નાભિં ચ પદ્મનાભાય હૃદયં મન્મથાય વૈ।। શ્રીધરાય વિભોર્વક્ષઃ કરૌ મધુભિદે નમઃ
પદ્મનાભને નાભિ પર, મનમથને હૃદય પર, શ્રીધરને ભગવાનના છાતી પર, અને મધુભિદને હાથ પર નમન કરવું.
વૈકુણ્ઠાય નમઃ કંઠમાસ્યં પદ્મમુખાયવૈ।। નાસામશોકનિધયે વાસુદેવાય ચાક્ષિણી
વૈકુંઠને ગળા પર, પદ્મમુખને મુખ પર, અશોકનિધિને નાક પર, અને વાસુદેવને આંખો પર નમન કરવું.
લલાટં વામનાયેતિ હરયે ચ પુનર્ભ્રુવૌ।। અલકં માધવાયેતિ કિરીટં વિશ્વરૂપિણે
વામનને લલાટ પર, હરિને ભ્રૂ પર, માધવને વાળ પર, અને વિશ્વરૂપીને કિરિટ પર નમન કરવું.
નમઃ સર્વાત્મને તદ્વચ્છિર ઇત્યભિપૂજયેત્।। એવં સંપૂજ્ય ગોવિંદં ધૂપમાલ્યાનુલેપનૈઃ
સર્વાત્માને શિર પર નમન, એમ પૂજા કરવી; આ રીતે ગોવિંદની ધૂપ, માળા અને લેપનથી પૂજા કરવી.
તતસ્તુ મંડલં કૃત્વા સ્થંડિલં કારયેન્મૃદા।। ચતુરશ્રં સમંતાચ્ચ રત્નિમાત્રમુદક્પ્લવમ્
પછી, ગોળ આકાર બનાવી, માટીથી ઊંચું ચોરસ મંચ તૈયાર કરવું, ચારેય બાજુ રત્નિ જેટલું, પાણીથી ઘેરાયેલું.
શ્લક્ષ્ણં હૃદ્યં ચ પરિતો વપ્રત્રયસમાવૃતમ્।। ત્રિરંગુલોચ્છ્રિતાવપ્રાસ્તદ્વિસ્તારો દ્વિરંગુલઃ૩૪ (પા. – ચ્છિતા) નદી વાલુકયા સૂર્યે લક્ષ્મ્યાઃ પ્રતિકૃતિં ન્યસેત્
મંચને ચોખ્ખું અને મનોહર બનાવવું, ત્રણ બાજુ ત્રણ આંગળી ઊંચી અને બે આંગળી પહોળી કિનારાથી ઘેરવું; નદીની રેતથી, સૂર્ય તરફ મુખ રાખી, લક્ષ્મીનું પ્રતિમૂર્તિ સ્થાપિત કરવી.
સ્થંડિલે સૂર્યમધ્યસ્થ લક્ષ્મીમભ્યર્ચયેદ્બુધઃ।। નમો દેવ્યૈ નમઃ શાંત્યૈ નમો લક્ષ્મ્યૈ નમઃ શ્રિયે
મંચ પર, સૂર્યના મધ્યમાં લક્ષ્મીની પૂજા કરવી: 'દેવીને નમન, શાંતિને નમન, લક્ષ્મીને નમન, શ્રીને નમન.'
નમસ્તુષ્ટ્યૈ નમઃ પુષ્ટ્યૈ સૃષ્ટ્યૈ દૃષ્ટ્યૈ નમો નમઃ।। વિશોકા દુઃખનાશા યવિશોકા વરદાસ્તુ તે
તુષ્ટિને, પુષ્ટિને, સર્જનને, દૃષ્ટિને વારંવાર નમન; ó વિશોકા, દુઃખનો નાશ કરતી, વરદાન આપતી, તું દુઃખમુક્તિ આપે.
વિશોકા મેસ્તુ સંપત્ત્યૈ વિશોકા સર્વસિદ્ધયે।। તતઃ શુભ્રાંબરૈઃ સૂર્યં વેષ્ટ્ય સંપૂજયેત્ફલૈઃ
સંપત્તિ માટે દુઃખમુક્તિ, અને સર્વ સિદ્ધિ માટે પણ દુઃખમુક્તિ રહે. પછી, શુદ્ધ સફેદ વસ્ત્રો પહેરીને, સૂર્યદેવને ફળોની ભેટથી પૂજા કરવી.
ભક્ષ્યૈર્નાનાવિધૈસ્તદ્વત્સુવર્ણકમલેન ચ।। રાજતીષુ ચ પાત્રીષુ ન્યસેદ્દર્ભોદકં બુધઃ
વિવિધ પ્રકારના ખોરાક અને સુવર્ણ કમળથી, તેમજ ચાંદીના પાત્રોમાં, વિધવાને દર્ભા સાથે પાણી મૂકી દેવું.
તતસ્તુ નૃત્યગીતાનિ કારયેત્સકલાં નિશામ્।। યામત્રયે વ્યતીતે તુ તત ઉત્થાય માનવઃ
પછી આખી રાત નૃત્ય અને ગીતોની વ્યવસ્થા કરવી; અને રાતના ત્રણ યામ પસાર થયા પછી, માનવએ ઉઠવું.
અભિગમ્ય ચ વિપ્રાણાં મિથુનાનિ ચ પૂજયેત્।। શક્તિતસ્ત્રીણિ ચૈકં વા વસ્ત્રમાલ્યાનુલેપનૈઃ
બ્રાહ્મણો અને તેમની પત્નીઓ પાસે જઈને, તેમને પૂજા કરવી; શક્તિ પ્રમાણે સ્ત્રીઓને, અથવા ઓછામાં ઓછું એકને, વસ્ત્ર, માળા અને સુગંધિત લપસી આપવી.
શયનસ્થાનિ પૂજ્યાનિ નમોસ્તુ જલશાયિને।। તતસ્તુ ગીતવાદ્યેન રાત્ર્યાં જાગરણે કૃતે
શયન પર રહેલા લોકો પૂજનીય છે—જલશાયી ભગવાનને નમન. પછી, ગીત અને વાદ્ય સાથે, રાતભર જાગરણ કરવું.
પ્રભાતે ચ તતઃ સ્નાનં કૃત્વા દાંપત્યમર્ચયેત્।। ભોજયેચ્ચ યથાશક્તિ વિત્તશાઠ્યેન વર્જિતઃ
પ્રભાતે સ્નાન કરીને, dampatિને પૂજા કરવી; અને શક્તિ પ્રમાણે, કંજુષી ટાળી, તેમને ભોજન કરાવવું.
ભક્ત્યાશ્રુત્વાપુરાણાનિતદ્દિનંચાતિવાહયેત્।। અનેન વિધિના સર્વં માસિમાસિ સમાચરેત્
ભક્તિપૂર્વક પુરાણો સાંભળીને એ દિવસ પસાર કરવો; અને આ રીતે, દર મહિને બધું કરવું.
વ્રતાંતે શયનં દદ્યાદ્ગુડધેનુસમન્વિતં।। સોપધાનં સવિશ્રામં સ્વાસ્તરાવરણં શુભં
વ્રતના અંતે, ગુડ અને ગાય સાથે શયન, તકિયું, આરામ માટે સ્થાન અને સુંદર ઓઢણ આપવું.
યથાલક્ષ્મીર્નરેશ ત્વાં ન પરિત્યજ્ય ગચ્છતિ।। તથા સુરૂપતારોગ્યમશોકં ચાસ્તુ મે સદા
જેમ લક્ષ્મી તને, રાજા, ક્યારેય છોડતી નથી, તેમ સૌંદર્ય, આરોગ્ય અને દુઃખમુક્તિ હંમેશા મને મળે.
યથા દેવેન રહિતા ન લક્ષ્મીર્જાયતે ક્વચિત્।। તથા વિશોકતા મેઽસ્તુ ભક્તિરગ્ય્રા ચ કેશવે
જેમ ભગવાન વિના લક્ષ્મી ક્યારેય જન્મતી નથી, તેમ દુઃખમુક્તિ અને અડગ ભક્તિ મને કેશવ માટે મળે.
મંત્રેણાનેન શયનં ગુડધેનુસમન્વિતં।। સૂર્યશ્ચ લક્ષ્મ્યા સહિતો દાતવ્યો ભૂતિમિચ્છતા
આ મંત્રથી, ગુડ અને ગાય સાથે શયન, લક્ષ્મી અને સૂર્ય સાથે, ભુતિ ઇચ્છનારએ આપવું.
ઉત્પલં કરવીરં વાપ્યમ્લાનં ચૈવ કુંકુમં।। કેતકં સિંધુવારં ચ મલ્લિકાગંધપાટલા
ઉત્પલ, કરવીર, તાજું કુંકુમ, કેતકી, સિંધુવાર, મલ્લિકા અને પાટલાના ફૂલો—
કદંબં કુબ્જકં જાતી શસ્તાન્યેતાનિ સર્વદા ગુડધેનુવિધાનં ચ સમાચક્ષ્વ મુનીશ્વર૫૦ 1.21.
કદંબ, કુબજક અને જાતી—આ ફૂલો હંમેશા યોગ્ય છે. હવે, મુનિશ્રેષ્ઠ, ગુડ-ગાયની વિધિ સમજાવો.
કિં રૂપા કેન મંત્રેણ દાતવ્યા તદિહોચ્યતાં ગુડધેનુવિધાનસ્ય યદ્રૂપમિહ યત્ફલમ્
કઈ રીતે, કયા મંત્રથી આપવી? અહીં કહો—ગુડ-ગાયની રચના અને ફળ શું છે.
તદિદાનીં પ્રવક્ષ્યામિ સર્વપાપવિનાશનમ્।। કૃષ્ણાજિનં ચતુર્હસ્તં પ્રાગ્ગ્રીવં વિન્યસેદ્ભુવિ
હવે હું એ કહું છું, જે બધા પાપો નાશ કરે છે. જમીન પર, પૂર્વ તરફ ગળું રાખીને, ચાર હાથ લાંબી કૃષ્ણમૃગચર્મ પાથરવી.
ગોમયેનાનુલિપ્તાયાં દર્ભાનાસ્તીર્ય સર્વતઃ।। લઘ્વેણકાજિનં તદ્વત્વત્સં ચ પરિકલ્પયેત્
ગોમયથી લિપેલી જગ્યા પર, દર્ભા પાથરવી; તેવી જ રીતે, નાના બકરાની ચામડી અને વાછરું તૈયાર કરવું.
પ્રાઙ્મુખીં કલ્પયેદ્ધેનું મૃદા વા ગાં સવત્સકાં।। ઉત્તમા ગુડધેનુઃ સ્યાત્સદા ભારચતુષ્ટયં
પૂર્વમુખી ગાય, માટીથી કે વાછરાં સાથે બનાવવી; શ્રેષ્ઠ ગુડ-ગાય હંમેશા ચાર ભારની હોવી જોઈએ.
વત્સં ભારેણ કુર્વીત ભારાભ્યાં મધ્યમા સ્મૃતા।। અર્દ્ધભારેણ વત્સસ્સ્યાત્કનિષ્ઠા ભારકેણ તુ
વાછરું એક ભારથી બનાવવું; બે ભારથી મધ્યમ ગણાય; અડધા ભારથી નાની, અને ચોથા ભારથી સૌથી નાની ગણાય.
ચતુર્થાંશે નવત્સઃ સ્યાદ્ગૃહવિત્તાનુસારતઃ।। ધેનુવત્સૌ કૃતૌ ચોભૌ સિતસૂક્ષ્માંબરાવૃતૌ
ચોથા ભાગમાં, ઘરનાં ધન પ્રમાણે એક વાછરું હોવું જોઈએ; ગાય અને વાછરાં બંનેને બનાવવામાં આવે, અને બંનેને સફેદ, નાજુક કપડાં પહેરાવવામાં આવે.
શુક્તિકર્ણાવિક્ષુપાદૌ શુચિમુક્તાફલેક્ષણૌ।। સિતસૂત્રસિરાજાલૌ સિતકંબલકંબલૌ
શંખ જેવા કાન, શેરડી જેવા પગ, મોતી જેવી શુદ્ધ આંખો, સફેદ દોરા અને સફેદ હારથી સજ્જ, અને સફેદ ઓઢણીથી ઢંકાયેલા હોય.
તામ્રગંડકપૃષ્ઠૌ દ્વૌ સિતચામરલોમકૌ।। વિદ્રુમભ્રૂયુગાવેતૌ નવનીતસ્તનાન્વિતૌ
તામ્ર રંગનાં ગાલ અને પીઠ, સફેદ ચામર જેવા વાળ, મણિ જેવા ભ્રૂ, અને તાજા મકણથી ભરેલા સ્તન ધરાવતાં હોય.
કાઞ્ચનાક્ષિયુગોપેતાવિન્દ્રનીલકનીનિકૌ।। ક્ષૌમપુચ્છૌ કાંસ્યદોહૌ શુભ્રાતિકમનીયકૌ
સોનાં જેવી આંખો, નીલમ જેવા આંખનાં કણ, નાજુક કપડાંની પૂંછ, કાંસાં જેવા આગળનાં પગ, અને ખૂબ જ સુંદર અને તેજસ્વી હોય.