ಕೌಶಿಕೀಂ ತ್ರಿದಿವಾಂ ಹೃದ್ಯಾಂ ನಾಚಿತಾಂ ರೋಹಿತಾರಣೀಮ್ । ರಹಸ್ಯಾಂ ಶತಕುಂಭಾಂ ಚ ಸರಯೂಂ ಚ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಾಃ
ಕೌಶಿಕೀ, ಸ್ವರ್ಗದಲ್ಲಿ ಮನಸ್ಸು ಹರುಸುವ ನದಿ, ಆಹ್ವಾನಿಸದೆ ಹರಿಯುವ ರೋಹಿತಾರಣಿ, ಗುಪ್ತವಾದ ನದಿ, ಶತಕುಂಭಾ ಮತ್ತು ಸರಯೂ—ಈ ಮಹಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣ ನದಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಚರ್ಮಣ್ವತೀಂ ವೇತ್ರವತೀಂ ಹಸ್ತಿಸೋಮಾಂ ದಿಶಂ ತಥಾ । ಶರಾವತೀಂ ಪಯೋಷ್ಣೀಂ ಚ ಭೀಮಾಂ ಭೀಮರಥೀಮಪಿ
ಚರ್ಮಣ್ವತಿ, ವೇತ್ರವತಿ, ಹಸ್ತಿಸೋಮಾ, ದಿಶಾ, ಶರಾವತಿ, ಪಯೋಷ್ಣಿ, ಭೀಮಾ ಮತ್ತು ಭೀಮರಥಿ—ಈ ನದಿಗಳೂ ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಕಾವೇರೀಂ ಚುಲುಕಾಂ ಚಾಪಿ ತಾಪೀಂ ಶತಮಲಾಮಪಿ । ನೀವಾರಾಂ ಮಹಿತಾಂ ಚಾಪಿ ಸುಪ್ರಯೋಗಾಂ ತಥಾ ನದೀಮ್
ಕಾವೇರಿ, ಚುಲುಕಾ, ತಾಪಿ, ಶತಮಲಾ, ನೀವಾರಾ, ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ನೆನೆಯಲ್ಪಡುವ ಸುಪ್ರಯೋಗಾ ನದಿಯೂ ಕೂಡ ಈ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಪವಿತ್ರಾಂ ಕೃಷ್ಣಲಾಂ ಸಿಂಧುಂ ವಾಜಿನೀಂ ಪುರಮಾಲಿನೀಮ್ । ಪೂರ್ವಾಭಿರಾಮಾಂ ವೀರಾಂ ಚ ಭೀಮಾಂ ಮಾಲಾವತೀಂ ತಥಾ
ಪವಿತ್ರವಾದ ಕೃಷ್ಣಲಾ, ಸಿಂಧು, ವಾಜಿನೀ, ಪುರಮಾಲಿನೀ, ಪೂರ್ವಾಭಿರಾಮಾ, ವೀರಾ, ಭೀಮಾ ಮತ್ತು ಮಾಲಾವತಿ—ಈ ನದಿಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಪಲಾಶಿನೀಂ ಪಾಪಹರಾಂ ಮಹೇಂದ್ರಾಂ ಪಟಲಾವತೀಮ್ । ಕರೀಷಿಣೀಮಸಿಕ್ನೀಂ ಚ ಕುಶಚೀರೀಂ ಮಹಾನದೀಮ್
ಪಲಾಶಿನೀ, ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವ ನದಿ, ಮಹೇಂದ್ರಾ, ಪಟಲಾವತಿ, ಕರೀಷಿಣೀ, ಅಸಿಕ್ನೀ, ಕುಶಚೀರೀ ಮತ್ತು ಮಹಾನದಿ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪಾವನವಾಗಿವೆ.
ಮರುತಾಂ ಪ್ರವರಾಂ ಮೇನಾಂ ಹೇಮಾಂ ಘೃತವತೀಂ ತಥಾ । ಅನಾವತೀಮನುಷ್ಣಾಂ ಚ ಸೇವ್ಯಾಂ ಕಾಪೀಂ ಚ ಸತ್ತಮಾಃ
ಮರುತ್ಗಣಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಮೆನಾ, ಹೇಮಾ, ಘೃತವತಿ, ಅನಾವತಿ, ಅನುಷ್ಣಾ ಮತ್ತು ಸೇವೆಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಕಾಪಿ—ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಗಳು ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.
