તિષ્ઠતિષ્ઠેતિ જલ્પંતો દૈત્યાસ્તે સમુપાગતાઃ। તતઃ પ્રવવૃતે યુદ્ધં તાસાં તેષાં મહાભયમ્
દૈત્યોએ 'થેમો, થેમો' કહીને ચીસો પાડી અને આવી ગયા; પછી એ સ્ત્રીઓ અને દૈત્યોએ ભયાનક યુદ્ધ શરૂ કર્યું.
નારાચૈર્ભિન્નદેહાનાં દૈત્યાનાં ભુવિ સર્પતાં। રોષાદ્દંડપ્રભગ્નાનાં સર્પાણામિવ સર્પતામ્
ભૂમિ પર તીરો વડે છિદ્ર થયેલા દૈત્યો પડેલા હતા, અને ગુસ્સામાં તોડી નાખેલા સાપો જેવી રીતે વળાંકે છે, એમ વળાંકે રહ્યા હતા.
શક્તિનિર્ભિન્નહૃદયા ગદાસંચૂર્ણિતોરસઃ। કુઠારૈર્ભિન્નશિરસો મુસલૈર્ભિન્નમસ્તકાઃ
કેટલાંય દૈત્યોના હૃદય શક્તિથી ફાટેલા, છાતી ગદા વડે ચકનાચૂર થયેલી, માથા કુહાડાથી ફાટેલા અને ડોકા મુસળથી તૂટી ગયેલા હતા.
વિદ્ધોદરાસ્ત્રિશૂલાગ્રૈશ્છિન્નગ્રીવા વરાસિભિઃ। ક્ષતાશ્વરથમાતંગપાદાતાઃ પેતુરાહવે
કેટલાંયના પેટ ત્રિશૂળથી છિદ્ર થયેલા, ગળા ઉત્તમ તલવારથી કપાઈ ગયેલા; ઘાયલ ઘોડા, રથ, હાથી અને પદાતી યુદ્ધમાં પડી ગયા.
રણભૂમિં સમાસાદ્ય દૈત્યાઃ સર્વે રુરું વિના। તતો બલં હતં દૃષ્ટ્વા રુરુર્માયાં તદાદદે
રણભૂમિમાં બધા દૈત્યો રુરુ સિવાય પ્રવેશ્યા. રુરુએ પોતાનું સૈન્ય મારાયું જોઈને તરત જ પોતાની માયા વાપરી.
તયા સંમોહિતા દેવ્યો દેવાશ્ચાપિ રણાજિરે। તામસ્યા માયયા દેવ્યા સર્વમન્ધંતમોભવત્
એ માયાથી દેવીઓ અને દેવતાઓ બંને રણમાં ભુલાઈ ગયા. એ અંધારી માયાથી બધું ઘોર અંધકારથી ઢંકાઈ ગયું.
તતો દેવી મહાશક્યા તં દૈત્યં સમતાડયત્। તયા તુ તાડિતસ્યાજૌ દૈત્યસ્ય પ્રગતં તમઃ
પછી મહાશક્તિશાળી દેવી એ દૈત્યને જોરથી માર્યો. એના મારથી રણમાં દૈત્યમાંથી અંધકાર દૂર થઈ ગયો.
માયાયામથ નષ્ટાયાં તામસ્યાં દાનવો રુરુઃ। પાતાલમાવિશત્તૂર્ણં તત્રાપિ પરમેશ્વરી
પછી જ્યારે એ અંધારી માયા નાશ પામી, ત્યારે દાનવ રુરુ ઝડપથી પાતાળમાં ગયો. ત્યાં પણ પરમેશ્વરી હાજર હતી.
દેવીભિઃ સહિતા ક્રુદ્ધા પુરતોભિમુખી સ્થિતા। રુરોસ્તુ દાનવેંદ્રસ્ય ભીતસ્યાગ્રે ગતસ્ય ચ
દેવીઓ સાથે ક્રોધિત પરમેશ્વરી, ડરીને આગળ ગયેલા દાનવરાજ રુરુ સામે સીધી ઊભી રહી.
નખાગ્રેણ શિરશ્છિત્વા ચર્મ ચાદાય વેગિતા। નિષ્પપાતાથ પાતાલાત્પુષ્કરં ચ પુનર્ગિરિમ્
દેવીએ પોતાના નખના આડે રુરુનું માથું કાપી લીધું, તેની ચામડી ઝડપી, અને ઝડપથી પાતાળમાંથી બહાર આવી, પુષ્કર પર્વત પર ફરી ગઈ.
કન્યા સૈન્યેન મહતા બહુરૂપેણ ભાસ્વતા। દેવૈસ્તુવિસ્મિતૈર્દૃષ્ટા ચર્મમુંડધરા રુરોઃ
મહાન અને તેજસ્વી, અનેક રૂપ ધરાવતી કન્યાને astonished દેવતાઓએ જોયા, તે રુરુનું માથું અને ચામડી ધારણ કરીને ઊભી હતી.
સ્વકીયે તપસઃ સ્થાને નિવિષ્ટા પરમેશ્વરી। તતો દેવ્યો મહાભાગાઃ પરિવાર્ય વ્યવસ્થિતાઃ
પરમેશ્વરી પોતાના તપસ્થળે સ્થિર થઈ. પછી મહાભાગ્યશાળી દેવીઓએ તેમને ઘેરીને સેવા આપી.
યાચયામાસુરવ્યગ્રાસ્તાં તુ દેવીં બુભુક્ષિતાઃ। બુભુક્ષિતા વયં દેવિ દેહિ નો ભોજનં વરમ્
ભૂખી અને ઉત્સુક દેવીઓએ એ પરમેશ્વરી પાસે વિનંતી કરી: 'દેવી, અમને ભારે ભૂખ લાગી છે, કૃપા કરીને અમને ભોજન આપો.'
એવમુક્ત્વા તતો દેવી દધ્યૌ તાસાં તુ ભોજનમ્। નાધ્યગચ્છત્તદા તાસાં ભોજનં ચિન્તિતમ્મહત્
આ રીતે દેવી બોલ્યા પછી, તેમણે તેમના માટે ભોજનનું ધ્યાન કર્યું. પણ ઘણું વિચાર્યા છતાં પણ યોગ્ય ભોજન મળ્યું નહીં.
તદા દધ્યૌ મહાદેવં રુદ્રં પશુપતિં વિભુમ્। સોપિ ધ્યાનાત્સમુત્તસ્થૌ પરમાત્મા ત્રિલોચનઃ1.31.
પછી તેમણે મહાદેવ, રુદ્ર, પશુપતિ, પરમાત્માનું ધ્યાન કર્યું. ધ્યાનમાંથી ત્રિનેત્રધારી પરમાત્મા પ્રગટ થયા.
ઉવાચ રુદ્રસ્તાં દેવીં કિં તે કાર્યં વિવક્ષિતમ્। બ્રૂહિ દેવિ મહામાયે યત્તે મનસિ વર્તતે
રુદ્રે એ દેવીને પૂછ્યું: 'દેવી, તને કયું કાર્ય કરવું છે? મહામાયે, જે તારા મનમાં છે, એ મને કહો.'
શિવદૂત્યુવાચ। છાગમધ્યે તુ વૈ દેવ છાગરૂપેણ વર્તસે। એતાસ્ત્વાં ભક્ષયિષ્યન્તિ ભક્ષ્યમીપ્સિતમાદરાત્
શિવદૂતી બોલી: 'દેવ, તમે બકરાના રૂપમાં અહીં છો. આ દેવીઓ તમને ભોજનરૂપે શ્રદ્ધાથી ગ્રહણ કરશે.'
ભક્ષાર્થમાસાં દેવેશ કિંચિદ્દાતુમિહાર્હસિ। શૂલીકુર્વંતિ મામેતા ભક્ષાર્થિન્યો મહાબલાઃ
'દેવેશ, એમના ભોજન માટે તમે કશુંક આપવું જોઈએ. આ મહાબળશાળી દેવીઓ ત્રિશૂલથી મને ધમકી આપે છે.'
અન્યથા મામપિ બલાદ્ભક્ષયેયુર્બુભુક્ષિતાઃ। એવં માં તુ સમાલક્ષ્ય ભક્ષ્યં કલ્પય સત્વરમ્
'નહીંતર, આ ભૂખેલી દેવીઓ મને પણ બલપૂર્વક ભોજનરૂપે લઈ શકે. તેથી, મને જોઈને તરત જ યોગ્ય ભોજન આપો.'
રુદ્ર ઉવાચ। શિવદૂતિ બ્રવીમ્યેકં પ્રવૃત્તં યદ્યુગાંતરે। ગંગાદ્વારે દક્ષયજ્ઞો ગણૈર્વિધ્વંસિતો મમ
રુદ્ર બોલ્યા: 'શિવદૂતી, એક જૂની વાત કહું: ગંગાદ્વારે મારા ગણોએ દક્ષનું યજ્ઞ નાશ કર્યો હતો.'
તત્ર યજ્ઞો મૃગો ભૂત્વા પ્રદુદ્રાવ સુવેગવાન્। મયા બાણેન નિર્વિદ્ધો રુધિરેણ પ્રસેચિતઃ
'ત્યાં યજ્ઞપશુ હરણ બનીને ઝડપથી દોડ્યો. મેં તીર્થથી તેને ઘાયલ કર્યો અને તે લોહીથી ભીંજાઈ ગયો.'
અજગંધસ્તદા ભૂતો નામ દેવૈસ્તુ મે કૃતમ્। અજગંધસ્ત્વમેવેતિ દાસ્યે ચાન્યત્તુ ભોજનમ્
'પછી મને બકરાની ગંધ આવી અને દેવોએ મને અજગંધ નામ આપ્યું. હવે તું અજગંધ કહેવાશે અને હું બીજું ભોજન પણ આપીશ.'
એતાસાં શૃણુ મે દેવિ ભક્ષ્યમેકં મયોચિતમ્। કથ્યમાનં વરારોહે કાલરાત્રિ મહાપ્રભે
હે દેવી, મારી વાત ધ્યાનથી સાંભળો. હું તમને એ સ્ત્રીઓ માટે યોગ્ય એક જ ભોજન વિશે કહું છું, હે તેજસ્વિ કાળરાત્રિ, સ્ત્રીઓમાં શ્રેષ્ઠ.
યા સ્ત્રી સગર્ભા દેવેશિ અન્યસ્ત્રીપરિધાનકમ્। પરિધત્તે સ્પૃશેદ્વાપિ પુરુષસ્ય વિશેષતઃ
હે દેવીઓની રાણી, જે સ્ત્રી ગર્ભવતી હોય, કે બીજી સ્ત્રીના વસ્ત્રો પહેરે, અથવા બીજી સ્ત્રીને, ખાસ કરીને પુરુષને, સ્પર્શે—
સભાગોસ્તુ વરારોહે કાસાંચિત્પૃથિવીતલે। અપ્યેકવર્ષં બાલં તુ ગૃહીત્વા તત્ર વૈ બલાત્
હે સુંદર, જો કોઈ જોરથી પૃથ્વી પરથી એક વર્ષના બાળકને લઈ જાય—
ભુક્ત્વા તિષ્ઠંતુ સુપ્રીતા અપિ વર્ષશતાન્બહૂન્। અન્યાઃ સૂતિગૃહે ચ્છિદ્રં ગૃહ્ણીયુસ્તુ હ્યપૂજિતાઃ
તેઓ અનેક વર્ષો સુધી આનંદથી ભોજન કરીને રહે, પણ અન્ય સ્ત્રીઓ, જે પ્રસૂતિગૃહમાં અવરોધ ઊભો કરે છે અને પૂજિત નથી, તેઓ પણ ત્યાં પ્રવેશી શકે છે.
નિવસિષ્યંતિ દેવેશિ તથા વૈ જાતહારિકાઃ। ગૃહે ક્ષેત્રે તટાકે ચ વાપ્યુદ્યાનેષુ ચૈવ હિ
હે દેવીઓની રાણી, જે સ્ત્રીઓ નવજાત બાળક ચોરી લે છે, તેઓ ઘરમાં, ખેતરમાં, તળાવમાં, સરોવરમાં અને બગીચામાં વસે છે.
અત્યેષુ ચ રુદંત્યો યા સ્ત્રિયસ્તિષ્ઠંતિ નિત્યશઃ। તાસાં શરીરગાશ્ચાન્યાઃ કાશ્ચિત્તૃપ્તિમવાપ્નુયુઃ
તેમા, જે સ્ત્રીઓ સતત રડે છે, તેમના શરીર અન્ય સ્ત્રીઓ દ્વારા ભોજનરૂપે લેવાશે, અને કેટલીક સંતોષ પામશે.
શિવદૂત્ય ઉવાચ। કુત્સિતં ભવતા દત્તં પ્રજાનાં પરિપીડનમ્। ન ચ ત્વં બુધ્યસે દાતું શંકરરસ્ય વિશેષતઃ
શિવદૂતી બોલી: તમે જે આપ્યું છે તે નिंदનીય છે, પ્રજાને દુઃખ આપનારું છે; અને તમે શંકરનું સાર આપવું જોઈએ તે સમજતા નથી.
ત્રપાકરં યદ્ભવતિ પ્રજાનાં પરિપીડકમ્। ન તુ તદ્યુજ્યતે દાતું તાસાં ભક્ષ્યં તુ શંકર
જેthing પ્રજાને શરમ આવે અને દુઃખ આપે, તે તેમને ભોજનરૂપે આપવું યોગ્ય નથી, હે શંકર.