રુદ્ર ઉવાચ। અવંત્યાં તુ યદા સ્કંદો મયા પૂર્વં તુ ભદ્રિતઃ। ચૂડાકર્મણિ વૃત્તે તુ કુમારસ્ય તદા શુભે
રુદ્ર બોલ્યા: જ્યારે અવંતીમાં મેં પહેલા સ્કંદનું ચૂડાકર્મ કર્યું હતું, ત્યારે—
આગત્ય માતરો ભક્ષ્યમપૂર્વં તુ પ્રચક્રિરે। દેવલોકાદ્દેવગણા માતૄણાં ભોક્તુમાગતાઃ
ત્યારે માતાઓ આવી અને પહેલું જવું ભોજન તૈયાર કર્યું; દેવલોકમાંથી દેવગણ પણ માતાઓના ભોજન માટે આવ્યા.
તાસાં ગૃહે યદા પૂર્વં બ્રહ્માદ્યાસ્સુરસત્તમાઃ। ગંધર્વાપ્સરસશ્ચૈવ યક્ષાસ્સર્વે ચ ગુહ્યકાઃ
ત્યારે તેમના ઘરમાં બ્રહ્મા વગેરે શ્રેષ્ઠ દેવતાઓ, ગંધર્વો, અપ્સરાઓ, યક્ષો અને બધા ગુહ્યકોએ—
મેર્વાદયઃ શિખરિણો ગંગાદ્યાઃ સરિતસ્તથા। સર્વે નાગા ગજાસ્સિદ્ધાઃ પક્ષિણોઽસુરસૂદનાઃ
મેરુ અને બીજા પર્વતો, ગંગા જેવી નદીઓ, બધા નાગો, હાથીઓ, સિદ્ધો, પક્ષીઓ અને અસુરવિનાશકોએ—
ડાકિન્યઃ સહ વેતાલૈર્વૃતાઃ સર્વૈર્ગ્રહૈસ્તદા। કિમુક્તેનામુના દેવિ યત્સૃષ્ટં બ્રહ્મણા ત્વિહ
ડાકિનીઓ, વેતાલો અને બધા ગ્રહો પણ હાજર હતા; હે દેવી, અહીં બ્રહ્માએ જે સર્જન કર્યું તેનું શું કહેવું?
તત્સર્વં ભોજનં દત્તં સ્વેચ્છાન્નં ચ નભોગતં। શિવદૂત્યુવાચ। આસાં કૃતં દેહિ ભોજ્યં દુર્લભં યત્ત્રિવિષ્ટપે
એ બધું ભોજન, મનપસંદ અને સ્વર્ગીય, આપવામાં આવ્યું; શિવદૂતી બોલી: તેમને એ ભોજન આપો, જે સ્વર્ગમાં પણ દુર્લભ છે.
સ્નેહાક્તં સગુડં હૃદ્યં સુપક્વં પરિકલ્પિતમ્। ક્વચિન્નાન્યેન યદ્ભુક્તમપૂર્વં પરમેશ્વર
એ પ્રેમથી બનાવેલું, ગુડથી મીઠું, મનગમતું, સારી રીતે પકાવેલું અને ખાસ તૈયાર કરેલું છે; ક્યારેક બીજાએ ના ખાધેલું, હે પરમેશ્વર.
એવમુક્તસ્તદા સોપિ દેવદેવો મહેશ્વરઃ। ભક્ષ્યાર્થં તાસ્તદા પ્રાહ પાર્વત્યાશ્ચૈવ સન્નિધૌ
આ રીતે કહેતાં, મહાદેવ મહેશ્વર પણ પાર્વતીની હાજરીમાં તેમનાં ભોજન માટે બોલ્યા.
મયા વૈ સાધિતં ચાન્નં પ્રકારૈર્બહુભિઃ કૃતં। તત્સર્વં ચ વ્યયં યાતં ન ચાન્યદિહ દૃશ્યતે
મેં અનેક રીતે ભોજન તૈયાર કર્યું છે; એ બધું વપરાઈ ગયું છે, હવે અહીં બીજું કંઈ દેખાતું નથી.
ભવતીષ્વાગતાસ્વદ્ય કિં મયા દેયમુચ્યતામ્। અપૂર્વં ભવતીનાં યન્મયા દેયં વિશેષતઃ
હવે તમે આવી ગયા છો તો કહો, હું શું આપું? ખાસ કરીને, તમને માટે કશું અનોખું શું આપવું જોઈએ?
