ಲಜ್ಜಾಭಿಯುಕ್ತಃ ಸಹಸಾ ಬಭೂವ ಜಲಂ ಸಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಸದೈವ ತಿಷ್ಠತಿ । ಕತಿಮತಿನಿಯತಬುದ್ಧ್ಯಾಸೌ ಧಿಯೋ ವದಂತಿ ಸುಮದನನೃಪತೇಃ ಕೋಶಂ ಸಮುದ್ರ ಕಲಾಭಿಃ
ಅವಳು ಅಚಾನಕ್ ಲಜ್ಜೆಯಿಂದ ತುಂಬಿ, ಯಾವಾಗಲೂ ನೀರಿನ ಬಳಿ ಇರುತ್ತಾಳೆ. ತೀಕ್ಷ್ಣ ಮತ್ತು ನಿಯಮಿತ ಬುದ್ಧಿಯವರು ಸುಮದನನೃಪತಿಯ ಖಜಾನೆಯು ಸಮುದ್ರದ ಕಲೆಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಸುವರದಶನರತ್ನೈರ್ಹಾಸ್ಯಲೀಲಾಭಿಯುಕ್ತಾ ಅರುಣಅಧರಬಿಂಬಂಶೋಭಮಾನಸ್ತು ಆಸ್ಯಃ
ಅವಳ ಬಾಯಿ, ಹೊಳೆಯುವ ಹಲ್ಲಿನ ಮುತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತು ನಗುವಿನ ಆಟದಿಂದ, ಅರಳಿದ ರಕ್ತವರ್ಣದ ತುಟಿಯಂತೆ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಸುಭ್ರೂಃ ಸುನಾಸಿಕಾ ತಸ್ಯಾಃ ಸುಕರ್ಣೌ ರತ್ನಭೂಷಿತೌ । ಹೇಮಕಾಂತಿಸಮೋಪೇತೌ ಕಪೋಲೌ ದೀಪ್ತಿಸಂಯುತೌ
ಅವಳ ಭ್ರೂಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿವೆ, ಮೂಗು ಸರಳವಾಗಿದೆ, ಕಿವಿಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡು ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವಳ ಕೆನ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನದ ಹೊಳಪು ಮಿಂಚುತ್ತದೆ.
ರೇಖಾತ್ರಯಂ ಪ್ರಶೋಭೇತ ಗ್ರೀವಾಯಾಂ ಪರಿಸಂಸ್ಥಿತಮ್ । ಸೌಭಾಗ್ಯಶೀಲಶೃಂಗಾರೈಸ್ತಿಸ್ರೋ ರೇಖಾ ಇಹೈವ ಹಿ
ಅವಳ ಗಂಟಿನಲ್ಲಿ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳು ಸುಂದರವಾಗಿ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳು ಭಾಗ್ಯ, ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯ ಗುರುತುಗಳಾಗಿವೆ.
ಸುಸ್ತನೌ ಕಠಿನೌ ಪೀನೌ ವರ್ತುಲಾಕಾರಸನ್ನಿಭೌ । ತಸ್ಯಾಃ ಕಂದರ್ಪಕಲಶಾವಭಿಷೇಕಾಯ ಕಲ್ಪಿತೌ
ಅವಳಸ್ತನಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ, ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿವೆ, ತುಂಬಿವೆ ಮತ್ತು ವೃತ್ತಾಕಾರದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳನ್ನು ಕಾಮದ ಕುಂಭದ ಅಭಿಷೇಕಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಂಸಾವತೀವ ಶೋಭೇತೇ ಸುಸಮೌ ಮಾನಸಾನ್ವಿತೌ। ಸುಭುಜೌ ವರ್ತುಲೌ ಶ್ಲಕ್ಷ್ಣೌ ಸುವರ್ಣೌ ಲಕ್ಷಣಾನ್ವಿತೌ
ಅವಳ ಭುಜಗಳು ಬಹಳ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ, ಸಮಾನವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಕೃಪೆಯಿಂದ ಕೂಡಿವೆ. ಅವಳ ಕೈಗಳು ವೃತ್ತಾಕಾರದಂತೆ, ಮೃದುವಾಗಿವೆ, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಮತ್ತು ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ.
