ಲವಣಸ್ಯ ಸಮುದ್ರಸ್ಯ ವಿಷ್ಕಂಭೋ ದ್ವಿಗುಣಃ ಸ್ಮೃತಃ । ನಾನಾಜನಪದಾಕೀರ್ಣೋ ಮಣಿವಿದ್ರುಮಚಿತ್ರಿತಃ
ಉಪ್ಪಿನ ಸಮುದ್ರದ ಅಗಲವು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ಅದು ವಿವಿಧ ಜನಪದಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದೆ, ಮಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಗಡಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ನೈಕಧಾತುವಿಚಿತ್ರೈಶ್ಚ ಪರ್ವತೈರುಪಶೋಭಿತಃ । ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸಂಕೀರ್ಣೈಃ ಸಾಗರಃ ಪರಿಮಂಡಲಃ
ಅದು ವಿವಿಧ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ; ಆ ಸಮುದ್ರವು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಸಿದ್ಧರು ಮತ್ತು ಚಾರಣರು ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ.
ಶಾಕದ್ವೀಪಂ ಚ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥಾವದಿಹ ಸತ್ತಮಾಃ । ಶೃಣುತಾದ್ಯ ಯಥಾನ್ಯಾಯಂ ಬ್ರುವತೋ ಮಮ ಧಾರ್ಮಿಕಾಃ
ಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಈಗ ನಾನು ಶಾಕದ್ವೀಪವನ್ನು ನಿಜವಾದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರೇ, ನಾನು ಹೇಳುವುದನ್ನು ಇಂದು ಸರಿಯಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳಿರಿ.
ಜಂಬುದ್ವೀಪಪ್ರಮಾಣೇನ ದ್ವಿಗುಣಃ ಸ ದ್ವಿಜರ್ಷಭಾಃ । ವಿಷ್ಕಂಭೇನ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಸಾಗರೋಽಪಿ ವಿಭಾಗಶಃ
ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಅದು ಜಂಬೂದ್ವೀಪಕ್ಕಿಂತ ಎರಡು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದು; ಅದರ ಅಗಲವೂ ಬಹಳ ವಿಶಾಲವಾಗಿದೆ. ಸಮುದ್ರವು ಅದನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ವಿಭಜಿಸಿದೆ.
ಕ್ಷೀರೋದೋ ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲಾ ಯೇನ ಸಂಪರಿವಾರಿತಃ । ತತ್ರ ಪುಣ್ಯಾಜನಪದಾಸ್ತತ್ರ ನ ಮ್ರಿಯತೇ ಜನಃ
ಮುನಿಶಾರ್ದೂಲರೇ, ಆ ಶಾಕದ್ವೀಪವನ್ನು ಕ್ಷೀರೋದ ಸಮುದ್ರವು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಗಳು ಇವೆ, ಜನರು ಅಲ್ಲಿ ಸಾಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಕುತ ಏವ ಹಿ ದುರ್ಭಿಕ್ಷಂ ಕ್ಷಮಾ ತೇಜೋಯುತಾ ಹಿ ತೇ । ಶಾಕದ್ವೀಪಸ್ಯ ಸಂಕ್ಷೇಪೋ ಯಥಾವನ್ಮುನಿಸತ್ತಮಾಃ । ಉಕ್ತ ಏಷ ಮಹಾಭಾಗಾಃ ಕಿಮನ್ಯತ್ಕಥಯಾಮಿ ವಃ
ಅಲ್ಲಿ ದುರ್ಭಿಕ್ಷ ಹೇಗೆ ಸಂಭವಿಸಬಹುದು? ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ಭೂಮಿಯೂ ಶಕ್ತಿಯೂಳ್ಳವರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಶಾಕದ್ವೀಪದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ ಇದಾಗಿದೆ; ಇನ್ನೇನು ನಿಮಗೆ ಹೇಳಲಿ, ಭಾಗ್ಯವಂತರೇ?
ಋಷಯ ಊಚುಃ-। ಶಾಕದ್ವೀಪಸ್ಯ ಸಂಕ್ಷೇಪೋ ಯಥಾವದಿಹ ಧಾರ್ಮಿಕ । ಉಕ್ತಸ್ತ್ವಯಾ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ವಿಸ್ತರಂ ಬ್ರೂಹಿ ತತ್ತ್ವತಃ
ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಧಾರ್ಮಿಕರೇ, ನೀವು ಶಾಕದ್ವೀಪದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನಿಜವಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದೀರಿ; ಮಹಾಪ್ರಜ್ಞನೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ಅದರ ವಿವರವನ್ನು ಸತ್ಯವಾಗಿ ವಿವರಿಸಿ.
ಸೂತ ಉವಾಚ-। ತಥೈವ ಪರ್ವತಾ ವಿಪ್ರಾಃ ಸಪ್ತಾತ್ರ ಮಣಿಪರ್ವತಾಃ । ರತ್ನಾಕರಾಸ್ತಥಾ ನದ್ಯಸ್ತೇಷಾಂ ನಾಮಾನಿ ವರ್ಣಯೇ
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಹಾಗೆಯೇ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಏಳು ಮಣಿಪರ್ವತಗಳಿವೆ; ಅವುಗಳ ಹೆಸರುಗಳು, ರತ್ನಗಳ ಗುಹೆಗಳು ಮತ್ತು ನದಿಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಅತೀವಗುಣವತ್ಸರ್ವಂ ತತ್ತ್ವಂ ಪೃಚ್ಛಥ ಧಾರ್ಮಿಕಾಃ । ದೇವರ್ಷಿಗಂಧರ್ವಯುತಃ ಪ್ರಥಮೋ ಮೇರುರುಚ್ಯತೇ
ಧರ್ಮನಿಷ್ಠರೇ, ನೀವು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತುಂಬಾ ವಿವರವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಿದ್ದೀರಿ. ಮೊದಲ ಪರ್ವತವನ್ನು ಮೇರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಅದನ್ನು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಪ್ರಾಗಾಯತೋ ಮಹಾಭಾಗಾ ಮಲಯೋನಾಮ ಪರ್ವತಃ । ತತೋ ಮೇಘಾಃ ಪ್ರವರ್ತ್ತಂತೇ ಪ್ರಭವಂತಿ ಚ ಸರ್ವಶಃ
ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತರೇ, ಪೂರ್ವದ ಕಡೆ ಮಲಯ ಎಂಬ ಪರ್ವತವಿದೆ; ಅಂದಿನಿಂದ ಮೋಡಗಳು ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲವೂ ಅಲ್ಲಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ.
ತತಃ ಪರೇಣ ಮುನಯೋ ಜಲಧಾರೋ ಮಹಾಗಿರಿಃ । ತತೋ ನಿತ್ಯಮುಪಾದತ್ತೇ ವಾಸವಃ ಪರಮಂ ಜಲಮ್
ಮುನಿಗಳೇ, ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಜಲಧಾರ ಎಂಬ ಮಹಾಪರ್ವತವಿದೆ; ಅಲ್ಲಿಂದ ಇಂದ್ರನು ಸದಾ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ನೀರನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ.
ತತೋ ವರ್ಷಂ ಪ್ರಭವತಿ ವರ್ಷಾಕಾಲೇ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ । ಉಚ್ಚೈರ್ಗಿರೀ ರೈವತಕೋ ಯತ್ರ ನಿತ್ಯಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್
ದ್ವಿಜೋತ್ತಮರೇ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಮಳೆಯು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ಎತ್ತರದ ರೇವತಕ ಪರ್ವತವು ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ರೇವತೀ ದಿವಿ ನಕ್ಷತ್ರಂ ಪಿತಾಮಹಕೃತೋ ವಿಧಿಃ । ಉತ್ತರೇಣ ತು ವಿಪ್ರೇಂದ್ರಾಃ ಶ್ಯಾಮೋ ನಾಮ ಮಹಾಗಿರಿಃ
ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ರೇವತಿ ಎಂಬ ನಕ್ಷತ್ರ ಪಿತಾಮಹನ ನಿಯಮವಾಗಿದೆ; ಉತ್ತರದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಶ್ಯಾಮ ಎಂಬ ಮಹಾಪರ್ವತವಿದೆ.
ನವಮೇಘಪ್ರಭಃ ಪ್ರಾಂಶುಃ ಶ್ರೀಮಾನುಜ್ಜ್ವಲವಿಗ್ರಹಃ । ಯತಃ ಶ್ಯಾಮತ್ವಮಾಪನ್ನಾಃ ಪ್ರಜಾ ಮುದಿತಮಾನಸಾಃ
ಅದು ಹೊಸ ಮೋಡಗಳ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೆ, ಎತ್ತರವಾಗಿದ್ದು, ಕಾಂತಿಮಯವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ; ಅದರಿಂದ ಜನರು ಶ್ಯಾಮವರ್ಣವನ್ನು ಪಡೆದು, ಹರ್ಷಭರಿತರಾಗಿ ಇದ್ದಾರೆ.
ಋಷಯ ಊಚುಃ-। ಸುಮಹಾನ್ಸಂಶಯೋಽಸ್ಮಾಕಂ ಪ್ರಾಪ್ತೋಯಂ ಸೂತ ಯತ್ತ್ವಯಾ । ಪ್ರಜಾಃ ಕಥಂ ಸೂತ ಸಮ್ಯಕ್ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾಃ ಶ್ಯಾಮತಾಮಿಹ
ಋಷಿಗಳು ಹೇಳಿದರು: ಸೂತನೇ, ನೀವು ಹೇಳಿದ ಮಾತಿನಿಂದ ನಮಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಶಯ ಉಂಟಾಗಿದೆ; ಇಲ್ಲಿ ಜನರು ಹೇಗೆ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣವನ್ನು ಪಡೆದರು?
ಸೂತ ಉವಾಚ-। ಸರ್ವೇಷ್ವೇವ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಾ ದ್ವೀಪೇಷು ಮುನಿಪುಂಗವಾಃ । ಗೌರಃ ಕೃಷ್ಣಶ್ಚ ಪತಗಸ್ತಯೋರ್ವರ್ಣಾಂತರೇ ದ್ವಿಜಾಃ
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾಪ್ರಜ್ಞರುಗಳೇ, ಎಲ್ಲಾ ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಬಿಳಿಯೂ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿವೆ, ಮತ್ತು ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್ನಿತರ ಬಣ್ಣಗಳ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.
ಶ್ಯಾಮೋ ಯಸ್ಮಾತ್ಪ್ರವೃತ್ತೋ ವೈ ತಸ್ಮಾತ್ಶ್ಯಾಮಗಿರಿಃ ಸ್ಮೃತಃ । ತತಃ ಪರಂ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠಾ ದುರ್ಗಶೈಲೋ ಮಹೋದಯಃ
ಅಲ್ಲಿ ಶ್ಯಾಮವರ್ಣವು ಹುಟ್ಟಿದ ಕಾರಣ ಅದನ್ನು ಶ್ಯಾಮಗಿರಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅದರ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ, ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ದುರ್ಗಶೈಲ ಎಂಬ ಮಹಾಪರ್ವತವಿದೆ.
ಕೇಶರೀ ಕೇಶರಯುತೋ ಯತೋ ವಾತಃ ಪ್ರವರ್ತ್ತತೇ । ತೇಷಾಂ ಯೋಜನವಿಷ್ಕಂಭೋ ದ್ವಿಗುಣಃ ಪ್ರವಿಭಾಗಶಃ
ಅದು ಕೇಶರಿಯೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ, ಕೇಶರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಅಲ್ಲಿಂದ ಗಾಳಿ ಆರಂಭವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವುಗಳ ಅಗಲವು ಎರಡು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಹಂಚಲಾಗಿದೆ.
ವರ್ಷಾಣಿ ತೇಷು ವಿಪ್ರೇಂದ್ರಾಃ ಸಂಪ್ರೋಕ್ತಾನಿ ಮನೀಷಿಭಿಃ । ಮಹಾಮೇರುರ್ಮಹಾಕಾಶೋ ಜಲದಃ ಕುಮುದೋತ್ತರಮ್
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಷ್ಠರೇ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಪ್ರದೇಶಗಳನ್ನು ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ: ಮಹಾಮೇರು, ಮಹಾಕಾಶ, ಜಲಧ, ಮತ್ತು ಕುಮುದೋತ್ತರ.
ಜಲಧಾರೋ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಸುಕುಮಾರ ಇತಿ ಸ್ಮೃತಃ । ರೇವತಸ್ಯ ತು ಕೌಮಾರಃ ಶ್ಯಾಮಶ್ಚ ಮಣಿಕಾಂಚನಃ
ಜಲಧಾರನನ್ನು ಮಹಾಪ್ರಜ್ಞ ಮತ್ತು ಸುಕುಮಾರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ರೇವತಕದವರು ಕೌಮಾರರು, ಶ್ಯಾಮನವರು ಮಣಿಕಾಂಚನರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಕೇಶರಸ್ಯಾಥ ಮೌದಾಕೀ ಪರೇಣ ತು ಮಹಾನ್ಪುಮಾನ್ । ಪರಿವಾರ್ಯ್ಯಂ ತು ವಿಪ್ರೇಂದ್ರಾ ದೈರ್ಘ್ಯಂ ಹ್ರಸ್ವತ್ವಮೇವ ಚ
ಕೇಶರಸ್ಯ ದ್ವೀಪದ ನಂತರ ಮೌದಾಕಿ ದ್ವೀಪ ಬರುತ್ತದೆ, ಆಮೇಲೆ ಮಹಾಪುಮಾನ್ನಂಬುವ ದೊಡ್ಡ ದ್ವೀಪ ಇದೆ. ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆಯಿಂದ ಕೂಡಾ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದರ ಉದ್ದ ಮತ್ತು ಅಗಲವನ್ನು ಕೂಡ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ, ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ.
ಜಂಬೂದ್ವೀಪೇನ ಸಂಖ್ಯಾತಸ್ತಸ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ಮಹಾದ್ರುಮಃ । ಶಾಕೋ ನಾಮ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಾಃ ಪ್ರಜಾಸ್ತಸ್ಯ ಸಹಾನುಗಾಃ
ಅದು ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಭಾಗವಾಗಿ ಎಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಅದರ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಕ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಮರವಿದೆ. ಜ್ಞಾನಿಗಳೇ, ಆ ಮರದ ಸುತ್ತಲೂ ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ತಮ್ಮ ಬಂಧುಗಳೊಂದಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತತ್ರ ಪುಣ್ಯಾ ಜನಪದಾಃ ಪೂಜ್ಯತೇ ತತ್ರ ಶಂಕರಃ । ತತ್ರ ಗಚ್ಛಂತಿ ಸಿದ್ಧಾಶ್ಚ ಚಾರಣಾ ದೈವತಾನಿ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಭೂಮಿಗಳು ಬೆಳೆಯುತ್ತಿವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಶಂಕರನನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಗೆ ಸಿದ್ಧರು, ಚಾರಣರು ಮತ್ತು ದೇವತೆಗಳು ಬರುತ್ತಾರೆ.
ಧಾರ್ಮಿಕಾಶ್ಚ ಪ್ರಜಾಃ ಸರ್ವಾಃ ಚತ್ವಾರೋ ಗತಮತ್ಸರಾಃ । ವರ್ಣಾಃ ಸ್ವಕರ್ಮನಿರತಾ ನ ಚ ಸ್ತೇನೋಽತ್ರ ದೃಶ್ಯತೇ
ಅಲ್ಲಿನ ಎಲ್ಲ ಜನರೂ ಧರ್ಮಪರರು. ನಾಲ್ಕು ವರ್ಣಗಳ ಜನರು ಪರಸ್ಪರ ಈರ್ಷೆಯಿಲ್ಲದೆ, ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳರು ಯಾರೂ ಕಾಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
ದೀರ್ಘಾಯುಷೋ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಾ ಜರಾಮೃತ್ಯುವಿವರ್ಜಿತಾಃ । ಪ್ರಜಾಸ್ತತ್ರ ವಿವರ್ದ್ಧಂತೇ ವರ್ಷಾಸ್ವಿವ ಸಮುದ್ರಗಾಃ
ಅಲ್ಲಿನ ಜನರು ದೀರ್ಘಾಯುಷ್ಯರು, ಬಹಳ ಜ್ಞಾನಿಗಳು, ವಯಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮರಣದಿಂದ ಮುಕ್ತರು. ಅವರು ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ನದಿಗಳು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಸೇರುವಂತೆ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾರೆ.
ನದ್ಯಃ ಪುಣ್ಯಜಲಾಸ್ತತ್ರ ಗಂಗಾ ಚ ಬಹುಧಾ ಗತಾ । ಸುಕುಮಾರೀ ಕುಮಾರೀ ಚ ಶೀತಾ ಶೀತೋದಕಾ ತಥಾ
ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವಾದ ನೀರಿನ ನದಿಗಳು ಇವೆ. ಗಂಗೆಯೂ ಹಲವಾರು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲದೆ ಸುಕುಮಾರಿ, ಕುಮಾರಿ, ಶೀತಾ ಮತ್ತು ಶೀತೋದಕ ಎಂಬ ನದಿಗಳೂ ಇವೆ.
ಮಹಾನದೀ ಚ ಭೋ ವಿಪ್ರಾಸ್ತಥಾ ಮಣಿಜಲಾ ನದೀ । ಇಕ್ಷುವರ್ದ್ಧನಿಕಾ ಚೈವ ನದೀ ಮುನಿವರಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ
ಮಹರ್ಷಿಗಳೇ, ಅಲ್ಲಿಗೆ ಮಹಾನದಿ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ನದಿಯೂ ಇದೆ. ಮಣಿಜಲಾ ಎಂಬ ನದಿಯೂ ಇದೆ. ಇಕ್ಷುವರ್ಧನಿಕಾ ಎಂಬ ನದಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಮಹರ್ಷಿಗಳು ಸ್ಮರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ತತಃ ಪ್ರವೃತ್ತಾಃ ಪುಣ್ಯೋದಾ ನದ್ಯಃ ಪರಮಶೋಭನಾಃ । ಸಹಸ್ರಾಣಾಂ ಶತಾನ್ಯೇವ ಯತೋ ವರ್ಷತಿ ವಾಸವಃ
ಅಲ್ಲಿಂದ ಪುಣ್ಯವಾದ, ತುಂಬಾ ಸುಂದರವಾದ ನದಿಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಹರಿದು ಬರುತ್ತವೆ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಇಂದ್ರನು ಮಳೆಯನ್ನೂ ಸುರಿಸುತ್ತಾನೆ.
ನ ತಾಸಾಂ ನಾಮಧೇಯಾನಿ ಪರಿಸ್ಮರ್ತುಂ ತಥೈವ ಚ । ಶಕ್ಯಂತೇ ಪರಿಸಂಖ್ಯಾತುಂ ಪುಣ್ಯಾಸ್ತಾ ಹಿ ಸರಿದ್ವರಾಃ
ಆ ನದಿಗಳ ಹೆಸರನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನೆನಪಿಡುವುದು ಅಥವಾ ಎಣಿಸುವುದು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆ ಪುಣ್ಯನದಿಗಳು ಎಣಿಸಲಾಗದಷ್ಟು ಅನೇಕವಾಗಿವೆ.
ತತಃ ಪುಣ್ಯಾ ಜನಪದಾಶ್ಚತ್ವಾರೋ ಲೋಕವಿಶ್ರುತಾಃ । ಮೃಗಾಶ್ಚ ಮಶಕಾಶ್ಚೈವ ಮಾನಸಾ ಮಲ್ಲಕಾಸ್ತಥಾ
ಆಮೇಲೆ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧವಾದ ನಾಲ್ಕು ಪುಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಿವೆ. ಅವು ಮೃಗ, ಮಶಕ, ಮಾನಸ ಮತ್ತು ಮಲ್ಲಕ ಎಂಬುವು.