ಬ್ರಹ್ಮಾದ್ಯಾಃ ಸರ್ವಲೋಕಾಶ್ಚ ಅರ್ವಾಚೀನಾ ಹಿ ಪಿಪ್ಪಲ । ಅರ್ವಾಚೀನಾ ಅಮೀ ಲೋಕಾ ಯೇ ಭವಂತಿ ಜಗತ್ತ್ರಯೇ
ಬ್ರಹ್ಮನೂ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳೂ, ಪಿಪ್ಪಲ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವೆಯೇ. ಈ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲವೂ ಸುಲಭವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವವು.
ಪರಾಚೀನಃ ಸ ಭೂತಾತ್ಮಾ ಯಂ ಸುಪಶ್ಯಂತಿ ಯೋಗಿನಃ । ಮೋಕ್ಷರೂಪಂ ಪರಂ ಸ್ಥಾನಂ ಪರಬ್ರಹ್ಮಸ್ವರೂಪಕಮ್
ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾದುದು ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಅಂತರ್ಯಾಮಿ; ಯೋಗಿಗಳು ಅದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ. ಅದು ಮೋಕ್ಷರೂಪ, ಪರಮ ಸ್ಥಾನ, ಪರಬ್ರಹ್ಮನ ಸ್ವರೂಪ.
ಅವ್ಯಕ್ತಮಕ್ಷರಂ ಹಂಸಂ ಶುದ್ಧಂ ಸಿದ್ಧಿಸಮನ್ವಿತಮ್ । ಪರಾಚೀನಸ್ಯ ಯದ್ರೂಪಂ ವಿದ್ಯಾಧರ ತವಾಗ್ರತಃ
ಅದು ವ್ಯಕ್ತವಾಗದದು, ನಾಶವಾಗದದು, ಹಂಸರೂಪ, ಶುದ್ಧ, ಸಿದ್ಧಿಯೊಂದಿಗೆ ಕೂಡಿರುವದು—ಇದು ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾದ ಸ್ವರೂಪ, ವಿದ್ಯಾಧರ, ನಿನ್ನ ಮುಂದೆ ಇದೆ.
ಸರ್ವಮೇವ ಮಯಾ ಖ್ಯಾತಮನ್ಯತ್ಕಿಂ ತೇ ವದಾಮ್ಯಹಮ್ । ಪಿಪ್ಪಲ ಉವಾಚ- ಕಸ್ಮಾದೇತನ್ಮಹಾಜ್ಞಾನಮುದ್ಭೂತಂ ತವ ಸುವ್ರತ
ನಾನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ವಿವರಿಸಿದ್ದೇನೆ; ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಲಿ? ಪಿಪ್ಪಲನು ಹೇಳಿದನು— ಮಹಾತ್ಮನೇ, ಈ ಮಹಾ ಜ್ಞಾನವು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಹೇಗೆ ಉದಯವಾಯಿತು?
ಅರ್ವಾಚೀನಗತಿಂ ವಿದ್ವಾನ್ಪರಾಚೀನಗತಿಂ ತಥಾ । ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಸ್ಯ ಪರಂ ಜ್ಞಾನಂ ತ್ವಯ್ಯೇವಂ ಪರಿವರ್ತತೇ
ನೀನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೋಗುವ ದಾರಿಯನ್ನೂ, ಅಪ್ರಾಪ್ಯವಾದ ದಾರಿಯನ್ನೂ ತಿಳಿದಿರುವೆ. ಮೂರು ಲೋಕಗಳ ಪರಮ ಜ್ಞಾನವು ನಿನ್ನಲ್ಲೇ ಹೀಗೆ ಹರಡಿದೆ.
ತಪಸೋ ನೈವ ಪಶ್ಯಾಮಿ ಪರಾಂ ನಿಷ್ಠಾಂ ಹಿ ಸುವ್ರತ । ಯಜನಂಯಾಜನಂತೀರ್ಥಂತಪೋವಾಕೃತವಾನಸಿ
ನಿನ್ನಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸಿನ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಾನು ಕಾಣುತ್ತಿಲ್ಲ, ಮಹಾತ್ಮನೇ; ನೀನು ಯಜ್ಞ, ಪೂಜೆ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ, ತಪಸ್ಸು ಇವೆಲ್ಲಾ ಮಾಡಿರುವೆ.
ತತ್ಪ್ರಭಾವಂ ವದಸ್ವೈವಂ ಕೇನ ಜ್ಞಾನಂ ತವಾಖಿಲಮ್ । ಸುಕರ್ಮೋವಾಚ- ತಪ ಏವ ನ ಜಾನಾಮಿ ನ ಕೃತಂ ಕಾಯಶೋಷಣಮ್
ಈ ಮಹಾ ಜ್ಞಾನವು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಹೇಗೆ ಬಂತು ಎಂಬ ಕಾರಣವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು. ಸುಕರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು— ನನಗೆ ತಪಸ್ಸು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ, ದೇಹವನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವುದನ್ನು ನಾನು ಮಾಡಿಲ್ಲ.
ಯಜನಂ ಯಾಜನಂ ವಾಪಿ ನ ಜಾನೇ ತೀರ್ಥಸಾಧನಮ್ । ನ ಮಯಾ ಸಾಧಿತಂ ಧ್ಯಾನಂ ಪುಣ್ಯಕಾಲಂ ಸುಕರ್ಮಜಮ್
ನಾನು ಪೂಜೆ, ಯಜ್ಞ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಇವುಗಳನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ; ನಾನು ಧ್ಯಾನವನ್ನೂ, ಪುಣ್ಯಕರ್ಮವನ್ನೂ ಮಾಡಿಲ್ಲ.
ಸ್ಫುಟಮೇಕಂ ಪ್ರಜಾನಾಮಿ ಪಿತೃಮಾತೃಪ್ರಪೂಜನಮ್ । ಉಭಯೋರಪಿ ಹಸ್ತೇನ ಮಾತಾಪಿತ್ರೋಸ್ತು ನಿತ್ಯಶಃ
ನಾನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಒಂದೇ ಒಂದು ವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದೇನೆ—ಅದು ತಂದೆ-ತಾಯಿಯನ್ನು ಸದಾ ಎರಡೂ ಕೈಗಳಿಂದ ಗೌರವದಿಂದ ಪೂಜಿಸುವುದು.
ಪಾದಪ್ರಕ್ಷಾಲನಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸ್ವಯಮೇವ ಕರೋಮ್ಯಹಮ್ । ಅಂಗಸಂವಾಹನಂ ಸ್ನಾನಂ ಭೋಜನಾದಿಕಮೇವ ಚ
ನಾನು ಸ್ವತಃ ಅವರ ಪಾದಗಳನ್ನು ತೊಳೆದು, ಅಂಗಗಳನ್ನು ಮಸಾಜ್ ಮಾಡಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಊಟ ಮುಂತಾದ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ತ್ರಿಕಾಲೇಧ್ಯಾನಸಂಲೀನಃ ಸಾಧಯಾಮಿ ದಿನೇದಿನೇ । ಪಾದೋದಕಂ ತಯೋಶ್ಚೈವ ಮಾತಾಪಿತ್ರೋರ್ದಿನೇದಿನೇ
ಮೂರು ಕಾಲವೂ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ಪ್ರತಿದಿನವೂ ತಾಯಿಯೂ ತಂದೆಯೂ ಪಾದಗಳಿಗೆ ನೀರು ಅರ್ಪಿಸುವ ಸೇವೆಯನ್ನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ.
ಭಕ್ತಿಭಾವೇನ ವಿಂದಾಮಿ ಪೂಜಯಾಮಿ ಸುಭಾವತಃ । ಗುರೂ ಮೇ ಜೀವಮಾನೌ ತು ಯಾವತ್ಕಾಲಂ ಹಿ ಪಿಪ್ಪಲ
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಾನು ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅವರು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವವರೆಗೆ, ಪಿಪ್ಪಲ.
ತಾವತ್ಕಾಲಂ ಹಿ ಮೇ ಲಾಭೋ ಹ್ಯತುಲಶ್ಚ ಪ್ರಜಾಯತೇ । ತ್ರಿಕಾಲಂ ಪೂಜಯಾಮ್ಯೇತೌ ಶುದ್ಧಭಾವೇನ ಚೇತಸಾ
ಅವರು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವವರೆಗೆ ನನಗೆ ದೊರೆಯುವ ಲಾಭವು ಅಪಾರವಾದುದು; ನಾನು ಈ ಇಬ್ಬರನ್ನು ಮೂರು ಕಾಲವೂ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸ್ವಚ್ಛಂದಲೀಲಾಸಂಚಾರೀ ವರ್ತಾಮ್ಯೇವ ಹಿ ಪಿಪ್ಪಲ । ಕಿಂ ಮೇ ಚಾನ್ಯೇನ ತಪಸಾ ಕಿಂ ಮೇ ಕಾಯಸ್ಯ ಶೋಷಣೈಃ
ನಾನು ಸ್ವಚ್ಛಂದವಾಗಿ, ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ ಬದುಕುತ್ತೇನೆ, ಪಿಪ್ಪಲ; ನನಗೆ ಬೇರೆ ತಪಸ್ಸುಗಳ ಅಗತ್ಯವೇನು? ದೇಹವನ್ನು ಹಿಂಸಿಸುವ ಅಗತ್ಯವೇನು?
ಕಿಂ ಮೇ ಸುತೀರ್ಥಯಾತ್ರಾಭಿರನ್ಯೈಃ ಪುಣ್ಯೈಶ್ಚ ಸಾಂಪ್ರತಮ್ । ಮಖಾನಾಮೇವ ಸರ್ವೇಷಾಂ ಯತ್ಫಲಂ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ದ್ವಿಜ
ಈಗ ನನಗೆ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆಗಳೂ, ಬೇರೆ ಪುಣ್ಯಕರ್ಮಗಳೂ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ; ಎಲ್ಲ ಯಜ್ಞಗಳಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವನ್ನು,
ತತ್ಫಲಂ ತು ಮಯಾ ದೃಷ್ಟಂ ಪಿತುಃ ಶುಶ್ರೂಷಣಾದಪಿ । ಮಾತುಃ ಶುಶ್ರೂಷಣಂ ತದ್ವತ್ಪುತ್ರಾಣಾಂ ಗತಿದಾಯಕಮ್
ಆ ಫಲವನ್ನು ನಾನು ತಂದೆಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರೂ ಕಂಡಿದ್ದೇನೆ; ಹಾಗೆಯೇ ತಾಯಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಮಾರ್ಗ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಸರ್ವಕರ್ಮಸುಸರ್ವಸ್ವಂ ಸಾರಭೂತಂ ಜಗತ್ರಯೇ । ಪುತ್ರಸ್ಯ ಜಾಯತೇ ಲೋಕೋ ಮಾತುಃ ಶುಶ್ರೂಷಣಾದಪಿ
ಮೂವರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಮಗನು ತಾಯಿಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಪಿತುಃ ಶುಶ್ರೂಷಣೇ ತದ್ವನ್ಮಹತ್ಪುಣ್ಯಂ ಪ್ರಜಾಯತೇ । ತತ್ರ ಗಂಗಾ ಗಯಾತೀರ್ಥಂ ತತ್ರ ಪುಷ್ಕರಮೇವ ಚ
ಹಾಗೆಯೇ ತಂದೆಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮಹಾ ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಅಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯ ಪವಿತ್ರತೆ, ಗಯಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮಹಿಮೆ ಮತ್ತು ಪುಷ್ಕರ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಫಲವೂ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಯತ್ರ ಮಾತಾಪಿತಾ ತಿಷ್ಠೇತ್ಪುತ್ರಸ್ಯಾಪಿ ನ ಸಂಶಯಃ । ಅನ್ಯಾನಿ ತತ್ರ ತೀರ್ಥಾನಿ ಪುಣ್ಯಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ
ಯಾವಲ್ಲಿಯ ತಾಯಿ-ತಂದೆ ಇದ್ದಾರೆ, ಮಗನಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪುಣ್ಯಗಳು ಕೂಡ ಇವೆ.
ಭವಂತ್ಯೇತಾನಿ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಪಿತುಃ ಶುಶ್ರೂಷಣಾದಪಿ । ಪಿತುಃ ಶುಶ್ರೂಷಣಾತ್ತಸ್ಯ ದಾನಸ್ಯ ತಪಸಃ ಫಲಮ್
ತಂದೆಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರೂ ಮಗನಿಗೆ ಈ ಎಲ್ಲ ಪುಣ್ಯಗಳು ಸಿಗುತ್ತವೆ; ತಂದೆಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರೆ ದಾನ ಮತ್ತು ತಪಸ್ಸಿನ ಫಲವೂ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಸತ್ಪುತ್ರಸ್ಯ ಭವೇದ್ವಿಪ್ರ ಅನ್ಯ ಧರ್ಮಃ ಶ್ರಮಾಯತೇ । ಪಿತುಃ ಶುಶ್ರೂಷಣಾತ್ಪುಣ್ಯಂ ಪುತ್ರಃ ಪ್ರಾಪ್ನೋತ್ಯನುತ್ತಮಮ್
ಸಜ್ಜನ ಮಗನಿಗೆ ಈ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಇತರ ಧರ್ಮ ಕಾರ್ಯಗಳು ಕಷ್ಟಕರವಾಗುತ್ತವೆ. ತಂದೆಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮಗನು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಸ್ವಕರ್ಮಣಸ್ತು ಸರ್ವಸ್ವಮಿಹೈವ ಚ ಪರತ್ರ ಚ । ಜೀವಮಾನೌ ಗುರೂತ್ವೇತೌ ಸ್ವಮಾತಾಪಿತರೌ ತಥಾ
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ ಪರಲೋಕದಲ್ಲಿಯೂ, ತಾಯಿಯೂ ತಂದೆಯೂ ಜೀವಂತರಾಗಿರುವಾಗ, ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಕೆಲಸಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನೂ ಗುರುಗಳಂತೆ ಅವರಿಗೇ ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು.
ಶುಶ್ರೂಷತೇ ಸುತೋ ಭೂತ್ವಾ ತಸ್ಯ ಪುಣ್ಯಫಲಂ ಶೃಣು । ದೇವಾಸ್ತಸ್ಯಾಪಿ ತುಷ್ಯಂತಿ ಋಷಯಃ ಪುಣ್ಯವತ್ಸಲಾಃ
ಮಗನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅವನಿಗೆ ಸಿಗುವ ಪುಣ್ಯ ಫಲವನ್ನು ಕೇಳು; ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವ ಋಷಿಗಳು ಕೂಡ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತಾರೆ.
ತ್ರಯೋಲೋಕಾಸ್ತು ತುಷ್ಯಂತಿ ಪಿತುಃ ಶುಶ್ರೂಷಣಾದಿಹ । ಮಾತಾಪಿತ್ರೋಸ್ತು ಯಃ ಪಾದೌ ನಿತ್ಯಮೇವ ಹಿ ಕ್ಷಾಲಯೇತ್
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ತಂದೆಗೆ ಸೇವೆ ಮಾಡಿದರೆ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಸಂತೋಷಪಡುತ್ತವೆ; ತಾಯಿ-ತಂದೆಯ ಕಾಲನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ತೊಳೆವವನು—
ತಸ್ಯ ಭಾಗೀರಥೀಸ್ನಾನಮಹನ್ಯಹನಿ ಜಾಯತೇ । ಪುಣ್ಯೈರ್ಮಿಷ್ಟಾನ್ನಪಾನೈರ್ಯಃ ಪಿತರಂ ಮಾತರಂ ತಥಾ
ಅವನಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಭಾಗೀರಥಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ; ಯಾರು ತಂದೆ-ತಾಯಿಗೆ ಶುದ್ಧ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಪಾನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ—
ಭಕ್ತ್ಯಾ ಭೋಜಯತೇ ನಿತ್ಯಂ ತಸ್ಯ ಪುಣ್ಯಂ ವದಾಮ್ಯಹಮ್ । ಅಶ್ವಮೇಧಸ್ಯ ಯಜ್ಞಸ್ಯ ಫಲಂ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಜಾಯತೇ
ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಆಹಾರ ನೀಡಿದರೆ, ಅವನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ: ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದ ಫಲ ಮಗನಿಗೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ತಾಂಬೂಲೈಶ್ಛಾದನೈಶ್ಚೈವ ಪಾನೈಶ್ಚಾಶನಕೈಸ್ತಥಾ । ಭಕ್ತ್ಯಾ ಚಾನ್ನೇನ ಪುಣ್ಯೇನ ಗುರೂ ಯೇನಾಭಿಪೂಜಿತೌ
ತಾಂಬೂಲ, ಬಟ್ಟೆ, ಪಾನೀಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರದಿಂದ, ಹಾಗೂ ಶುದ್ಧ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಗುರುಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರೆ—
ಸರ್ವಜ್ಞಾನೀ ಭವೇತ್ಸೋಪಿ ಯಶಃಕೀರ್ತಿಮವಾಪ್ನುಯಾತ್ । ಮಾತರಂ ಪಿತರಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಹರ್ಷಾತ್ಸಂಭಾಷಯೇತ್ಸುತಃ
ಅವನು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿಯುವವನಾಗುತ್ತಾನೆ ಮತ್ತು ಯಶಸ್ಸು, ಕೀರ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ; ತಾಯಿ-ತಂದೆಯನ್ನು ಕಂಡಾಗ ಮಗನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಾತನಾಡಬೇಕು.
ನಿಧಯಸ್ತಸ್ಯ ಸಂತುಷ್ಟಾಸ್ತಸ್ಯ ಗೇಹೇ ವಸಂತಿ ತೇ । ಗಾವಃ ಸೌಹೃದ್ಯಮಾಯಾಂತಿ ಪುತ್ರಸ್ಯ ಸುಖದಾಃ ಸದಾ
ಅವನಿಗೆ ಧನ ಸಂಪತ್ತು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು ಮನೆಗೆ ಬರುವುದು; ಹಸುಗಳು ಸದಾ ಸ್ನೇಹದಿಂದ ಮಗನಿಗೆ ಸುಖವನ್ನು ತರುತ್ತವೆ.
ಸುಕರ್ಮೋವಾಚ- ತಯೋಶ್ಚಾಪಿ ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠ ಮಾತಾಪಿತ್ರೋಶ್ಚ ಸ್ನಾತಯೋಃ । ಪುತ್ರಸ್ಯಾಪಿ ಹಿ ಸರ್ವಾಂಗೇ ಪತಂತ್ಯಂಬುಕಣಾ ಯದಾ
ಸುಕರ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ತಾಯಿ-ತಂದೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಅವರಿಂದ ನೀರಿನ ಹನಿಗಳು ಮಗನ ದೇಹದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವಾಗ—