ಶ್ರಿಯಾ ಜಾಜ್ವಲ್ಯಮಾನೇನ ದೀಪ್ಯಮಾನೈಶ್ಚ ರಶ್ಮಿಭಿಃ। ಉದಯಾಸ್ತಮಯೌ ಚಕ್ರೇ ಮೇರುಪರ್ಯನ್ತಗಾಮಿನಾ
ಅವನು ಮಹಾ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತ, ಶ್ರೀಯಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತ, ಮೆರುಪರ್ವತದ ಅಂಚಿನವರೆಗೆ, ಉದಯದಿಂದ ಅಸ್ತಮಯವರೆಗೆ ಸುತ್ತಾಡಿದನು.
ತ್ರಿದಿವ ದ್ವಾರಚಕ್ರೇಣ ತಪಸಾ ಲೋಕಮವ್ಯಯಮ್। ಸಹಸ್ರರಶ್ಮಿಯುಕ್ತೇನ ಭ್ರಾಜಮಾನೇನ ತೇಜಸಾ
ಮೂರು ಸ್ವರ್ಗದ ಬಾಗಿಲುಗಳನ್ನೇ ಚಕ್ರವಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ತಪಸ್ಸಿನ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವಿನಾಶವಾದ ಲೋಕವನ್ನು ಆವರಿಸಿ, ಸಾವಿರಾರು ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಚಚಾರ ಮಧ್ಯೇ ದೇವಾನಾಂ ದ್ವಾದಶಾತ್ಮಾ ದಿವಾಕರಃ। ಸೋಮಃ ಶ್ವೇತಹಯೋ ಭಾತಿ ಸ್ಯಂದನೇ ಶೀತರಶ್ಮಿಮಾನ್
ದೇವತೆಗಳ ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ, ಹನ್ನೆರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನು ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದನು; ಶ್ವೇತ ಕುದುರೆಗಳಿರುವ ರಥದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನು, ತಂಪಾದ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ಹಿಮತೋಯಪ್ರಪೂರ್ಣಾಭಿರ್ಭಾಭಿರಾಹ್ಲಾದಯಞ್ಜಗತ್। ತಮೃಕ್ಷಯೋಗಾನುಗತಂ ಶಿಶಿರಾಂಶುಂ ದ್ವಿಜೇಶ್ವರಮ್
ಹಿಮದ ನೀರಿನಂತೆ ತಂಪಾದ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಆನಂದಗೊಳಿಸುತ್ತ, ಶಿಶಿರ ಕಿರಣಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ, ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಸಂಯೋಗವನ್ನು ಅನುಸರಿಸುವ, ದ್ವಿಜರಾಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಇದ್ದನು.
ಶಶಚ್ಛಾಯಾಂಕಿತತನುಂ ನೈಶಸ್ಯ ತಮಸಃ ಕ್ಷಯಮ್। ಜ್ಯೋತಿಷಾಮೀಶ್ವರಂ ವ್ಯೋಮ್ನಿ ರಸದಂ ಪ್ರಭುಮವ್ಯಯಮ್
ಚಂದ್ರನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಶಶಿಯ ಛಾಯೆ ಇದ್ದು, ರಾತ್ರಿ ಕತ್ತಲನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತಾನೆ; ಆಕಾಶದಲ್ಲಿರುವ ಜ್ಯೋತಿಗಳ ಅಧಿಪತಿ, ಅವಿನಾಶಿಯಾದ ರಸವನ್ನು ನೀಡುವವನು.
ಓಷಧೀನಾಂ ಪವಿತ್ರಾಣಾಂ ನಿಧಾನಮಮೃತಸ್ಯ ಚ। ಜಗತಃ ಪರಮಂ ಭಾಗಂ ಸೌಮ್ಯಂ ಸರ್ವಮಯಂ ರಸಮ್
ಪವಿತ್ರವಾದ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೃತದ ನಿಧಿಯೂ ಅವನೇ; ಜಗತ್ತಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಭಾಗ, ಮೃದು ಸ್ವಭಾವದ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಹರಡುವ ರಸರೂಪ ಅವನು.
