મંડપં કારયેદ્ભક્ત્યા ચતુરશ્રમુદઙ્મુખમ્।। પ્રાગુદક્પ્રવણં પુણ્યં પ્રાઙ્મુખં વા વિધાનતઃ
ભક્તિપૂર્વક ચોરસ અને ઉત્તર-પૂર્વ તરફ મુખવાળું મંડપ બનાવવું; પૂર્વ કે ઉત્તર તરફ ઢાળવાળું, પવિત્ર, અથવા નિયમ મુજબ પૂર્વમુખી.
ગોમયેનાનુલિપ્તાયાં ભૂમાવાસ્તીર્ય વૈ કુશાન્।। તન્મધ્યે પર્વતં કુયાદ્વિષ્કંભં પર્વતાન્વિતમ્
ગાયના લોટથી લિપેલી જમીન પર કુશ ઘાસ પાથરી, મધ્યમાં પર્વત અને તેના સાથે બીજા પર્વતો સાથે આધાર રાખી પર્વત બનાવવો.
ધાન્યદ્રોણસહસ્રેણ ભવેદ્ગિરિરિહોત્તમઃ।। મધ્યમઃ પંચશતકૈઃ કનિષ્ઠશ્ચ ત્રિભિઃ શતૈઃ
અહીં પર્વતને એક હજાર ધાન્યના દ્રોણથી શ્રેષ્ઠ બનાવાય છે; પાંચ સો દ્રોણથી મધ્યમ, અને ત્રણ સો દ્રોણથી સૌથી નાનું બને છે.
મેરુર્મહાવ્રીહિમયસ્તુ મધ્યે સુવર્ણવૃક્ષત્રયસંયુતઃ સ્યાત્।। મૂર્દ્ધન્યવસ્થાનમથાંબરેણ કાર્યં ત્વનેકં ચ પુનર્દ્વિજાગ્ર્યૈઃ
મેરુ પર્વત મોટાં ચોખાથી બનાવવો, મધ્યમાં ત્રણ સુવર્ણ વૃક્ષો રાખવા, શિખર પર કપડાંથી અને ફરી શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો દ્વારા સ્થાપિત કરવું.
ચત્વારિ શૃંગાણિ ચ રાજતાનિ નિતંબભાગા અપિ રાજતાસ્સ્યુઃ।। પૂર્વેણ મુક્તાફલવજ્રયુક્તો યામ્યેન ગોમેદકપદ્મરાગૈઃ
ચાર શિખરો અને પર્વતના તળિયાં પણ ચાંદીના હોવા જોઈએ; પૂર્વમાં મોતી અને હીરાથી, દક્ષિણમાં ગોમેદ અને પદ્મરાગથી શોભાયમાન બનાવવું.
પશ્ચાચ્ચ ગારુત્મતનીલરત્નૈઃ સૌમ્યેન વૈડૂર્યકપુષ્પરાગૈઃ।। શ્રીખંડખંડૈરભિતઃ પ્રવાલૈર્લતાન્વિતો મૌક્તિકપ્રસ્તરાઢ્યઃ
પશ્ચિમમાં પીળા અને નીલા રત્નોથી, ઉત્તરમાં વૈડૂર્ય અને પુષ્પરાગથી, ચારે બાજુ ચંદન, પ્રવાળ, લતાવાળી અને મોતીના પથ્થરોની સમૃદ્ધિથી શોભાવવું.
બ્રહ્માથ વિષ્ણુર્ભગવાન્પુરારિર્દિવાકરોપ્યત્ર હિરણ્મયઃ સ્યાત્।। તથેક્ષુવંશાવૃતકંદરસ્તુ ઘૃતોદકપ્રસ્રવણો દિશાસુ
બ્રહ્મા, વિષ્ણુ, મહાદેવ અને સૂર્યદેવને અહીં સોનાથી બનાવવું; એ રીતે શેરડીના વાંસથી ઘેરેલી ગુફા અને દિશાઓમાં ઘી અને પાણીના પ્રવાહો રાખવા.
શુભ્રાંબરાણ્યંબુધરાવલિસ્યાત્પૂર્વેણ પીતાનિ ચ દક્ષિણેન।। વાસાંસિ પશ્ચાદથ કર્બુરાણિ રક્તાનિ ચૈવોત્તરતો ઘનાનિ
પૂર્વમાં વાદળ જેવું સફેદ વસ્ત્ર, દક્ષિણમાં પીળું, પશ્ચિમમાં વિવિધ રંગનું, અને ઉત્તર તરફ લાલ અને ઘન વસ્ત્રો રાખવા.
રૌપ્યાન્મહેંદ્રપ્રમુખાંસ્તથાઽષ્ટૌ સંસ્થાપ્ય લોકાધિપતીન્ક્રમેણ।। નાનાવનાલી ચ સમંતતઃ સ્યાન્મનોરમમ્માલ્યવિલેપનં ચ
ચાંદીથી બનેલા મહેન્દ્ર સહિતના આઠ લોકાધિપતિઓને ક્રમશઃ સ્થાપિત કરવું; ચારે બાજુ વિવિધ વન, મોહક માળા અને સુગંધિત લિપનથી શોભાવવું.
વિતાનકં ચોપરિ પંચવર્ણમમ્લાનપુષ્પાભરણં સિતં ચ।। ઇત્થં નિવેશ્યામરશૈલમગ્ર્યં મેરોસ્તુ વિષ્કંભગિરીન્ક્રમેણ
ઉપર પાંચ રંગોનું વિતાન, ક્યારેય ન સુકાતા ફૂલો અને સફેદ આભૂષણોથી શોભિત; એ રીતે મેરુના સહાયક પર્વતો સાથે શ્રેષ્ઠ અમર પર્વતની રચના કરવી.
તુરીયભાગેન ચતુર્દિશં ચ સંસ્થાપયેત્પુષ્પવિલેપનાઢ્યમ્।। પૂર્વેણ મંદરમનેકફલૈશ્ચયુક્તં કામેન કાંચનમયેન વિરાજમાનમ્૧૦૦ 1.21.
ચોથા ભાગમાં ચારે દિશામાં ફૂલો અને લિપન ભરપૂર રાખવા; પૂર્વમાં અનેક ફળોવાળું, સોનાથી ઝળહળતું મંદર પર્વત સ્થાપિત કરવું.
યામ્યેન ગંધમદનો વિનિવેશનીયો ગોધૂમસંચયમયઃ કલધૌતવાંશ્ચ।। હૈમેન યજ્ઞપતિના ઘૃતમાનસેન વસ્ત્રેણરાજતવનૈશ્ચ સ સંયુતઃ સ્યાત્
દક્ષિણમાં ગંધમદન પર્વત ગૌધૂમ અને ચમકતા વાંસથી બનાવવો; સોનાનો યજ્ઞપાત્ર, ઘીથી ભરેલું પાત્ર, વસ્ત્ર અને ચાંદીના વનથી શોભાવવું.
પશ્ચાત્તિલાચલમનેકસુગંધપુષ્પસૌવર્ણપિપ્પલહિરણ્મયહંસયુક્તમ્।। આકારયેદ્રજતપુષ્પવનેન તદ્વદ્વસ્ત્રાન્વિતં દધિસિતોદસરસ્તથાગ્રે
પશ્ચિમમાં તિલાચલ પર્વત, અનેક સુગંધિત ફૂલો, સોનાના પિપળા અને સોનાના હંસો સાથે; ચાંદીના ફૂલવાળા વન, વસ્ત્ર અને આગળ દહીં અને ઠંડા પાણીનું સરોવર રાખવું.
સંસ્થાપ્યતં વિપુલશૈલમથોત્તરેણ શૈલં સુપાર્શ્વમપિ માષમયં સવસ્ત્રમ્।। પુષ્પૈશ્ચ હેમવટપાદપશેખરં તમાકારયેત્કનકકેતુવિરાજમાનમ્
ઉત્તર તરફ વિશાળ પર્વત, સુંદર બાજુ, મશ અને વસ્ત્રથી બનેલું; ફૂલો અને સોનાના વટવૃક્ષના શિખર સાથે, સોનાની ધ્વજથી ઝળહળતું બનાવવું.
