યસ્માત્સૌભાગ્યદાયિન્યા ધામ ત્વં ગુડપર્વત।। નિર્મિતશ્ચાસિ પાર્વત્યા તસ્માન્માં પાહિ સર્વદા
'કેમ કે તું સૌભાગ્ય આપનારનું ધામ છે, હે ગુડના પર્વત, અને તું પાર્વતી દ્વારા બનાવાયો છે, તેથી હંમેશા મને રક્ષે.'
અનેન વિધિના યસ્તુ દદ્યાદ્ગુડમયં ગિરિમ્।। સંપૂજ્યમાનો ગંધર્વૈર્ગૌરીલોકે મહીયતે
'જે કોઈ આ રીતથી ગુડથી બનાવેલો પર્વત આપે, તેને ગંધર્વો દ્વારા સન્માન મળે છે અને ગૌરીના લોકમાં મહાન બને છે.'
પુનઃ કલ્પશતાંતે ચ સપ્તદ્વીપાધિપો ભવેત્।। આયુરારોગ્યસંપન્નઃ શત્રુભિશ્ચાપરાજિતઃ
'પછી, એક સદીના અંતે, તે સાત દ્વીપોના અધિપતિ બને છે, લાંબુ આયુષ્ય, આરોગ્ય અને દુશ્મનો દ્વારા અપરાજિત રહે છે.'
અથ પાપહરં વક્ષ્યે સુવર્ણાચલમુત્તમમ્।। યસ્ય પ્રદાનાદ્ભવનં વૈરિંચં યાંતિ માનવાઃ
'હવે હું પાપ નાશક શ્રેષ્ઠ સોનાનો પર્વત કહું છું, જેના દાનથી મનુષ્યો બ્રહ્માના લોકમાં પહોંચે છે.'
ઉત્તમઃ પલસાહસ્રો મધ્યમઃ પંચભિઃ શતૈઃ।। તદર્ધેનાધમસ્તદ્વદલ્પવિત્તોપિ માનવઃ
'શ્રેષ્ઠ હજાર પલાથી, મધ્યમ પાંચસો પલાથી, અને તેના અડધાથી સૌથી નીચો; એ જ રીતે, ઓછા ધનવાળો પણ પોતાની ક્ષમતા મુજબ, ઈર્ષ્યા વિના દાન આપે.'
દદ્યાદેકપલાદૂર્દ્ધ્વં યથાશક્તિ વિમત્સરઃ।। ધાન્યપર્વતવત્સર્વં વિદધ્યાદ્રાજસત્તમ
'એને ઓછામાં ઓછું એક પલા અથવા વધુ, પોતાની શક્તિ પ્રમાણે અને ઈર્ષ્યા વિના દાન કરવું; અને, હે શ્રેષ્ઠ રાજા, ધાન્યના પર્વતની જેમ બધું ગોઠવવું.'
વિષ્કંભશૈલાંસ્તદ્વચ્ચ ઋત્વિગ્ભ્યઃ પ્રતિપાદયેત્।। નમસ્તે સર્વબીજાય બ્રહ્મગર્ભાય વૈ નમઃ
એ જ રીતે, વિષકંભ પર્વતો પણ ઋત્વિજોને આપવો જોઈએ. સર્વ બીજના સ્વરૂપ, બ્રહ્માના ગર્ભધારી, તમને વંદન છે; ખરેખર, તમને નમન છે.
યસ્માદનંતફલદસ્તસ્માત્પાહિ શિલોચ્ચય।। યસ્માદગ્નેરપત્યં ત્વં યસ્માત્પુત્રો જગત્પતેઃ
તમે અનંત ફળો આપો છો, તેથી આ પર્વત શિખરને રક્ષા કરો. તમે અગ્નિના સંતાન છો, અને જગતના સ્વામીના પુત્ર છો.
હેમપર્વતરૂપેણ તસ્માત્પાહિ નગોત્તમ।। અનેન વિધિના યસ્તુ દદ્યાત્કનકપર્વતમ્
તમે સોનાના પર્વતના સ્વરૂપમાં છો, તેથી, પર્વતોમાં શ્રેષ્ઠ, રક્ષા કરો. જે આ રીત પ્રમાણે સોનાનો પર્વત આપે—
સ યાતિ પરમં બ્રહ્મ લોકમાનંદકારકમ્।। તત્ર કલ્પશતં તિષ્ઠેત્તતો યાતિ પરાં ગતિમ્૧૫૦ 1.21.
એ પરમ બ્રહ્મલોકને પામે છે, જે આનંદ આપે છે. ત્યાં તે શત કલ્પ સુધી રહે છે, પછી તે પરમ સ્થિતિને પામે છે.
અથાતઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ તિલશૈલં વિધાનતઃ।। યત્પ્રદાનાન્નરો યાતિ વિષ્ણુલોકમનુત્તમમ્
હવે હું તિલ પર્વતની રીત સમજાવું છું. જે તેને આપે છે, તે વિષ્ણુના શ્રેષ્ઠ લોકને પામે છે.
ઉત્તમો દશભિર્દ્રોણૈર્મધ્યમઃ પંચભિઃ સ્મૃતઃ।। ત્રિભિઃ કનિષ્ઠો રાજેંદ્ર તિલશૈલઃ પ્રકીર્તિતઃ
શ્રેષ્ઠ તિલ પર્વત દસ દ્રોણથી ગણાય છે, મધ્યમ પાંચથી, અને સૌથી નાનો ત્રણથી, રાજા; આમ તિલ પર્વતનું વર્ણન છે.
પૂર્વવચ્ચાપરં સર્વં વિષ્કંભપર્વતાદિકમ્।। દાનમંત્રં પ્રવક્ષ્યામિ યથા ચ નૃપપુંગવ
પહેલાં જે રીતે બધું, એ જ રીતે વિષકંભ પર્વત અને બીજા માટે પણ લાગુ પડે છે. હું દાન મંત્ર અને રીત કહું છું, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ.
યસ્માન્મધુવધે વિષ્ણોર્દેહસ્વેદસમુદ્ભવાઃ।। તિલાઃ કુશાશ્ચ માષાશ્ચ તસ્માચ્છાંતિપ્રદો ભવ
મધુના સંહાર સમયે વિષ્ણુના શરીરનાં પસીનામાંથી તિલ, કુશ અને માસ ઉત્પન્ન થયા છે, તેથી શાંતિ આપનાર બની જાવ.
હવ્યકવ્યેષુ યસ્માચ્ચ તિલા એવ હિ રક્ષણમ્।। લક્ષ્મીં ચ કુરુ શૈલેંદ્ર તિલાચલ નમોસ્તુ તે
હવન અને પિંડમાં તિલ જ રક્ષા કરે છે, તેથી, પર્વતોના સ્વામી, સમૃદ્ધિ સ્થાપિત કરો; તિલ પર્વત, તમને નમન છે.
ઇત્યામંત્ર્ય ચ યો દદ્યાત્તિલાચલમનુત્તમમ્।। સ વૈષ્ણવં પદં યાતિ પુનરાવૃત્તિદુર્લભમ્
આ રીતે આમંત્રિત કરીને, જે શ્રેષ્ઠ તિલ પર્વત આપે છે, તે વૈષ્ણવ સ્થાન પામે છે, જ્યાં ફરી પાછા આવવું અઘરું છે.
કાર્પાસપર્વતશ્ચૈવ વિંશદ્ભારૈરિહોત્તમઃ।। દશભિર્મધ્યમઃ પ્રોક્તઃ કનિષ્ઠઃ પંચભિર્મતઃ
કાપડના પર્વત અહીં વીસ ભારથી શ્રેષ્ઠ ગણાય છે, દસથી મધ્યમ, અને પાંચથી સૌથી નાનો માનવામાં આવે છે.
ભારેણાલ્પધનો દદ્યાદ્વિત્તશાઠ્યવિવર્જિતઃ।। ધાન્યપર્વતવત્સર્વમાસાદ્યં રાજસત્તમ
જેની પાસે ઓછું ધન હોય, તે પોતાની શક્તિ પ્રમાણે, ધનની કાવતરૂથી વિમુક્ત થઈને આપે. બધું ધાન્ય પર્વતની જેમ જ કરવું છે, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ.
પ્રભાતાયાં ચ શર્વર્યાં દદ્યાદિદમુદીરયેત્।। ત્વમેવાવરણં યસ્માલ્લોકાનામિહ સર્વદા
સવારના સમયે, તે આ આપે અને કહે: 'તમે હંમેશા અહીં બધા લોક માટે આવરણ છો.'
કાર્પાસાદ્રે નમસ્તસ્માદઘૌઘ ધ્વંસનો ભવ।। ઇતિ કાર્પાસશૈલેંદ્રં યો દદ્યાચ્છર્વસંનિધૌ
કાપડ પર્વતને નમન; તેથી, પાપના સમૂહનો નાશક બની જાવ. આમ, જે સર્વની હાજરીમાં કાપડ પર્વત આપે—
રુદ્રલોકે વસેત્કલ્પં તતો રાજા ભવેદિહ।। અથાતઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ ઘૃતાચલમનુત્તમમ્
તે રુદ્રના લોકમાં એક કલ્પ સુધી રહે છે, પછી અહીં રાજા બને છે. હવે હું શ્રેષ્ઠ ઘી પર્વતની રીત કહું છું.
