તુરીયભાગેન ચતુર્દિશં ચ સંસ્થાપયેત્પુષ્પવિલેપનાઢ્યમ્।। પૂર્વેણ મંદરમનેકફલૈશ્ચયુક્તં કામેન કાંચનમયેન વિરાજમાનમ્૧૦૦ 1.21.
ચોથા ભાગમાં ચારે દિશામાં ફૂલો અને લિપન ભરપૂર રાખવા; પૂર્વમાં અનેક ફળોવાળું, સોનાથી ઝળહળતું મંદર પર્વત સ્થાપિત કરવું.
યામ્યેન ગંધમદનો વિનિવેશનીયો ગોધૂમસંચયમયઃ કલધૌતવાંશ્ચ।। હૈમેન યજ્ઞપતિના ઘૃતમાનસેન વસ્ત્રેણરાજતવનૈશ્ચ સ સંયુતઃ સ્યાત્
દક્ષિણમાં ગંધમદન પર્વત ગૌધૂમ અને ચમકતા વાંસથી બનાવવો; સોનાનો યજ્ઞપાત્ર, ઘીથી ભરેલું પાત્ર, વસ્ત્ર અને ચાંદીના વનથી શોભાવવું.
પશ્ચાત્તિલાચલમનેકસુગંધપુષ્પસૌવર્ણપિપ્પલહિરણ્મયહંસયુક્તમ્।। આકારયેદ્રજતપુષ્પવનેન તદ્વદ્વસ્ત્રાન્વિતં દધિસિતોદસરસ્તથાગ્રે
પશ્ચિમમાં તિલાચલ પર્વત, અનેક સુગંધિત ફૂલો, સોનાના પિપળા અને સોનાના હંસો સાથે; ચાંદીના ફૂલવાળા વન, વસ્ત્ર અને આગળ દહીં અને ઠંડા પાણીનું સરોવર રાખવું.
સંસ્થાપ્યતં વિપુલશૈલમથોત્તરેણ શૈલં સુપાર્શ્વમપિ માષમયં સવસ્ત્રમ્।। પુષ્પૈશ્ચ હેમવટપાદપશેખરં તમાકારયેત્કનકકેતુવિરાજમાનમ્
ઉત્તર તરફ વિશાળ પર્વત, સુંદર બાજુ, મશ અને વસ્ત્રથી બનેલું; ફૂલો અને સોનાના વટવૃક્ષના શિખર સાથે, સોનાની ધ્વજથી ઝળહળતું બનાવવું.
માક્ષીકભદ્રસરસા ચ વનેન તદ્વદ્રૌપ્યેણ ભાસુરવિતાનયુતં વિધાય।। હોમશ્ચતુર્ભિરથ વેદપુરાણવિદ્ભિર્દાંતૈરનિંદ્યચરિતાકૃતિભિર્દ્વિજેંદ્રૈઃ
મધમાખી અને શુભ જળના વન, ચાંદીથી અને તેજસ્વી વિતાન સાથે; ચાર બ્રાહ્મણો, જે વેદ અને પુરાણમાં નિપુણ અને શાંતિપૂર્ણ વર્તન ધરાવે છે, હવન કરવો.
પૂર્વેણ હસ્તમિતમત્ર વિધાય કુંડં કાર્યસ્તિલૈર્યવઘૃતેન સમિત્કુશૈશ્ચ।। રાત્રૌ ચ જાગરમનુદ્ધતગીતરૂપૈરાવાહનં ચ કથયામિ શિલોચ્ચયાનામ્
પૂર્વમાં હાથની વ્યવસ્થા કરીને, તિલ, જવાર, ઘી, સમિત અને કુશથી કુંડ બનાવવું; રાત્રે ગીત અને પઠન સાથે જાગરણ કરવું, અને હું પર્વતના શિખરોનું આવાહન સમજાવું.
ત્વં સર્વદેવગણધામનિધે વિરુદ્ધમસ્મદ્ગૃહેષ્વમરપર્વત નાશયાશુ।। ક્ષેમં વિધત્સ્વ કુરુ શાંતિમનુત્તમાં ચ સંપૂજિતઃ પરમભક્તિમતા મયા હિ
હે અમર પર્વત, સર્વ દેવોના ધામ, અમારા ઘરમાં જે વિરોધી છે તે તુરંત નાશ કર; અમને સુરક્ષા, શ્રેષ્ઠ શાંતિ આપ અને મારી શ્રેષ્ઠ ભક્તિથી પૂજિત થા.
ત્વમેવ ભગવાનીશો બ્રહ્મા વિષ્ણુર્દિવાકરઃ।। મૂર્તામૂર્તમયં બીજમતઃ પાહિ સનાતન
તમે જ ભગવાન, ઈશ્વર, બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને સૂર્ય છો; સદાય રહેલું, દૃશ્ય અને અદૃશ્ય બીજ—મને રક્ષા કરો.
યસ્માત્ત્વં લોકપાલાનાં વિશ્વમૂર્તેશ્ચ મંદિરમ્।। રુદ્રાદિત્યવસૂનાં ચ તસ્માચ્છાન્તિં પ્રયચ્છ મે
તમે લોકપાલો અને વિશ્વરૂપના નિવાસ છો; રુદ્ર, આદિત્ય અને વસુઓના પણ—એથી મને શાંતિ આપો.
યસ્માદશૂન્યમમરૈર્નારીભિશ્ચ શિરસ્તવ।। તસ્માન્મામુદ્ધરામુષ્માદ્દુઃખસંસારસાગરાત્
તમારા શિખર પર અમર અને સ્ત્રીઓ ક્યારેય ખાલી નથી; એથી મને દુઃખ અને સંસારના સાગરથી ઉગારજો.
એવમભ્યર્ચ્ય તં મેરું મંદરં ચાભિપૂજયેત્।। યસ્માચ્ચૈત્રરથેન ત્વં ભદ્રાશ્વેન ચ પર્વત
આ રીતે મેરુ પર્વતની પૂજા કર્યા પછી, મંદર પર્વતને પણ સન્માન આપવું જોઈએ; કારણ કે, ચૈત્રરથ અને ભદ્રાશ્વના કારણે, પર્વત, તું તેજસ્વી દેખાય છે.
શોભસે મંદર ક્ષિપ્રમતસ્તુષ્ટિકરો ભવ।। યસ્માચ્ચૂડામણિર્જંબૂદ્વીપે ત્વં ગંધમાદન
મંદર, તું ખૂબ જ સુંદર છે; ઝડપથી સૌને સંતોષ આપનાર બન. અને ગંધમાદન, તું જાંબૂદ્વીપ પર ચૂડામણથી શોભાયમાન છે.
ગંધર્વગણશોભાવાંસ્તતઃ કીર્તિર્દૃઢાસ્તુ મે।। યસ્માત્ત્વં કેતુમાલેન વૈભ્રાજેન વનેન ચ
તને ગંધર્વોના સમૂહની ભવ્યતા પ્રાપ્ત છે; તેથી મારી કીર્તિ મજબૂત રહે. અને, કેતુમાલ, તું વૈભ્રાજ વનમાં તેજસ્વી છે.
હિરણ્મયાશ્મશોભાવાંસ્તસ્માત્પુષ્ટિર્ધ્રુવાસ્તુ મે।। ઉત્તરૈઃ કુરુભિર્યસ્માત્સાવિત્રેણ વનેન ચ
તને સોનાના પથ્થરોની શોભા પ્રાપ્ત છે; તેથી મારી સમૃદ્ધિ અડગ રહે. અને, સુપાર્શ્વ, તું ઉત્તર કુરુઓ અને સાવિત્ર વન સાથે હંમેશા રાજ કરે છે.
સુપાર્શ્વ રાજસે નિત્યમતઃ શ્રીરક્ષયાસ્તુ મે।। એવમામંત્ર્ય તાન્સર્વાન્પ્રભાતે વિમલે પુનઃ
સુપાર્શ્વ, તું હંમેશા રાજા છે; તેથી મારી લક્ષ્મી ક્યારેય ઘટે નહીં. આ રીતે બધા પર્વતોને સંબોધી, ફરીથી શુદ્ધ પ્રભાતે,
સ્નાત્વા તુ ગુરવે દદ્યાન્મધ્યમં પર્વતોત્તમં।। વિષ્કંભપર્વતાન્દદ્યાદૃત્વિગ્ભ્યઃ ક્રમશો નૃપ
સ્નાન કર્યા પછી, મધ્યમ શ્રેષ્ઠ પર્વત ગુરુને આપવો જોઈએ; અને વિશ્કંભ પર્વતો ક્રમશઃ ઋત્વિજોને આપવા જોઈએ, રાજા.
ગાવો દેયાશ્ચતુર્વિંશદથવા દશ પાર્થિવ।। શક્તિતઃ સપ્તચાષ્ટૌ વા પંચ દદ્યાદશક્તિમાન્
ચવીસ ગાય આપવી જોઈએ, અથવા દસ, રાજા; શક્તિ પ્રમાણે, કોઈ સાત કે આઠ, અથવા અશક્ત હોય તો પાંચ ગાય આપે.
એકાપિ ગુરવે દેયા કપિલાથ પયસ્વિની।। પર્વતાનામશેષાણામેષ એવ વિધિઃ સ્મૃતઃ
એક ગાય પણ, કપિલ કે દુધાળ, ગુરુને આપવી જોઈએ. બધા પર્વતો માટે આ જ વિધિ માનવામાં આવે છે.
સ્વમંત્રેણૈવ સર્વેષુ હોમઃ શૈલેષુ પઠ્યતે।। ઉપવાસી ભવેન્નિત્યમશક્તૌ નક્તમિષ્યતે
બધા પર્વતો પર હોમ પોતાનો મંત્રથી કરવો જોઈએ. હંમેશા ઉપવાસ રાખવો; અશક્ત હોય તો રાત્રે ખાવું યોગ્ય છે.