માક્ષીકભદ્રસરસા ચ વનેન તદ્વદ્રૌપ્યેણ ભાસુરવિતાનયુતં વિધાય।। હોમશ્ચતુર્ભિરથ વેદપુરાણવિદ્ભિર્દાંતૈરનિંદ્યચરિતાકૃતિભિર્દ્વિજેંદ્રૈઃ
મધમાખી અને શુભ જળના વન, ચાંદીથી અને તેજસ્વી વિતાન સાથે; ચાર બ્રાહ્મણો, જે વેદ અને પુરાણમાં નિપુણ અને શાંતિપૂર્ણ વર્તન ધરાવે છે, હવન કરવો.
પૂર્વેણ હસ્તમિતમત્ર વિધાય કુંડં કાર્યસ્તિલૈર્યવઘૃતેન સમિત્કુશૈશ્ચ।। રાત્રૌ ચ જાગરમનુદ્ધતગીતરૂપૈરાવાહનં ચ કથયામિ શિલોચ્ચયાનામ્
પૂર્વમાં હાથની વ્યવસ્થા કરીને, તિલ, જવાર, ઘી, સમિત અને કુશથી કુંડ બનાવવું; રાત્રે ગીત અને પઠન સાથે જાગરણ કરવું, અને હું પર્વતના શિખરોનું આવાહન સમજાવું.
ત્વં સર્વદેવગણધામનિધે વિરુદ્ધમસ્મદ્ગૃહેષ્વમરપર્વત નાશયાશુ।। ક્ષેમં વિધત્સ્વ કુરુ શાંતિમનુત્તમાં ચ સંપૂજિતઃ પરમભક્તિમતા મયા હિ
હે અમર પર્વત, સર્વ દેવોના ધામ, અમારા ઘરમાં જે વિરોધી છે તે તુરંત નાશ કર; અમને સુરક્ષા, શ્રેષ્ઠ શાંતિ આપ અને મારી શ્રેષ્ઠ ભક્તિથી પૂજિત થા.
ત્વમેવ ભગવાનીશો બ્રહ્મા વિષ્ણુર્દિવાકરઃ।। મૂર્તામૂર્તમયં બીજમતઃ પાહિ સનાતન
તમે જ ભગવાન, ઈશ્વર, બ્રહ્મા, વિષ્ણુ અને સૂર્ય છો; સદાય રહેલું, દૃશ્ય અને અદૃશ્ય બીજ—મને રક્ષા કરો.
યસ્માત્ત્વં લોકપાલાનાં વિશ્વમૂર્તેશ્ચ મંદિરમ્।। રુદ્રાદિત્યવસૂનાં ચ તસ્માચ્છાન્તિં પ્રયચ્છ મે
તમે લોકપાલો અને વિશ્વરૂપના નિવાસ છો; રુદ્ર, આદિત્ય અને વસુઓના પણ—એથી મને શાંતિ આપો.
યસ્માદશૂન્યમમરૈર્નારીભિશ્ચ શિરસ્તવ।। તસ્માન્મામુદ્ધરામુષ્માદ્દુઃખસંસારસાગરાત્
તમારા શિખર પર અમર અને સ્ત્રીઓ ક્યારેય ખાલી નથી; એથી મને દુઃખ અને સંસારના સાગરથી ઉગારજો.
એવમભ્યર્ચ્ય તં મેરું મંદરં ચાભિપૂજયેત્।। યસ્માચ્ચૈત્રરથેન ત્વં ભદ્રાશ્વેન ચ પર્વત
આ રીતે મેરુ પર્વતની પૂજા કર્યા પછી, મંદર પર્વતને પણ સન્માન આપવું જોઈએ; કારણ કે, ચૈત્રરથ અને ભદ્રાશ્વના કારણે, પર્વત, તું તેજસ્વી દેખાય છે.
શોભસે મંદર ક્ષિપ્રમતસ્તુષ્ટિકરો ભવ।। યસ્માચ્ચૂડામણિર્જંબૂદ્વીપે ત્વં ગંધમાદન
મંદર, તું ખૂબ જ સુંદર છે; ઝડપથી સૌને સંતોષ આપનાર બન. અને ગંધમાદન, તું જાંબૂદ્વીપ પર ચૂડામણથી શોભાયમાન છે.
ગંધર્વગણશોભાવાંસ્તતઃ કીર્તિર્દૃઢાસ્તુ મે।। યસ્માત્ત્વં કેતુમાલેન વૈભ્રાજેન વનેન ચ
તને ગંધર્વોના સમૂહની ભવ્યતા પ્રાપ્ત છે; તેથી મારી કીર્તિ મજબૂત રહે. અને, કેતુમાલ, તું વૈભ્રાજ વનમાં તેજસ્વી છે.
હિરણ્મયાશ્મશોભાવાંસ્તસ્માત્પુષ્ટિર્ધ્રુવાસ્તુ મે।। ઉત્તરૈઃ કુરુભિર્યસ્માત્સાવિત્રેણ વનેન ચ
તને સોનાના પથ્થરોની શોભા પ્રાપ્ત છે; તેથી મારી સમૃદ્ધિ અડગ રહે. અને, સુપાર્શ્વ, તું ઉત્તર કુરુઓ અને સાવિત્ર વન સાથે હંમેશા રાજ કરે છે.
સુપાર્શ્વ રાજસે નિત્યમતઃ શ્રીરક્ષયાસ્તુ મે।। એવમામંત્ર્ય તાન્સર્વાન્પ્રભાતે વિમલે પુનઃ
સુપાર્શ્વ, તું હંમેશા રાજા છે; તેથી મારી લક્ષ્મી ક્યારેય ઘટે નહીં. આ રીતે બધા પર્વતોને સંબોધી, ફરીથી શુદ્ધ પ્રભાતે,
સ્નાત્વા તુ ગુરવે દદ્યાન્મધ્યમં પર્વતોત્તમં।। વિષ્કંભપર્વતાન્દદ્યાદૃત્વિગ્ભ્યઃ ક્રમશો નૃપ
સ્નાન કર્યા પછી, મધ્યમ શ્રેષ્ઠ પર્વત ગુરુને આપવો જોઈએ; અને વિશ્કંભ પર્વતો ક્રમશઃ ઋત્વિજોને આપવા જોઈએ, રાજા.
ગાવો દેયાશ્ચતુર્વિંશદથવા દશ પાર્થિવ।। શક્તિતઃ સપ્તચાષ્ટૌ વા પંચ દદ્યાદશક્તિમાન્
ચવીસ ગાય આપવી જોઈએ, અથવા દસ, રાજા; શક્તિ પ્રમાણે, કોઈ સાત કે આઠ, અથવા અશક્ત હોય તો પાંચ ગાય આપે.
એકાપિ ગુરવે દેયા કપિલાથ પયસ્વિની।। પર્વતાનામશેષાણામેષ એવ વિધિઃ સ્મૃતઃ
એક ગાય પણ, કપિલ કે દુધાળ, ગુરુને આપવી જોઈએ. બધા પર્વતો માટે આ જ વિધિ માનવામાં આવે છે.
સ્વમંત્રેણૈવ સર્વેષુ હોમઃ શૈલેષુ પઠ્યતે।। ઉપવાસી ભવેન્નિત્યમશક્તૌ નક્તમિષ્યતે
બધા પર્વતો પર હોમ પોતાનો મંત્રથી કરવો જોઈએ. હંમેશા ઉપવાસ રાખવો; અશક્ત હોય તો રાત્રે ખાવું યોગ્ય છે.
વિધાનં સર્વશૈલાનાં ક્રમશઃ શૃણુ પાર્થિવ।। દાનેષુ ચૈવ યે મંત્રાઃ પર્વતેષુ યથા ફલમ્
હવે, રાજા, બધા પર્વતોની વિધિ ક્રમશઃ સાંભળો; દાનમાં જે મંત્રો છે, અને પર્વતો પર આપવાથી જે ફળ મળે છે, તે પણ.