ರಾತ್ರೌ ಸ್ವಪ್ನಾನ್ಪ್ರಪಶ್ಯೇತ ದಿವಾ ಚೈತನ್ಯವರ್ಜಿತಃ । ವೈಕಲ್ಯೇನ ತಥಾಂಗಾನಾಂ ವ್ಯಾಪ್ತೋ ದೇವಿ ದಿನೇದಿನೇ
ರಾತ್ರಿ ಕನಸುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾನೆ, ಹಗಲು ಅವನು ಜಾಗೃತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಇರುತ್ತಾನೆ. ಹೀಗೆ, ದೇವಿ, ಅವನ ಅಂಗಗಳು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ದುರ್ಬಲವಾಗುತ್ತವೆ.
ಸಂಸಾರೇ ಭ್ರಮಮಾಣೇನ ವೈರಾಗ್ಯಂ ತತ್ರ ದರ್ಶಿತಮ್ । ನಿಃಶಂಕಂ ಬಂಧುಹೀನಂ ಚ ಪ್ರಶಾಂತಂ ತುಷ್ಟಮೇವ ಚ
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಲೆದಾಡುವವನಿಗೆ ಅಲ್ಲಿ ವೈರಾಗ್ಯವು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ; ಅವನು ಸಂಶಯವಿಲ್ಲದೆ, ಬಂಧುಗಳಿಲ್ಲದೆ, ಶಾಂತವಾಗಿಯೂ ತೃಪ್ತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಇರುತ್ತಾನೆ.
ತಮುವಾಚ ತದಾತ್ಮಾ ವೈ ಕಾಮಕ್ರೋಧವಿವರ್ಜಿತಮ್ । ಕೋ ಭವಾನ್ನಗ್ನರೂಪೇಣ ಕಥಂ ಮಿತ್ರೈರ್ನ ಲಜ್ಜಸೇ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಮ ಮತ್ತು ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಆತ್ಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿತು: ನೀನು ಯಾರು, ಈ ನಗ್ನ ರೂಪದಲ್ಲಿ? ಸ್ನೇಹಿತರ ಮಧ್ಯೆ ನಿನ್ನಿಗೆ ಹೇಗೆ ಲಜ್ಜೆಯೇ ಇಲ್ಲ?
ಯತ್ರ ಲೋಕಾಃ ಸ್ತ್ರಿಯೋ ವೃದ್ಧಾ ಯುವತ್ಯೋ ಮಾತರಸ್ತಥಾ । ಏತಾಸಾಂ ಹಿ ಗತೋ ಮಧ್ಯೇ ನ ಬಿಭೇಷಿ ಅನಾವೃತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಜನರು, ಹೆಂಗಸರು, ವೃದ್ಧರು, ಯುವತಿಯರು, ತಾಯಂದಿರಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ನಡುವೆ ನೀನು ಬಯಲಾಗಿ ಹೋಗಿದ್ದರೂ, ನಿನ್ನಿಗೆ ಭಯವೇ ಇಲ್ಲ.
ವೀತರಾಗ ಉವಾಚ- ಕೋ ಹ್ಯತ್ರ ನಗ್ನೋ ದೃಶ್ಯೇತ ನ ನಗ್ನೋಸ್ಮೀತಿ ವೈ ಕದಾ । ಸುಸಂಬದ್ಧಸ್ತ್ವಮೇವಾಪಿ ಪರಿಧಾನ ಸಮನ್ವಿತಃ
ವೈರಾಗ್ಯವಂತನು ಹೇಳಿದನು: ಇಲ್ಲಿ ಯಾರು ನಗ್ನನಂತೆ ಕಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ? ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ನಗ್ನನಲ್ಲ. ನೀನೇ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಕೊಂಡು, ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ, ಅಲಂಕರಿಸಿಕೊಂಡಿರುವೆ.
ನ ನಗ್ನೋಸ್ಮಿ ಕದಾ ದಿವ್ಯಭವಾನ್ನಗ್ನಃ ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ । ಇಂದ್ರಿಯಾರ್ಥವಶೇವರ್ತೀ ಮರ್ಯಾದಾಪರಿವರ್ಜಿತಃ
ನಾನು ಎಂದಿಗೂ ನಗ್ನನಲ್ಲ; ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ನಿಯಮವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟವನು ಮಾತ್ರ ನಿಜವಾಗಿ ನಗ್ನನೆಂದು ಕಾಣಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಆತ್ಮೋವಾಚ- ಪುರುಷಸ್ಯ ಕಾ ಹಿ ಮರ್ಯಾದಾ ತಾಮಾಚಕ್ಷ್ವ ಚ ಸುವ್ರತ । ವಿಸ್ತರೇಣ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞ ಯದಿ ಜಾನಾಸಿ ನಿಶ್ಚಿತಮ್
ಆತ್ಮನು ಕೇಳಿತು: ಮಾನವನಿಗೆ ಯಾವ ನಿಯಮ ಅಥವಾ ಮಿತಿ ಇದೆ? ಅದನ್ನು ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳು, ಒಳ್ಳೆಯ ಮನಸ್ಸಿನವನೆ, ನೀನು ಖಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದಿದ್ದರೆ.
ವೀತರಾಗೋ ಮಹಾಪ್ರಾಜ್ಞಸ್ತಮುವಾಚ ಮಹಾಮತಿಃ । ಸುಸ್ಥೈರ್ಯಂ ಭಜತೇ ಚಿತ್ತಂ ಸುಖದುಃಖೇಷು ನಿತ್ಯದಾ
ವೈರಾಗ್ಯವಂತ, ಮಹಾಜ್ಞಾನಿಯು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: ಮನಸ್ಸು ಯಾವಾಗಲೂ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರಬೇಕು.
ಕ್ಲೇಶಿತಂ ಸರ್ವಭಾವೈಶ್ಚ ತೇಷುತೇಷು ಪರಿತ್ಯಜೇತ್ । ಅಥ ಲಜ್ಜಾಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಮನೋ ಯಾ ನಿರ್ವಿಶತ್ಯಲಮ್
ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದ ಕಲೆತಾಗಿದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಡಬೇಕು; ಈಗ ನಾನು ಲಜ್ಜೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ಅದು ಮನಸ್ಸು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದು.
ಮಯಾದ್ಯೈವಂ ನ ಕರ್ತವ್ಯಂ ನಗ್ನಃ ಸ್ಥಾನವಿವರ್ಜಿತಃ । ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪೇ ಸುಸಂಲೀನಃ ಸಾ ಲಜ್ಜಾ ಪರಿಕಥ್ಯತೇ
ಈ ರೀತಿ ನಾನು ಇಂದು ಮಾಡಬಾರದು, ನಗ್ನವಾಗಿ ಎಲ್ಲೂ ನಿಲ್ಲಬಾರದು ಎಂದು ಮನಸ್ಸು ಭಾವಿಸಿದಾಗ, ನಂತರ ಆಳವಾದ ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ಉಂಟಾದರೆ, ಅದನ್ನೇ ಲಜ್ಜೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಕಸ್ಯ ಲಜ್ಜಾ ಪ್ರಕರ್ತವ್ಯಾ ದ್ವಿತೀಯೋ ನಾಸ್ತಿ ಸರ್ವದಾ । ಏಕಶ್ಚ ಪುರುಷೋ ದಿವ್ಯಃ ಕಸ್ಯ ಕಿಂಚಿನ್ನ ನಾಶಯೇತ್
ಯಾರಿಗೆ ಲಜ್ಜೆ ಬೇಕು? ಯಾವಾಗಲೂ ಎರಡನೇ ವ್ಯಕ್ತಿಯೇ ಇಲ್ಲ. ಒಬ್ಬನೇ ಮಾನವನು ದೈವಸ್ವರೂಪನು; ಅವನದ್ದನ್ನು ಯಾರು ಹಾಳುಮಾಡಬಹುದು?
ಅಥ ಲೋಕಾನ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯೇ ತ್ವಯಾ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾಃ । ಯಥಾ ಕುಲಾಲಕಶ್ಚಕ್ರೇ ಮೃತ್ಪಿಂಡಂ ಚ ನಿಧಾಪಯೇತ್
ನೀನು ಹೇಳಿದ ಜನರ ಬಗ್ಗೆ ಈಗ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ: ಕುಂಬಾರನು ಮಣ್ಣಿನ ಗುಡ್ಡವನ್ನು ಚಕ್ರದ ಮೇಲೆ ಇಡುವಂತೆ,
ಭ್ರಾಮಯಿತ್ವಾ ತು ಸೂತ್ರೇಣ ನಾನಾಭೇದಾನ್ಪ್ರಕಾಶಯೇತ್ । ಭಾಂಡಾನಾಂ ತು ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಸ್ವೇಚ್ಛಯಾ ಮತಿಸಂಸ್ಥಿತಃ
ಆನು ದಾರದಿಂದ ಅದನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿ, ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಆಕಾರಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತಾನೆ; ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಗೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಸಾವಿರಾರು ಪಾತ್ರೆಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತಥಾಯಂ ಸೃಜತೇ ಧಾತಾ ನಾನಾರೂಪಾಣಿ ನಾನ್ಯಥಾ । ಪಶ್ಚಾದ್ವಿನಾಶಮಾಯಾಂತಿ ಯೇನಕೇನಾಪಿ ಹೇತುನಾ
ಹಾಗೆಯೇ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ವಿವಿಧ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ; ನಂತರ ಅವು ಯಾವ ಕಾರಣದಿಂದಲಾದರೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ಸರ್ವದೈವ ಸ್ಥಿತಾ ಯೇ ಚ ಯೇ ಲೋಕಾಶ್ಚ ಸನಾತನಾಃ । ತೇಷಾಂ ಲಜ್ಜಾ ಪ್ರಕರ್ತವ್ಯಾ ನಾವರ್ತಂತೇ ಹಿ ತೇ ಭುವಿ
ಯಾರು ಸದಾ ಸ್ಥಿರರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಯಾವ ಲೋಕಗಳು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿವೆ, ಅವರಿಗೇ ಲಜ್ಜೆ ಬೇಕು; ಅವರು ಮತ್ತೆ ಭೂಮಿಗೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಆಕಾಶವಾಯುತೇಜಾಂಸಿ ಪೃಥ್ವೀ ಚಾಪಶ್ಚ ಪಂಚಮಃ । ಅಮೀ ಲೋಕಾಃ ಪ್ರಕಾಶಂತೇ ಯೇ ಚ ಸರ್ವತ್ರ ಸಂಸ್ಥಿತಾಃ
ಆಕಾಶ, ಗಾಳಿ, ಬೆಂಕಿ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಐದನೇದು ನೀರು—ಈ ಲೋಕಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಸ್ಥಾಪಿತವಾಗಿವೆ.
ಸತ್ತ್ವಾನಾಮಂಗದೇಶೇಷು ಪಂಚೈತೇಷು ಸುಸಂಸ್ಥಿತಾಃ । ಸರ್ವತ್ರೈವ ಚ ವರ್ತಂತೇ ಕಸ್ಯ ಲಜ್ಜಾ ವಿಧೀಯತೇ
ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಐದು ಮೂಲಭೂತಗಳಲ್ಲಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿವೆ; ಅವು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇವೆ—ಹಾಗಾದರೆ ಯಾರಿಗೆ ಲಜ್ಜೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ?
ಸ್ತ್ರೀಣಾಂ ರೂಪಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶ್ರೂಯತಾಂ ತಾತ ಸಾಂಪ್ರತಮ್ । ಯಥಾಘಟಸಹಸ್ರೇಷುಸೋದಕೇಷುವಿರಾಜತೇ
ಹೆಂಗಸರ ರೂಪದ ಬಗ್ಗೆ ಈಗ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ಕೇಳು ಮಗನೆ, ಈ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ: ಸಾವಿರಾರು ಮಡಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನೀರು ಹೇಗೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತದೋ, ಹೀಗೆಯೇ...
