ಪೃಚ್ಛತಾಮೇನಮಾತ್ಮಾನಂ ಭವಾಂಸ್ತತ್ತ್ವೇಷು ಪಂಡಿತಃ । ವೀತರಾಗವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿವೇಕೋ ವಾಕ್ಯಮಬ್ರವೀತ್
ನೀನು ತತ್ತ್ವಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಂತನಾದ್ದರಿಂದ ಈ ಆತ್ಮನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸು. ವೀತರಾಗನ ಮಾತು ಕೇಳಿ ವಿವೇಕನು ಹೀಗೆಂದನು.
ವಿವೇಕ ಉವಾಚ- ಸುಖೇನ ಸ್ಥೀಯತೇ ದೇವ ಭವತಾ ವಿಶ್ವನಾಯಕ । ಆಗತೇ ತ್ವಯಿ ಸಂಸಾರೇ ಕಿಂ ಕಿಂ ಭುಕ್ತಂ ಸುಖಂ ಸ್ವಯಮ್
ವಿವೇಕನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವಾ, ವಿಶ್ವನಾಯಕ, ನೀನು ಇದ್ದಾಗ ಸುಖವಾಗಿ ಇರಬಹುದು; ಆದರೆ ನೀನು ಸಂಸಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗ ನಿನಗೆ ಸ್ವತಃ ಯಾವ ಸುಖ ಸಿಕ್ಕಿತು?
ಆತ್ಮೋವಾಚ- ಗರ್ಭವಾಸೋ ಮಹದ್ದುಃಖಮಸಹ್ಯಂ ದಾರುಣಂ ಮಯಾ । ಭುಕ್ತಮೇವ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಜ್ಞಾನಹೀನೇನ ವೈ ಸದಾ
ಆತ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಗರ್ಭದಲ್ಲಿರುವುದು ತುಂಬಾ ದುಃಖಕರ, ಸಹಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದ ಭಯಾನಕ ಅನುಭವ, ಅದನ್ನು ನಾನು ಯಾವಾಗಲೂ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೇನೆ ಮಹಾಪಂಡಿತ.
ದೇಹೇಪಿ ಜ್ಞಾನವಿಭ್ರಷ್ಟಃ ಸೋಹಂ ಜಾತೋ ಹ್ಯನೇಕಧಾ । ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥಾಂ ಗತೇನಾಥ ಕೃತ್ಯಾಕೃತ್ಯಂ ಕೃತಂ ಮಯಾ
ದೇಹದಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಞಾನವಿಲ್ಲದೆ ಅನೇಕ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದೇನೆ; ಬಾಲ್ಯಾವಸ್ಥೆಗೆ ಬಂದಾಗ ನಾನು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಮತ್ತು ಮಾಡಬಾರದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ.
ತಾರುಣ್ಯೇನ ಕೃತಾ ಕ್ರೀಡಾ ಭುಕ್ತಾ ಭಾರ್ಯಾ ಹ್ಯನೇಕಶಃ । ವಾರ್ಧಕಂ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸಂತಪ್ತಃ ಪುತ್ರಶೋಕಾದಿಭಿಸ್ತಥಾ
ಯೌವನದಲ್ಲಿ ನಾನು ಆಟವಾಡಿ, ಅನೇಕ ಹೆಂಡತಿಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆನು; ಆದರೆ ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ ಬಂದಾಗ ನನ್ನ ಮಗನ ದುಃಖ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ತುಂಬಾ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದೇನೆ.
