ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಮವನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಜಪಿಸುವುದರಿಂದ ಎಲ್ಲವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಶಾರಂಗಧರನಾದ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು ಶರಣಾದವರು—
ನ ತೇಷಾಂ ಯಮಸಾಲೋಕ್ಯಂ ನ ತೇ ಸ್ಯುರ್ನರಕೌಕಸಃ । ವೈಷ್ಣವಃ ಪುರುಷೋ ವೈಶ್ಯ ಶಿವನಿಂದಾಂ ಕರೋತಿ ಯಃ
ಅವರಿಗೆ ಯಮನ ಲೋಕವೂ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ, ನರಕದಲ್ಲೂ ವಾಸವಿಲ್ಲ; ಆದರೆ ವೈಷ್ಣವನು ಶಿವನನ್ನು ನಿಂದಿಸಿದರೆ—
ನ ವಿಂದೇದ್ವೈಷ್ಣವಂ ಲೋಕಂ ಸ ಯಾತಿ ನರಕಂ ಮಹತ್ । ಉಪೋಷ್ಯೈಕಾದಶೀಮೇಕಾಂ ಪ್ರಸಂಗೇನಾಪಿ ಮಾನವಃ
ಅವನು ವೈಷ್ಣವ ಲೋಕವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ, ದೊಡ್ಡ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಒಬ್ಬನು ಏಕಾದಶಿಯನ್ನು ಒಂದು ಸಲ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೂ ಸಹ—
ನ ಯಾತಿ ಯಾತನಾಂ ಯಾಮೀಮಿತಿ ಲೋಮಶತಃ ಶ್ರುತಮ್ । ನೇದೃಶಂ ಪಾವನಂ ಕಿಂಚಿತ್ತ್ರಿಷು ಲೋಕೇಷು ವಿದ್ಯತೇ
ಅವನು ಯಮನ ಯಾತನೆ ಅನುಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಲೋಮಶರು ಹೇಳಿದರು; ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇಂತಹ ಪಾವನವಾದುದು ಇನ್ನಿಲ್ಲ.
ಉಭಯಂ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ಯ ದಿನಂ ಪಾತಕನಾಶನಮ್ । ತಾವತ್ಪಾಪಾನಿ ದೇಹೇಽಸ್ಮಿನ್ವಸಂತೀಹ ವಿಶಾಂವರ
ಪದ್ಮನಾಭನ ಎರಡು ದಿನಗಳು ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತವೆ; ವಿಷಾಂವರಾ, ಪದ್ಮನಾಭನ ಶುಭ ದಿನವನ್ನು ಆಚರಿಸುವವರೆಗೆ ಪಾಪಗಳು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ.
ಯಾವನ್ನೋಪವಸೇಜ್ಜಂತುಃ ಪದ್ಮನಾಭದಿನಂ ಶುಭಮ್ । ಅಶ್ವಮೇಧಸಹಸ್ರಾಣಿ ರಾಜಸೂಯಶತಾನಿ ಚ
ಯಾವಾಗ ತನ್ಮೂಲಕ ಪದ್ಮನಾಭನ ಶುಭ ದಿನವನ್ನು ಉಪವಾಸ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲವೋ, ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಪಾಪಗಳು ದೇಹದಲ್ಲಿ ಇರುತ್ತವೆ; ಸಾವಿರ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗಗಳು, ನೂರು ರಾಜಸೂಯ ಯಾಗಗಳು—
ಏಕಾದಶ್ಯುಪವಾಸಸ್ಯ ಕಲಾಂ ನಾರ್ಹಂತಿ ಷೋಡಶೀಮ್ । ಏಕಾದಶೇಂದ್ರಿಯೈಃ ಪಾಪಂ ಯತ್ಕೃತಂ ವೈಶ್ಯ ಮಾನವೈಃ
ಏಕಾದಶಿ ಉಪವಾಸದ ಪುಣ್ಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತನೇ ಭಾಗವೂ ಸಮಾನವಲ್ಲ. ಏಕಾದಶ ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಂದ ವೈಶ್ಯರೂ, ಮನುಷ್ಯರೂ ಮಾಡಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳು ಈ ಉಪವಾಸದಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ಏಕಾದಶ್ಯುಪವಾಸೇನ ತತ್ಸರ್ವಂ ವಿಲಯಂ ವ್ರಜೇತ್ । ಏಕಾದಶೀಸಮಂ ಕಿಂಚಿತ್ಪುಣ್ಯಂ ಲೋಕೇ ನ ವಿದ್ಯತೇ
ಏಕಾದಶಿ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಆ ಪಾಪಗಳೆಲ್ಲವೂ ಕರಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಏಕಾದಶಿಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಪುಣ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ.