ಶ್ರದ್ಧೆಯುತರಾದ ಶ್ರೋತೃಗಳಿಗೆ, ಪವಿತ್ರ ಪದ್ಮಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ನಿರೂಪಿತವಾದ ಮಹಾ ವ್ರತಗಳ ಮಹಿಮೆ ಹಾಗೂ ಅದರ ಫಲಗಳ ಕುರಿತು ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಕಥೆ ಇದೆ. ಅಗಾಧ ಕಾಲಗಳ ಹಿಂದೆ, ಅನೇಕ ಸಾವಿರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತ್ರಿಸ್ಪೃಶಾ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಿದವರಿಗೋ, ಅಥವಾ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪೂರ್ವ ಯಮುನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದವರಿಗೋ ದೊರಕುವ ಪುಣ್ಯಫಲ, ತ್ರಿಸ್ಪೃಶಾ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುವ ಪುರುಷನಿಗೆ ಕೂಡ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದವನು, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣಗಳಲ್ಲಿ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ತ್ರಿಸ್ಪೃಶಾ ವ್ರತದಿಂದ ನೂರಾರು ಹೊರೆಗಳಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪಾಪಗಳು, ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಹತ್ಯಾಪಾಪಗಳು ಕೂಡ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಉಪವಾಸವನ್ನೇ ಮಾಡಿದ್ದರೂ, ತ್ರಿಸ್ಪೃಶಾ ವ್ರತದಿಂದ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳು ಕ್ಷಿಪ್ರವಾಗಿ ಭಸ್ಮವಾಗುತ್ತವೆ. ಈ ವ್ರತವು ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಮಹರ್ಷಿಗಳೊಳಗಿನ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನೇ ಸ್ವತಃ ವ್ಯಾಸಮುನಿಯ ಮುಂದೆ ಹೇಳಿದ್ದರು—ಯಾರು ಮಾರ್ಗವನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೇನು ದೊಡ್ಡ ಪಾಪಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಈ ವ್ರತವು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಯಾರು ಈ ವೈಷ್ಣವ ವ್ರತವನ್ನು ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ತಿಳಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅವರ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಪಾಪಗಳಿದ್ದರೂ ಸಹ, ಅವರು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅನೇಕ ಯುಗಗಳ ಪುಣ್ಯವಿದ್ದರೂ ಸಹ, ತ್ರಿಸ್ಪೃಶಾ ವ್ರತವು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪ, ಮಾನವರಿಗೆ ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗುವುದಲ್ಲ. ಕಳಿಯುಗದಲ್ಲಿ ತ್ರಿಸ್ಪೃಶಾ ವ್ರತವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಕೂಡ ಅದನ್ನು ಆಚರಿಸದವರು, ಅವರ ಜನ್ಮವೂ ಜೀವನವೂ ವ್ಯರ್ಥವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಯಾರು ಕಳಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಸಲವಾದರೂ ತ್ರಿಸ್ಪೃಶಾ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರು ಶ್ರಾದ್ಧವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಭೂತಯೋನಿಯನ್ನು ದಾಟಿ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಇಂತಹ ಪವಿತ್ರ ವ್ರತಗಳ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ತಿಳಿಯಲು, ಒಂದು ದಿನ ಮಹಾದೇವನು、ごತನಂದನನಾದ ನಾರಾಯಣನ ಸನ್ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ದ್ವಾದಶಿಯ ಮಹಿಮೆ ಕುರಿತು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದನು. ಆಗ ನಾರದನು ಮಹಾದೇವನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: "ಪ್ರಭೋ, ಪರಮ ಮಹಾದ್ವಾದಶಿಯ ಸ್ವರೂಪವೇನು? ಅದರ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ದೊರೆಯುವ ಫಲವೇನು? ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸಿ." ಶಿವನು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: "ಬ್ರಾಹ್ಮಣನೇ, ಈ ಏಕಾದಶಿಯು ಮಹಾಪುಣ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತು ಶುಭ ಫಲವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಋಷಿಗಳು, ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರ ಹಾಗೂ ಯೋಗಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಜಯ, ವಿಜಯ ಮತ್ತು ಜಯಂತಿ ಎಂಬ ಮೂರು ದ್ವಾದಶಿಗಳು ಪಾಪವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತವೆ, ದೋಷಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸುತ್ತವೆ; ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಅವುಗಳನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷದ ಏಕಾದಶಿಗೆ ಪುನರ್ವಸು ನಕ್ಷತ್ರ ಬಂದಾಗ, ಆ ದಿನವನ್ನು 'ಜಯಾ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ದಿನ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೆ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವೇ ಇಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಗೆ ಶ್ರವಣ ನಕ್ಷತ್ರ ಬಂದರೆ, ಆ ದಿನವನ್ನು 'ವಿಜಯಾ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ದಿನ ದಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಅಥವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ಭೋಜನಕ್ಕೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದರೆ ಸಾವಿರಪಟ್ಟು ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಹೋಮ ಅಥವಾ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೆ ಸಹ ಸಾವಿರಪಟ್ಟು ಪುಣ್ಯ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ, ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಗೆ ಪ್ರಜಾಪತ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರ ಬಂದರೆ, ಆ ದಿನವನ್ನು 'ಜಯಂತಿ' ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ದಿನ ಆಚರಣೆಯಿಂದ ಏಳು ಜನ್ಮಗಳ ಪಾಪಗಳು—even if they are great or small—ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಆ ದಿನ ಗೋವಿಂದನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವನು ಎಲ್ಲಾ ಪಾಪಗಳನ್ನು ತೊಳೆದುಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಪುಷ್ಯ ನಕ್ಷತ್ರವು ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿಗೆ ಬಂದಾಗ, ಆ ದಿನ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಮಯವಾಗುತ್ತದೆ, ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಒಂದೇ ಪ್ರಸ್ಥ ಎಳ್ಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದರೂ, ಅಥವಾ ಉಪವಾಸ ಮಾಡಿದರೂ, ಇಬ್ಬರೂ ಸಮಾನ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ಆ ದಿನ ಜಗತ್ತಿನಾಧಿಯಾದ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಅವನು ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷನಾಗುತ್ತಾನೆ, ಅದರ ಫಲ ಅನಂತ. ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಸಾಗರ, ಕಕುತ್ಸ್ಥ, ನಹುಷ ಮುಂತಾದ ರಾಜರು ಆಚರಿಸಿ ಮಹಾಪುಣ್ಯ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆ ದಿನ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದರೆ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದಂತೆ ಫಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸು, ವಚನ, ದೇಹದಿಂದ—even the gravest sins committed over seven births—ಅವು ಎಲ್ಲವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಶುಭ ನಕ್ಷತ್ರದೊಡನೆ ಬಂದ ಒಂದು ದಿನದ ಉಪವಾಸದಿಂದ ಸಾವಿರ ಏಕಾದಶಿಗಳ ಫಲ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನ ಸ್ನಾನ, ದಾನ, ಪಾರಾಯಣ, ಹೋಮ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ, ದೇವಪೂಜೆ—ಯಾವುದೇ ಧರ್ಮಕರ್ಮ ಮಾಡಿದರೂ, ಅವು ಶಾಶ್ವತ ಫಲವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಫಲವನ್ನು ಬಯಸುವವರು ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಪಂಚಮ ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಜ್ಞದ ನಂತರ ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾಗಿ ಯದುಕುಲತಿಲಕನಾದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಕೇಳಿದನು: "ಪ್ರಭೋ, ಉಪವಾಸ, ಜಾಗರಣೆ, ಏಕಭುಕ್ತ—ಇವುಗಳ ಫಲವೇನು, ದಯವಿಟ್ಟು ವಿವರಿಸಿ." ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದನು: "ಮಾರ್ಗಶಿರ ಮಾಸ ಬರುವ ಚಳಿಗಾಲದಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ಥ, ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದ ದ್ವಾದಶಿಗೆ ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸಿನಿಂದ, ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಉಪವಾಸ ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಹತ್ತನೇ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಭೋಜನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಹತ್ತನೇ ತಿಥಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವಾಗ ಸೂರ್ಯನು ಎಂಟನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷೀಣವಾಗಿರುತ್ತಾನೋ, ಆಗ ರಾತ್ರಿ ಭೋಜನ ಮಾಡಬೇಕು. ಆದರೆ 'ರಾತ್ರಿ ಭೋಜನ' ಎಂದರೆ ನಿಜವಾದ ರಾತ್ರಿ ಅಲ್ಲ; ಗೃಹಸ್ಥರಿಗೆ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಕಾಣುವಾಗ ಭೋಜನ ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಯಸ್ಕರ. ವ್ರತಿಗಳಾದವರಿಗೆ ದಿನದ ಎಂಟನೇ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಭೋಜನ ಮಾಡುವುದು ನಿಷಿದ್ಧ; ನಂತರ, ಪ್ರಭಾತದಲ್ಲಿ ವ್ರತಧಾರಿ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕ ಆಚರಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಮಧ್ಯಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು; ಬಾವಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಕೆರೆಯಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯಮ. ಸರೋವರದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವುದು ಶ್ರೇಷ್ಠ, ನದಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಶ್ರೇಷ್ಠ—ಅಲ್ಲಿ ಜಲಚರಗಳು ಸಮೂಹವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ಪಾರ್ಥ, ಪಾಪ-ಪುಣ್ಯ ಸಮಾನವಾಗುತ್ತವೆ. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೂ ಉತ್ತಮ, ಆದರೆ ನೀರು ಶುದ್ಧವಾಗಿರಬೇಕು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಪಾಂಡವರ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ, ಅಶ್ವ, ರಥಗಳು ಮತ್ತು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಪಾದಸ್ಪರ್ಶವಿರುವ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವಾಗ: 'ಓ ಮಣ್ಣು, ನಾನು ಹಿಂದೆ ಮಾಡಿದ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನೀನು ತೆಗೆದುಹಾಕು' ಎಂದು ಪ್ರಾರ್ಥಿಸಬೇಕು; ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿ, ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ, ದೃಢ ಸಂಕಲ್ಪದಿಂದ ಇರಬೇಕು. ಸುಳ್ಳು ಮಾತಾಡುವವರನ್ನು, ಮೋಸಗಾರರನ್ನು, ದುಷ್ಟಾಚಾರಿಗಳನ್ನು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವರನ್ನು ದೂರವಿಡಬೇಕು. ಕೆಟ್ಟ ನಡವಳಿಕೆಯವರನ್ನು, ಪರಸ್ತ್ರೀಗಮನದಲ್ಲಿರುವವರನ್ನು, ಪರದ್ರವ್ಯ ಚೋರರನ್ನು, ಪರಸ್ತ್ರೀಯನ್ನು ಹತ್ತಿರ ಹೋಗುವವರನ್ನು ಕೂಡ ದೂರವಿಡಬೇಕು. ನಂತರ, ಕೇಶವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಅಲ್ಲಿ ಅನ್ನವನ್ನು ಅರ್ಪಿಸಬೇಕು, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ದೀಪವನ್ನು ಹಚ್ಚಬೇಕು. ಇಂತಂತೆ, ಪವಿತ್ರ ತ್ರಿಸ್ಪೃಶಾ, ದ್ವಾದಶಿ, ಏಕಾದಶಿ ವ್ರತಗಳ ಮಹಿಮೆಯನ್ನು ಶ್ರೀಮಹಾದೇವ, ನಾರದ, ಕೃಷ್ಣರು ವಿವರಿಸಿದಂತೆ, ಧರ್ಮಾನುಷ್ಠಾನ ಮಾಡುವವರು ಈ ವ್ರತಗಳನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಆಚರಿಸಿ, ಅನಂತ ಪುಣ್ಯ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿ ಎಂದು ಆಶೀರ್ವದಿಸುತ್ತೇನೆ.