ಸುಸಮೌ ಕರಪದ್ಮೌ ತು ಪದ್ಮವರ್ಣೌ ಸುಶೀತಲೌ । ದಿವ್ಯಲಕ್ಷಣಸಂಪನ್ನೌ ಪದ್ಮಸ್ವಸ್ತಿಕಸಂಯುತೌ
ಅವಳ ಕರಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ, ಕಮಲದ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿವೆ, ತಂಪಾಗಿವೆ. ಅವು ದೈವಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಕಮಲ, ಸ್ವಸ್ತಿಕ ಗುರುತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.
ಸರಲಾಃ ಪದ್ಮಸಂಯುಕ್ತಾ ಅಂಗುಲ್ಯಸ್ತು ನಖಾನ್ವಿತಾಃ। ನಖಾನಿ ಚ ಸುತೀಕ್ಷ್ಣಾನಿ ಜಲಬಿಂದುನಿಭಾನಿ ಚ
ಅವಳ ಬೆರಳುಗಳು ನೇರವಾಗಿವೆ, ಕಮಲದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ನಖಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಅವಳ ನಖಗಳು ಬಹಳ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಹನಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತವೆ.
ಪದ್ಮಗರ್ಭಪ್ರತೀಕಾಶೋ ವರ್ಣಸ್ತದಂಗಸಂಭವಃ । ಪದ್ಮಗಂಧಾ ಚ ಸರ್ವಾಂಗೇ ಪದ್ಮೇವ ಭಾತಿ ಭಾಮಿನೀ
ಅವಳ ಅಂಗಗಳಿಂದ ಹೊರಡುವ ಬಣ್ಣವು ಕಮಲದ ಒಳಭಾಗದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಅವಳ ದೇಹವನ್ನೆಲ್ಲಾ ಕಮಲದ ಸುಗಂಧ ತುಂಬಿಕೊಂಡಿದೆ, ಅವಳು ಕಮಲದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಸಂಪನ್ನಾ ನಗಕನ್ಯಾ ಸುಶೋಭನಾ। ರಕ್ತೋತ್ಪಲನಿಭೌ ಪಾದೌ ಸುಶ್ಲಕ್ಷ್ಣೌ ಚಾತಿಶೋಭನೌ
ಎಲ್ಲಾ ಶುಭಲಕ್ಷಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವ ಪರ್ವತಕನ್ಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಪಾದಗಳು ಕೆಂಪು ಕಮಲದಂತೆ, ಬಹಳ ಮೃದುವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಅಪಾರವಾಗಿ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿವೆ.
ರತ್ನಜ್ಯೋತಿಃ ಸಮಾಕಾರಾ ನಖಾಃ ಪಾದಾಗ್ರಸಂಭವಾಃ। ಯಥೋದ್ದಿಷ್ಟಂ ಚ ಶಾಸ್ತ್ರೇಷು ತಥಾ ಚಾಂಗೇಷು ದೃಶ್ಯತೇ
ಅವಳ ಪಾದಗಳ ತುದಿಯಲ್ಲಿ ಮೂಡಿದ ನಖಗಳು ರತ್ನದ ಹೊಳಪಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ. ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದಂತೆ ಅವಳ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
ಸರ್ವಾಭರಣಶೋಭಾಂಗೀ ಹಾರಕಂಕಣನೂಪುರಾ। ಮೇಖಲಾಕಟಿಸೂತ್ರೇಣ ಕಾಂಚೀನಾದೇನ ರಾಜತೇ
ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಅವಳು, ಹಾರ, ಕಂಕಣ, ನೂಪುರುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳ ಮೆಖಲೆ, ಕಟಿಸೂತ್ರ ಮತ್ತು ಕಂಚಿನ ನಾದದಿಂದ ಅವಳು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಾಳೆ.
ನೀಲೇನ ಪಟ್ಟವಸ್ತ್ರೇಣ ಪರಾಂ ಶೋಭಾಂ ಗತಾ ಶುಭಾ । ಕಂಚುಕೇನಾಪಿ ದಿವ್ಯೇನ ಸುರಕ್ತೇನ ಗುಣಾನ್ವಿತಾ
ನೀಲಿ ರೇಷ್ಮೆ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಆ ಸುಂದರಿ ಅಪಾರ ಅಲಂಕಾರವನ್ನು ಪಡೆದಳು; ಆಕೆ ದಿವ್ಯವಾದ, ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಕಂಚುಕವನ್ನು ಕೂಡ ಧರಿಸಿದ್ದಳು, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದಳು.
ಪಾರ್ವತೀ ಕಲ್ಪಿತಾದ್ಭಾವಾದ್ಗುಣಂ ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಮಹೋದಯಮ್। ಕಲ್ಪದ್ರುಮಾನ್ಮುದಂ ಲೇಭೇ ಶಂಕರಂ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್
ಪಾರ್ವತಿಗೆ ತನ್ನ ಕಲ್ಪನೆಯಿಂದ ಮಹಾ ಗುಣ ದೊರೆತಿತು; ಆಕೆ ಕಲ್ಪವೃಕ್ಷದಿಂದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆದು, ಶಂಕರನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದಳು.
ಯಥೋಕ್ತಂ ತು ತ್ವಯಾ ದೇವ ತಥಾ ದೃಷ್ಟೋ ಮಯಾ ದ್ರುಮಃ । ಯಾದೃಶಂ ಕಲ್ಪ್ಯತೇ ಭಾವಸ್ತಾದೃಶಂ ಪರಿದೃಶ್ಯತೇ
ಪ್ರಭು, ನೀವು ಹೇಳಿದಂತೆ ಆ ವೃಕ್ಷವನ್ನು ನಾನು ನೋಡಿದೆನು; ಮನಸ್ಸು ಹೇಗೆ ಕಲ್ಪಿಸಿತೋ, ಅದೇ ರೀತಿ ಅದು ನನಗೆ ಕಾಣಿಸಿತು.
ಸೂತ ಉವಾಚ- ಅಥ ಸಾ ಚಾರುಸರ್ವಾಂಗೀ ತಯೋಃ ಪಾರ್ಶ್ವಂ ಸಮೇತ್ಯ ಚ । ಪಾದಾಂಬುಜಂ ನನಾಮಾಥ ಸಾ ಭಕ್ತ್ಯಾ ಭವಯೋಸ್ತದಾ
ಸೂತನು ಹೇಳಿದನು— ಆ ಸುಂದರಾಂಗಿಯಾದಳು ಅವರಿಬ್ಬರ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ನಮಸ್ಕರಿಸಿದಳು.
ಉವಾಚ ವಚನಂ ಸ್ನಿಗ್ಧಂ ಹೃದ್ಯಂ ಹಾರಿ ಚ ಸಾ ತದಾ। ಕಸ್ಮಾತ್ಸೃಷ್ಟಾ ತ್ವಯಾ ನಾಥ ಮಾತರ್ವದ ಸ್ವಕಾರಣಮ್
ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಆಕೆ ಮೃದು, ಹೃದಯಸ್ಪರ್ಶಿ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕವಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಆಡಿದಳು: 'ನಾಥಾ, ನೀವು ನನ್ನನ್ನು ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದಿರಿ? ತಾಯಿ, ನಿಮ್ಮ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೇಳಿ.'
ಶ್ರೀದೇವ್ಯುವಾಚ- ವೃಕ್ಷಸ್ಯ ಕೌತುಕಾದ್ಭಾವಾನ್ಮಯಾ ವೈ ಪ್ರತ್ಯಯಃ ಕೃತಃ । ಸದ್ಯಃ ಪ್ರಾಪ್ತಂ ಫಲಂ ಭದ್ರೇ ಭವತೀ ರೂಪಸಂಪದಾ
ಶ್ರೀದೇವಿ ಹೇಳಿದಳು— 'ಈ ವೃಕ್ಷದ ಬಗ್ಗೆ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ನಾನು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಿದೆನು; ಭದ್ರೆ, ನೀನು ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀಯೆ—ರೂಪ ಮತ್ತು ಐಶ್ವರ್ಯ.'
ಅಶೋಕಸುಂದರೀ ನಾಮ್ನಾ ಲೋಕೇ ಖ್ಯಾತಿಂ ಪ್ರಯಾಸ್ಯಸಿ । ಸರ್ವಸೌಭಾಗ್ಯಸಂಪನ್ನಾ ಮಮ ಪುತ್ರೀ ನ ಸಂಶಯಃ
ನೀನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕಸುಂದರಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗುವೆ; ಎಲ್ಲ ಭಾಗ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿರುವೆ, ನೀನು ನನ್ನ ಮಗಳು ಎಂಬುದು ನಿಶ್ಚಯ.
ಸೋಮವಂಶೇಷು ವಿಖ್ಯಾತೋ ಯಥಾ ದೇವಃ ಪುರಂದರಃ । ನಹುಷೋನಾಮ ರಾಜೇಂದ್ರಸ್ತವ ನಾಥೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಚಂದ್ರವಂಶದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಸಿದ್ಧನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ನಹುಷ ಎಂಬ ರಾಜನು ನಿನ್ನ ಪತಿಯಾಗಿ ಆಗುವನು.
ಏವಂ ದತ್ವಾ ವರಂ ತಸ್ಯೈ ಜಗಾಮ ಗಿರಿಜಾ ಗಿರಿಮ್ । ಕೈಲಾಸಂ ಶಂಕರೇಣಾಪಿ ಮುದಾ ಪರಮಯಾ ಯುತಾ
ಹೀಗೆ ಆಕೆಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಟ್ಟು, ಗಿರಿಜಾ ಶಂಕರನ ಜೊತೆ ಪರಮ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಕೈಲಾಸ ಪರ್ವತಕ್ಕೆ ಹೋದಳು.
†********************† ಇತಿ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣೇ ಭೂಮಿಖಣ್ಡೇ ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನೇ ಗುರುತೀರ್ಥಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೇ ಚ್ಯವನಚರಿತ್ರೇ ದ್ವ್ಯಧಿಕಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿಖಂಡದಲ್ಲಿ ವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನದ ಗುರುತೀರ್ಥ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಚ್ಯವನಚರಿತ್ರೆಯ ನೂರೆರಡನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಕ್ತಾಯ.
'ಕುಞ್ಜಲ ಉವಾಚ- ಅಶೋಕಸುನ್ದರೀ ಜಾತಾ ಸರ್ವಯೋಷಿದ್ವರಾ ತದಾ। ರೇಮೇ ಸುನನ್ದನೇ ಪುಣ್ಯೇ ಸರ್ವಕಾಮಗುಣಾನ್ವಿತೇ
ಕುಂಜಲನು ಹೇಳಿದನು— ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅಶೋಕಸುಂದರಿ ಜನ್ಮ ತಾಳಿದಳು, ಎಲ್ಲಾ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾಗಿ; ಆಕೆ ಪುಣ್ಯಮಯವಾದ ನಂದನವನದಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳಿಗೂ ತಕ್ಕ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದಂತೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಾಸವಿದ್ದಳು.
ಸುರೂಪಾಭಿಃ ಸುಕನ್ಯಾಭಿರ್ದೇವಾನಾಂ ಚಾರುಹಾಸಿನೀ । ಸರ್ವಾನ್ಭೋಗಾನ್ಪ್ರಭುಞ್ಜಾನಾ ಗೀತನೃತ್ಯವಿಚಕ್ಷಣಾ
ಸುಂದರವಾದ, ನಗುವಿನ ಮುಖವಿರುವ ಸ್ತ್ರೀಯರೊಂದಿಗೆ ಆಕೆ ಸುತ್ತುವರಿದಳು; ಗಾನ ಮತ್ತು ನೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಎಲ್ಲ ಭೋಗಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದಳು.
ವಿಪ್ರಚಿತ್ತೇಃ ಸುತೋ ಹುಣ್ಡೋ ರೌದ್ರಸ್ತೀವ್ರಶ್ಚ ಸರ್ವದಾ । ಸ್ವೇಚ್ಛಾಚಾರೋ ಮಹಾಕಾಮೀ ನನ್ದನಂ ಪ್ರವಿವೇಶ ಹ
ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಯ ಮಗನಾದ ಹುಣ್ಡನು, ಯಾವಾಗಲೂ ಕ್ರೂರ ಮತ್ತು ಭಯಂಕರ ಸ್ವಭಾವದವನು, ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ನಡೆದು, ಮಹಾ ಕಾಮನೆ ಹೊಂದಿದ್ದವನು, ನಂದನವನಕ್ಕೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು.
ಅಶೋಕಸುನ್ದರೀಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸರ್ವಾಲಙ್ಕಾರಸಂಯುತಾಮ್ । ತಸ್ಯಾಸ್ತು ದರ್ಶನಾದ್ದೈತ್ಯೋ ವಿದ್ಧಃ ಕಾಮಸ್ಯ ಮಾರ್ಗಣೈಃ
ಅಶೋಕಸುಂದರಿಯನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ದೈತ್ಯನು ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಕಾಮದ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಬಾಧಿತನಾದನು.
ತಾಮುವಾಚ ಮಹಾಕಾಯಃ ಕಾ ತ್ವಂ ಕಸ್ಯಾಸಿ ವಾ ಶುಭೇ । ಕಸ್ಮಾತ್ತ್ವಂ ಕಾರಣಾಚ್ಚಾತ್ರ ಆಗತಾಸಿ ವನೋತ್ತಮಮ್
ಆ ಭಯಂಕರ ದೈತ್ಯನು ಅವಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದನು: 'ಸುಭಗೆ, ನೀನು ಯಾರು? ಯಾರದು? ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಈ ಸುಂದರವಾದ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ?'
'ಅಶೋಕಸುನ್ದರ್ಯುವಾಚ- ಶಿವಸ್ಯಾಪಿ ಸುಪುಣ್ಯಸ್ಯ ಸುತಾಹಂ ಶೃಣು ಸಾಮ್ಪ್ರತಮ್ । ಸ್ವಸಾಹಂ ಕಾರ್ತಿಕೇಯಸ್ಯ ಜನನೀ ಗೋತ್ರಜಾಪಿ ಮೇ
ಅಶೋಕಸುಂದರಿ ಹೇಳಿದಳು— 'ನಾನು ಶಿವನ ಮಗಳು, ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯವಂತಳು; ಈಗ ಕೇಳು. ನಾನು ಕಾರ್ತಿಕೇಯನ ಸಹೋದರಿ, ನನ್ನ ತಾಯಿಯೂ ಉತ್ಕೃಷ್ಟ ವಂಶದವಳು.'
ಬಾಲಭಾವೇನ ಸಮ್ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಲೀಲಯಾ ನನ್ದನಂ ವನಮ್ । ಭವಾನ್ಕೋಹಿ ಕಿಮರ್ಥಂ ತು ಮಾಮೇವಂ ಪರಿಪೃಚ್ಛತಿ
ನಾನು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ಆಟದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಂದನವನಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ನೀನು ಯಾರು? ನನಗೆ ಹೀಗೆ ಏಕೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡುತ್ತೀಯೆ?'
ಹುಣ್ಡ ಉವಾಚ- ವಿಪ್ರಚಿತ್ತೇಃ ಸುತಶ್ಚಾಹಂ ಗುಣಲಕ್ಷಣಸಂಯುತಃ। ಹುಣ್ಡೇತಿ ನಾಮ್ನಾ ವಿಖ್ಯಾತೋ ಬಲವೀರ್ಯಮದೋದ್ಧತಃ
ಹುಣ್ಡನು ಹೇಳಿದನು— 'ನಾನು ವಿಪ್ರಚಿತ್ತಿಯ ಮಗನು, ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವನೂ ಲಕ್ಷಣವಂತನೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ; ಹುಣ್ಡ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಬಲ, ಶೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಗರ್ವದಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದವನಾಗಿದ್ದೇನೆ.'