ಏಕಶ್ಚಂದ್ರೋ ಹಿ ಸರ್ವತ್ರ ಭವಾಂಸ್ತದ್ವದ್ವಿರಾಜತೇ । ಗತೋ ಜಂತುಸಹಸ್ರೇಷು ಮೋಹಚಕ್ರೇ ಮಹಾತ್ಮವಾನ್
ಹೆಸರು ಒಂದೇ ಚಂದ್ರನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹೊಳೆಯುವಂತೆ, ಮಹಾತ್ಮನು ಮೋಹದ ಚಕ್ರದಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿರುವ ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ದೂರವಾಗಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಸ್ಥಾವರೇಷು ಚ ಸರ್ವೇಷು ಜಂಗಮೇಷು ತಥಾ ಭವಾನ್ । ಯೋನಿದ್ವಾರೇಣ ಪಾಪೇನ ಮಾಯಾಮೋಹಮಯೇನ ವೈ
ಸ್ಥಾವರ ಮತ್ತು ಜಂಗಮ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ನೀನು ಪಾಪ ಮತ್ತು ಮೋಹದಿಂದ ಕೂಡಿದ ಜನ್ಮದ್ವಾರದಿಂದ ಪ್ರವೇಶಿಸುತ್ತೀಯೆ.
ಕುಚಾಭ್ಯಾಂ ಚ ನಿತಂಬಾಭ್ಯಾಂ ವಯಸಾ ಚ ವಿರಾಜತೇ । ಹೃನ್ಮಾಂಸಸ್ಯಾಧಿಕಾ ವೃದ್ಧಿರ್ದೃಷ್ಟಾ ಚಾತ್ರ ನ ಸಂಶಯಃ
ಅವಳು ತನ್ನ ಮೊಲೆ, ಹಿಪ್ ಮತ್ತು ಯೌವನದಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾಳೆ; ಇಲ್ಲಿ ಹೃದಯದ ಮಾಂಸ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ಪತನಾಯ ಚ ಲೋಕಾನಾಂ ಮೋಹರೂಪಂ ವಿದರ್ಶಿತಮ್ । ನಭವತ್ಯೇವ ಸಾ ನಾರೀ ಯಾ ತ್ವಯಾ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಾ
ಜಗತ್ತಿನ ಪತನಕ್ಕಾಗಿ ಅವಳ ಮೋಹರೂಪವನ್ನು ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ; ನೀನು ವಿವರಿಸಿದ ಆ ಮಹಿಳೆ ನಿಜವಾಗಿ ಇಲ್ಲವಳು.
ಲೀಲಯಾ ಕುರುತೇ ಧಾತಾ ವಿನೋದಾಯ ಸದಾತ್ಮನಃ । ಯಥಾ ನಾರ್ಯಾಸ್ತಥಾ ಪುಂಸೋ ಜೀವಃ ಸರ್ವತ್ರ ಸಂಸ್ಥಿತಃ
ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನು ತನ್ನ ಆಟದಿಂದ ಸದಾ ತನ್ನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಕ್ರಿಯೆಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಹೆಂಗಸಿನಲ್ಲಿರುವಂತೆ, ಪುರುಷನಲ್ಲಿಯೂ ಆತ್ಮ ಎಲ್ಲೆಡೆ ನೆಲೆಸಿದೆ.
