ಮಹೀಧರಾ ನಾಗಗಣಾ ನಿಪೇತುರಮಿತೌಜಸಃ। ವಿಷಜ್ವಾಲಾಕುಲೈರ್ವಕ್ತ್ರೈರ್ವಿಮುಂಚಂತೋ ಹುತಾಶನಮ್
ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳ ಪರ್ವತಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಬಿದ್ದುಹೋದವು; ವಿಷದಿಂದ ಹೊಗೆಯುವ ಬಾಯಿಂದ ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದವು.
ಚತುಃಶೀರ್ಷಾಃ ಪಂಚಶೀರ್ಷಾಃ ಸಪ್ತಶೀರ್ಷಾಶ್ಚ ಪನ್ನಗಾಃ। ವಾಸುಕಿಸ್ತಕ್ಷಕಶ್ಚೈವ ಕರ್ಕೋಟಕಧನಂಜಯೌ
ನಾಲ್ಕು, ಐದು, ಏಳು ತಲೆಗಳಿರುವ ನಾಗಗಳು— ವಾಸುಕಿಯೂ, ತಕ್ಷಕನೂ, ಕರ್ಕೋಟಕ ಮತ್ತು ಧನಂಜಯ ಕೂಡ ಇದ್ದರು.
ಏಲಾಮುಖಃ ಕಾಲಿಯಶ್ಚ ಮಹಾಪದ್ಮಶ್ಚ ವೀರ್ಯವಾನ್। ಸಹಸ್ರಶೀರ್ಷಶ್ಶುದ್ಧಾಂಗೋ ಹೇಮತಾಲಧ್ವಜಃ ಪ್ರಭುಃ
ಏಲಾಮುಖ, ಕಾಲಿಯ, ಮಹಾಪದ್ಮ ಎಂಬ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳು, ಸಹಸ್ರಶಿರ, ಶುದ್ಧಾಂಗ, ಹೇಮತಾಳಧ್ವಜ ಎಂಬ ಪ್ರಭುವು—
ಶೇಷೋನಂತೋ ಮಹಾನಾಗೋ ಹ್ಯಪ್ರಕಂಪ್ಯಶ್ಚ ಕಂಪಿತಾಃ। ದೀಪ್ಯಂತೇಂತರ್ಜಲಸ್ಥಾನಿ ಪೃಥಿವೀವಿವರಾಣಿ ವೈ
ಶೇಷ, ಅನಂತ ಎಂಬ ಮಹಾಸರ್ಪ, ಅಚಲನು, ಆದರೆ ಕಂಪಿತನು; ಜಲದೊಳಗಿನ ಭೂಮಿಯ ಗುಹೆಗಳು ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ಸಪ್ತದೈತ್ಯೇಂದ್ರಕೋಪೇನ ಕಂಪಿತಾನಿ ಸಮಂತತಃ। ನಾನಾತೇಜೋಧರಾಶ್ಚಾಪಿ ಪಾತಾಲತಲಚಾರಿಣಃ
ಏಳು ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿಗಳ ಕ್ರೋಧದಿಂದ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಕಂಪನ ಉಂಟಾಯಿತು; ಪಾತಾಳದೊಳಗೆ ವಿವಿಧ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಜೀವಿಗಳು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಪಾತಾಲೇ ಸಹಸಾ ಕ್ಷುಬ್ಧೇ ದುಷ್ಪ್ರಕಂಪ್ಯಾಃ ಪ್ರಕಂಪಿತಾಃ। ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುರ್ದೈತ್ಯಸ್ತದಾ ಸಂಸ್ಪೃಷ್ಟವಾನ್ಮಹೀಮ್1.45.
ಪಾತಾಳವು ಅಚಾನಕ್ ಅಲುಗಾಡಿದಾಗ, ಅಲುಗಿಸಲಾಗದವರು ಕೂಡ ಕಂಪಿಸಿದರು; ಆಗ ದೈತ್ಯ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು.
ಸಂದಷ್ಟೌಷ್ಠಪುಟಃ ಕ್ರುದ್ಧೋ ವರಾಹ ಇವ ಪೂರ್ವಜಃ। ಗಂಗಾ ಭಾಗೀರಥೀ ಚೈವ ಕೌಶಿಕೀ ಸರಯೂರಪಿ
ಕೋಪದಿಂದ ತುಟಿಯನ್ನು ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಪುರಾತನ ವರಾಹನಂತೆ, ಗಂಗಾ, ಭಾಗೀರಥಿ, ಕೌಶಿಕಿ ಮತ್ತು ಸರಯೂ ಕೂಡ—
ಯಮುನಾ ಚಾಥ ಕಾವೇರೀ ಕೃಷ್ಣವೇಣೀ ಚ ನಿಮ್ನಗಾ। ತುಂಗಭದ್ರಾ ಮಹಾವೇಗಾ ನದೀ ಗೋದಾವರೀ ತಥಾ
ಯಮುನಾ, ನಂತರ ಕಾವೇರಿ, ಕೃಷ್ಣವೇಣಿ ಎಂಬ ಹರಿದುಹೋಗುವ ನದಿಗಳು; ತುಂಗಭದ್ರಾ, ಮಹಾ ವೇಗದಿಂದ ಹರಿಯುವದು, ಮತ್ತು ಗೋದಾವರಿ ಕೂಡ.
ಚರ್ಮಣ್ವತೀ ಚ ಸಿಂಧುಶ್ಚ ತಥಾ ನದನದೀಪತಿಃ। ಮೇಲಕಪ್ರಭವಶ್ಚೈವ ಶೋಣೋ ಮಣಿನಿಭೋದಕಃ
ಚರ್ಮಣ್ವತಿ, ಸಿಂಧು, ಹಾಗು ನದಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ಮೆಲಕದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಶೋಣ, ರತ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ನೀರು.
ನರ್ಮದಾ ಚ ಶುಭಸ್ರೋತಾಸ್ತಥಾ ವೇತ್ರವತೀ ನದೀ। ಗೋಮತೀ ಗೋಕುಲಾಕೀರ್ಣಾ ತಥಾ ಪೂರ್ವಾ ಸರಸ್ವತೀ
ನರ್ಮದಾ ತನ್ನ ಸುಂದರ ಹರಿವಿನಿಂದ, ಹಾಗು ವೇತ್ರವತಿ ನದಿ; ಗೋಮತಿ, ಹಸುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವದು, ಹಾಗು ಪೂರ್ವದ ಸರಸ್ವತಿ.
ಮಹಾಕಾಲಮಹೀಚೈವ ತಮಸಾ ಪುಷ್ಪವಾಹಿನೀ। ಜಂಬೂದ್ವೀಪಂ ರತ್ನವಚ್ಚ ಸರ್ವರತ್ನೋಪಶೋಭಿತಮ್
ಮಹಾಕಾಲನ ಭೂಮಿ, ಪುಷ್ಪಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತ ತಮಸಾ; ಜಂಬೂದ್ವೀಪ, ರತ್ನಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವದು, ಎಲ್ಲ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದದು.
ಸುವರ್ಣಪುಟಕಂ ಚೈವ ಸುವರ್ಣಾಕರಮಂಡಿತಮ್। ಮಹಾನದಶ್ಚ ಲೌಹಿತ್ಯಶ್ಶೈಲಃ ಕಾಂಚನಶೋಭಿತಃ
ಸುವರ್ಣಪುಟಕ, ಬಂಗಾರದ ಗಣಿಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದದು; ಮಹಾನದಿ ಲೌಹಿತ್ಯ, ಬೆಳ್ಳಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಪರ್ವತ.
ಪತ್ತನಂ ಕೋಶಕಾರಾಣಾಂ ಕಶಂ ಚ ರಜತಾಕರಮ್। ಮಗಧಾಶ್ಚ ಮಹಾಗ್ರಾಮಾಃ ಪುಣ್ಡ್ರಾ ಉಗ್ರಾಸ್ತಥೈವ ಚ
ನೂಲಿನಗರ, ಬೆಳ್ಳಿಯ ಗಣಿಗಳಿರುವ ಕಶ; ಮಹಾಗ್ರಾಮಗಳಿರುವ ಮಗಧ, ಭಯಾನಕ ಪುಂಡ್ರರು ಕೂಡ.
ಸ್ರುಘ್ನಾ ಮಲ್ಲಾ ವಿದೇಹಾಶ್ಚ ಮಾಲವಾಃ ಕಾಶಿ ಕೋಸಲಾಃ। ಭವನಂ ವೈನತೇಯಸ್ಯ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರೇಣಾಭಿಕಂಪಿತಮ್
ಸ್ರುಘ್ನ, ಮಲ್ಲ, ವಿದೇಹ, ಮಾಲವ, ಕಾಶಿ, ಕೋಸಲ; ಗರುಡನ ಮನೆಗೆ ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿಯ ಕಂಪನ ತಲುಪಿತು.
ಕೈಲಾಸಶಿಖರಾಕಾರಂ ಯತ್ಕೃತಂ ವಿಶ್ವಕರ್ಮಣಾ। ರತ್ನತೋಯೋ ಮಹಾಭೀಮೋ ಲೌಹಿತ್ಯೋ ನಾಮ ಸಾಗರಃ
ವಿಶ್ವಕರ್ಮನಿಂದ ನಿರ್ಮಿತವಾದ, ಕೈಲಾಸ ಶಿಖರದಂತೆ ಕಾಣುವದು; ರತ್ನಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ ಭಯಾನಕ ಲೌಹಿತ್ಯ ಸಮುದ್ರ.
ಉದಯಶ್ಚ ಮಹಾಶೈಲ ಉಚ್ಛ್ರಿತಃ ಶತಯೋಜನಮ್। ಸವರ್ಣವೇದಿಕಃ ಶ್ರೀಮಾನ್ಮೇಘಪಂಕ್ತಿನಿಷೇವಿತಃ
ಉದಯ ಎಂಬ ಮಹಾಪರ್ವತ, ನೂರು ಯೋಜನ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿ ಎತ್ತಳಿದದು; ಬಂಗಾರದ ವೇದಿಕೆಯಿಂದ, ಮಹಿಮೆಯಿಂದ, ಮೇಘಗಳ ಸಾಲುಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಭ್ರಾಜಮಾನೋರ್ಕಸದೃಶೈರ್ಜಾತರೂಪಮಯೈರ್ದ್ರುಮೈಃ। ಸಾಲೈಸ್ತಾಲೈಸ್ತಮಾಲೈಶ್ಚ ಕರ್ಣಿಕಾರೈಶ್ಚ ಪುಷ್ಪಿತೈಃ
ಸೂರ್ಯನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಬಂಗಾರದ ಮರಗಳಿಂದ; ಸಾಲ, ತಾಳ, ತಮಾಲ, ಹೂವಿರುವ ಕರ್ಣಿಕಾರ ಮರಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದೆ.
ಅಯೋಮುಖಶ್ಚ ವಿಖ್ಯಾತಃ ಸರ್ವತೋ ಧಾತುಮಂಡಿತಃ। ತಮಾಲವನಗಂಧಶ್ಚ ಪರ್ವತೋ ಮಲಯಃ ಶುಭಃ
ಅಯೋಮುಖ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರ್ವತ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಧಾತುಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದದು; ತಮಾಲವನದ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಶುಭಕರ ಮಲಯ ಪರ್ವತ.
ಸುರಾಷ್ಟ್ರಾಶ್ಚ ಸಬಾಹ್ಲೀಕಾಶ್ಶೂದ್ರಾಭೀರಾಸ್ತಥೈವ ಚ। ಭೋಜಾಃ ಪಾಂಡ್ಯಾಶ್ಚ ವಂಗಾಶ್ಚ ಕಲಿಂಗಾಸ್ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತಕಾಃ
ಸುರಾಷ್ಟ್ರ, ಬಹ್ಲಿಕ, ಶೂದ್ರ, ಆಭೀರ; ಭೋಜ, ಪಾಂಡ್ಯ, ವಂಗ, ಕಲಿಂಗ, ತಾಮ್ರಲಿಪ್ತಕರು.
ತಥೈವ ಪೌಂಡ್ರಾಃ ಶುಭ್ರಾಶ್ಚ ವಾಮಚೂಡಾಸ್ಸಕೇರಲಾಃ। ಕ್ಷೋಭಿತಾಸ್ತೇನ ದೈತ್ಯೇನ ದೇವಾಶ್ಚಾಪ್ಸರಸಾಂ ಗಣಾಃ
ಅದೇ ರೀತಿ ಪೌಂಡ್ರ, ಶುಭ್ರ, ವಾಮಚೂಡ, ಸಕೇರಳರು; ಆ ದೈತ್ಯನಿಂದ ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರಸಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಕೂಡ ಅಲುಗಾಡಿದವು.
ಅಗಸ್ತ್ಯಭವನಂ ಚೈವ ಯದಗಸ್ತ್ಯಕೃತಂ ಪುರಾ। ಸಿದ್ಧಚಾರಣಸಂಘೈಶ್ಚ ವಿಪ್ರಕೀರ್ಣಂ ಮನೋಹರಮ್
ಅಗಸ್ತ್ಯನು ಹಿಂದೆ ಕಟ್ಟಿದ ಅವನ ಮನೆ, ಸಿದ್ಧರು ಹಾಗೂ ಗಂಧರ್ವರು ಕೂಡಿದ ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಲ್ಲೂ ಹರಡಿಕೊಂಡು ಮನಮೋಹಕವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು.
ವಿಚಿತ್ರನಾನಾವಿಹಗಂ ಸಪುಷ್ಪಿತಮಹಾದ್ರುಮಮ್। ಜಾತರೂಪಮಯೈಃ ಶೃಂಗೈರಪ್ಸರೋಗಣಸೇವಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಿಚಿತ್ರ ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಹೂವಿನ ಹೂವಿನ ದೊಡ್ಡ ಮರಗಳು, ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ಅಪ್ಸರೆಯರು ಸೇವೆಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು.
ಗಿರಿಃ ಪುಷ್ಪಿತಕಶ್ಚೈವ ಲಕ್ಷ್ಮೀವಾನ್ಪ್ರಿಯದರ್ಶನಃ। ಉತ್ಥಿತಃ ಸಾಗರಂ ಭಿತ್ವಾ ವಿಶ್ರಾಮಶ್ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯಯೋಃ
ಅಲ್ಲಿ ಪುಷ್ಪಿತಕ ಎಂಬ ಪರ್ವತ ಸುಂದರವಾಗಿ, ಐಶ್ವರ್ಯದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದು, ಸಾಗರವನ್ನು ಭೇದಿಸಿ ಎದ್ದು ನಿಂತು, ಚಂದ್ರನಿಗೂ ಸೂರ್ಯನಿಗೂ ವಿಶ್ರಾಂತಿ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು.
ರರಾಜ ಸ ಮಹಾಶೃಂಗೈರ್ಗಗನಂ ವಿಲಿಖನ್ನಿವ। ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯಾಂಶುಸಂಕಾಶೈಃ ಸಾಗರಾಂಬುಸಮಾವೃತೈಃ
ಆ ಪರ್ವತವು ದೊಡ್ಡ ಶಿಖರಗಳಿಂದ ಆಕಾಶವನ್ನು ತೊಡೆಯುವಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿತ್ತು, ಸಾಗರದ ನೀರಿನಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಚಂದ್ರ ಮತ್ತು ಸೂರ್ಯನ ಕಿರಣಗಳಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ವಿದ್ಯುತ್ತ್ವಾನ್ಪರ್ವತಃ ಶ್ರೀಮಾನಾಯತಃ ಶತಯೋಜನಮ್। ವಿದ್ಯುತಾಂ ಯತ್ರ ಸಂಪಾತಾ ನಿಪಾತ್ಯಂತೇ ನಗೋತ್ತಮೇ
ಆ ಪರ್ವತವು ಶತಯೋಜನ ವಿಸ್ತಾರ ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮೆಘಗಳಂತೆ ಮಿಂಚು ಹೊಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಯ ಪರ್ವತವಾಗಿತ್ತು; ಅಲ್ಲಿ ಮಿಂಚಿನ ಹೊಡೆತಗಳು ಪರ್ವತದ ಮೇಲೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ.
ಋಷಭಃ ಪರ್ವತಶ್ಚೈವ ಶ್ರೀಮಾನೃಷಭಸಂಸ್ಥಿತಃ। ಕುಂಜರಃ ಪರ್ವತಃ ಶ್ರೀಮಾನಗಸ್ತ್ಯಸ್ಯ ಗೃಹಂ ಶುಭಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಋಷಭ ಎಂಬ ಪರ್ವತ, ಎತ್ತುಹೋಲುವಂತೆ ಭಂಗಿಯಾಗಿ ನಿಂತಿತ್ತು; ಕುಂಜರ ಎಂಬ ಪರ್ವತವೂ ಇದ್ದು, ಅದೇ ಅಗಸ್ತ್ಯನ ಪವಿತ್ರ ಮನೆ ಆಗಿತ್ತು.
ವಿಮಲಾಖ್ಯಾ ಚ ದುರ್ದ್ಧರ್ಷಾ ಸರ್ಪಾಣಾಂ ಮಾಲತೀ ಪುರೀ। ತಥಾ ಭೋಗವತೀ ಚಾಪಿ ದೈತ್ಯೇಂದ್ರೇಣಾಭಿಕಂಪಿತಾ
ಅಲ್ಲಿ ವಿಮಲಾ ಎಂಬ ಗೆಲ್ಲಲಾಗದ ನಾಗರಿಕರ ನಗರವೂ, ಮಾಲತೀ ಎಂಬ ಊರು ಕೂಡಿತ್ತು; ಹಾಗೆಯೇ ದೈತ್ಯಾಧಿಪತಿಯು ಕಂಪಿಸಿದ ಭೋಗವತೀ ನಗರವೂ ಅಲ್ಲಿ ಇತ್ತು.
ಮಹಾಸೇನಗಿರಿಶ್ಚೈವ ಪಾರಿಯಾತ್ರಶ್ಚ ಪರ್ವತಃ। ಚಕ್ರವಾಂಶ್ಚ ಗಿರಿಶ್ರೇಷ್ಠೋ ವಾರಾಹಶ್ಚೈವ ಪರ್ವತಃ
ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಸೇನ ಎಂಬ ದೊಡ್ಡ ಪರ್ವತ, ಪಾರಿಯಾತ್ರ ಎಂಬ ಪರ್ವತ, ಚಕ್ರವಾನ್ ಎಂಬ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠ, ಹಾಗೂ ವಾರಾಹ ಎಂಬ ಪರ್ವತವೂ ಇದ್ದವು.
ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷಪುರಂ ಚಾಪಿ ಜಾತರೂಪಮಯಂ ಶುಭಮ್। ಯಸ್ಮಿನ್ನುವಾಸ ದುಷ್ಟಾತ್ಮಾ ನರಕೋ ನಾಮ ದಾನವಃ
ಅಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಗ್ಜ್ಯೋತಿಷ ಎಂಬ ಚಿನ್ನದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಶುಭನಗರವೂ ಇದ್ದಿತು, ಅಲ್ಲಿ ದುಷ್ಟಮನಸ್ಸಿನ ನರಕ ಎಂಬ ದಾನವನು ವಾಸಿಸಿದ್ದನು.
ಮೇಘಶ್ಚ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಮೇಘಗಂಭೀರನಿಸ್ಸ್ವನಃ। ಷಷ್ಟಿಸ್ತತ್ರ ಸಹಸ್ರಾಣಿ ಪರ್ವತಾನಾಂ ವಿಶಾಂಪತೇ
ಅಲ್ಲಿ ಮೇಘ ಎಂಬ ಪರ್ವತಶ್ರೇಷ್ಠನು, ಮೇಘದಂತೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳವನು ಇದ್ದನು; ಅಲ್ಲಿಯ ಪರ್ವತಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ಅರವತ್ತು ಸಾವಿರವಾಗಿತ್ತು.