ಚಂಪಕೈಃ ಪಾಟಲೈಃ ಪುಣ್ಯೈಃ ಪುಷ್ಪಿತೈಃ ಕುಟಕೈರ್ವಟೈಃ । ಅಶೋಕಬಕುಲೋಪೇತಂ ನಾನಾವೃಕ್ಷೈರಲಂಕೃತಮ್
ಚಂಪಕ, ಪಾಟಲ, ಪುಣ್ಯವಾದ ಹೂವಿನ ಮರಗಳು, ಕುಟಕ, ಆಲದ ಮರಗಳು, ಅಶೋಕ, ಬಕುಳ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮರಗಳಿಂದ ಆ ಅರಣ್ಯವು ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು.
ಪರ್ವತಂ ಪುಣ್ಯವಂತಂ ತಂ ಪುಷ್ಪಿತೈಶ್ಚ ನಗೋತ್ತಮೈಃ । ಸರ್ವತ್ರ ದೃಶ್ಯತೇ ರಮ್ಯೋ ನಾನಾಧಾತುಸಮಾಕುಲಃ
ಆ ಪುಣ್ಯಪರ್ವತವು ಹೂವಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಉತ್ತಮ ಮರಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು, ವಿವಿಧ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು.
ತಡಾಗಂ ಸರ್ವತೋಭದ್ರಂ ಪುಣ್ಯತೋಯೇನ ಪೂರಿತಮ್ । ಕಮಲೈಃ ಪುಷ್ಪಿತೈಶ್ಚಾನ್ಯೈಃ ಸುಗಂಧೈಃ ಕನಕೋತ್ಪಲೈಃ
ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶುಭಕರವಾದ ಒಂದು ಕೆರೆಯಿತ್ತು, ಪವಿತ್ರ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ಹೂವಿನ ಕಮಲಗಳು ಮತ್ತು ಸುಗಂಧದ ಚಿನ್ನದ ಕಮಲಗಳಿದ್ದವು.
ಶ್ವೇತೋತ್ಪಲೈರ್ವಿಭಾಸಂತಂ ರಕ್ತೋತ್ಪಲಸುಪುಷ್ಪಿತೈಃ । ನೀಲೋತ್ಪಲೈಶ್ಚ ಕಹ್ಲಾರೈರ್ಹಂಸೈಶ್ಚ ಜಲಕುಕ್ಕುಟೈಃ
ಆ ಕೆರೆ ಬಿಳಿ ಕಮಲಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಕೆಂಪು ಕಮಲಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಹೂಬಿದ್ದಿದ್ದವು, ನೀಲಿ ಕಮಲಗಳು, ಕಹ್ಲಾರ ಹೂಗಳು, ಹಂಸಗಳು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ಕೋಳಿಗಳು ಇದ್ದವು.
ಪಕ್ಷಿಭಿರ್ಜಲಜೈಶ್ಚಾನ್ಯೈರ್ನಾನಾಧಾತುಸಮಾಕುಲಃ । ತಡಾಗಂ ಸರ್ವತಃ ಶುಭ್ರಂ ನಾನಾಪಕ್ಷಿಗಣೈರ್ಯುತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರೆ ನೀರಿನ ಜೀವಿಗಳು ಇದ್ದವು, ವಿವಿಧ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು, ಆ ಕೆರೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಶುಭ್ರವಾಗಿತ್ತು,色色 ಹಕ್ಕಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ಕೋಕಿಲಾನಾಂ ರುತೈಃ ಪುಣ್ಯೈಃ ಸುಸ್ವರೈಃ ಪರಿಶೋಭಿತಃ । ಮಧುರಾಣಾಂ ತಥಾ ಶಬ್ದೈಃ ಸರ್ವತ್ರ ಮಧುರಾಯತೇ
ಕೋಗಿಲೆಗಳ ಶುಭಕರವಾದ, ಮಧುರವಾದ ಕೂಗಿನಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವು ಅಲಂಕರಿತವಾಗಿತ್ತು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಮಧುರವಾದ ಧ್ವನಿಗಳಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳವು ಆನಂದಕರವಾಗಿತ್ತು.