ಸದಾವೀರಾಮಧೃಷ್ಯಾಂ ಚ ಕುಶಚೀರಾಂ ಮಹಾನದೀಮ್ । ರಥಚಿತ್ರಾಂ ಜ್ಯೋತಿರಥಾಂ ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾಂ ಕಪಿಂಜಲಾಮ್
ಯಾವಾಗಲೂ ಶೂರಳಾದ, ಜಯಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಕುಶಚೀರಾ ಮಹಾನದಿ, ರಥಚಿತ್ರಾ, ಜ್ಯೋತಿರಥಾ, ವಿಶ್ವಾಮಿತ್ರಾ ಮತ್ತು ಕಪಿಂಜಲಾ—ಈ ನದಿಗಳೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಚಂದ್ರಾವಹಫಲದ್ಯಂ ಚೈವ ಕುಚೀರಾಮಂಬುವಾಹಿನೀಮ್ । ವೈನದೀಂ ಪಿಂಗಲಾಂ ವೇಣಾಂ ತುಂಗವೇಗಾಂ ಮಹಾನದೀಮ್
ಚಂದ್ರಾವಹಾ, ಫಲದ್ಯಾ, ಕುಚೀರಾ, ಅಂಬುವಾಹಿನಿ, ವೈನದಿ, ಪಿಂಗಲಾ, ವೇಣಾ ಮತ್ತು ತುಂಗವೇಗಾ ಮಹಾನದಿ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪವಿತ್ರ ನದಿಗಳಾಗಿವೆ.
ವಿದಿಶಾಂ ಕೃಷ್ಣವೇಣಾಂ ಚ ತಾಮ್ರಾಂ ಚ ಕಪಿಲಾಮಪಿ । ಧೇನುಂ ಸಕಾಮಾಂ ವೇದಸ್ವಾಂ ಹವಿಃಸ್ರಾವಾಂ ಮಹಾಪಥಾಮ್
ವಿದಿಶಾ, ಕೃಷ್ಣವೇಣಾ, ತಾಮ್ರಾ, ಕಪಿಲಾ, ಧೇನು, ಸಕಾಮಾ, ವೇದಸ್ವಾ, ಹವಿಹ್ಸ್ರಾವಾ ಮತ್ತು ಮಹಾಪಥಾ—ಈ ನದಿಗಳು ಕೂಡ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಶಿಪ್ರಾಂ ಚ ಪಿಚ್ಛಲಾಂ ಚೈವ ಭಾರದ್ವಾಜೀಂ ಚ ನಿಮ್ನಗಾಮ್ । ಕೌರ್ಣಿಕೀಂ ನಿಮ್ನಗಾಂ ಶೋಣಾಂ ಬಾಹುದಾಮಥ ಚಂದ್ರಮಾಮ್
ಶಿಪ್ರಾ, ಪಿಚ್ಚಲಾ, ಭಾರದ್ವಾಜೀ, ಹರಿದುಹೋಗುವ ನದಿ, ಕೌರ್ಣಿಕೀ, ಹರಿಯುವ ಶೋಣಾ, ಬಹುದಾ ಮತ್ತು ಚಂದ್ರಮಾ—ಈ ನದಿಗಳು ಕೂಡ ಪವಿತ್ರವಾಗಿವೆ.
ದುರ್ಗಾಮಂತಃ ಶಿಲಾಂ ಚೈವ ಬ್ರಹ್ಮಮೇಧ್ಯಾಂ ದೃಷದ್ವತೀಮ್ । ಪರೋಕ್ಷಾಮಥ ರೋಹೀಂ ಚ ತಥಾ ಜಂಬೂನದೀಮಪಿ
ದುರ್ಗಾಮಂತಃಶಿಲಾ, ಬ್ರಹ್ಮಮೇಧ್ಯಾ, ದೃಢದ್ವತಿ, ಪರೋಕ್ಷಾ, ರೋಹೀ ಮತ್ತು ಜಂಬೂನದಿ—ಈ ನದಿಗಳೂ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿವೆ.
ಸುನಾಸಾಂ ತಮಸಾಂ ದಾಸೀಂ ಸಾಮಾನ್ಯಾಂ ವರಣಾಮಸಿಮ್ । ನೀಲಾಂ ಧೃತಿಕರೀಂ ಚೈವ ಪರ್ಣಾಶಾಂ ಚ ಮಹಾನದೀಮ್
ಸುನಾಸಾ, ತಮಸಾ, ದಾಸೀ, ಸಾಮಾನ್ಯಾ, ವರಣಾ, ನೀಲಾ, ಧೃತಿಕರಿ ಮತ್ತು ಪರ್ಣಾಶಾ ಮಹಾನದಿ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನದಿಗಳಾಗಿವೆ.
ಮಾನವೀಂ ವೃಷಭಾಂ ಭಾಸಾಂ ಬ್ರಹ್ಮಮೇಧ್ಯಾಂ ದೃಷದ್ವತೀಮ್ । ಏತಾಶ್ಚಾನ್ಯಾಶ್ಚ ಬಹುಲಾ ಮಹಾನದ್ಯೋ ದ್ವಿಜರ್ಷಭಾಃ
ಮಾನವಿ, ವೃಷಭಾ, ಭಾಸಾ, ಬ್ರಹ್ಮಮೇಧ್ಯಾ, ದೃಢದ್ವತಿ—ಈ ನದಿಗಳ ಜೊತೆಗೆ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಮಹಾನದಿಗಳು, ಮಹಾನ್ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಇವೆಲ್ಲವೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಸದಾ ನಿರಾಮಯಾಂ ಕೃಷ್ಣಾಂ ಮಂದಗಾಂ ಮಂದವಾಹಿನೀಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀಂ ಚ ಮಹಾಗೌರೀಂ ದುರ್ಗಾಮಪಿ ಚ ಸತ್ತಮಾಃ
ಯಾವಾಗಲೂ ಆರೋಗ್ಯವಂತಾದ ಕೃಷ್ಣಾ, ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಿಯುವ ಮಂದಗಾ, ಮಂದವಾಹಿನಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ, ಮಹಾಗೌರಿ ಮತ್ತು ದುರ್ಗಾ—ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಗಳು ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.
ಚಿತ್ರೋತ್ಪಲಾಂ ಚಿತ್ರರಥಾಮತುಲಾಂ ರೋಹಿಣೀಂ ತಥಾ । ಮಂದಾಕಿನೀಂ ವೈತರಣೀಂ ಕೋಕಾಂ ಚಾಪಿ ಮಹಾನದೀಮ್
ಚಿತ್ರೋತ್ಪಲಾ, ಚಿತ್ರರಥಾ, ತೂಲನೆ ಇಲ್ಲದ ಅತುಲಾ, ರೋಹಿಣೀ, ಮಂದಾಕಿನೀ, ವೈತರಣೀ ಮತ್ತು ಕೋಕಾ ಮಹಾನದಿ—ಇವುಗಳೆಲ್ಲವೂ ಪವಿತ್ರವಾಗಿವೆ.
ಶುಕ್ತಿಮತೀಮನಂಗಾಂ ಚ ತಥೈವ ವೃಷಸಾಹ್ವಯಾಮ್ । ಲೋಹಿತ್ಯಾಂ ಕರತೋಯಾಂ ಚ ತಥೈವ ವೃಷಕಾತ್ವಯಾಮ್
ಶುಕ್ತಿಮತಿ, ಅನಂಗಾ, ವೃಷಸಾಹ್ವಯಾ, ಲೋಹಿತ್ಯಾ, ಕರತೋಯಾ ಮತ್ತು ವೃಷಕಾತ್ವಯಾ—ಈ ನದಿಗಳೂ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿವೆ.
ಕುಮಾರೀಮೃಷಿತುಲ್ಯಾಂ ಚ ಮಾರಿಷಾಂ ಚ ಸರಸ್ವತೀಮ್ । ಮಂದಾಕಿನೀಂ ಸುಪುಣ್ಯಾಂ ಚ ಸರ್ವಾಂ ಗಂಗಾಂ ಚ ಸತ್ತಮಾಃ
ಕುಮಾರಿ, ಮೃಷಿತುಲ್ಯಾ, ಮಾರಿಷಾ, ಸರಸ್ವತಿ, ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯವಾದ ಮಂದಾಕಿನೀ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಗಂಗಾ ನದಿಗಳು—ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ನದಿಗಳು ಕೂಡ ಸೇರಿವೆ.
ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಮಾತರಃ ಸರ್ವಾಃ ಸರ್ವಾಶ್ಚೈವ ಮಹಾಫಲಾಃ । ತಥಾ ನದ್ಯಃ ಸುಪ್ರಕಾಶಾಃ ಶತಶೋಥ ಸಹಸ್ರಶಃ
ಈ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳು ವಿಶ್ವದ ತಾಯಿಗಳು, ಎಲ್ಲವೂ ಮಹಾ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುವವು. ಹೀಗೆಯೇ ನದಿಗಳು ನೂರಾರು, ಸಾವಿರಾರು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿವೆ.