વિધાનં સર્વશૈલાનાં ક્રમશઃ શૃણુ પાર્થિવ।। દાનેષુ ચૈવ યે મંત્રાઃ પર્વતેષુ યથા ફલમ્
હવે, રાજા, બધા પર્વતોની વિધિ ક્રમશઃ સાંભળો; દાનમાં જે મંત્રો છે, અને પર્વતો પર આપવાથી જે ફળ મળે છે, તે પણ.
અન્નં બ્રહ્મ યતઃ પ્રોક્તમન્નં પ્રાણાઃ પ્રકીર્તિતાઃ।। અન્નાદ્ભવંતિ ભૂતાનિ જગદન્નેન વર્ધતે
અન્નને બ્રહ્મા કહેવાયું છે; અન્નને જ પ્રાણ કહેવાય છે. અન્નથી જ પ્રાણીઓ ઉત્પન્ન થાય છે; અન્નથી જ જગત ટકિ રહે છે.
અન્નમેવ યતો લક્ષ્મીરન્નમેવ જનાર્દનઃ।। ધાન્યપર્વતરૂપેણ પાહિ તસ્માન્નગોત્તમ
અન્નમાં જ લક્ષ્મી છે, અને અન્નમાં જ જનાર્દન છે; તેથી, પર્વતોમાં ધાન્યના રૂપે રક્ષણ કર, પર્વતોમાં શ્રેષ્ઠ.
અનેન વિધિના યસ્તુ દદ્યાદ્ધાન્યમયં ગિરિમ્।। મન્વંતરશતં સાગ્રં દેવલોકે મહીયતે
જે વ્યક્તિ આ વિધિ પ્રમાણે ધાન્યનો પર્વત આપે છે, તે દેવલોકમાં પૂરા એક સો મન્વંતર સુધી સન્માન પામે છે.
અપ્સરોગણગંધર્વૈરાકીર્ણેન વિરાજિતઃ।। વિમાનેન દિવઃ પૃષ્ઠમાયાતિ નૃપસત્તમ
અપ્સરાઓ અને ગંધર્વોના સમૂહથી શોભાયમાન થઈ, તે સ્વર્ગના વિમાનમાં બેસી, સ્વર્ગની ઊંચાઈ પર પહોંચે છે, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ.
કર્મક્ષયે રાજરાજ્યમાપ્નોતીહ ન સંશયઃ।। અથાતઃ સંપ્રવક્ષ્યામિ લવણાચલમુત્તમમ્
કર્મ પૂર્ણ થયા પછી, તે અહીં રાજા બનશે—આમાં કોઈ શંકા નથી. હવે હું શ્રેષ્ઠ લવણ પર્વતનું વર્ણન કરું છું.
યત્પ્રદાનાન્નરો લોકમાપ્નોતિ શિવસંયુતમ્।। ઉત્તમઃ ષોડશદ્રોણૈઃ કર્તવ્યો લવણાચલઃ
જેના દાનથી માણસ શિવ સાથે જોડાયેલ લોક પામે છે; શ્રેષ્ઠ લવણ પર્વત સોળ દ્રોણથી બનાવવો જોઈએ.
મધ્યમશ્ચ તદર્ધેન ચતુર્ભિરધમસ્સ્મૃતઃ।। વિત્તહીનો યથાશક્તિ દ્રોણાદૂર્દ્ધ્વં ચ કારયેત્
મધ્યમ પર્વત એના અર્ધથી બને છે; ચાર દ્રોણથી નીચો ગણાય છે. જેની પાસે ધન નથી, તે પોતાની શક્તિ પ્રમાણે એક દ્રોણથી વધુ બનાવે.
ચતુર્થાંશેન વિષ્કંભપર્વતાન્કારયેત્પૃથક્।। વિધાનં પૂર્વવત્કુર્યાદ્બ્રહ્માદીનાં ચ સર્વદા
વિશ્કંભ પર્વતો અલગથી ચોથા ભાગથી બનાવવા જોઈએ. વિધિ હંમેશા પૂર્વની જેમ, બ્રહ્મા અને અન્ય માટે કરવી.
તદ્વદ્ધેમમયં સર્વલોકપાલનિવેશનમ્।। સરાંસિ વનવૃક્ષાદિ તદ્વચ્ચાન્યાન્નિનિવેશયેત્
એ જ રીતે, બધા લોકોના રક્ષકો માટે સોનાનું ઘર, તેમજ તળાવો, જંગલના વૃક્ષો અને અન્ય વસ્તુઓ પણ ગોઠવવી જોઈએ.
કુર્યાજ્જાગરમત્રાપિ દાનમંત્રાન્નિબોધત।। સૌભાગ્યરસસંયુક્તો યતોયં લવણે રસઃ
અહીં પણ જાગરણ કરવું જોઈએ; હવે દાન માટેનો મંત્ર સાંભળો: 'જેમ પાણી અને મીઠામાં સ્વાદ જોડાયેલો છે,'