અસ્વાદિતં ન ચાન્યેન ભક્ષ્યાર્થે ચ દદામ્યહમ્। અધોભાગે ચ મે નાભેર્વર્તુલૌ ફલસન્નિભૌ
હું આ ફળ સ્વયં પણ ક્યારેય ચાખ્યું નથી, ન તો બીજાએ ચાખ્યું છે; હવે હું તને ખાવા માટે આપું છું. મારી નાભીના નીચે બે ગોળ આકારની વસ્તુઓ છે, જે ફળ જેવી લાગે છે.
ભક્ષયધ્વં હિ સહિતા લંબૌ મે વૃષણાવિમૌ। અનેન ચાપિ ભોજ્યેન પરા તૃપ્તિર્ભવિષ્યતિ
તમે બધા મળી મારી આ બે લાંબી વૃષણો ખાઓ; આ ભોજનથી તમને સર્વોત્તમ તૃપ્તિ મળશે.
મહાપ્રસાદં તા લબ્ધ્વા દેવ્યસ્સર્વાસ્તદા શિવમ્। પ્રણિપત્ય સ્થિતાશ્શર્વ ઇદં વચનમબ્રવીત્
આ મહાપ્રસાદ પ્રાપ્ત કરીને બધી દેવીઓ શિવજી સમક્ષ નમન કરીને ઊભી રહી અને એમણે આ શબ્દો કહ્યા.
કરિષ્યંતિ શુભાચારાન્વિના હાસ્યેન યે નરાઃ। તેષાં ધનં પશુઃ પુત્રા દારાશ્ચૈવ ગૃહાદિકમ્
જે પુરુષો હાસ્ય વિના શુભ કાર્ય કરે છે, તેમને ધન, પશુ, પુત્ર, પત્ની અને ઘરગથ્થુ સુખ મળે છે.
ભવિષ્યતિ મયા દત્તં યચ્ચાન્યન્મનસિ સ્થિતમ્। હાસ્યેન દીર્ઘદશના દરિદ્રાશ્ચ ભવંતિ તે
તેમના મનમાં જે કંઈ ઇચ્છા હશે, તે હું પૂરી કરીશ; પણ જે લોકો મજાક કરે છે, તેઓ લાંબા દાંતવાળા અને ગરીબ બને છે.
તસ્માન્ન નિંદા હાસ્યં ચ કર્તવ્યં હિ વિજાનતા। ભવત્યો માતરઃ ખ્યાતા હ્યસ્મિન્લોકે ભવિષ્યથ
આથી, સમજદાર વ્યક્તિએ કદી પણ નિંદા કે હાસ્ય કરવું નહીં. તમે બધાજ માતાઓ આ લોકમાં પ્રસિદ્ધ થશો.
ઉપહારે નરા યે તુ કરિષ્યંતિ ચ કૌમુદીમ્। ચણકાન્પૂરિકાશ્ચૈવ વૃષણૈઃ સહ પૂપકાન્
જે પુરુષો કૌમુદી તહેવારના પ્રસંગે ચણાના લાડુ અને પુરીઓ સાથે વૃષણોનું પણ ભોજન અર્પણ કરે છે—
બંધુભિઃ સ્વજનૈશ્ચૈવ તેષાં વંશો ન છિદ્યતે। અપુત્રો લભતે પુત્રં ધનાર્થી લભતે ધનમ્
તેમના બંધુઓ અને સ્વજનો સાથે તેમનો વંશ કદી તૂટતો નથી; જે પુત્ર વિહોણો છે તેને પુત્ર મળે છે અને જે ધન ઇચ્છે છે તેને ધન મળે છે.
રૂપવાન્સુભગો ભોગી સર્વશાસ્ત્રવિશારદઃ। હંસયુક્તેન યાનેન બ્રહ્મ લોકે મહીયતે
એવો મનુષ્ય સુંદર, ભાગ્યશાળી, ભોગવી અને સર્વ શાસ્ત્રોમાં નિષ્ણાત બને છે; હંસો જોડેલા રથમાં બેસીને બ્રહ્મલોકમાં સન્માન પામે છે.
શિવદૂતિ મયાપ્યેવં તાસાં દત્તં ચ ભક્ષણમ્। ત્રપાકરં કિં ભવત્યા ઉક્તોહં તન્નિશામય
હે શિવદૂતી, મેં એમને ભોજન આપ્યું છે; તું જે શરમનું કારણ પૂછ્યું છે, એ હું હવે કહું છું, સાંભળ.
જયસ્વ દેવિ ચામુંડે જય ભૂતાપહારિણિ। જય સર્વગતે દેવિ કાલરાત્રિ નમોસ્તુ તે
જય હો દેવી ચામુંડા, જય હો ભૂતોને દૂર કરનારી! જય હો સર્વવ્યાપક દેવી, હે કાલરાત્રિ, તને વંદન છે.
વિશ્વમૂર્તિયુતે શુદ્ધે વિરૂપાક્ષિ ત્રિલોચને। ભીમરૂપે શિવે વિદ્યે મહામાયે મહોદરે
હે વિશ્વરૂપાવાળી, પવિત્ર, ત્રિનેત્રી અને વિલક્ષણ આંખવાળી! ભયાનક સ્વરૂપ ધરાવનારી, કલ્યાણકારી, જ્ઞાનરૂપ, મહામાયાવાળી અને વિશાળ પેટવાળી દેવી.
મનોજયે મનોદુર્ગે ભીમાક્ષિ ક્ષુભિતક્ષયે। મહામારિ વિચિત્રાંગિ ગીતનૃત્યપ્રિયે શુભે
હે મનને જીતનારી, મનનો કિલ્લો, ભયાનક આંખવાળી, ઉથલપાથલને નાશ કરનારી! મહારોગરૂપ, અદભુત અંગવાળી, ગીત અને નૃત્યને પ્રિય, શુભ દેવી.
વિકરાલિ મહાકાલિ કાલિકે પાપહારિણિ। પાશહસ્તે દંડહસ્તે ભીમહસ્તે ભયાનકે
હે વિકરાળ, મહાકાળી, કાળિકા, પાપનો નાશ કરનારી! પાશ, દંડ અને ભયાનક હાથ ધરનારી, ભયજનક દેવી.
ચામુંડે જ્વલમાનાસ્યે તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રે મહાબલે। શિવયાનપ્રિયે દેવિ પ્રેતાસનગતે શિવે
હે ચામુંડા, જ્વલંત મુખવાળી, તીક્ષ્ણ દાંતવાળી, મહાબળશાળી! શિવના વાહનને પ્રિય, પ્રેતાસન પર બેસનારી, કલ્યાણકારી દેવી.
ભીમાક્ષિ ભીષણે દેવિ સર્વભૂતભયંકરિ। કરાલિ વિકરાલે ચ મહાકાલિ કરાલિનિ
હે ભયાનક આંખવાળી, ભયાનક સ્વરૂપવાળી દેવી, સર્વ જીવમાં ભય ઉત્પન્ન કરનારી! વિકરાળ, વિકરાળ સ્વરૂપવાળી, મહાકાળી, ભયાનક દેવી.
કાલિકરાલવિક્રાંતે કાલરાત્રિ નમોસ્તુ તે। સર્વશસ્ત્રભૃતે દેવિ નમો દેવનમસ્કૃતે
હે કાળિકા, વિકરાળ અને પરાક્રમી, હે કાલરાત્રિ, તને વંદન છે! સર્વ શસ્ત્ર ધારણ કરનારી દેવી, દેવતાઓ દ્વારા પૂજાયેલી તને નમન.
એવં સ્તુતા શિવદૂતી રુદ્રેણ પરમેષ્ઠિના। તુતોષ પરમા દેવી વાક્યં ચૈવમુવાચ હ
આ રીતે રુદ્ર પરમેશ્વરે શિવદૂતીની સ્તુતિ કરી; ત્યારે પરમ દેવી પ્રસન્ન થઈ અને એમણે આ શબ્દો કહ્યા.
વરં વૃણીષ્વ દેવેશ યત્તે મનસિ વર્તતે। રુદ્ર ઉવાચ। સ્તોત્રેણાનેન યે દેવિ સ્તોષ્યંતિ ત્ત્વાં વરાનને
દેવોના સ્વામી, તમે મનમાં જે ઇચ્છો તે વર માંગો. રુદ્રે કહ્યું: સુન્દર ચહેરાવાળી દેવી, જે કોઈ આ સ્તોત્રથી તારી સ્તુતિ કરે છે—
તેષાં ત્વં વરદા દેવિ ભવ સર્વગતા સતી। ઇમં પર્વતમારુહ્ય યઃ પૂજયતિ ભક્તિતઃ
દેવી, તું સર્વત્ર રહેનારી અને સત્યરૂપ બનીને તેમને વર આપનારી બની જા. જે ભક્તિપૂર્વક આ પર્વત પર ચઢીને તારી પૂજા કરે છે—