ಇತ್ಯೇತಾ ಸರಿತೋ ವಿಪ್ರಾಃ ಸಮಾಖ್ಯಾತಾ ಯಥಾಸ್ಮೃತಿ । ಅತಊರ್ದ್ಧ್ವಂ ಜನಪದಾನ್ನಿಬೋಧ ಗದತೋ ಮಮ
ಹೀಗಾಗಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರೆ, ಈ ನದಿಗಳನ್ನು ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುವ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನಿಸಿ ಕೇಳಿರಿ.
ತತ್ರೇಮೇ ಕುರುಪಾಂಚಾಲಾಃ ಶಾಲ್ವಮಾತ್ರೇಯ ಜಾಂಗಲಾಃ । ಶೂರಸೇನಾಃ ಪುಲಿಂದಾಶ್ಚ ಬೌಧಾಮಾಲಾಸ್ತಥೈವ ಚ
ಇಲ್ಲಿ ಕುರುಗಳು, ಪಂಚಾಲರು, ಶಾಲ್ವರು, ಮೈತ್ರೇಯರು, ಜಾಂಗಲರು, ಶೂರಸೇನರು, ಪುಲಿಂದರು ಮತ್ತು ಬೌಧಾಮಾಲರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಮತ್ಸ್ಯಾಃ ಕುಶಟ್ಟಾಃ ಸೌಗಂಧ್ಯಾಃ ಕುತ್ಸಪಾಃ ಕಾಶಿಕೋಶಲಾಃ । ಚೇದಿಮತ್ಸ್ಯಕರೂಷಾಶ್ಚ ಭೋಜಾಃ ಸಿಂಧುಪುಲಿಂದಕಾಃ
ಮತ್ಸ್ಯರು, ಕುಶಟ್ಟರು, ಸೌಗಂಧ್ಯರು, ಕುತ್ಸಪರು, ಕಾಶಿಗಳು, ಕೋಶಲರು, ಚೇದಿಗಳು, ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಮತ್ಸ್ಯರು, ಕರೂಷರು, ಭೋಜರು, ಸಿಂಧುಗಳು ಮತ್ತು ಪುಲಿಂದಕರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಉತ್ತಮಾಶ್ಚ ದಶಾರ್ಣಾಶ್ಚ ಮೇಕಲಾಶ್ಚೋತ್ಕಲೈಃ ಸಹ । ಪಂಚಾಲಾಃ ಕೋಶಲಾಶ್ಚೈವ ನೈಕಪೃಷ್ಠಯುಗಂಧರಾಃ
ಉತ್ತಮರು, ದಶಾರ್ಣರು, ಮೆಕಲರು ಉತ್ಕಲರೊಂದಿಗೆ, ಪಂಚಾಲರು, ಕೋಶಲರು ಮತ್ತು ಅನೇಕ ಪೃಷ್ಠಯುಗಂಧರರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಬೋಧಾ ಮದ್ರಾಃ ಕಲಿಂಗಾಶ್ಚ ಕಾಶಯೋ ಪರಕಾಶಯಃ । ಜಠರಾಃ ಕುಕುರಾಶ್ಚೈವ ಸುದಶಾರ್ಣಾಃ ಸುಸತ್ತಮಾಃ
ಬೋಧರು, ಮದ್ರರು, ಕಾಲಿಂಗರು, ಕಾಶಯರು, ಪರಕಾಶಯರು, ಜಠರರು, ಕುಕುರುಗಳು, ಸುದಶಾರ್ಣರು ಮತ್ತು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸುಸತ್ತಮರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಕುಂತಯೋಽವಂತಯಶ್ಚೈವ ತಥೈವಾಪರಕುಂತಯಃ । ಗೋಮಂತಾ ಮಲ್ಲಕಾಃ ಪುಂಡ್ರಾಃ ವಿದರ್ಭಾ ನೃಪವಾಹಿಕಾಃ