તેજોમયં ઘૃતં પુણ્યંમહાપાતકનાશનમ્।। વિંશત્યા ઘૃતકુંભાનામુત્તમઃ સ્યાદ્ઘૃતાચલઃ
ઘી તેજથી ભરેલું અને પુણ્યવાળું છે, મહાપાપોનો નાશ કરે છે. શ્રેષ્ઠ ઘી પર્વત વીસ ઘી ના કુંભથી બને છે.
દશભિર્મધ્યમઃ પ્રોક્તઃ પંચભિસ્ત્વધમઃ સ્મૃતઃ।। અલ્પવિત્તોપિ કુર્વીત દ્વાભ્યામિહ વિધાનતઃ
મધ્યમ દસથી ગણાય છે, અને સૌથી નાનો પાંચથી. ઓછા ધનવાળાએ પણ અહીંની રીત પ્રમાણે બે કુંભથી કરવું જોઈએ.
વિષ્કમ્ભપર્વતાંસ્તદ્વચ્ચતુર્ભાગેન કલ્પયેત્।। શાલિતંડુલપાત્રાણિ કુંભોપરિ નિવેશયેત્
એ જ રીતે, વિષકંભ પર્વતો ચોથા ભાગથી તૈયાર કરવું. ઘી ના કુંભ ઉપર શાલિ અને તંડળના પાત્રો મૂકવા.
કારયેત્સંહતાનુચ્ચાન્યથાશોભં વિધાનતઃ।। વેષ્ટયેચ્છુક્લવાસોભિરિક્ષુદંડફલાદિકૈઃ
પર્વતને ગાઢ અને ઊંચો બનાવવો જોઈએ જેથી તે નિયમ મુજબ સુંદર દેખાય; પછી તેને સફેદ કપડાંથી ઢાંકી, શેરડી, લાકડાં, ફળો અને આવા અન્ય વસ્તુઓથી શણગારવું જોઈએ.
ધાન્યપર્વતવત્સંર્વં વિધાનમિહ પઠ્યતે।। અધિવાસનપૂર્વં હિ તદ્વદ્ધોમસુરાર્ચનમ્
આ વ્યવસ્થા ધાનના પર્વત જેવી સમજાવાઈ છે; પહેલા તેનું શાંતિપૂર્વક અધિવાસન કરવું, પછી દેવતાઓની હવન અને પૂજા પણ એ જ રીતે કરવી.
પ્રભાતાયાં ચ શર્વર્યાં ગુરવે વિનિવેદયેત્।। વિષ્કંભપર્વતાંસ્તદ્વદૃત્વિગ્ભ્યઃ શાંતમાનસઃ
સવાર પડે ત્યારે તે ગુરુને અર્પણ કરવું; અને શાંત મનથી એ જ રીતે ધાનના પર્વતો યજ્ઞકર્તા પુરોહિતોને આપવા.
સંયોગાદ્ઘૃતમુત્પન્નં યસ્માદમૃતતેજસિ।। તસ્માદ્ઘૃતાર્ચિર્વિશ્વાત્મા પ્રીયતામત્ર શંકર
ઘી અમૃતના તત્વથી મળીને ઉત્પન્ન થાય છે; તેથી, ઘીથી પ્રગટતી જ્યોતિથી સર્વાત્મા શંકર અહીં પ્રસન્ન થાય.
યસ્માત્તેજોમયં બ્રહ્મ ઘૃતે ચૈવ વ્યવસ્થિતમ્।। ઘૃતપર્વતરૂપેણ તસ્માન્નઃ પાહિ ભૂધર
કારણ કે તેજમય બ્રહ્મા ઘીમાં સ્થિત છે; તેથી, ધરતીના આધાર, ઘી-પર્વત રૂપે અમને રક્ષા કર.
અનેન વિધિના દદ્યાદ્ઘૃતાચલમનુત્તમમ્।। મહાપાતકયુક્તોપિ લોકમાયાતિ શાંભવમ્
આ રીતે શ્રેષ્ઠ ઘી-પર્વત અર્પણ કરવું જોઈએ; મોટાં પાપોથી પણ યુક્ત હોય, તો પણ શંભુના લોકને પ્રાપ્ત થાય છે.