ಸಮಸ್ತ ಋಷಿಗಳು ಹಾಗೂ ವೇದಜ್ಞಾನಿಗಳ ಮುಂದೆ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಾತನಾಡಿದರು. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳ ಆದಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ, ಪುರಾಣವು ಸರಿಯಾಗಿ ಸಂರಕ್ಷಿತವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ಕಂಡು, ಪರಮಾತ್ಮನು ವ್ಯಾಸನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಸಂಹಿತೆಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಅವತರಿಸುತ್ತಾನೆ. ಪ್ರತಿ ದ್ವಾಪರಯುಗದಲ್ಲಿಯೂ, ಅವನು ಪುರಾಣವನ್ನು ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಹದಿನೆಂಟು ಭಾಗಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸಿ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಕಟಿಸುತ್ತಾನೆ. ಇಂದು ದೇವಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪುರಾಣವು ನೂರು ಕೋಟಿ ಶ್ಲೋಕಗಳವರೆಗೆ ವಿಸ್ತಾರಗೊಂಡಿದೆ; ಆದರೆ ಭೂಲೋಕದಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಲಕ್ಷ ಶ್ಲೋಕಗಳಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ನಾನು ನಿಮಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯಮಯವಾದ ಪದ್ಮಪುರಾಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಿದ್ದು, ಐವತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಿವೆ. ಈ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಮೊದಲನೆಯದು ಸೃಷ್ಟಿಖಂಡ, ನಂತರ ಭೂಖಂಡ, ಆಮೇಲೆ ಸ್ವರ್ಗಖಂಡ, ನಂತರ ಪಾತಾಳಖಂಡ ಬರುತ್ತದೆ. ಐದನೆಯದು ಉತ್ತರಖಂಡ, ಇದು ಅತ್ಯುತ್ತಮವಾದ ವಿಭಾಗ. ಈ ಮಹತ್ತರ ಪದ್ಮಪುರಾಣವೇ ಲೋಕದ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ. ಇದರ ಕಥೆಗಳು ಪದ್ಮದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು ಪದ್ಮಪುರಾಣವೆಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ; ಇದು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಮಹಿಮೆಗಳಿಂದ ಪಾವನವಾಗಿರುವ ಶುದ್ಧ ಪುರಾಣ. ಈ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ದೇವದೇವರಾದ ಹರಿಯು, ಹಿಂದೆ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಹೇಳಿದ ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮನು ಪೂರ್ವದಲ್ಲಿ ಮರೀಚಿಗೆ ವಿವರಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನೇ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬ್ರಹ್ಮನು ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಈ ಪದ್ಮಪುರಾಣವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದನು; ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಆಧಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದನ್ನು ಪದ್ಮವೆಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಪದ್ಮಪುರಾಣವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಐವತ್ತೈದು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ, ಐದು ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ, ವ್ಯಾಸನು ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ರಚಿಸಿ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ. ಮೊದಲನೆಯದು ಪೌಷ್ಕರಖಂಡ, ಇದರಲ್ಲಿ ಮಹಾ ವಿರಾಟ ಸ್ವಯಂಭುವಾಗಿ ಜನಿಸಿದನು. ಎರಡನೆಯದು ತೀರ್ಥಖಂಡ, ಇದರಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಗ್ರಹಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. ಮೂರನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ದಾನಶೀಲ ರಾಜರ ಕಥೆಗಳು, ನಾಲ್ಕನೆಯದಲ್ಲಿ ವಂಶಾವಳಿಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. ಐದನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮೋಕ್ಷದ ಸಾರ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ತತ್ವಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. ಪೌಷ್ಕರದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ವಿಧಗಳಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಕಥೆ ಇದೆ. ದೇವತೆಗಳು, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಿತೃಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ವಿವರಣೆಗೊಂಡಿದೆ. ಎರಡನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳು, ಏಳು ದ್ವೀಪಗಳು ಹಾಗೂ ಅವುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದ ಸಾಗರಗಳ ವಿವರಣೆ ಇದೆ. ಮೂರನೆಯದಲ್ಲಿ ರುದ್ರನ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷನ ಶಾಪದ ಕಥೆ ಇದೆ. ನಾಲ್ಕನೆಯದಲ್ಲಿ ರಾಜವಂಶಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲಾ ವಂಶಗಳ ವಿವರ ಇದೆ. ಐದನೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಅಂತಿಮ ಮಾರ್ಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷಶಾಸ್ತ್ರದ ಉಪದೇಶಗಳಿವೆ. ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಾನು ನಿಮಗೆ ಈ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ದ್ವಿಜರೇ. ಈ ಪುರಾಣವು ಶುದ್ಧ, ಕೀರ್ತಿಯ ಖಜಾನೆ, ಪಿತೃಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯವಾದುದು; ಇದು ಸದಾ ಭಗವಂತನ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ಹಾಗೂ ಮನುಷ್ಯರ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನಿವಾರಣೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಸೂತನು ಹೇಳುತ್ತಾನೆ: ನಾನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ ಅಧಿಪತಿಯಾದ, ವಿಶ್ವದ ಸ್ವಾಮಿಯಾದ, ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ತಿಳಿದು ಸೃಷ್ಟಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಪರಮಾತ್ಮನಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ಲೋಕಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಅವುಗಳ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ತಿಳಿದ, ಯೋಗದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ, ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಆ ಮಹಾತ್ಮನಿಗೆ ವಂದನೆ. ಆ ಜನ್ಮರಹಿತ, ವಿಶ್ವವಿಧಾತೃ, ಚೇತನ್ಯಸ್ವರೂಪ, ಲೋಕಗಳ ಸಾಕ್ಷಿಯಾದ ಮಹೇಶ್ವರನ ಪುರಾತನ ಕಥೆಗಳನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನಾನು ಶರಣಾಗುತ್ತೇನೆ. ಬ್ರಹ್ಮ, ವಿಷ್ಣು, ಮಹೇಶ್ವರರನ್ನು, ಇಂದ್ರನನ್ನು, ಲೋಕಪಾಲರನ್ನು, ಸವಿತೃ ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನದಿಂದ ಪೂಜಿಸಿ, ಮಹರ್ಷಿಗಳಾದ ವಸಿಷ್ಠ, ಜಾತೂಕರ್ಣ, ಆಕ್ಷು ಮತ್ತು ವ್ಯಾಸ ಮುಂತಾದ ಮಹಾತ್ಮರಿಗೆ ವಂದನೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ. ನಾನು ಈ ಪುರಾಣವನ್ನು ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಗೌರವಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಮಹರ್ಷಿಯಿಂದ ಕೇಳಿದೆನು. ಅವ್ಯಕ್ತವಾದ, ನಿತ್ಯವಾದ, ಸತ್ತ್ವ-ಅಸತ್ತ್ವರೂಪವಾದ ಕಾರಣವು ಮಹತ್ತತ್ವದಿಂದ ಪ್ರಪಂಚದ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದ ಮೊಟ್ಟೆಯೊಳಗೆ ಬ್ರಹ್ಮನ ಪರಮ ಮೂಲವಿತ್ತು. ಆ ಮೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೀರು, ಭೂತಗಳು ಮತ್ತು ಕಿರಣಗಳು ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಆ ಬಳಿಕ ವಾಯು, ಆ ವಾಯುವಿನಿಂದ ಆಕಾಶ, ಈ ಎಲ್ಲವೂ ಮೂಲಭೂತಗಳಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು. ಮೂಲಭೂತಗಳನ್ನು ಮಹತ್ತತ್ವ ಆವರಿಸಿತ್ತು, ಮಹತ್ತತ್ವವನ್ನು ಅವ್ಯಕ್ತ ಆವರಿಸಿತ್ತು. ಅಂತಃಕೋಷದ ಒಳಗಿನ ಲೋಕಗಳ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ; ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮನ್ವಂತರಗಳ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಣೆ, ಕಲ್ಪಗಳ ಕಥನ, ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮನ ಸಂತಾನಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಪಗಳ ಚಲನೆಯು, ಲೋಕದ ಸ್ಥಾಪನೆ, ಹರಿಯು ಜಲದಲ್ಲಿ ಶಯನಗೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪುನಃ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತುವುದು ಇವುಗಳೂ ವಿವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ. ಭೃಗುಮುನಿಯ ಶಾಪದಿಂದ ಕೆಶವನ ದಶಾವತಾರಗಳ ಕಥೆ, ಯುಗಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಎಲ್ಲ ವರ್ಣಾಶ್ರಮಗಳ ವಿಭಾಗವೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ದೇವಲೋಕಗಳ ವಿಭಾಗ, ಮನುಷ್ಯರ ಲೋಕಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವವರ ಸ್ಥಳಗಳು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು ಮತ್ತು ಪಕ್ಷಿಗಳ ಉತ್ಪತ್ತಿಯೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಲ್ಪದ ವಿವರಣೆ, ಪಾಠದ ಸ್ವೀಕಾರ, ಪುನಃ ಪುನಃ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು ಹಾಗೂ ಬ್ರಹ್ಮನ ಬುದ್ಧಿಯಿಂದ ನಡೆದ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಥನಗಳೂ ಇದೆ. ಮೂರು ಬುದ್ಧಿರಹಿತ ಸೃಷ್ಟಿಗಳು ಕೂಡ ಲೋಕಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿವೆ; ಬ್ರಹ್ಮನ ನಾಲ್ಕು ಬಾಯಿಗಳಿಂದ ಭೃಗು ಮುಂತಾದವರು ಜನಿಸಿದರು. ಕಲ್ಪಗಳ ಮಧ್ಯದ ಅವಧಿಯ ವಿವರಣೆ, ಸೃಷ್ಟಿಗಳ ಸಂಬಂಧ, ಭೃಗು ಮುಂತಾದ ಋಷಿಗಳ ಸಂತಾನಸೃಷ್ಟಿಯ ಕಥನಗಳೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ವಸಿಷ್ಠಮುನಿಯ ಬ್ರಹ್ಮತ್ವ ಸ್ಥಿತಿ, ಸ್ವಾಯಂಭುವ ಮನುವಿನ ಕಥನ, ರಾಜೋಗುಣದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಮಹಾತ್ಮ ನಾಭಿರ ಸೃಷ್ಟಿಯೂ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಖಂಡಗಳ ವಿವರಣೆ, ಏಳು ಸಾಗರಗಳೊಳಗಿನ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವವರ ವಿವರಣೆ, ಅವುಗಳ ಯೋಜನಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಗಾತ್ರಗಳ ವಿವರವೂ ಇದೆ. ಅವುಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳು, ನದಿಗಳು, ಪರ್ವತಗಳೊಂದಿಗೆ, ಜಂಬೂದ್ವೀಪದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳನ್ನು ಸುತ್ತುವರೆದ ಏಳು ಸಾಗರಗಳ ಕಥನವೂ ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.