ಇತಿ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣೇ ಭೂಮಿಖಂಡೇವೇನೋಪಾಖ್ಯಾನೇ ಪಂಚತ್ರಿಂಶೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತು ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಭೂಮಿಖಂಡದ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಮೂವತ್ತೈದನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ಸುನೀಥೋವಾಚ- ಸತ್ಯಮುಕ್ತಂ ತ್ವಯಾ ಭದ್ರೇ ಏವಮೇತತ್ಕರೋಮ್ಯಹಮ್ । ಅನಯಾ ವಿದ್ಯಯಾ ವಿಪ್ರಂ ಮೋಹಯಿಷ್ಯಾಮಿ ನಾನ್ಯಥಾ
ಸುನೀತಾ ಹೇಳಿದಳು: ನೀನು ಹೇಳಿದದು ನಿಜವೇ, ಪ್ರिये. ಹೀಗೆಯೇ ನಾನು ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ಈ ವಿದ್ಯೆಯಿಂದಲೇ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನನ್ನು ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತೇನೆ, ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ.
ಸಾಹಾಯ್ಯಂ ದೇಹಿ ಮೇ ಪುಣ್ಯಂ ಯೇನ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಸಾಂಪ್ರತಮ್ । ಏವಮುಕ್ತಾ ತಯಾ ರಂಭಾ ತಾಮುವಾಚ ಮನಸ್ವಿನೀಮ್
ಈಗ ನನಗೆ ನೀನು ಪುಣ್ಯ ಸಹಾಯ ಮಾಡು, ಅದರಿಂದ ನಾನು ಇಚ್ಛಿತ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ. ಹೀಗೆ ಆಕೆ ಕೇಳಿದಾಗ, ರಂಭಾ ಆ ಸದ್ಗುಣವಂತಿಯನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತಾಡಿದಳು.
ಕೀದೃಗ್ದದಾಮಿ ಸಾಹಾಯ್ಯಂ ತತ್ತ್ವಂ ಕಥಯ ಭಾಮಿನಿ । ದೂತತ್ವಂ ಗಚ್ಛ ಮೇ ಭದ್ರೇ ಏತಂ ಪ್ರತಿ ಸುಸಾಂಪ್ರತಮ್
ನಾನು ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲಿ ಎಂದು ನನಗೆ ಹೇಳು, ಸುಂದರಿಯೆ. ಈಗಲೇ ನೀನು ನನ್ನ ದೂತಿಯಾಗಿ ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು, ಪ್ರಿಯೆ.
ಏವಮುಕ್ತಂ ತಯಾ ತಾಂ ತು ರಂಭಾಂ ಪ್ರತಿ ಸುಲೋಚನಾಮ್ । ಏವಮೇವ ಪ್ರತಿಜ್ಞಾತಂ ರಂಭಯಾ ದೇವಯೋಷಿತಾ
ಅವಳು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ವಿಶಾಲವಾದ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ ಆಕೆ ರಂಭಾಳಿಗೆ ಉತ್ತರಿಸಿದಳು. ದೇವಯೋನಿಯಾದ ರಂಭಾ ಕೂಡ 'ಹಾಗೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ' ಎಂದು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಳು.
ಕರಿಷ್ಯೇ ತವ ಸಾಹಾಯ್ಯಮಾದೇಶೋ ಮಮ ದೀಯತಾಮ್ । ಸದ್ಭಾವೇನ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀ ರೂಪಯೌವನಶಾಲಿನೀ
ನಾನು ನಿನಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ, ನನಗೆ ಆಜ್ಞೆ ನೀಡು ಎಂದು ವಿಶಾಲ ಕಣ್ಣುಗಳಿದ್ದ, ಸುಂದರ ಹಾಗೂ ಯೌವನದಿಂದ ಕಂಗೊಳುತ್ತಿದ್ದ ಆಕೆ ಸತ್ಯಭಾವದಿಂದ ಹೇಳಿದಳು.
ಮಾಯಯಾ ದಿವ್ಯರೂಪಾ ಸಾ ಸಂಬಭೂವ ವರಾನನಾ । ರೂಪೇಣಾಪ್ರತಿಮಾಲೋಕೇ ಮೋಹಯಂತೀ ಜಗತ್ತ್ರಯಮ್
ಆಕೆ ಮಾಯೆಯಿಂದ ದಿವ್ಯವಾದ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದು, ಸುಂದರವಾದ ಮುಖದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದಳು. ಅವಳ ಅಪೂರ್ವ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಮೋಹಿತರಾದವು.
ಮೇರೋಶ್ಚೈವ ಮಹಾಪುಣ್ಯೇ ಶಿಖರೇ ಚಾರುಕಂದರೇ । ನಾನಾಧಾತುಸಮಾಕೀರ್ಣೇ ನಾನಾರತ್ನೋಪಶೋಭಿತೇ
ಮಹಾಪುಣ್ಯವಾದ ಮೇರುಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿರುವ ಸುಂದರ ಗುಹೆಯಲ್ಲಿ, ವಿವಿಧ ಲೋಹಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಅನೇಕ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು.
ದೇವವೃಕ್ಷೈಃ ಸಮಾಕೀರ್ಣೇ ಬಹುಪುಷ್ಪೋಪಶೋಭಿತೇ । ದೇವವೃಂದಸಮಾಕೀರ್ಣೇ ಗಂಧರ್ವಾಪ್ಸರಸೇವಿತೇ
ಅಲ್ಲಿ ದೇವವೃಕ್ಷಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ಹಲವಾರು ಹೂಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು, ದೇವತೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ಕೂಡಿತ್ತು, ಗಂಧರ್ವರು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸರು ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಮನೋಹರೇ ಸುರಮ್ಯೇ ಚ ಶೀತಚ್ಛಾಯಾಸಮಾಕುಲೇ । ಚಂದನಾನಾಮಶೋಕಾನಾಂ ತರೂಣಾಂ ಚಾರುಹಾಸಿನೀ
ಆ ಮನೋಹರವಾದ, ಸುಂದರವಾದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ತಂಪಾದ ನೆರಳಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದ, ಚಂದನ ಮತ್ತು ಅಶೋಕ ಮರಗಳ ನಡುವೆ, ಆಕೆ ಸುಂದರ ನಗುವಿನಿಂದ ಕುಳಿತಿದ್ದಳು.
ದೋಲಾಯಾಂ ಸಾ ಸಮಾರೂಢಾ ಸರ್ವಶೃಙ್ಗಾರಶೋಭಿತಾ । ಕೌಶೇಯೇನ ಸುನೀಲೇನ ರಾಜಮಾನಾ ವರಾನನಾ
ಅವಳು ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಏರಿ, ಎಲ್ಲ ಪ್ರೇಮಾಲಂಕಾರಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಳು. ಸುಂದರವಾದ ಮುಖವಿದ್ದಳು, ನೀಲಿ ರೇಷ್ಮೆ ಉಡುಪಿನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಬಂಧೂಕಪುಷ್ಪವರ್ಣೇನ ಕಂಚುಕೇನ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮ । ಸರ್ವಾಂಗಸುಂದರೀ ಬಾಲಾ ವೀಣಾತಾಲಕರಾವಿಲಾ
ಬಂಧೂಕ ಹೂವಿನ ಬಣ್ಣದ ಕಂಚುಕವನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಳು, ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠನೆ, ಅವಳು ಎಲ್ಲ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಸುಂದರಳಾಗಿದ್ದ ಯುವತಿ, ವೀಣೆಯ ತಾಳದಲ್ಲಿ ನಿಪುಣಳಾಗಿದ್ದಳು.
ಗಾಯಮಾನಾ ವರಂ ಗೀತಂ ಸುಸ್ವರಂ ವಿಶ್ವಮೋಹನಮ್ । ತಾಭಿಃ ಪರಿವೃತಾ ಬಾಲಾ ಸಖೀಭಿಃ ಸುಮನೋಹರಾ
ಅವಳು ಸುಂದರವಾದ, ಮಧುರವಾದ, ಲೋಕವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ ಹಾಡನ್ನು ಹಾಡುತ್ತಾ, ಆ ಸುಂದರ ಯುವತಿ ತನ್ನ ಮನೋಹರ ಸಂಗಾತಿಯರೊಂದಿಗೆ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದಳು.
ಅಂಗಸ್ತು ಕಂದರೇ ಪುಣ್ಯೇ ಏಕಾಂತೇ ಧ್ಯಾನಮಾಸ್ಥಿತಃ । ಕಾಮಕ್ರೋಧವಿಹೀನಸ್ತು ಧ್ಯಾಯಮಾನೋ ಜನಾರ್ದನಮ್
ಆ ಪುಣ್ಯ ಗುಹೆಯೊಳಗೆ, ಅಂಗಿರಸನು ಒಬ್ಬನೇ ಕುಳಿತು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು. ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಕಾಮ ಕ್ರೋಧಗಳಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವನು ಜನಾರ್ದನನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಸ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸುಸ್ವರಂ ಗೀತಂ ಮಧುರಂ ಸುಮನೋಹರಮ್ । ತಾಲಮಾನಕ್ರಿಯೋಪೇತಂ ಸರ್ವಸತ್ವವಿಕರ್ಷಣಮ್
ಅವನು ಆ ಮಧುರವಾದ, ಸುಂದರವಾದ, ಸೊಗಸಾದ ಹಾಡನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಅದು ತಾಳಮಾಪನದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವಂತಿತ್ತು.
ಧ್ಯಾನಾಚ್ಚಚಾಲ ತೇಜಸ್ವೀ ಮಾಯಾಗೀತೇನ ಮೋಹಿತಃ । ಸಮುತ್ಥಾಯಾಸನಾತ್ತೂರ್ಣಂ ವೀಕ್ಷಮಾಣೋ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ
ಆ ಮಾಯಾಮಯ ಹಾಡಿನಿಂದ ಮೋಹಿತನಾಗಿ, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾದ ಋಷಿ ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಚಲಿಸಿ, ತಕ್ಷಣ ಆಸನದಿಂದ ಎದ್ದು, ಪುನಃ ಪುನಃ ನೋಡುತ್ತಾ ನಿಂತನು.
ಜಗಾಮ ತತ್ರ ವೇಗೇನ ಮಾಯಾಚಲಿತಮಾನಸಃ । ದೋಲಾಸಂಸ್ಥಾಂ ವಿಲೋಕ್ಯೈವ ವೀಣಾದಂಡಕರಾವಿಲಾಮ್
ಮಾಯೆಯಿಂದ ಅವನ ಮನಸ್ಸು ಚಲಿಸಿ, ಅವನು ವೇಗವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿ ಹೋದನು. ದೋಣಿಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದ, ವೀಣೆಯ ದಂಡ ಹಿಡಿದಿದ್ದ ಅವಳನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಹಸಮಾನಾಂ ಸುಗಾಯಂತೀಂ ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಿಭಾನನಾಮ್ । ಮೋಹಿತಸ್ತೇನ ಗೀತೇನ ರೂಪೇಣಾಪಿ ಮಹಾಯಶಾಃ
ಅವಳು ನಗುತ್ತಾ, ಸಿಹಿಯಾಗಿ ಹಾಡುತ್ತಾ, ಪೂರ್ಣಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಮುಖವಿದ್ದಳು. ಆ ಮಹಾಯಶಸ್ವಿ ಋಷಿ ಅವಳ ಹಾಡಿಗೂ ರೂಪಕ್ಕೂ ಮೋಹಿತನಾದನು.
ತಸ್ಯಾ ಲಾವಣ್ಯಭಾವೇನ ಮನ್ಮಥಸ್ಯ ಶರಾಹತಃ । ಆಕುಲವ್ಯಾಕುಲಜ್ಞಾನ ಋಷಿಪುತ್ರೋ ದ್ವಿಜೋತ್ತಮಃ
ಅವಳ ಸೌಂದರ್ಯದಿಂದ ಮನಮಥನ ಬಾಣಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗಿ, ಆ ಮಹರ್ಷಿಯ ಪುತ್ರನು, ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನು, ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು ಅಸ್ಥಿರನಾದನು.
ಪ್ರಲಪತ್ಯತಿಮೋಹೇನ ಜೃಂಭತೇ ಚ ಪುನಃ ಪುನಃ । ಸ್ವೇದಃ ಕಂಪೋಥ ಸಂತಾಪಸ್ತಸ್ಯಾಜಾಯತ ತತ್ಕ್ಷಣಾತ್
ಅತಿಯಾದ ಗೊಂದಲದಿಂದ ಅವನು ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದನು, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಆಲಸ್ಯದಿಂದ ಬಾಯಾರುತ್ತಿದ್ದನು; ತಕ್ಷಣವೇ ಅವನಿಗೆ ಬೆವರು, ನಡುಕು ಮತ್ತು ಕಳವಳ ಉಂಟಾಯಿತು.
ಮುಹ್ಯನ್ನಿವ ಮಹಾಮೋಹೈರ್ಗ್ಲಾನಶ್ಚಲಿತಮಾನಸಃ । ವೇಪಮಾನಸ್ತತಸ್ತ್ವಂಗೋ ದೂಯಮಾನಃ ಸಮಾಗತಃ
ಮಹಾ ಮೋಹದಿಂದ ಅವನು Almost ಮೂರ್ಛಿತನಾಗಿ, ದೌರ್ಬಲ್ಯದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಚಂಚಲವಾಗಿ, ದೇಹ ನಡುಕದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಆತಂಕದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದನು.
ತಾಮಾಲೋಕ್ಯ ವಿಶಾಲಾಕ್ಷೀಂ ಮೃತ್ಯುಕನ್ಯಾಂ ಯಶಸ್ವಿನೀಮ್ । ಅಥೋವಾಚ ಮಹಾತ್ಮಾ ಸ ಸುನೀಥಾಂ ಚಾರುಹಾಸಿನೀಮ್
ಆ ವಿಶಾಲ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮರಣದ ಪುತ್ರಿಯನ್ನು ನೋಡಿ, ಆ ಮಹಾತ್ಮನು ಸುನೀತಾ ಎಂಬ ಸುಂದರ ನಗುವಿನ ಯುವತಿಯೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಕಾ ತ್ವಂ ಕಸ್ಯ ವರಾರೋಹೇ ಸಖೀಭಿಃ ಪರಿವಾರಿತಾ । ಕೇನ ಕಾರ್ಯೇಣ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾ ಕೇನ ತ್ವಂ ಪ್ರೇಷಿತಾ ವನಮ್
ಓ ಸುಂದರಿ, ನೀನು ಯಾರು? ಯಾರ ಮಗಳು? ಸ್ನೇಹಿತರು ಸುತ್ತಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವೆ. ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ಬಂದೆ? ಯಾರು ನಿನ್ನನ್ನು ಈ ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾರೆ?
ತವಾಂಗಂ ಸುಂದರಂ ಸರ್ವಮತ್ರ ಭಾತಿ ಮಹಾವನೇ । ಸಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಮಮಾದ್ಯೈವ ಪ್ರಸಾದಸುಮುಖೀ ಭವ
ಈ ಮಹಾ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ನಿನ್ನ ಸೌಂದರ್ಯ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದೆ; ಇಂದು ನನಗೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೇಳು, ಒಳ್ಳೆಯ ಮುಖವಿಟ್ಟು ನನ್ನ ಮೇಲೆ ದಯೆ ತೋರಿಸು.
ಮಾಯಾಮೋಹೇನ ಸಂಮುಗ್ಧಸ್ತಸ್ಯಾಃ ಕರ್ಮ ನ ವಿಂದತಿ । ಮಾರ್ಗಣೈರ್ಮನ್ಮಥಸ್ಯಾಪಿ ಪರಿವಿದ್ಧೋ ಮಹಾಮುನಿಃ
ಮಾಯೆಯ ಮೋಹದಿಂದ ಅವನು ಸಂಪೂರ್ಣ ಗೊಂದಲಗೊಂಡು, ಅವಳ ನಡೆಗಳನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲಿಲ್ಲ; ಮನಮಥನ ಬಾಣಗಳಿಂದ ಮಹರ್ಷಿಯೂ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಾಧಿತನಾದನು.
ಏವಂವಿಧಂ ಮಹದ್ವಾಕ್ಯಂ ಸಮಾಕರ್ಣ್ಯ ಮಹಾಮತೇಃ । ನೋವಾಚ ಕಿಂಚಿತ್ಸಾ ವಿಪ್ರಂ ಸಮಾಲೋಕ್ಯ ಸಖೀಮುಖಮ್
ಆ ಮಹಾತ್ಮನ ಮಹತ್ವದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಆ ಯುವತಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಏನು ಹೇಳದೆ, ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತಿಯ ಮುಖವನ್ನು ನೋಡಿದಳು.
ರಂಭಾಂ ಚ ಪ್ರೇರಯಾಮಾಸ ಸುನೀಥಾ ಸಂಜ್ಞಯಾ ಸಖೀಮ್ । ಸಮುವಾಚ ತತೋ ರಂಭಾ ಸಾದರಂ ತಂ ದ್ವಿಜಂ ಪ್ರತಿ
ಸುನೀತಾ ತನ್ನ ಸ್ನೇಹಿತಿಯಾದ ರಂಭೆಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದಳು; ನಂತರ ರಂಭೆ ಗೌರವದಿಂದ ಆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿದಳು.
ಇಯಂ ಕನ್ಯಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ಮೃತ್ಯೋಶ್ಚಾಪಿ ಮಹಾತ್ಮನಃ । ಸುನೀಥಾಖ್ಯಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧೇಯಂ ಸರ್ವಲಕ್ಷಣಸಂಪದಾ
ಈ ಯುವತಿ ಮಹಾಭಾಗ್ಯವಂತಳು, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ಮರಣನ ಪುತ್ರಿ; ಸುನೀತಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ, ಎಲ್ಲ ಶುಭ ಲಕ್ಷಣಗಳೂ ಅವಳಲ್ಲಿವೆ.
ಪತಿಮನ್ವಿಚ್ಛತೀ ಬಾಲಾ ಧರ್ಮವಂತಂ ತಪೋನಿಧಿಮ್ । ಶಾಂತಂ ದಾಂತಂ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಂ ವೇದವಿದ್ಯಾವಿಶಾರದಮ್
ಈ ಬಾಲೆ ಧರ್ಮಪರನು, ತಪಸ್ಸಿನ ಧನವಾಗಿರುವವನು, ಶಾಂತನು, ದಮನಶೀಲನು, ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯು, ವೇದಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತನಾದ ಪತಿಯನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾಳೆ.
ಏವಂವಿಧಂ ಮಹದ್ವಾಕ್ಯಂ ಸಮಾಕರ್ಣ್ಯ ಮಹಾಮುನಿಃ । ತಾಮುವಾಚ ತತಸ್ತ್ವಂಗೋ ರಂಭಾಮಪ್ಸರಸಾಂ ವರಾಮ್
ಈ ರೀತಿ ಮಹತ್ವದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಮಹರ್ಷಿಯು ಆಪ್ಸರಸರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠಳಾದ ರಂಭೆಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.