ಭಾರ್ಯಾದೀನಾಂ ವಿಯೋಗೈಸ್ತು ದಗ್ಧೋಸ್ಮ್ಯಹಮಹರ್ನಿಶಮ್ । ದುಃಖೈರನೇಕಸಂವರ್ಣೈಃ ಸಂತಪ್ತೋಸ್ಮಿ ದಿನೇದಿನೇ
ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಇತರರಿಂದ ದೂರವಾದ ದುಃಖದಿಂದ ನಾನು ಹಗಲು-ರಾತ್ರಿ ಸುಡುವಂತಾಗಿದೆ; ಅನೇಕ ವಿಧದ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ನಾನು ಪೀಡಿತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ದಿವಾರಾತ್ರೌ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ನ ವಿಂದಾಮಿ ಸುಖಂ ಕ್ವಚಿತ್ । ಏವಂ ದುಃಖೈ ಸುಸಂತಪ್ತಃ ಕಿಂ ಕರೋಮಿ ಮಹಾಮತೇ
ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಹಗಲು ಅಥವಾ ರಾತ್ರಿ ಯಾವಾಗಲೂ ನನಗೆ ಸಂತೋಷ ಸಿಗುತ್ತಿಲ್ಲ; ಇಂತಹ ದುಃಖಗಳಿಂದ ತುಂಬಾ ಬಳಲಿರುವ ನಾನು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು, ಜ್ಞಾನಿಯೇ?
ತಮುಪಾಯಂ ವದಸ್ವೈವ ಸುಖಂ ವಿಂದಾಮಿ ಯೇನ ವೈ । ಅಸ್ಮಾತ್ಸಂಸಾರಜಾಲೌಘಾನ್ಮೋಚಯಾದ್ಯ ಸುಬಂಧನಾತ್
ನಾನು ನಿಜವಾದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು; ಈ ಭವಸಾಗರದ ಭಾರವಾದ ಬಂಧನದಿಂದ ಇಂದು ನನಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡಬಹುದಾದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿಸು.
ವಿವೇಕ ಉವಾಚ- ಭವಾಞ್ಛುದ್ಧೋಸಿ ನಿರ್ದ್ವನ್ದ್ವೋ ಹ್ಯಪಾಪೋಸಿ ಜಗತ್ಪತೇ । ಏನಂ ಗಚ್ಛ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ವೀತರಾಗಂ ಸುಖಪ್ರದಮ್
ವಿವೇಕನು ಹೇಳಿದನು: ನೀನು ಶುದ್ಧನು, ದ್ವಂದ್ವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನು, ಪಾಪವಿಲ್ಲದವನೂ ಆಗಿದ್ದೀಯ, ಲೋಕನಾಥನೇ; ಆ ವೀರರಾಗಿಯು ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುವ ಮಹಾತ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು.
ನಿಃಸಂಶಯಂ ತ್ವಯಾ ದೃಷ್ಟಂ ನಗ್ನಮಾಚಾರವರ್ಜಿತಮ್ । ಸುಖಪ್ರದರ್ಶಕೋ ಹ್ಯೇಷ ಸರ್ವಸಂತಾಪನಾಶಕಃ
ನೀನು ಯಾವ ಸಂದೇಹವೂ ಇಲ್ಲದೆ ಅವನನ್ನು ನೋಡಿದ್ದೀಯ, ಅವನು ವಸ್ತ್ರವಿಲ್ಲದೆ, ಎಲ್ಲ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ದೂರವಿದ್ದಾನೆ; ಅವನು ಸಂತೋಷವನ್ನು ತೋರಿಸುವವನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನು.
ಏವಮಾಕರ್ಣ್ಯ ಶುದ್ಧಾತ್ಮಾ ವೀತರಾಗಂ ಗತಃ ಪುನಃ । ತಮುವಾಚ ಶ್ವಸನ್ದೀನಃ ಶ್ರೂಯತಾಂ ವಚನಂ ಮಮ
ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಶುದ್ಧಮನಸ್ಸಿನವನು ಮತ್ತೆ ವೀರರಾಗಿಯ ಬಳಿಗೆ ಹೋದನು; ಉಸಿರಾಡುತ್ತಾ ದುಃಖದಿಂದ ಅವನು ಹೇಳಿದನು: ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳು.
