ಮಿಥುನೇ ಕಲಹೋ ನಿತ್ಯಂ ಮರ್ತ್ಯಸ್ತು ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ। ಪ್ರಕೃತ್ಯಾ ಚಪಲೋ ನಿತ್ಯಂ ಸದಾ ಭೋಜನಚಂಚಲಃ
ಯಾವನು ಯಾವಾಗಲೂ ಜೋಡಿಯೊಡನೆ ಜಗಳವಾಡುತ್ತಾನೋ, ಅವನನ್ನು ಸ್ವಭಾವದಿಂದ ಚಂಚಲನೆಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಯಾವಾಗಲೂ ಊಟದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತ.
ಪ್ಲವಗಃ ಕಾನನಪ್ರೀತೋ ನರಃ ಶಾಖಾಮೃಗೋ ಭುವಿ। ಸೂಚಕೋ ಭಾಷಯಾ ಬುಧ್ಯಾ ಸ್ವಜನೇಽನ್ಯಜನೇಷು ಚ
ಕಾಡನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಕೋತಿ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಖಾಮೃಗನಂತೆ; ತನ್ನವರಲ್ಲಿಯೂ, ಪರರಲ್ಲಿಯೂ ಮಾತಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಹೇಳಿಬಿಡುವವನು.
ಉದ್ವೇಗಜನಕತ್ವಾಚ್ಚ ಸ ಪುಮಾನುರಗಃ ಸ್ಮೃತಃ। ಬಲವಾನ್ಕ್ರಾಂತಶೀಲಶ್ಚ ಸತತಂ ಚಾನಪತ್ರಪಃ೧೦೦ 1.76.
ದುಃಖ ಉಂಟುಮಾಡುವವನಾದ್ದರಿಂದ, ಆ ಪುರುಷನು ಕಾಮಾತುರನೆಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಸದಾ ಬಲಿಷ್ಠ, ನಿಯಮ ಮೀರಿ ನಡೆಯುವವನು, ಯಾವಾಗಲೂ ಲಜ್ಜೆಯಿಲ್ಲದವನು.
ಪೂತಿಮಾಂಸಪ್ರಿಯೋ ಭೋಗೀ ನೃಸಿಂಹಸ್ಸಮುದಾಹೃತಃ। ತತ್ಸ್ವನಾದೇವ ಸೀದಂತಿ ಭೀತಾ ಅನ್ಯೇ ವೃಕಾದಯಃ
ಹಾಳಾದ ಮಾಂಸವನ್ನು ಇಷ್ಟಪಡುವ ಭೋಗಿಯು, ನರಸಿಂಹನೆಂದು ಹೇಳಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ; ಅವನ ಗರ್ಜನೆಯಿಂದಲೇ, ಭಯಪಡುವ ಇತರ ಕತ್ತೆಗಳು ಮುಂತಾದವುಗಳು ಕುಗ್ಗಿಹೋಗುತ್ತವೆ.
ದ್ವಿರದಾದಿ ನರಾ ಯೇ ಚ ಜ್ಞಾಯಂತೇ ದೂರದರ್ಶಿನಃ। ಏವಮಾದಿ ಕ್ರಮೇಣೈವ ವಿಜಾನೀಯಾನ್ನರೇಷು ಚ
ಯಾವ ರೀತಿ ದೂರದಿಂದಲೇ ಆನೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬಹುದು, ಅದೇ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಜನರಲ್ಲಿಯೂ ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬೇಕು.
ಸುರಾಣಾಂ ಲಕ್ಷಣಂ ಬ್ರೂಮೋ ನರರೂಪಂ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಮ್। ದ್ವಿಜದೇವಾತಿಥೀನಾಂ ಚ ಗುರುಸಾಧುತಪಸ್ವಿನಾಮ್
ದೇವತೆಗಳು ಮಾನವರ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುವ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು, ಹಾಗೆಯೇ ದ್ವಿಜರು, ದೇವತೆಗಳು, ಅತಿಥಿಗಳು, ಗುರುಗಳು, ಸದ್ಗುಣಿಗಳು ಮತ್ತು ತಪಸ್ವಿಗಳು ಇವರ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ನಾವು ವಿವರಿಸುತ್ತೇವೆ.
ಪೂಜಾತಪೋರತೋನಿತ್ಯಂ ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರೇಷು ನೀತಿಷು। ಕ್ಷಮಾಶೀಲೋ ಜಿತಕ್ರೋಧಃ ಸತ್ಯವಾದೀ ಜಿತೇಂದ್ರಿಂಯಃ
ಯಾರು ಯಾವಾಗಲೂ ಪೂಜೆ, ತಪಸ್ಸು, ವಿಧಿಗಳನ್ನು ನಿತ್ಯವಾಗಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಧರ್ಮಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ನೀತಿಯ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಕ್ಷಮಾಶೀಲರು, ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಜಯಿಸಿದವರು, ಸತ್ಯವಂತರೂ ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಿದವರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ—
ದಯಾಲುರ್ದಯಿತೋ ಲೋಕೇ ರೂಪವಾನ್ಮಧುರಸ್ವರಃ। ವಾಗೀಶಃ ಸರ್ವಕಾರ್ಯೇಷು ಗುಣೀ ದಕ್ಷೋ ಮಹಾಬಲಃ
ಯಾರು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ದಯಾಳು ಮತ್ತು ಪ್ರೀತಿಯವರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಸುಂದರರೂ, ಮಧುರವಾದ ಸ್ವರ ಹೊಂದಿರುವವರೂ, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯವಿರುವವರು, ಸದ್ಗುಣಿಗಳೂ, ಕುಶಲರೂ, ಅಪಾರ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ—
ಸಾಕ್ಷರಶ್ಚಾಪಿ ವಿದ್ವಾಂಶ್ಚ ಗೀತನೃತ್ಯಾರ್ಥತತ್ತ್ವವಿತ್। ಆತ್ಮವಿದ್ಯಾದಿಕಾರ್ಯೇಷು ಸರ್ವತಂತ್ರೀಸ್ವರೇಷು ಚ
ಅಕ್ಷರಜ್ಞಾನವೂ ಇದ್ದು, ವಿದ್ಯಾವಂತರೂ, ಹಾಡು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ತಿಳಿದವರೂ, ಆತ್ಮಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ಸಂಬಂಧಿತ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಿತರೂ, ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ವತಂತ್ರರೂ ಆಗಿದ್ದಾರೆ—
ಹವಿಷ್ಯೇಷು ಚ ಸರ್ವೇಷು ಗವ್ಯೇಷು ಚ ನಿರಾಮಿಷೇ। ಸದ್ಯೋಗಾಸ್ವಾದದ್ರವ್ಯೇ ಚ ಪ್ರತ್ಯಗ್ರೇ ಚಾತಿಶೋಭನೇ
ಎಲ್ಲ ವಿಧದ ಹವನಗಳಲ್ಲಿ, ಮಾಂಸವಿಲ್ಲದ ಹಾಲಿನ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ, ಹೊಸದಾಗಿ ತಯಾರಾದ ಮತ್ತು ಅತ್ಯಂತ ಶುಭ್ರವಾದ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ—
ಗಂಧಮಾಲ್ಯೇಷು ವಸ್ತ್ರೇಷು ಶಾಸ್ತ್ರೇಷ್ವಾಭರಣೇಷು ಚ। ಸಂಪ್ರೀತಶ್ಚಾತಿಥೌ ದಾನೇ ಪಾರ್ವಣಾದಿಷು ಕರ್ಮಸು
ಸುಗಂಧದ ಹೂಮಾಲೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಶಾಸ್ತ್ರಗಳಲ್ಲಿ, ಆಭರಣಗಳಲ್ಲಿ, ಅತಿಥಿಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ, ದಾನದಲ್ಲಿ, ಹಬ್ಬಗಳಂತಹ ವಿಧಿಗಳಲ್ಲಿ—
ಸ್ನಾನದಾನಾದಿಭಿಃ ಕಾರ್ಯೇ ವ್ರತೈರ್ಯಜ್ಞೈಃ ಸುರಾರ್ಚನೈಃ। ಕಾಲೋ ಗಚ್ಛತಿ ಪಾಠೈಶ್ಚ ನ ಕ್ಲೀಬಂ ವಾಸರಂ ಭವೇತ್
ಸ್ನಾನ, ದಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ರತಗಳಲ್ಲಿ, ಯಜ್ಞಗಳಲ್ಲಿ, ದೇವಪೂಜೆಯಲ್ಲಿ, ಪಾಠದಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯುತ್ತದೆ; ದಿನ ವ್ಯರ್ಥವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಅಯಮೇವ ಮನುಷ್ಯಾಣಾಂ ಸದಾಚಾರೋ ನಿರಂತರಮ್। ದೇವವನ್ಮಾನವಾಚಾರೋ ಗೀಯತೇ ಮುನಿಸತ್ತಮೈಃ
ಇದು ಮಾನವರ ನಿತ್ಯದ ಸತ್ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಾಗಿದೆ; ದೇವತೆಗಳಂತೆ ಮಾನವರ ವರ್ತನೆಗೆ ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರು ಪ್ರಶಂಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಕಿಂತು ಸತ್ತ್ವಾಧಿಕೋ ದೇವೋ ಮನುಷ್ಯೋ ಭೀತ ಏವ ಚ। ಗಂಭೀರಃ ಸರ್ವದಾ ದೇವಃ ಸದೈವ ಮಾನವೋ ಮೃದುಃ
ಆದರೆ ದೇವತೆಗಳು ಶಕ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೇಲು, ಮಾನವರು ಸದಾ ಭಯಭೀತರು; ದೇವತೆ ಸದಾ ಗಂಭೀರರು, ಮಾನವರು ಯಾವಾಗಲೂ ಮೃದುಸ್ವಭಾವಿಗಳಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ದ್ವಯೋಸ್ತುತ್ಯಾ ಚ ಸಂಪ್ರೀತಿರ್ನ ದೈತ್ಯಾದೌ ಭವೇತ್ಕಿಲ। ಪ್ರೀತಿಭಾವಂ ಪರಂ ಸೌಖ್ಯಂ ಸೌಹೃದಂ ಸುಕೃತಂ ಶುಭಮ್
ಆದರೆ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯಾದಿಗಳ ನಡುವೆ ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಗದು; ಪ್ರೀತಿ ಇದ್ದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಸುಖ, ಸ್ನೇಹ, ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಶುಭ ಫಲಿಸುತ್ತದೆ.
ದೈವಮಾನುಷಯೋರೇವ ದೈತ್ಯರಾಕ್ಷಸಯೋಸ್ತಥಾ। ಪ್ರೇತಾದೀನಾಂ ಚ ಪ್ರೇತೇಷು ಪಶೌ ಪ್ರೀತಿಃ ಪಶೋರಪಿ
ಈ ಪ್ರೀತಿ ದೇವತೆ ಮತ್ತು ಮಾನವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ, ಹಾಗೆಯೇ ದೈತ್ಯ ಮತ್ತು ರಾಕ್ಷಸರಿಗೂ; ಪ್ರೇತಗಳಿಗೆ ಪ್ರೇತರಲ್ಲಿ, ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅವರ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಕಾಕಾದಯಃ ಸ್ವಜಾತೌ ಚ ತಥಾನ್ಯೇ ಚ ಸ್ವಜಾತಿಷು। ಪ್ರೀತಾ ಭವಂತಿ ಚಾಪ್ರೀತಾ ವಿದ್ಯಾ ತೇಷಾಂ ಚ ಲಕ್ಷಣಮ್
ಕಾಗೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತಮ್ಮ ಜಾತಿಯವರಲ್ಲಿ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಬೇರೆ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಅವರವರ ಜಾತಿಯಲ್ಲಿ; ಪ್ರೀತಿ ಮತ್ತು ಅಪ್ರೀತಿ ಇವರ ಲಕ್ಷಣಗಳು.
ಏವಂ ಪುಣ್ಯವಿಶೇಷೇಣ ಸವಿಶೇಷಾ ಸುಜಾತಿಷು। ಪ್ರಿಯಾಪ್ರಿಯಂ ವಿಜಾನೀಯಾತ್ಪುಣ್ಯಾಪುಣ್ಯಂ ಗುಣಾಗುಣಮ್
ಹೀಗೆ ಪುಣ್ಯದ ಭೇದದಿಂದ, ಉತ್ತಮ ಕುಲದಲ್ಲಿ ಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಿಯ, ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪಾಪ, ಗುಣ ಮತ್ತು ದೋಷಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಬೇಕು.
ದಂಪತ್ಯೋರ್ನ ಸುಖಂ ಕಿಂಚಿಜ್ಜಾತಿಭೇದಾನ್ನೃಣಾಂ ಭುವಿ। ಸ್ವಜಾತಿಷು ಭವೇತ್ಪ್ರೀತಿರ್ಮುಕ್ತೋ ವಾ ನಿರಯೇಪಿ ವಾ
ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಂಪತಿಗಳಿಗೆ ಜಾತಿಭೇದ ಇದ್ದರೆ ಸುಖವಿಲ್ಲ; ಸ್ವಜಾತಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ಪ್ರೀತಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಮುಕ್ತನಾದರೂ ಅಥವಾ ನರಕದಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಸಹ.
ಅತಿಪುಣ್ಯಾಲ್ಲಭೇದಾಯುಃ ಶೋಭನಾಃ ಪುಣ್ಯಕಾರಿಣಃ। ಪಾಪಾತ್ಮಾನೋ ಲಭಂತೇಽನ್ತಂ ಯೇ ಚ ದೈತ್ಯಾದಯೋ ನರಾಃ
ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯದಿಂದ ಪುಣ್ಯವಂತರು ಸುಂದರವಾದ ಆಯುಷ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಪಾಪಿಗಳು, ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ಇತರ ದುಷ್ಟರು ಅಂತ್ಯವನ್ನು ಕಾಣುತ್ತಾರೆ.
ಕೃತೇ ಜಾತಾಃ ಸುರಾ ಭೂಮೌ ನ ದೈತ್ಯಾಶ್ಚಾನ್ಯಜಾತಯಃ। ತ್ರೇತಾಯಾಮೇಕಪಾದಂ ಚ ದ್ವಿಪದಂ ದ್ವಾಪರೇ ಯುಗೇ
ಕೃತಯುಗದಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ಮಾತ್ರ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದರು, ದೈತ್ಯರು ಅಥವಾ ಇತರ ಜಾತಿಗಳು ಅಲ್ಲ; ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕಾಲು, ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಕಾಲುಗಳು—
ಸಂಧ್ಯಾಯಾಂ ಚ ಕಲೇರೇವ ಸರ್ವಪಾದಂ ಚ ಸಂಕುಲಮ್। ದೇವಾದೀನಾಂ ಭವೇಜ್ಜಾತಂ ಭಾರತಂ ಯತ್ಪ್ರವರ್ತಿತಮ್
ಸಂಧ್ಯಾಕಾಲ ಮತ್ತು ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಕಾಲುಗಳು, ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ; ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಇತರರ ಜನನ, ಭಾರತ, ಸ್ಥಾಪಿತವಾದಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಯೇ ತೇ ದುರ್ಯೋಧನಸ್ಯೈವ ಯೋಧಾಃ ಸೈನ್ಯಾದಯಸ್ತಥಾ। ತೇ ಚ ದೈತ್ಯಾದಯಃ ಸರ್ವೇ ಯೇ ಚ ಕರ್ಣಾದಯೋ ಭುವಿ
ದುರ್ಯೋಧನನ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದ ಯೋಧರು, ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನನಂತಹವರೂ ಎಲ್ಲರೂ ಕೂಡ,
ಗಾಂಗೇಯೋ ವಸುಮುಖ್ಯಶ್ಚ ದ್ರೋಣೋ ದೇವಮುನಿಃ ಪ್ರಭುಃ। ಅಶ್ವತ್ಥಾಮಾ ಹರಃ ಸಾಕ್ಷಾದ್ಧರಿರ್ನಂದಕುಲೋದ್ಭವಃ
ಗಂಗೆಯ ಮಗ, ವಸುಮುಖ್ಯ, ದ್ರೋಣನು ದೇವಮುನಿ ಹಾಗೂ ಪ್ರಭು, ಅಶ್ವತ್ಥಾಮನು ಸ್ವತಃ ಶಿವನು, ನಂದಕುಲದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ಹರಿಯೂ ಕೂಡ,
ಪಂಚೇಂದ್ರಾಃ ಪಾಂಡವಾ ಜಾತಾ ವಿದುರೋ ಧರ್ಮ ಏವ ಚ। ಗಾಂಧಾರೀ ದ್ರೌಪದೀ ಕುಂತೀ ಚೈತಾ ದೇವ್ಯೋ ಧರಾತಲೇ
ಐದು ಇಂದ್ರರು ಪಾಂಡವರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು, ವಿಧುರನು ಧರ್ಮಸ್ವರೂಪ, ಗಾಂಧಾರಿ, ದ್ರೌಪದಿ, ಕುಂತಿಯೂ ಈ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದೇವಿಯರು,
ದೇವದೈತ್ಯಾಃ ಕಲೇರ್ಮಧ್ಯೇ ದೈತ್ಯಾಶ್ಶೇಷೇ ಚ ಮಾನವಾಃ। ಉತ್ಪತ್ಸ್ಯಂತೇ ಸದಾ ಪ್ರೇತಾಃ ಕ್ರವ್ಯಾದಾಃ ಪಶುಪಕ್ಷಿಣಃ
ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ದೇವರು ಮತ್ತು ದೈತ್ಯರು, ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ಮಾನವರು, ಸದಾ ಹುಟ್ಟುವ ಪ್ರೇತಗಳು, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳು,
ತೇಷಾಂ ಚ ಕುಲಟಾ ದಾಸೀ ನಿತ್ಯಕಷ್ಟಾ ಯವೀಯಸೀ। ನಿತ್ಯಂ ದ್ವಂದ್ವೇಷು ಸಂಪ್ರೀತ್ಯಾ ತೇಷಾಮಾಚಾರಭಾಷಿಣೀ
ಅವರಲ್ಲಿ ಕುಲಟೆಯರು, ದಾಸಿಯರು, ಸದಾ ಕಷ್ಟಪಡುವ ಯುವತಿಯರು, ಯಾವಾಗಲೂ ಜಗಳಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು, ತಮ್ಮ ಆಚರಣೆಗಳನ್ನೇ ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮಾತನಾಡುವವರು,
ಕಿಲ್ಬಿಷೇಷು ಚ ಸರ್ವೇಷು ಕಲಹೇಽನ್ಯಾಯಕರ್ಮಣಿ। ರತಾ ದೈತ್ಯಾದಯೋ ಯೇ ತೇ ಸರ್ವೇ ನಿರಯಗಾಮಿನಃ
ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ, ಜಗಳಗಳಲ್ಲಿ, ಅನ್ಯಾಯದ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ಇತರರು ಆಸಕ್ತರಾಗಿರುವರು; ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ನರಕಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವರು.
ವೈಶಂಪಾಯನ ಉವಾಚ-। ದೈತ್ಯಾದೀನಾಂ ಮೃಷಾಭಾವಾತ್ಸುರತ್ವಂ ನ ಸುರಾಲಯಮ್। ಕಥಂ ಭೋಗ್ಯಂ ಕಥಂ ಸೌಖ್ಯಮಾರೋಗ್ಯಂ ಬಲಸಂಚಯಮ್
ವೈಶಂಪಾಯನನು ಹೇಳಿದನು: ದೈತ್ಯರು ಮತ್ತು ಇತರರ ಹಠದಿಂದ ದೇವತ್ವ ಇದ್ದರೂ ದೇವಲೋಕ ಸಿಗದು; ಹೇಗೆ ಸುಖ, ಸಂತೋಷ, ಆರೋಗ್ಯ ಅಥವಾ ಬಲದ ಸಂಗ್ರಹ ಸಾಧ್ಯ?
ರಾಜ್ಯಮಾಯುಸ್ತಥಾ ಕೀರ್ತಿರಭೀಷ್ಟಂ ದಯಿತಂ ಬಲಮ್। ನೀತಿವಿದ್ಯಾದಿಕಂ ಭಾವ್ಯಂ ಜನ್ಮವೃದ್ಧಂ ಸನಾತನಮ್
ರಾಜ್ಯ, ಆಯುಷ್ಯ, ಕೀರ್ತಿ, ಇಷ್ಟವಾದವು, ಪ್ರೀತಿ, ಬಲ, ನೀತಿ, ವಿದ್ಯೆ, ಜನ್ಮ, ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾದವುಗಳು—ಇವೆಲ್ಲವೂ,