ಕುಂತಿಗಳು, ಅವಂತಿಗಳು, ಅಪರಕುಂತಿಗಳು, ಗೋಮಂತರು, ಮಲ್ಲಕರು, ಪುಂಡ್ರರು, ವಿದರ್ಭರು ಮತ್ತು ನೃಪವಾಹಿಕರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಅಶ್ಮಕಾಃ ಸೋತ್ತರಾಶ್ಚೈವ ಗೋಪರಾಷ್ಟ್ರಾಃ ಕನೀಯಸಃ । ಅಧಿರಾಜ್ಯಕುಶಟ್ಟಾಶ್ಚ ಮಲ್ಲರಾಷ್ಟ್ರಾಶ್ಚ ಕೇರಲಾಃ
ಅಶ್ಮಕರು ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಅಶ್ಮಕರು, ಗೋಪರಾಷ್ಟ್ರರು, ಕನೀಯಸರು, ಅಧಿರಾಜ್ಯ ಕುಶಟ್ಟರು, ಮಲ್ಲರಾಷ್ಟ್ರರು ಮತ್ತು ಕೇರಳರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಮಾಲವಾಶ್ಚೋಪವಾಸ್ಯಾಶ್ಚ ಚಕ್ರಾವಕ್ರಾಲಯಾಃ ಶಕಾಃ । ವಿದೇಹಾ ಮಗಧಾಃ ಸದ್ಮಾ ಮಲಜಾ ವಿಜಯಾಸ್ತಥಾ
ಮಾಲವರು, ಉಪವಾಸ್ಯರು, ಚಕ್ರವಕ್ರಾಲಯರು, ಶಕರು, ವಿದೇಹರು, ಮಗಧರು, ಸದ್ಮರು, ಮಲಜರು ಮತ್ತು ವಿಜಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಅಂಗಾ ವಂಗಾಃ ಕಲಿಂಗಾಶ್ಚ ಯಕೃಲ್ಲೋಮಾನ ಏವ ಚ । ಮಲ್ಲಾಃ ಸುದೇಷ್ಣಾಃ ಪ್ರಹ್ಲಾದಾ ಮಹಿಷಾಃ ಶಶಕಾಸ್ತಥಾ
ಅಂಗರು, ವಂಗರು, ಕಾಲಿಂಗರು, ಯಕೃತ್ಲೋಮನರು, ಮಲ್ಲರು, ಸುದೇಶ್ಣರು, ಪ್ರಹ್ಲಾದರು, ಮಹಿಷರು ಮತ್ತು ಶಶಕರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಬಾಹ್ಲಿಕಾ ವಾಟಧಾನಾಶ್ಚ ಆಭೀರಾಃ ಕಾಲತೋಯಕಾಃ । ಅಪರಾಂತಾಃ ಪರಾಂತಾಶ್ಚ ಪಂಕಲಾಶ್ಚರ್ಮಚಂಡಿಕಾಃ
ಬಾಹ್ಲಿಕರು, ವಾಟಧಾನರು, ಆಭೀರರು, ಕಾಲತೋಯಕರು, ಅಪರಾಂತರು, ಪರಾಂತರು, ಪಂಕಲರು ಮತ್ತು ಚರ್ಮಚಂಡಿಕರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಅಟವೀಶೇಖರಾಶ್ಚೈವ ಮೇರುಭೂತಾಶ್ಚ ಸತ್ತಮಾಃ । ಉಪಾವೃತಾನುಪಾವೃತಾಃ ಸುರಾಷ್ಟ್ರಾಃ ಕೇಕಯಾಸ್ತಥಾ
ಅಟವೀಶೇಖರರು, ಮೇರುಪರ್ವತದವರು, ಉಪಾವೃತರು ಮತ್ತು ಅನುಪಾವೃತರು, ಸುರಾಷ್ಟ್ರರು ಮತ್ತು ಕೈಕೆಯರು ಇದ್ದಾರೆ.
ಕುಟ್ಟಾಪರಾಂತಾ ಮಾಹೇಯಾಃ ಕಕ್ಷಾಃ ಸಾಮುದ್ರ ನಿಷ್ಕುಟಾಃ । ಅಂಧಾಶ್ಚ ಬಹವೋ ವಿಪ್ರಾ ಅಂತರ್ಗಿರ್ಯಸ್ತಥೈವ ಚ
ಕುಟ್ಟ ಅಪರಾಂತರು, ಮಾಹೇಯರು, ಕಕ್ಷರು, ಸಮುದ್ರ ನಿಷ್ಕುಟರು, ಅನೇಕ ಅಂಧರು ಮತ್ತು ಪರ್ವತಗಳೊಳಗಿನವರು ಇದ್ದಾರೆ.