ದದೃಶುರ್ದಾನವಾಃ ಸೋಮಂ ಹಿಮಪ್ರಹರಣಂ ಸ್ಥಿತಮ್। ಯಃ ಪ್ರಾಣಃ ಸರ್ವಭೂತಾನಾಂ ಪಂಚಧಾ ಭಿದ್ಯತೇ ನೃಷು
ದಾನವರು, ಹಿಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಚಂದ್ರನನ್ನು ನೋಡಿದರು; ಅವನೇ ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಣ, ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಐದು ಭಾಗವಾಗಿ ಹಂಚಿರುವವನು.
ಸಪ್ತಸ್ಕಂಧಗತೋ ಲೋಕಾಂಸ್ತ್ರೀನ್ದಧಾರ ಚಕಾರ ಚ। ಯಮಾಹುರಗ್ನಿಕರ್ತ್ತಾರಂ ಸರ್ವಪ್ರಭವಮೀಶ್ವರಮ್
ಏಳು ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಅವನು ಲೋಕಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಾನೆ; ಅವನನ್ನು ಅಗ್ನಿಯ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಎಲ್ಲದರ ಮೂಲವಾದ ದೇವತೆ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಸಪ್ತಸ್ವರಗತಾ ಯಸ್ಯ ಯೋನಿರ್ಗೀರ್ಭಿರುದೀರ್ಯತೇ। ಯಂ ವದಂತಿ ಚಲಂ ಭೂತಂ ಯಂ ವದಂತ್ಯಶರೀರಿಣಮ್
ಯಾರ ಮೂಲವು ಏಳು ಸ್ವರಗಳಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅವನನ್ನು ಚಲಿಸುವ ಜೀವ, ದೇಹವಿಲ್ಲದವನು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಯಮಾಹುರಾಕಾಶಗಮಂ ಶೀಘ್ರಗಂ ಶಬ್ದಯೋನಿಜಮ್। ಸ ವಾಯುಃ ಸರ್ವಭೂತಾಯುರುದ್ಧತಃ ಸ್ವೇನ ತೇಜಸಾ
ಆತನನ್ನು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುವ, ವೇಗವಾಗಿ ಹೋದವ, ಶಬ್ದದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ; ಅವನೇ ವಾಯು, ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳ ಪ್ರಾಣ, ತನ್ನ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಉನ್ನತನು.
ವವೌ ಪ್ರವ್ಯಥಯನ್ದೈತ್ಯಾನ್ಪ್ರತಿಲೋಮಂ ಸತೋಯದಃ। ಮಾರುತೋ ದೇವಗಂಧರ್ವೈರ್ವಿದ್ಯಾಧರಗಣೈಃ ಸಹ
ಅವನು, ಮಳೆಮೇಘಗಳೊಂದಿಗೆ, ದೈತ್ಯರನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿ, ಪ್ರತಿಕೂಲವಾಗಿ ಬೀಸಿದನು; ಮಾರುತನು ದೇವತೆಗಳು, ಗಂಧರ್ವರು, ವಿದ್ಯಾಧರರೊಂದಿಗೆ ಆಟವಾಡಿದನು.
ಚಿಕ್ರೀಡ ರಶ್ಮಿಭಿಶ್ಶುಭ್ರೈರ್ನಿರ್ಮುಕ್ತೈರಿವ ಪನ್ನಗೈಃ। ಸೃಜಂತಃ ಸರ್ಪಪತಯಸ್ತೀವ್ರಂ ರೋಷಮಯಂ ವಿಷಮ್
ಅವನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕಿರಣಗಳೊಂದಿಗೆ, ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ನಾಗಗಳಂತೆ ಕ್ರೀಡಿಸಿದನು; ಸರ್ಪಾಧಿಪತಿಗಳು ಭಯಾನಕವಾದ, ಕೋಪದಿಂದ ತುಂಬಿದ ವಿಷವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದರು.
ಶರಭೂತಾ ವಿಲಗ್ನಾಶ್ಚ ಚೇರುರ್ವ್ಯಾತ್ತಾನನಾ ದಿವಿ। ಪರ್ವತಾಶ್ಚ ಶಿಲಾಶೃಂಗೈಃ ಶತಶಾಖೈಶ್ಚ ಪಾದಪೈಃ
ಬಾಣರೂಪದ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಅಂಟಿಕೊಂಡು, ಬಾಯಿಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಸಂಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು; ಪರ್ವತಗಳು ಶಿಲಾಶೃಂಗಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮರಗಳು ನೂರಾರು ಶಾಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದವು.
ಉಪತಸ್ಥುಃ ಸುರಗಣಾನ್ಪ್ರಹರ್ತುಂ ದಾನವಂ ಬಲಮ್। ಯಃ ಸ ದೇವೋ ಹೃಷೀಕೇಶಃ ಪದ್ಮನಾಭಸ್ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಃ
ಅವು ದೇವತೆಗಳ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ದಾನವರ ಸೇನೆಯನ್ನು ಹೊಡೆಯಲು ಸಿದ್ಧವಾದವು; ಆ ದೇವತೆ ಹೃಷೀಕೇಶ, ಪದ್ಮನಾಭ, ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕಿದವನು.
ಯುಗಾಂತೇ ಕೃಷ್ಣವರ್ತ್ಮಾ ಚ ವಿಶ್ವಸ್ಯ ಜಗತಃ ಪ್ರಭುಃ। ಸರ್ವಯೋನಿಃ ಸಮಧುಹಾ ಹವ್ಯಭುಕ್ಕ್ರತುಸಂಸ್ಥಿತಃ
ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವದ ಒಡೆಯನಾದ ಕೃಷ್ಣಮಾರ್ಗದಾತ, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಮೂಲಭೂತಸ್ವರೂಪ, ಹವನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದವನು, ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಪ್ರकटನಾದನು.
ಭೂಮ್ಯಮ್ಬುವ್ಯೋಮಭೂತಾತ್ಮಾ ಶ್ಯಾಮಃ ಶಾಂತಿಕರೋರಿಹಾ। ಅವಿಘ್ನಮಮರಾದೀನಾಂ ಚಕ್ರೇ ಚಕ್ರಗದಾಧರಃ
ಭೂಮಿ, ನೀರು, ಆಕಾಶ ಮತ್ತು ಪಂಚಭೂತಗಳ ರೂಪವನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ, ಕಪ್ಪುಬಣ್ಣದ, ಇಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದವನು, ಅಮರರು ಮತ್ತು ಇತರರಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲ ಅಡಚಣೆಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡಿದನು.
ಸವ್ಯೇನಾಲಭ್ಯ ಮಹತೀಂ ಸರ್ವಾಯುಧವಿನಾಶಿನೀಂ। ಕರೇಣ ಕಾಲೀಂ ವಪುಷಾ ಶತ್ರುಕಾಲಪ್ರದಾಂ ಗದಾಂ
ಎಡ ಕೈಯಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲ ಆಯುಧಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ, ಶತ್ರುಗಳಿಗೆ ಕಾಲವಾದ, ಮಹಾ ಗದೆಯನ್ನು, ಕಾಳಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದನು.
ಶೇಷೈರ್ಭುಜೈಃ ಪ್ರದೀಪ್ತಾಭೈರ್ಭುಜಗಾರಿಧ್ವಜಃ ಪ್ರಭುಃ। ದಧಾರಾಯುಧಜಾಲಾನಿ ಶಾರ್ಙ್ಗಾದೀನಿ ಮಹಾಬಲಃ
ಇನ್ನಿತರ ಹೊತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ ಕೈಗಳಿಂದ, ನಾಗಧ್ವಜಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ ಮಹಾಶಕ್ತಿಶಾಲಿಯು, ಶಾರಂಗಾದಿ ಆಯುಧಗಳ ಸಮೂಹವನ್ನು ಹಿಡಿದಿದ್ದನು.
ಸ ಕಶ್ಯಪಸ್ಯಾತ್ಮಭವಂ ದ್ವಿಜಂ ಭುಜಗಭೋಜನಮ್। ಭುಜಗೇಂದ್ರೇಣ ವದನೇ ನಿವಿಷ್ಟೇನ ವಿರಾಜಿತಮ್
ಅವನು, ಕಶ್ಯಪನ ಪುತ್ರನಾದ ದ್ವಿಜನನ್ನು, ನಾಗರಾಜನ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟು, ಅವನನ್ನು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ ಹೊತ್ತಿದ್ದನು.
ಅಮೃತಾರಂಭಸಂಯುಕ್ತಂ ಮಂದರಾದ್ರಿಮಿವೋಚ್ಛಿತಮ್। ದೇವಾಸುರವಿಮರ್ದೇಷು ಬಹುಶೋ ದೃಷ್ಟವಿಕ್ರಮಮ್
ಅಮೃತದ ನೀರಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ಮಂದರಪರ್ವತದಂತೆ ಎತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ, ದೇವರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಅವನ ಶೌರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡಿದ್ದರು.
ಮಹೇಂದ್ರೇಣಾಮೃತಸ್ಯಾರ್ಥೇ ವಜ್ರೇಣ ಕೃತಲಕ್ಷಣಮ್। ವಿಚಿತ್ರಪತ್ರವಸನಂ ಧಾತುಮಂತಮಿವಾಚಲಮ್
ಮಹೇಂದ್ರನು ಅಮೃತಕ್ಕಾಗಿ ವಜ್ರದಿಂದ ಗುರುತು ಹಾಕಿದ, ವಿಚಿತ್ರ ರೆಕ್ಕೆಗಳ ವಸ್ತ್ರದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ, ಧಾತುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಪರ್ವತದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.
ಸ್ಫೀತಕ್ರೋಧಾವಲಂಬೇನ ಶೀತಾಂಶುಸಮತೇಜಸಾ। ಭೋಗಿಭೋಗಾವಸಕ್ತೇನ ಮಣಿರತ್ನೇನ ಭಾಸ್ವತಾ
ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕ್ರೋಧವನ್ನು ಆಧಾರವನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು, ಚಂದ್ರನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿ, ನಾಗದ ಹಪ್ಪಳಿಗೆ ಜೋಡಿಸಲಾದ ಮಣಿರತ್ನದಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದನು.
ಪಕ್ಷಾಭ್ಯಾಂ ಚಾರುಪತ್ರಾಭ್ಯಾಮಾವೃತಂ ದಿವಿ ಲೀಲಯಾ। ಯುಗಾಂತೇ ಸೇಂದ್ರಚಾಪಾಭ್ಯಾಂ ತೋಯದಾಭ್ಯಾಮಿವಾಂಬರಮ್
ಅವನ ಎರಡು ಸುಂದರ ರೆಕ್ಕೆಗಳಿಂದ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಆಡುವಂತೆ ಆವರಿಸಿಕೊಂಡು, ಯುಗಾಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂದ್ರಧನುಸ್ಸು ಮತ್ತು ಮೋಡಗಳಿಂದ ಆಕಾಶ ಆವರಿಸುವಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದನು.
ನೀಲಲೋಹಿತಪೀತಾಭಿಃ ಪತಾಕಾಭಿರಲಂಕೃತಮ್। ಅರುಣಾವರಜಂ ಶ್ರೀಮಾನಾರುಹ್ಯ ಸಮರೇ ಪ್ರಭುಃ
ನೀಲಿ, ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ಹಳದಿ ಧ್ವಜಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ, ಶ್ರೀಮಂತನು, ಅರುಣನ ತಮ್ಮನ ಮೇಲೆ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಏರಿ ಹೋದನು.
ಸುವರ್ಣವರ್ಣವಪುಷಂ ಸುಪರ್ಣಂ ಖೇಚರೋತ್ತಮಮ್। ತಮನ್ವಯುಃ ಸುರಗಣಾ ಮುನಯಶ್ಚ ಸಮಾಹಿತಾಃ
ಸುವರ್ಣದ ಹಗುರ ದೇಹವಿರುವ, ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಾರುವ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ಸುಪರ್ಣನನ್ನು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಮನಸ್ಸನ್ನು ಏಕಾಗ್ರಗೊಳಿಸಿದ ಋಷಿಗಳು ಅನುಸರಿಸಿದರು.
ಗೀರ್ಭಿಃ ಪರಮಮಂತ್ರಾಭಿಸ್ತುಷ್ಟುವುಶ್ಚ ಗದಾಧರಮ್। ತದ್ವೈಶ್ರವಣಸಂಶ್ಲಿಷ್ಟಂ ವೈವಸ್ವತಪುರಃಸರಮ್
ಅವರು ಪರಮ ಮಂತ್ರಗಳಿಂದ ಗದಾಧಾರಿಯನ್ನು ಸ್ತುತಿಸಿದರು; ಅವನು ವೈಶ್ರವಣನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿಕೊಂಡು, ವೈವಸ್ವತನು ಮುನ್ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದನು.
ವಾರಿರಾಜಪರಿಕ್ಷಿಪ್ತಂ ದೇವರಾಜವಿರಾಜಿತಮ್। ಪವನಾಬದ್ಧನಿರ್ಘೋಷಂ ಸಂಪ್ರದೀಪ್ತ ಹುತಾಶನಮ್
ನೀರಿನ ರಾಜನಿಂದ ಸುತ್ತುವರಿದ, ದೇವರಾಜನಿಂದ ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾದ, ಗಾಳಿಯಿಂದ ಕೂಗಾಟವಿರುವ, ಹೋಮದ ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿದ್ದನು.
ವಿಷ್ಣೋರ್ಜಿಷ್ಣೋಃ ಸಹಿಷ್ಣೋಶ್ಚ ಭ್ರಾಜಿಷ್ಣೋಸ್ತೇಜಸಾವೃತಮ್। ಬಲಂ ಬಲವದುದ್ರಿಕ್ತೇ ಯುದ್ಧಾಯ ಸಮವರ್ತತ
ವಿಷ್ಣು, ಜಿಷ್ಣು, ಸಹಿಷ್ಣು ಮತ್ತು ಭ್ರಾಜಿಷ್ಣುಗಳ ತೇಜಸ್ಸಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ, ಬಲಶಾಲಿಯಾದ ಸೇನೆ, ಯುದ್ಧಕ್ಕಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.
ಸ್ವಸ್ತ್ಯಸ್ತು ದೇವೇಭ್ಯ ಇತಿ ಬೃಹಸ್ಪತಿರಭಾಷತ। ಸ್ವಸ್ತ್ಯಸ್ತು ದೈತ್ಯೇಭ್ಯ ಇತಿ ಉಶನಾ ವಾಕ್ಯಮಾದದೇ
ಬೃಹಸ್ಪತಿ, 'ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು; ಉಶನನು, 'ದೈತ್ಯರಿಗೆ ಶುಭವಾಗಲಿ' ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದನು.
ತಾಭ್ಯಾಂ ಬಲಾಭ್ಯಾಂ ಸಂಜಜ್ಞೇ ತುಮುಲೋ ವಿಗ್ರಹಸ್ತಥಾ। ಸುರಾಣಾಮಸುರಾಣಾಂ ಚ ಪರಸ್ಪರಜಯೈಷಿಣಾಮ್
ಆ ಎರಡು ಬಲಗಳಿಂದ, ದೇವರು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಪರಸ್ಪರ ಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಾ, ಭಾರೀ ಯುದ್ಧವು ಉಂಟಾಯಿತು.