ಕುಚಯೋನಿವಿಹೀನಾ ಯೇ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಾಃ ಸದೈವ ಹಿ । ನರಸ್ತು ಪುರುಷಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ನಾರೀ ಪ್ರಕೃತಿರುಚ್ಯತೇ
ಮೊಲೆ ಮತ್ತು ಗರ್ಭಯೋನಿ ಇಲ್ಲದವರು ಸದಾ ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಮುಕ್ತರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ; ಪುರುಷನನ್ನು 'ಪುರುಷ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಹೆಂಗಸನ್ನು 'ಪ್ರಕೃತಿ' ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ರಮತೇ ತೇನ ವೈ ಸಾರ್ದ್ಧಂ ನ ಮುಕ್ತಾ ಹಿ ಕದಾಚನ । ಭವಾನ್ಪ್ರಕೃತಿಸಂಯುಕ್ತಃ ಪುರುಷೇಷು ಪ್ರದೃಶ್ಯತೇ
ಅವಳ ಜೊತೆ ಅವನು ಆನಂದಿಸುತ್ತಾನೆ, ಆದರೆ ಎಂದಿಗೂ ಮುಕ್ತನಾಗುವುದಿಲ್ಲ; ನೀನು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಪುರುಷರಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತೀಯೆ.
ಕಃ ಕಸ್ಯ ಕುರುತೇ ಲಜ್ಜಾಮೇವಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸುಖಂ ವ್ರಜ । ವೃದ್ಧಾಂ ಸ್ತ್ರಿಯಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಸದಾವೃದ್ಧಾಂ ವರಾನನೇ
ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು ಯಾರು ಯಾರಿಗಾಗಿ ಲಜ್ಜೆಪಡುವುದು? ಸುಖವನ್ನು ಹೊಂದು. ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಸದಾ ವೃದ್ಧಳಾದ ಹೆಂಗಸನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ತ್ವಚಾ ಜರ್ಜರತಾಂ ಯಾತಾ ಯಸ್ಯಾಪ್ಯಂಗೇ ವರಾನನೇ । ಶ್ವೇತೈಶ್ಚೈವ ತಥಾಕೇಶೈಃ ಪಲಿತೈಶ್ಚ ಸಮಾಕುಲಾ
ಅವಳ ಚರ್ಮವು ಒಣಗಿ ಹಾಳಾಗಿದೆ, ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ಅವಳ ಅಂಗಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ; ಬಿಳಿ ಮತ್ತು ಬೂದು ಕೂದಲುಗಳಿಂದ ಅವಳು ಕಲುಷಿತಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ.
ಬಲಹೀನಾಥ ದೀನಾಪಿ ವ್ಯಾಪಿತಾ ವಲಿನಾ ತದಾ । ನೇಯಂ ವೃದ್ಧಾ ಭವೇನ್ನಾರೀ ಪರಂ ವೃದ್ಧಾ ಚ ಕಥ್ಯತೇ
ಆಗ ಅವಳು ಬಲಹೀನಳಾಗಿ ದುಃಖಿತಳಾಗಿ, ಮುಡಿಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತಾಳೆ; ವಯಸ್ಸಾದ ಮೇಲೆ ಅವಳನ್ನು ಹೆಂಗಸು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಕೇವಲ ವೃದ್ಧಳಂತೆ ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಏತಸ್ಯಾ ಲಕ್ಷಣಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಯುವತೀಂ ಪ್ರವದಾಮ್ಯಹಮ್ । ಜ್ಞಾನೇನ ವರ್ದ್ಧತೇ ನಿತ್ಯಂ ಜೀವಪಾರ್ಶ್ವೇ ಸಮಾಶ್ರಿತಾ
ಇದು ಅವಳ ಲಕ್ಷಣ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ; ಈಗ ನಾನು ಯುವತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ—ಅವಳು ಸದಾ ಜ್ಞಾನದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಾ ಆತ್ಮದ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾಳೆ.
ಸುಮತಿರ್ನಾಮ ಸಂಪ್ರೋಕ್ತಾ ಸಾ ವೃದ್ಧಾ ಯುವತೀತಿ ಚ । ನಾರೀ ಪುರುಷಲೋಕೇಷು ಸರ್ವದೈವ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತಾ
ಅವಳನ್ನು ಸುಮತಿ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ, ಅವಳು ವೃದ್ಧಳೂ ಯುವತಿಯಾಗಿಯೂ ಇದೆ; ಹೆಂಗಸು ಸದಾ ಪುರುಷರ ನಡುವೆ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾಳೆ.