ಪರಿಪೇತುರ್ಭೃಶಂ ಕೇಚಿತ್ಪುನಃ ಕೇಚಿತ್ತು ಜಘ್ನಿರೇ। ತತೋ ರಥೈಶ್ಚ ತುರಗೈರ್ವಿಮಾನೈಶ್ಚ ಪದಾತಿಭಿಃ
ಕೆಲವರು ಭಾರಿಯಾಗಿ ಬಿದ್ದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು; ನಂತರ ರಥಗಳು, ಕುದುರೆಗಳು, ವಿಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಕಾಲಾಳು ಸೈನಿಕರೊಂದಿಗೆ ಯುದ್ಧ ಮುಂದುವರಿದಿತು.
ಸಮೀಯುಸ್ತೇತಿಸಂರಬ್ಧಾ ರೋಷಾದನ್ಯೋನ್ಯಮಾಹವೇ। ಸಂವರ್ತ್ತಮಾನಾಸ್ಸಮರೇ ಸಂದಷ್ಟೌಷ್ಟಪುಟಾನನಾಃ
ಅವರು ಕ್ರೋಧದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪರಸ್ಪರ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡುತ್ತಾ, ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚಿಕೊಂಡು, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕೋಪದ ಭಾವನೆ ತೋರಿಸುತ್ತಾ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದರು.
ರಥಾ ರಥೈರ್ನಿಯುಧ್ಯಂತೇ ಪಾದಾತಾಶ್ಚ ಪದಾತಿಭಿಃ। ತೇಷಾಂ ರಥಾನಾಂ ತುಮುಲಃ ಸಶಬ್ದಃ ಶಬ್ದವಾಹಿನಾಮ್
ರಥಗಳು ರಥಗಳೊಡನೆ, ಕಾಲಾಳು ಸೈನಿಕರು ಕಾಲಾಳು ಸೈನಿಕರೊಡನೆ ಹೋರಾಡಿದರು; ಆ ರಥಗಳ ಘೋಷವು ಭಾರೀ ಶಬ್ದದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ನಭೋ ನಿದದ್ಧ್ವಾನಯಥಾ ನಭಸ್ಯೇ ಜಲದಸ್ವನೈಃ। ಬಭಂಜಿರೇ ರಥಾನ್ಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿತ್ಸಂಮೃದಿತಾ ರಥೈಃ
ಆಕಾಶವು ಮೋಡಗಳ ಗುಡುಗಿನಂತೆ ಶಬ್ದದಿಂದ ನಡುಗಿತು; ಕೆಲ ರಥಗಳು ಮುರಿದುಹೋದವು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವು ರಥಗಳಿಂದ ನುಗ್ಗಿ ನಾಶವಾಗಿದವು.
ಸಂಬಾಧಮನ್ಯೇ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತಾ ನ ಶೇಕುಶ್ಚಲಿತುಂ ರಥಾಃ। ಅನ್ಯೋನ್ಯ ಮಧ್ಯೇ ಸಮರೇ ದೋರ್ಭ್ಯಾಮುತ್ಕ್ಷಿಪ್ಯ ದಂಶಿತಾಃ
ರಥಗಳು ತುಂಬಿ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಲಾರದೆ ನಿಂತವು. ಯುದ್ಧದ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಯೋಧರು ಕೋಪದಿಂದ ಹಲ್ಲುಗಳನ್ನು ಕಚ್ಚುತ್ತಾ, ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ಕೈಗಳಿಂದ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡರು.
ಸಂಹ್ರಾದಮಾಣಾಸ್ಸಬಲಾ ಜಘ್ನುಸ್ತತ್ರಾಸಿ ಚರ್ಮಿಣಃ। ಅಸ್ತ್ರೈರನ್ಯೇ ವಿನಿರ್ಭಿನ್ನಾ ರಕ್ತಂ ವೇಮುರ್ಹತಾಯುಧಿ
ಕೆಲವರು ಕತ್ತಿ ಮತ್ತು ಕವಚದಿಂದ ಸಜ್ಜಾಗಿ ಘರ್ಜನೆ ಮಾಡುತ್ತಾ ಹೊಡೆದರು; ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಗಾಯಗೊಂಡು, ರಕ್ತ ಹರಿಯುತ್ತಾ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋದರು.
ಕ್ಷರಜ್ಜಲಾನಾಂ ಸದೃಶಾ ಜಲದಾನಾಂ ಸಮಾಗತಾಃ। ಅನ್ಯೋನ್ಯಬಾಣವರ್ಷೇಣ ಯುದ್ಧದುರ್ದಿನಮಾಬಭೌ
ಅವರು ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಮೋಡಗಳಂತೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಪರಸ್ಪರ ಬಾಣಗಳ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಸುರಿದು, ಯುದ್ಧದ ದಿನವನ್ನು ಕತ್ತಲಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.
ಏತಸ್ಮಿನ್ನಂತರೇ ಕ್ರುದ್ಧಃ ಕಾಲನೇಮಿಸ್ಸ ದಾನವಃ। ಅವರ್ಧತ ಸಮುದ್ರೌಘೈಃ ಪೂರ್ಯಮಾಣ ಇವಾಂಬುದಃ
ಈ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಾಲನೇಮಿಯನು ಎಂಬ ದಾನವನು ಕೋಪದಿಂದ ಸಮುದ್ರದ ಅಲೆಗಳಿಂದ ತುಂಬುತ್ತಿರುವ ಮೋಡದಂತೆ ದೊಡ್ಡವನಾಗಿ ಬೆಳೆದನು.
ತಸ್ಯ ವಿದ್ಯುಲ್ಲತಾಪೀಡಾಃ ಪ್ರದೀಪ್ತಾಶನಿವರ್ಷಿಣಃ। ಗಾತ್ರೈರ್ನಗಗಿರಿಪ್ರಖ್ಯೈರ್ವಿನಿಪೇತುರ್ಬಲಾಹಕಾಃ
ಅವನ ಪರ್ವತದಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ದೇಹದಿಂದ, ಮಿಂಚಿನಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ಮಿಂಚು ಮತ್ತು ಗರ್ಜನೆ ಸುರಿಯುವ ಮೋಡಗಳು ಬಿದ್ದವು.
ಕ್ರೋಧಾನ್ನಿಶ್ವಸತಸ್ತಸ್ಯ ಭ್ರೂಭೇದಸ್ವೇದವರ್ಷಿಣಃ। ಸಾಗ್ನಿಸ್ಫುಲಿಂಗಾಃ ಪ್ರತತಾ ಮುಖಾನ್ನಿಶ್ಚೇರುರರ್ಚಿಷಃ
ಕೋಪದಿಂದ ಉಸಿರಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅವನ ಭ್ರೂಮಧ್ಯದಿಂದ ಬೆವರು ಸುರಿಯುತ್ತಿತ್ತು; ಅವನ ಬಾಯಿಂದ ಬೆಂಕಿಯ ಜ್ವಾಲೆಗಳು, ಕಣ್ಗಿಣಿಗಳು ತುಂಬಿಕೊಂಡು ಹರಿಯುತ್ತಾ ಬಂದವು.
ತಿರ್ಯಗೂರ್ಧ್ವಂ ಚ ಗಗನೇ ವವೃಧುಸ್ತಸ್ಯ ಬಾಹವಃ। ಪರ್ವತಾದಿವ ನಿಷ್ಕ್ರಾಂತಾಃ ಪಂಚಾಸ್ಯಾ ಇವ ಪನ್ನಗಾಃ
ಆತನ ಕೈಗಳು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಎಡಬಿಡದೆ ಮೇಲೂ ಅಡ್ಡವಾಗಿಯೂ ಹಬ್ಬಿಕೊಂಡವು, ಪರ್ವತದಿಂದ ಹೊರಬರುವ ಐದು ಬಾಯಿಯ ಹಾವುಗಳಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದವು.
ಸೋಽಸ್ತ್ರಜಾಲೈರ್ಬಹುವಿಧೈರ್ಧನುರ್ಭಿಃ ಪರಿಘೈರಪಿ। ದಿವ್ಯಮಾಕಾಶಮಾವವ್ರೇ ಪರ್ವತೈರುಚ್ಛ್ರಿತೈರಿವ
ಅನು, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಆಯುಧಗಳ ಜಾಲ, ಧನುಸ್ಸುಗಳು ಮತ್ತು ಗದೆಗಳ ಮೂಲಕ ಆ ದಿವ್ಯ ಆಕಾಶವನ್ನು ಎತ್ತರದ ಪರ್ವತಗಳಂತೆ ಮುಚ್ಚಿಬಿಟ್ಟನು.
ಸೋನಿಲೋದ್ಭೂತವಸನಸ್ತಸ್ಥೌ ಸಂಗ್ರಾಮಲಾಲಸಃ। ಸಂಧ್ಯಾತಪಗ್ರಸ್ತಶಿಲಃ ಸಾಕ್ಷಾನ್ಮೇರುರಿವಾಚಲಃ
ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ವಸ್ತ್ರ ಧರಿಸಿ, ಯುದ್ಧದ ಆಸೆಯಿಂದ, ಅವನು ಸಂಧ್ಯೆಯ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಕಲ್ಲುಗಳು ಕರಗುತ್ತಿರುವ ಮೆರು ಪರ್ವತದಂತೆ ನಿಂತನು.
ಊರುವೇಗಪ್ರಮಥಿತೈಃ ಶೃಂಗಶೈಲಾಗ್ರಪಾದಪೈಃ। ಅಪಾತಯದ್ದೇವಗಣಾನ್ವಜ್ರೇಣೇವ ಮಹಾಗಿರೀನ್
ಅವನ ತೊಡೆಯ ಬಲದಿಂದ ಪರ್ವತ ಶೃಂಗಗಳು, ಶಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಮರಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ, ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ಎಸೆದು, ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನು ವಜ್ರದಂತೆ ಬಡಿದು ಕೆಡವಿದನು.
ಬಾಹುಭಿಶ್ಚ ಸನಿಸ್ತ್ರಿಂಶೈಶ್ಛಿನ್ನಭಿನ್ನಶಿರೋರುಹಾಃ। ನ ಶೇಕುಶ್ಚಲಿತುಂ ದೇವಾಃ ಕಾಲನೇಮಿಹತಾ ಯುಧಿ
ಅವನ ತ್ರಿಶೂಲ ಹಿಡಿದ ಕೈಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು, ದೇವತೆಗಳ ಕೂದಲು ಕಡಿದು, ದೇಹಗಳನ್ನು ಗಾಯಗೊಳಿಸಿ, ಕಾಲನೇಮಿಯಿಂದ ಸೋತು, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಚಲಿಸಲಾರದೆ ಬಿದ್ದರು.
ಮುಷ್ಟಿಭಿರ್ನಿಹತಾಃ ಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿಚ್ಚ ದ್ವಿದಲೀಕೃತಾಃ। ಯಕ್ಷಗಂಧರ್ವಪತಗಾಃ ಸಮಹೋರಗಕಿನ್ನರಾಃ
ಕೆಲವು ಯಕ್ಷರು, ಗಂಧರ್ವರು, ಹಕ್ಕಿಗಳು, ನಾಗರು ಮತ್ತು ಕಿನ್ನರರು ಅವನ ಮುಷ್ಟಿಯಿಂದ ಬಿದ್ದರು; ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಎರಡು ಭಾಗವಾಗಿ ಚೀರಿ ಹೋದರು.
ತೇನ ವಿತ್ರಾಸಿತಾಃ ಪೇತುಃ ಸಮರೇ ಕಾಲನೇಮಿನಾ। ನ ಶೇಕುರ್ಯತ್ನವಂತೋಪಿ ಯತ್ನಂ ಕರ್ತುಂ ವಿಚೇತಸಃ
ಕಾಲನೇಮಿಯಿಂದ ಭಯಗೊಂಡು, ಅವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದುಹೋದರು; ಎಷ್ಟೇ ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರೂ ಮನಸ್ಸು ಗೊಂದಲಗೊಂಡು ಏನೂ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ತೇನ ಶಕ್ರಃ ಸಹಸ್ರಾಕ್ಷೋಽಸ್ಪಂದಿತಃ ಶರಬಂಧನೈಃ। ನಿಷ್ಪ್ರಯತ್ನಃ ಕೃತಃ ಸಂಖ್ಯೇ ಚಲಿತುಂ ನ ಶಶಾಕ ಹ
ಅವನಿಂದ, ಸಾವಿರ ಕಣ್ಣುಗಳ ಇಂದ್ರನು ಬಾಣಗಳ ಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಹೀನನಾಗಿ, ಚಲಿಸಲಾರದೆ ಬಿದ್ದನು.
ನಿರ್ಜಲಾಂಭೋದಸದೃಶೋ ನಿರ್ಜಲಾರ್ಣವಸಪ್ರಭಃ। ನಿರ್ವ್ಯಾಪಾರಃ ಕೃತಸ್ತೇನ ವಿಪಾಶೋ ವರುಣೋ ಮೃಧೇ
ಅವನಿಂದ, ನೀರಿನ ದೇವರಾದ ವರుణನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶಕ್ತಿಹೀನನಾಗಿ, ನೀರಿಲ್ಲದ ಮೋಡ ಅಥವಾ ಒಣ ಸಮುದ್ರದಂತೆ ಆಗಿ ಬಿದ್ದನು.
ರಣೇ ವೈಶ್ರವಣಸ್ತೇನ ಪರೀತಃ ಕಾಲರೂಪಿಣಾ। ವಿಲಪನ್ಲೋಕಪಾಲೇಶಸ್ತ್ಯಾಜಿತೋ ಧನದಃ ಕ್ರಿಯಾಂ
ಧನದ ದೇವರಾದ ವೈಶ್ರವಣನು, ಆ ಕಾಲರೂಪಿಯಾದವನಿಂದ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತುವರಿದು, ದುಃಖದಿಂದ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಬಿಟ್ಟನು.
ಯಮಃ ಸರ್ವಹರಸ್ತೇನ ಮೃತ್ಯುಪ್ರಹರಣೋ ರಣೇ। ಯಾಮ್ಯಾಮವಸ್ಥಾಂ ಸಂತ್ಯಜ್ಯ ಭೀತಃ ಸ್ವಾಂ ದಿಶಮಾವಿಶತ್
ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಯಮನು, ಮರಣದ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಭಯದಿಂದ ತನ್ನ ದಿಕ್ಕಿಗೆ ಓಡಿಹೋಗಿ, ತನ್ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟನು.
ಸಲೋಕಪಾಲಾನುತ್ಸಾರ್ಯ ಹೃತ್ವಾ ತೇಷಾಂ ಚ ಕರ್ಮ ತತ್। ದಿಕ್ಷು ಸರ್ವಾಸು ದೇಹಂ ಸ್ವಂ ಚತುರ್ಧಾ ವಿದಧೇ ತದಾ
ಆತನಿಂದ ಲೋಕಪಾಲರನ್ನು ಓಡಿಸಿ, ಅವರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಂಡು, ಎಲ್ಲಾ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿ ತನ್ನ ದೇಹವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿದನು.
ಸ ನಕ್ಷತ್ರಪಥಂ ಗತ್ವಾ ದಿವ್ಯಂ ಸ್ವರ್ಭಾನುದರ್ಶಿತಂ। ಜಹಾರ ಲಕ್ಷ್ಮೀಂ ಸೋಮಸ್ಯ ಯಚ್ಚಾಸ್ಯ ವಿಷಯಂ ಮಹತ್
ಅವನು ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಹತ್ತಿ, ಸ್ವರ್ಭಾನುನು ತೋರಿಸಿದ ಆ ದಿವ್ಯ ಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪಿ, ಚಂದ್ರನ ಧನವನ್ನು ಮತ್ತು ಅವನ ದೊಡ್ಡ ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ತನ್ನದಾಗಿಸಿಕೊಂಡನು.
ಚಾಲಯಾಮಾಸ ದೀಪ್ತಾಂಶುಂ ಧರ್ಮದ್ವಾರಾ ಸಭಾಸ್ಕರಂ। ಶಾಸನಂ ಚಾಸ್ಯ ವಿಷಯಂ ಜಹಾರ ದಿನಕರ್ಮ ಚ
ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನ ಸೂರ್ಯನನ್ನು ಧರ್ಮದ್ವಾರ ಸಮೇತ ಕದಡಿ, ಅವನ ಆಜ್ಞೆಯನ್ನು, ಆಳ್ವಿಕೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಹಗಲಿನ ಕಾರ್ಯವನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಂಡನು.
ಸೋಗ್ನಿಂ ದೇವಮುಖಂ ಜಿತ್ವಾ ಚಕಾರಾತ್ಮಮುಖಾಶ್ರಯಂ। ವಾಯುಂ ಚ ತರಸಾ ಜಿತ್ವಾ ಚಕಾರಾತ್ಮವಶಾನುಗಂ
ಅವನು ಅಗ್ನಿಯನ್ನು ಜಯಿಸಿ, ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದನು; ವಾಯುವನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಸೋಲಿಸಿ, ಅವನನ್ನೂ ತನ್ನಿಗೆ ವಿಧೇಯನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದರು.
ಸ ಸಮುದ್ರಾತ್ಸಮಾನೀಯ ಸಮಸ್ತಾಃ ಸರಿತೋ ಬಲಾತ್। ಚಕಾರಾಭಿಸುಖಾವೀರ್ಯಾ ದೇಹಭೂತಾಶ್ಚ ಸಿಂಧವಃ
ಅವನು ಸಮುದ್ರದಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ನದಿಗಳನ್ನು ಬಲದಿಂದ ಹೊರತೆಗೆದು, ದೇಹದ ಮೂಲವಾದ ಸಮುದ್ರಗಳನ್ನು ತನ್ನ ಸುಖಕ್ಕೂ ಶಕ್ತಿಗೂ ಉಪಯೋಗಿಸಿದನು.
ಅಪಃ ಸ್ವವಶಗಾಃ ಕೃತ್ವಾ ದಿವಿಜಾಯಾಶ್ಚ ಭೂಮಿಜಾಃ। ಛಾದಯಾಮಾಸ ಜಗತೀಂ ಸುಗುಪ್ತಾಂ ಧರಣೀಧರೈಃ
ಅವನು ಆಕಾಶದ ನೀರುಗಳನ್ನೂ ಭೂಮಿಯ ನೀರುಗಳನ್ನೂ ತನ್ನ ವಶಕ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಚೆನ್ನಾಗಿ ರಕ್ಷಿತವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದನು.
ಸ ಸ್ವಯಂಭೂರಿವಾಭಾತಿ ಮಹಾಭೂತಪತಿರ್ಮಹಾನ್। ಸರ್ವಲೋಕಮಯೋ ದೈತ್ಯಃ ಸರ್ವಲೋಕಭಯಾವಹಃ
ಆ ಸ್ವಯಂಭುವು ಮಹಾಭೂತಗಳ ಒಡೆಯನಾಗಿ, ಎಲ್ಲಾ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಿಸಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಭಯ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಮಹಾ ದೈತ್ಯನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.
ಸ ಲೋಕಪಾಲೈಕವಪುಶ್ಚಂದ್ರಸೂರ್ಯಗ್ರಹಾತ್ಮವಾನ್। ಪಾವಕಾನಿಲಸಂಭೂತೋ ರರಾಜ ಯುಧಿ ದಾನವಃ
ಅವನು ಲೋಕಪಾಲರು, ಚಂದ್ರ, ಸೂರ್ಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಹಗಳ ರೂಪವನ್ನು ಧರಿಸಿ, ಅಗ್ನಿ ಮತ್ತು ವಾಯುವಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿ, ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಾಶಿಸಿದನು.
ಪಾರಮೇಷ್ಠ್ಯೇ ಸ್ಥಿತಃ ಸ್ಥಾನೇ ಲೋಕಾನಾಂ ಪ್ರಭವೋಪಮೇ। ತಂ ತುಷ್ಟುವುರ್ದೈತ್ಯಗಣಾ ದೇವಾ ಇವ ಪಿತಾಮಹಂ
ಬ್ರಹ್ಮನ ಪರಮ ಆಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು, ಲೋಕಗಳ ಆದಿಯಂತೆ ಇದ್ದ ಅವನನ್ನು, ದೈತ್ಯರ ಗುಂಪುಗಳು ದೇವತೆಗಳು ಪಿತಾಮಹನನ್ನು ಹೊಗಳಿದಂತೆ ಹೊಗಳಿದವು.