ಸುಖಂ ವಿಂದಾಮಿ ಯೇನಾಹಂ ತಂ ಮಾರ್ಗಂ ಮಮ ದರ್ಶಯ । ಏವಮಸ್ತು ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಕರಿಷ್ಯೇ ವಚನಂ ತವ
ನಾನು ಯಾವ ಮಾರ್ಗದಿಂದ ಸಂತೋಷವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು ಎಂದು ನನಗೆ ತೋರಿಸು; ಹೌದು ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯೇ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಪಾಲಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪುನರ್ಗಚ್ಛ ವಿವೇಕಂ ಹಿ ಸುಖವಾರ್ತಾ ಕೃತಾ ತ್ವಯಾ । ಸುಖಮಾರ್ಗಸ್ಯ ವೈ ವಕ್ತಾ ತವ ಏಷ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಮತ್ತೆ ವಿವೇಕನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು, ಅವನಿಂದಲೇ ನೀನು ಸಂತೋಷದ ಸುದ್ದಿ ಕೇಳಿದ್ದೀಯ; ಸಂತೋಷದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹೇಳುವವನು ಅವನೇ ಆಗಿರುವನು.
ವೀತರಾಗೇಣ ಪುಣ್ಯೇನ ಪ್ರೇಷಿತೋ ಗತವಾನ್ಪ್ರಭುಃ । ತಮುವಾಚ ಮಹಾತ್ಮಾನಂ ವಿವೇಕಂ ಶುದ್ಧಸತ್ತಮಮ್
ಪುನ್ಯವಂತ ವೀರರಾಗಿಯು ಕಳುಹಿಸಿದಂತೆ, ಪ್ರಭು ವಿವೇಕ ಮಹಾತ್ಮನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ಆ ಶುದ್ಧಸತ್ತ್ವನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಸುಖಂ ಮೇ ದರ್ಶಯ ತ್ವಂ ಹಿ ವೀತರಾಗೇಣ ಪ್ರೇಷಿತಃ । ಭವಚ್ಛರಣಮಾಪನ್ನೋ ರಕ್ಷ ಸಂಸಾರದಾರುಣಾತ್
ನೀನು ವೀರರಾಗಿಯಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದೀಯ, ನನಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ತೋರಿಸು; ನಾನು ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ಈ ಭವಸಾಗರದ ಕಠಿಣತೆಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು.
ವಿವೇಕ ಉವಾಚ- ಜ್ಞಾನಂ ಗಚ್ಛಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಸ ತೇ ಸರ್ವಂ ವದಿಷ್ಯತಿ । ಆತ್ಮಾ ತಥೋಕ್ತಃ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೋ ಯತ್ರ ಜ್ಞಾನಂ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಮ್
ವಿವೇಕನು ಹೇಳಿದನು: ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯೇ, ನೀನು ಜ್ಞಾನನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು, ಅವನು ನಿನಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳುವನು; ಜ್ಞಾನವು ನೆಲೆಗೊಂಡಿರುವಲ್ಲಿ ಆತ್ಮನು ಕೂಡ ಇದೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಭೋಭೋ ಜ್ಞಾನ ಮಹಾತೇಜಃ ಸರ್ವಭಾವಪ್ರದರ್ಶಕ । ಶರಣಂ ತ್ವಾಮಹಂ ಪ್ರಾಪ್ತಃ ಸುಖಮಾರ್ಗಂ ಪ್ರದರ್ಶಯ
ಓ ಜ್ಞಾನ, ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿ, ಎಲ್ಲ ಭಾವಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುವವನು, ನಾನು ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ನನಗೆ ಸಂತೋಷದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತೋರಿಸು.
ಜ್ಞಾನಮುವಾಚ- ಭೃತ್ಯೋಹಂ ತವ ಲೋಕೇಶ ತ್ವಂ ಮಾಂ ವೇತ್ಸಿ ನ ಸುವ್ರತ । ಮಯಾ ಧ್ಯಾನೇನ ವೈ ಪೂರ್ವಂ ವಾರಿತಸ್ತ್ವಂ ಪುನಃಪುನಃ
ಜ್ಞಾನನು ಹೇಳಿದನು: ಲೋಕನಾಥನೇ, ನಾನು ನಿನ್ನ ಸೇವಕನು, ಆದರೆ ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಗುರುತಿಸಿಲ್ಲ, ಒಳ್ಳೆಯ ವ್ರತಸ್ಥನೇ; ನಾನು ಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕ ನಿನ್ನನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ತಡೆಯುತ್ತಿದ್ದೆನು.
ಪಂಚಾತ್ಮಕಾನಾಂ ಸಂಗೇನ ಆಪದಂ ಪ್ರಾಪ್ತವಾನ್ಭವಾನ್ । ಧ್ಯಾನಂ ಗಚ್ಛ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಸ ತೇ ದಾತಾ ಸುಖಸ್ಯ ಚ
ಐದು ರೂಪಗಳ ಸಂಗದಿಂದ ನೀನು ಕಷ್ಟವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದೀಯ; ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯೇ, ನೀನು ಧ್ಯಾನದ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗು, ಅವನು ನಿನಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುವನು.
ಜ್ಞಾನೇನ ಪ್ರೇಷಿತೋ ಹ್ಯಾತ್ಮಾ ಧ್ಯಾನಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ಸಂಸ್ಥಿತಃ । ಸುಖಮತ್ಯಂತಸಿದ್ಧಂ ಚ ಧ್ಯಾನಂ ಮೇ ದರ್ಶಯಸ್ವ ಹ
ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಕಳುಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಆತ್ಮನು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡು ಹೇಳಿದನು: ಧ್ಯಾನದ ಮೂಲಕ ಸಿಗುವ ಪರಮ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನನಗೆ ತೋರಿಸು.
ಭವಚ್ಛರಣಮಾಯಾತಂ ಮಾಮೇವಂ ಪರಿರಕ್ಷಯ । ಏವಂ ಸಂಭಾಷಿತಂ ತಸ್ಯ ಧ್ಯಾನಮಾಕರ್ಣ್ಯ ತದ್ವಚಃ
ನಾನು ನಿನ್ನ ಆಶ್ರಯಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ; ಈ ಭವಸಾಗರದ ಕಠಿಣತೆಗಳಿಂದ ನನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸು. ಹೀಗೆ ಅವನು ಹೇಳಿದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಧ್ಯಾನನು ಕೇಳಿದನು.
ಸಮುವಾಚ ಪುನಶ್ಚಾಪಿ ತಮಾತ್ಮಾನಂ ಪ್ರಹೃಷ್ಟವಾನ್ । ನೈವ ತ್ಯಾಜ್ಯೋಸ್ಮ್ಯಹಂ ತಾತ ಸರ್ವಕರ್ಮಸುನಿಶ್ಚಿತಃ
ಆನಂದದಿಂದ ಧ್ಯಾನನು ಮತ್ತೆ ಆತ್ಮನನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಹೇಳಿದನು: ಪ್ರಿಯನೇ, ನಾನು ಎಲ್ಲ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ದೃಢವಾಗಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದೇನೆ, ನನ್ನನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುವಂತಿಲ್ಲ.
ತ್ವಯೈವ ವೀತರಾಗೇಣ ವಿವೇಕೇನ ಸದೈವ ಹಿ । ಧ್ಯಾನಯುಕ್ತೋ ಭವಸ್ವ ತ್ವಮಾತ್ಮಾನಮವಲೋಕಯ
ನೀನು ವೈರಾಗ್ಯದಿಂದ ಮತ್ತು ವಿವೇಕದಿಂದ ಸದಾ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನನಾಗಿ, ನಿನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ನೀನೇ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳು.
ಆತ್ಮವಾಂಸ್ತ್ವಂ ಸ್ಥಿರೋ ಭೂತ್ವಾ ನಿರಾತಂಕೋ ವಿಕಲ್ಪಿತಃ । ಯಥಾ ದೀಪೋ ನಿವಾತಸ್ಥಃ ಕಜ್ಜಲಂ ವಮತೇ ಸ್ಥಿರಃ
ನೀನು ಆತ್ಮಸಾಕ್ಷಾತ್ಕಾರ ಹೊಂದಿ, ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ಭಯವಿಲ್ಲದೆ, ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ, ಗಾಳಿಯಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ದೀಪ ಹಗುರವಾಗಿ ಹೊಗೆಯನ್ನು ಬಿಡುವಂತೆ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರು.
ತಥಾ ದೋಷಾನ್ಪ್ರಜ್ವಲಿತ್ವಾ ನಿರ್ವಾಣಂ ಹಿ ಪ್ರಯಾಸ್ಯತಿ । ಏಕಾಂತಸ್ಥೋ ನಿರಾಹಾರೋ ಮಿತಾಶೀ ಭವ ಸರ್ವದಾ
ಹೀಗೆ ದೋಷಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿ ನಿರ್ವಾಣವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ಒಂಟಿಯಾಗಿ, ಉಪವಾಸದಿಂದ, ಅಲ್ಪ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ ಇರಬೇಕು.
ನಿರ್ದ್ವಂದ್ವಃ ಶಬ್ದಸಂಹೀನೋ ನಿಶ್ಚಲೋ ಹ್ಯಾಸನೇ ಸ್ಥಿತಃ । ಆತ್ಮಾನಮಾತ್ಮನಾ ಧ್ಯಾಯನ್ಮಮೈವ ಸ್ಥಿರಬುದ್ಧಿನಾ
ದ್ವಂದ್ವಗಳನ್ನು ತೊರೆದು, ನಿಶ್ಯಬ್ದವಾಗಿ, ಅಚಲವಾಗಿ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಸ್ಥಿರ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸು, ನಾನು ಹೇಗೆ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ ಎಂಬಂತೆ.
ಪ್ರಾಪ್ಸ್ಯಸೇ ಪರಮಂ ಸ್ಥಾನಂ ತದ್ವಿಷ್ಣೋಃ ಪರಮಂ ಪದಮ್
ನೀನು ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು, ಅಂದರೆ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಉನ್ನತ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
ನವಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ ಕಶ್ಯಪ ಉವಾಚ- ಏವಂ ಸಂಬೋಧಿತಸ್ತತ್ರ ಆತ್ಮಾ ಧ್ಯಾನಾದಿಕೈಸ್ತದಾ । ತ್ಯಕ್ತುಕಾಮಃ ಸ ತತ್ಕಾರ್ಯಂ ಪಂಚಾತ್ಮಕಂ ಸ ಬುದ್ಧಿಮಾನ್
ಕಶ್ಯಪನು ಹೇಳಿದನು: ಹೀಗೆ ಉಪದೇಶವನ್ನು ಕೇಳಿದ ಆತ್ಮನು ಧ್ಯಾನಾದಿಗಳ ಮೂಲಕ ಐದು ವಿಧದ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಲು ಇಚ್ಛಿಸಿ, ವಿವೇಕದಿಂದ ಅವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾನೆ.
ನಿಮಿತ್ತಾನ್ಯೇವ ಪಶ್ಯೈವ ಪ್ರಾಪ್ಯ ತಾಂಸ್ತಾನ್ಪ್ರಯಾತಿ ಸಃ । ವಿಹಾಯ ಕಾಯಂ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯಂ ಪತಿತಂ ನೈವ ಪಶ್ಯತಿ
ಅವನು ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೋಡುತ್ತಾನೆ; ಅವುಗಳನ್ನು ಪಡೆದು, ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಗುರುತು ಇಲ್ಲದೆ ಬಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ನೋಡುವುದಿಲ್ಲ.
ಸಹವರ್ದ್ಧಿತಯೋರ್ನಾಸ್ತಿ ಸಂಬಂಧಃ ಪ್ರಾಣ ದೇಹಯೋಃ । ಧನಪುತ್ರಕಲತ್ರೈಶ್ಚ ಸಂಬಂಧಃ ಕೇನ ಹೇತುನಾ
ಪ್ರಾಣ ಮತ್ತು ದೇಹ ಎರಡೂ ಒಂದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತವೆ ಎಂದರೂ ಅವುಗಳ ನಡುವೆ ನಿಜವಾದ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ; ಹಾಗಿದ್ದರೆ, ಧನ, ಮಕ್ಕಳು, ಹೆಂಡತಿ ಇವುಗಳೊಂದಿಗೆ ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದ ಸಂಬಂಧ ಇರಬೇಕು?