ಷಟ್ಪದಾನಾಂ ಸುನಾದೇನ ಸರ್ವತ್ರ ಪರಿಶೋಭತೇ । ಏವಂವಿಧಂ ಗಿರಿಂ ರಮ್ಯಂ ತದೇವ ವನಮುತ್ತಮಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಸಡಗರದಿಂದ ಹಾರುವ ಜೇನುಹುಳಿಗಳ ಮಧುರ ಗೂಂಜನೆಯಿಂದ ಆ ಪರ್ವತ ಮತ್ತು ಆ ಸುಂದರವಾದ ಅರಣ್ಯವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿತ್ತು.
ತಡಾಗಂ ಸರ್ವತೋಭದ್ರಂ ದದೃಶೇ ನೃಪನಂದಿನೀ । ವೈದರ್ಭೀ ಕ್ರೀಡಮಾನಾ ಸಾ ಸಖೀಭಿಃ ಸಹಿತಾ ತದಾ
ವಿದರ್ಭದ ರಾಜಕುಮಾರ್ತಿ ಆ ಸುಂದರವಾದ ಕೆರೆಯನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೋಡಿದಳು, ಆಕೆಯ ಸ್ನೇಹಿತಿಯರ ಜೊತೆ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಳು.
ಸಮಾಲೋಕ್ಯ ವನಂ ಪುಣ್ಯಂ ಸರ್ವತ್ರ ಕುಸುಮಾಕುಲಮ್ । ಚಾಪಲ್ಯೇನ ಪ್ರಭಾವೇಣ ಸ್ತ್ರೀಭಾವೇನ ಚ ಲೀಲಯಾ
ಆ ಪುಣ್ಯವಾದ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ನೋಡಿದಾಗ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದುದನ್ನು ನೋಡಿ, ತನ್ನ ಚಪಲತೆ, ಶಕ್ತಿ, ಹೆಂಗಸಿನ ಸ್ವಭಾವ ಮತ್ತು ಆಟದ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ಆಕೆ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಳು.
ಪದ್ಮಾವತೀ ಸರಸ್ತೀರೇ ಸಖೀಭಿಃ ಸಹಿತಾ ತದಾ । ಜಲಕ್ರೀಡಾ ಸಮಾಲೀನಾ ಹಸತೇ ಗಾಯತೇ ಪುನಃ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪದ್ಮಾವತಿ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತಿಯರ ಜೊತೆ ಕೆರೆದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಆಟವಾಡುತ್ತಾ, ನಗುತ್ತಾ ಹಾಡುತ್ತಾ ಆನಂದಿಸಿದಳು.
ರಮಮಾಣಾ ಚ ಸಾ ತಸ್ಮಿಂಸ್ತಸ್ಮಿನ್ಸರಸಿ ಭಾಮಿನೀ । ಏವಂ ವಿಪ್ರ ತದಾ ಸಾ ತು ಸುಖೇನ ಪರಿವರ್ತಯೇತ್
ಅಂತೆಯೇ ಆ ಸುಂದರಳು ಆ ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುತ್ತಾ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಆ ಸಮಯವನ್ನು ಸುಖದಿಂದ ಕಳೆಯುತ್ತಿದ್ದಳು.
ವಿಷ್ಣುರುವಾಚ- ಗೋಭಿಲೋ ನಾಮ ವೈ ದೈತ್ಯೋ ಭೃತ್ಯೋ ವೈಶ್ರವಣಸ್ಯ ಚ । ದಿವ್ಯೇನಾಪಿ ವಿಮಾನೇನ ಸರ್ವಭೋಗಪರಿಪ್ಲುತಃ
ವಿಷ್ಣುನು ಹೇಳಿದನು: ಗೋಭಿಲ ಎಂಬ ಒಂದು ದೈತ್ಯನು ಇದ್ದನು, ಅವನು ವೈಶ್ರವಣನ ಸೇವಕನು, ದಿವ್ಯವಾದ ವಿಮಾನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಭೋಗಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದನು.
ಯಾತಿ ಚಾಕಾಶಮಾರ್ಗೇಣ ಗೋಭಿಲೋ ದೈತ್ಯಸತ್ತಮಃ । ತೇನ ದೃಷ್ಟಾ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ ವೈದರ್ಭೀ ನಿರ್ಭಯಾ ತದಾ
ಗೋಭಿಲನು, ದೈತ್ಯರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಆಕಾಶದ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ವೈದರ್ಭಿಯನ್ನು ಅವನು ನೋಡಿದನು; ಆಕೆ ಭಯವಿಲ್ಲದೆ ನಿಂತಿದ್ದಳು.
ಸರ್ವಯೋಷಿದ್ವರಾ ಸಾ ಹಿ ಉಗ್ರಸೇನಸ್ಯ ವೈ ಪ್ರಿಯಾ । ರೂಪೇಣಾಪ್ರತಿಮಾ ಲೋಕೇ ಸರ್ವಾಂಗೇಷು ವಿರಾಜತೇ
ಆಕೆ ಎಲ್ಲ ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮಳು, ಉಗ್ರಸೇನನ ಪ್ರಿಯತಮೆ. ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಆಕೆಯ ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆಯೇ ಇಲ್ಲ; ಆಕೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಗವೂ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
ರತಿರ್ವೈ ಮನ್ಮಥಸ್ಯಾಪಿ ಕಿಂ ವಾಪೀಯಂ ಹರಿಪ್ರಿಯಾ । ಕಿಂ ವಾಪಿ ಪಾರ್ವತೀ ದೇವೀ ಶಚೀ ಕಿಂ ವಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಈಕೆ ಮನ್ಮಥನಿಗೂ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಡುವಳೇ? ಅಥವಾ ಹರಿಯ ಪ್ರಿಯೆಯೇ? ಅಥವಾ ಈಕೆ ಪಾರ್ವತಿಯೇ, ಅಥವಾ ಶಚಿಯೇ?
ಯಾದೃಶೀ ದೃಶ್ಯತೇ ಚೇಯಂ ನಾರೀಣಾಂ ಪ್ರವರೋತ್ತಮಾ । ಅನ್ಯಾಪಿ ಈದೃಶೀ ನಾಸ್ತಿ ದ್ವಿತೀಯಾ ಕ್ಷಿತಿಮಂಡಲೇ
ಈಕೆ ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾಳೋ, ಮಹಿಳೆಯರಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮಳಾಗಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಮತ್ತೊಬ್ಬಳೇ ಇಲ್ಲ.
ನಕ್ಷತ್ರೇಷು ಯಥಾ ಚಂದ್ರಃ ಸಂಪೂರ್ಣೋ ಭಾತಿ ಶೋಭನಃ । ಗುಣರೂಪಕಲಾಭಿಸ್ತು ತಥಾ ಭಾತಿ ವರಾನನಾ
ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ನಡುವೆ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನು ಹೇಗೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಕೆಯ ಸುಂದರ ಮುಖವು ಗುಣ, ರೂಪ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ.
ಪುಷ್ಕರೇಷು ಯಥಾ ಹಂಸಸ್ತಥೇಯಂ ಚಾರುಹಾಸಿನೀ । ಅಹೋ ರೂಪಮಹೋಭಾವ ಅಸ್ಯಾಸ್ತು ಪರಿದೃಶ್ಯತೇ
ಪದ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಂಸ ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಆಕೆಯ ಮನಮೋಹಕ ನಗುವು. ಅಯ್ಯೋ, ಆಕೆಯ ರೂಪ ಮತ್ತು ಕಿರಣ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ.
ಕಾ ಕಸ್ಯ ಶೋಭನಾ ಬಾಲಾ ಚಾರುವೃತ್ತಪಯೋಧರಾ । ವ್ಯಮೃಶದ್ಗೋಭಿಲೋ ದೈತ್ಯಃ ಪದ್ಮಾವತೀಂ ವರಾನನಾಮ್
ಯಾರು ಈ ಸುಂದರವಾದ, ಮೃದುವಾಗಿ ವಕ್ರವಾದ ವಕ್ಷಸ್ಥಲವಿರುವ ಯುವತಿ? ಗೋಭಿಲನು, ದೈತ್ಯನು, ಪದ್ಮಾವತಿಯ ಸುಂದರ ಮುಖವನ್ನು ಕುರಿತು ಆಲೋಚಿಸಿದನು.
ಚಿಂತಯಿತ್ವಾ ಕ್ಷಣಂ ವಿಪ್ರ ಕಾ ಕಸ್ಯಾಪಿ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ಜ್ಞಾನೇನ ಮಹತಾ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ವೈದರ್ಭೀತಿ ನ ಸಂಶಯಃ
ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಆಲೋಚಿಸಿ, 'ಈಕೆ ಯಾರಾಗಿರಬಹುದು?' ಎಂದು ವಿಚಾರಿಸಿದನು. ತನ್ನ ಮಹಾ ಜ್ಞಾನದಿಂದ, ಈಕೆ ವೈದರ್ಭಿಯೆಂಬುದನ್ನು ಅನುಮಾನವಿಲ್ಲದೆ ತಿಳಿದುಕೊಂಡನು.
ದಯಿತಾ ಉಗ್ರಸೇನಸ್ಯ ಪತಿವ್ರತಪರಾಯಣಾ । ಆತ್ಮಬಲೇನ ತಿಷ್ಠಂತೀ ದುಷ್ಪ್ರಾಪ್ಯಾ ಪುರುಷೈರಪಿ
ಈಕೆ ಉಗ್ರಸೇನನ ಪ್ರಿಯತಮೆ, ಗಂಡನಿಗೆ ನಿಷ್ಠಾವಂತಳು. ತನ್ನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ನಿಂತಿರುವಳು, ಪುರುಷರಿಗೂ ಅವಳನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ.
ಉಗ್ರಸೇನೋ ಮಹಾಮೂರ್ಖಃ ಪ್ರೇಷಿತಾ ಯೇನ ವೈ ವರಾ । ಪಿತುರ್ಗೇಹಮಿಯಂ ಬಾಲಾ ಸ ತು ಭಾಗ್ಯೇನ ವರ್ಜಿತಃ
ಉಗ್ರಸೇನನು ದೊಡ್ಡ ಮೂರ್ಖನು, ಅವನು ಈ ಮಹೋನ್ನತೆಯನ್ನೆ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಮನೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದನು; ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ ಭಾಗ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅನಯಾ ವಿನಾ ಸ ಜೀವೇಚ್ಚ ಕಥಂ ಕೂಟಮತಿಃ ಸದಾ । ಕಿಂ ವಾ ನಪುಂಸಕೋ ರಾಜಾ ಏನಾಂ ಯೋ ಹಿ ಪರಿತ್ಯಜೇತ್
ಆ ಮೋಸಮತಿಯಾದವನು ಅವಳಿಲ್ಲದೆ ಹೇಗೆ ಬದುಕುತ್ತಾನೆ? ಅಥವಾ ಆ ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಪುರುಷತ್ವವಿಲ್ಲದವನೋ?
ತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸ ತು ಕಾಮಾತ್ಮಾ ಸಂಜಾತಸ್ತತ್ಕ್ಷಣಾದಪಿ । ಇಯಂ ಪತಿವ್ರತಾ ಬಾಲಾ ದುಷ್ಪ್ರಾಪ್ಯಾ ಪುರುಷೈರಪಿ
ಅವನಿಗೆ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಕಾಮನೆ ಹುಟ್ಟಿತು; ಈ ಗಂಡನಿಗೆ ನಿಷ್ಠಾವಂತ ಯುವತಿಯನ್ನೂ ಪುರುಷರಿಗೆ ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟ.
ಕಥಂ ಭೋಕ್ಷ್ಯಾಮ್ಯಹಂ ಗತ್ವಾ ಕಾಮೋ ಮಾಮತಿ ಪೀಡಯೇತ್ । ಅಭುಕ್ತ್ವೈನಾಂ ಯದಾ ಯಾಸ್ಯೇ ತತ್ಸ್ಯಾನ್ಮೃತ್ಯುರ್ಮಮೈವ ಹಿ
ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿ ಅವಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಹೊಂದಬಹುದು? ಕಾಮನೆ ನನ್ನ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತಿದೆ; ಅವಳನ್ನು ಹೊಂದದೆ ಹೋದರೆ, ನನಗೆ ಮರಣವೇ ನಿಶ್ಚಿತ.
ಅದ್ಯೈವ ಹಿ ನ ಸಂದೇಹೋ ಯತಃ ಕಾಮೋ ಮಹಾಬಲಃ । ಇತಿ ಚಿಂತಾಪರೋ ಭೂತ್ವಾ ಗೋಭಿಲೋ ಮನಸೈಕ್ಷತ
ಇಂದು ನಿಸ್ಸಂದೇಹವಾಗಿ, ಏಕೆಂದರೆ ಕಾಮನೆ ಬಹಳ ಬಲವಾದದು; ಹೀಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಲೋಚನೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿ ಗೋಭಿಲನು ಯೋಚನೆ ಮಾಡಿದನು.
ಕೃತ್ವಾ ಮಾಯಾಮಯಂ ರೂಪಮುಗ್ರಸೇನಸ್ಯ ಭೂಪತೇಃ । ಯಾದೃಶಸ್ತೂಗ್ರಸೇನಶ್ಚ ಸಾಂಗೋಪಾಂಗೋ ಮಹಾನೃಪಃ
ಉಗ್ರಸೇನನಂತೆ, ಆ ಮಹಾರಾಜನಂತೆ, ಅವನು ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅವನ ರೂಪವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದನು; ಉಗ್ರಸೇನ ಹೇಗಿದ್ದನೋ, ಆ ರೀತಿ ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ.
ಗೋಭಿಲಸ್ತಾದೃಶೋ ಭೂತ್ವಾ ಗತ್ಯಾ ಚ ಸ್ವರಭಾಷಯಾ । ಯಥಾವಸ್ತ್ರೋ ಯಥಾವೇಶೋ ವಯಸಾ ಚ ತಥಾ ಪುನಃ
ಗೋಭಿಲನು ಅವನ ನಡೆ, ಮಾತು, ಉಡುಪು, ರೂಪ, ವಯಸ್ಸು ಎಲ್ಲವೂ ಉಗ್ರಸೇನನಂತೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ದಿವ್ಯಮಾಲ್ಯಾಂಬರಧರೋ ದಿವ್ಯಗಂಧಾನುಲೇಪನಃ । ಸರ್ವಾಭರಣಶೋಭಾಂಗೋ ಯಾದೃಶೋ ಮಾಥುರೇಶ್ವರಃ
ದೈವಿಕ ಮಾಲೆ, ಉಡುಪು ಧರಿಸಿ, ದೈವಿಕ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಲೇಪಿಸಿ, ಎಲ್ಲ ಆಭರಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿ, ಮಥುರಾಪುರದ ಸ್ವಾಮಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.
ಭೂತ್ವಾಥ ತಾದೃಶೋ ದೈತ್ಯ ಉಗ್ರಸೇನಮಯಸ್ತದಾ । ಮಾಯಯಾ ಪರಯಾ ಯುಕ್ತೋ ರೂಪಲಾವಣ್ಯಸಂಪದಾ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೈತ್ಯನಾದ ಗೋಭಿಲನು ಉಗ್ರಸೇನನಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮಾರ್ಪಟ್ಟನು; ಮಹಾ ಮಾಯೆಯಿಂದ, ರೂಪ ಮತ್ತು ಲಾವಣ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದನು.