તસ્યાસ્થિભિર્મહાઘોરં વજ્રં સંક્રિયતાં દૃઢં। મહચ્છત્રુહનં દિવ્યં તદસ્ત્રમશનિઃ સ્મૃતં
તેમના હાડકાંથી, એક ભયાનક અને મજબૂત વજ્ર બનાવો; એ દિવ્ય શસ્ત્ર, જે વિપક્ષીઓને નાશ કરે છે, વજ્ર તરીકે પ્રસિદ્ધ છે.
તેન વજ્રેણ વૈ વૃત્રં વધિષ્યતિ શતક્રતુઃ। એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં તસ્માત્સર્વં વિધીયતાં
એ વજ્રથી, શતક્રતુ વૃત્રને મારે છે; આ બધું મેં તમને કહ્યું છે, તેથી બધું એ પ્રમાણે કરો.
એવમુક્તાસ્તતો દેવા અનુજ્ઞાપ્ય પિતામહં। શતક્રતું પુરસ્કૃત્ય દધીચેરાશ્રમં યયુઃ
આ રીતે કહ્યા પછી, દેવોએ પિતામહને વિદાય લીધી; શતક્રતુને આગળ રાખીને, દધીચિના આશ્રમ તરફ ગયા.
સરસ્વત્યાઃ પરે પારે નાનાદ્રુમલતાવૃતં। ષટ્પદોદ્ગીતનિનદૈરુદ્ઘુષ્ટં સામગૈરિવ
સરસ્વતીના પાર, વિવિધ વૃક્ષો અને લતાથી ઢંકાયેલું, જ્યાં મધમાખીઓની ગુંજનથી, સામગાન જેવી ધ્વનિ ગુંજતી હતી.
પુંસ્કોકિલરવોન્મિશ્રં જીવં જીવકનાદિતમ્। મહિષૈશ્ચ વરાહૈશ્ચ સૃમરૈશ્ચમરૈરપિ
પુરુષ કોયલ અને જીવક પક્ષીઓની ટહુક સાથે જીવંત પ્રાણીઓના અવાજ મળીને, ભેંસ, વરાહ, હરણ અને ચમર જેવા પ્રાણીઓ પણ ત્યાં હતા.
તત્રતત્રાનુચરિતૈઃ શાર્દૂલભયવર્જિતૈઃ। કરેણુભિર્વારણૈશ્ચ પ્રભિન્નકરટામુખૈઃ
અહીં-ત્યાં, વાઘથી ડરતા નહીં એવા હાથી અને દંતાળીઓ, ખુલ્લા સુંડ અને મોઢા સાથે, નિરભય ભટકતા હતા.
સ્વરોદ્ગારૈશ્ચ ક્રીડદ્ભિઃ સમંતાદનુનાદિતં। સિંહવ્યાઘ્રૈર્મહાનાદં નદદ્ભિરનુનાદિતં
આ વિસ્તાર રમતાં પ્રાણીઓના અવાજ અને સિંહ તથા વાઘના ગર્જનાથી四દિશામાં ગુંજી ઉઠ્યો હતો.
મયૂરૈશ્ચાપિ સંલીનૈર્ગુહાકંદરવાસિભિઃ। તેષુ તેષુ ચ કુંજેષુ નાદિતં સુમનોરમં
મયૂર પણ, ગુફા અને પર્વતની ખીણોમાં છુપાયેલા, એ કુંજોમાં પોતાના મોહક અવાજથી ગુંજાવ્યા હતા.
ત્રિવિષ્ટપસમપ્રખ્યં દધીચ્યાશ્રમમાગમન્। તત્રાપશ્યન્દધીચિં તં દિવાકરસમપ્રભમ્
જેમ સ્વર્ગની સમાન તેજસ્વી દધીચિનું આશ્રમ, ત્યાં પહોંચીને તેઓએ દધીચિને સૂર્ય સમાન પ્રકાશિત જોઈયો.
જાજ્વલ્યમાનં વપુષા યથા લક્ષ્મ્યા ચતુર્ભુજમ્। તસ્ય પાદૌ સુરા રાજન્નભિવંદ્ય પ્રણમ્ય ચ। અયાચંત વરં સર્વે યથોક્તં પરમેષ્ઠિના
ચમકતા તેજથી, ચાર ભુજાવાળા અને લક્ષ્મી જેવો, દેવોએ રાજા, દધીચિના પગે વંદન કરી, પ્રણામ કર્યા અને બ્રહ્માના કહે્યા મુજબ સૌએ ઈચ્છિત વર માંગ્યા.
તતો દધીચિઃ પરમપ્રતીતઃ સુરોત્તમાંસ્તાનિદમિત્યુવાચ। કરોમિ યદ્વો હિતમદ્ય દેવાઃ સ્વં વાપિ દેહં ત્વહમુત્સૃજામિ
પછી દધીચિ, ખૂબ પ્રસન્ન થઈ, એ શ્રેષ્ઠ દેવોને કહ્યું: 'આજે, દેવો, હું તમારો કલ્યાણ કરું છું, અથવા તો પોતાનો શરીર ત્યાગી દઈશ.'
તાનેવમુક્ત્વા દ્વિપદાં વરિષ્ઠઃ પ્રાણાંસ્તતોઽસૌ સહસોત્સસર્જ। સુરાસ્તદસ્થીનિ સવાસવાસ્તે યથોપયોગં જગૃહુઃ સ્મ તસ્ય
એ રીતે બોલીને, એ શ્રેષ્ઠ મનુષ્યે તરત જ પ્રાણ ત્યાગ્યા; દેવોએ, ઈન્દ્ર સાથે, દધીચિના હાડકાં પોતાના કામ માટે લઈ લીધા.
પ્રહૃષ્ટરૂપાશ્ચ જયાય દેવાસ્ત્વષ્ટારમાસાદ્ય તમર્થમૂચુઃ। ત્વષ્ટા તુ તેષાં વચનં નિશમ્ય પ્રહૃષ્ટરૂપઃ પ્રયતઃ પ્રયત્નાત્
દેવો, આનંદથી ઝળહળતા, વિજય માટે ત્વષ્ટ્ર પાસે ગયા અને પોતાની વિનંતી કરી; ત્વષ્ટ્રે, એમના શબ્દો સાંભળી, ખુશીથી અને શ્રદ્ધાપૂર્વક—
ચકાર વજ્રં ભૃશમુગ્રવીર્યં કૃત્વા ચ શસ્ત્રં તમુવાચ હૃષ્ટઃ। અનેન શસ્ત્રપ્રવરેણ દેવ ભસ્મીકુરુષ્વાદ્ય સુરારિમુગ્રં
મોટા અને ભયાનક શક્તિવાળું વજ્ર બનાવ્યું અને ખુશ થઈને કહ્યું: 'આ શ્રેષ્ઠ શસ્ત્રથી, દેવ, આજે દેવોના ભયાનક દુશ્મનને ભસ્મ કરી દેજો.'
તતો હતારિઃ સગણઃ સુખં ત્વં પ્રશાધિ કૃત્સ્નં ત્રિદિવં દિવિષ્ઠઃ। ત્વષ્ટ્રા તથોક્તસ્તુ પુરંદરશ્ચ વજ્રં પ્રહૃષ્ટઃ પ્રયતો હ્યગૃહ્ણાત્
'પછી, દુશ્મન અને એની સેના માર્યા પછી, તું સ્વર્ગમાં આનંદથી રાજ કર, ઇન્દ્ર.' ત્વષ્ટ્રે એમ કહ્યું, તો પુરંદરે આનંદપૂર્વક અને શ્રદ્ધાથી વજ્ર સ્વીકાર્યું.
તતઃ સ વજ્રેણયુતો દૈવતૈરભિપૂજિતઃ। આસસાદ તતો વૃત્રં સ્થિતમાવૃત્ય રોદસી
પછી, વજ્રથી સજ્જ અને દેવો દ્વારા પૂજિત, એ ઇન્દ્ર વૃત્ર પાસે ગયો, જે આકાશ અને પૃથ્વી રોકીને ઊભો હતો.
કાલકેયૈર્મહાકાયૈસ્સમંતાદભિરક્ષિતં। સમુદ્યત પ્રહરણૈઃ સશૃંગૈરિવ પર્વતૈઃ
મોટા શરીરવાળા કાલકેયાઓ四દિશામાં, શસ્ત્રો સાથે તૈયાર અને શૃંગવાળા પર્વત જેવા ઊભા રહીને, વૃત્રને રક્ષા કરતા હતા.
તતો યુદ્ધં સમભવદ્દેવાનાં સહ દાનવૈઃ। મુહૂર્તં ભરતશ્રેષ્ઠ લોકત્રાસકરં મહત્
પછી દેવો અને દાનવો વચ્ચે મોટું યુદ્ધ થયું, હે ભરત શ્રેષ્ઠ, જે થોડા સમય માટે દુનિયાને ભયભીત કરી દીધું.
ઉદ્યતૈઃ પ્રતિસૃષ્ટાનાં ખડ્ગાનાં વીરબાહુભિઃ। આસીત્સુતુમુલઃ શબ્દઃ શરીરૈરભિપાટિતૈઃ
વીર બાહુઓ દ્વારા ઊંચા અને ફેંકાયેલા તલવારોથી, શરીરો પર ઘા પડતાં, ભારે ગુંજ અને અવાજ થયો.
શિરોભિઃ પ્રપતદ્ભિશ્ચાપ્યંતરિક્ષાન્મહીતલં। તાલૈરિવ મહીપાલ વૃતં તૈરેવ દૃશ્યતે
મોઢા પરથી પડેલા માથાં આકાશમાંથી પૃથ્વી પર પડ્યા, હે રાજા, અને પૃથ્વી એ માથાંથી ઢંકાઈ ગયેલી દેખાઈ હતી, જેમ તાડના વૃક્ષો.
તે હેમકવચા ભૂત્વા કાલેયાઃ પરિઘાયુધાઃ। ત્રિદશાનભ્યવર્તન્ત દાવદગ્ધા ઇવ દ્રુમાઃ
કાલકેયાઓ, સોનાની કવચ પહેરી અને લોખંડના ગદા સાથે, દેવો પર આગળ વધ્યા, જેમ જંગલમાં બળેલી વૃક્ષો.
તેષાં વેગવતાં વેગં સહિતાનાં પ્રધાવતામ્। ન શેકુઃ સહિતાઃ સોઢું ભગ્નાસ્તે પ્રાદ્રવન્ભયાત્
એ એકસાથે, ઝડપથી દોડતા દુશ્મનોની તાકાત દેવો સહન કરી શક્યા નહીં; તૂટીને, તેઓ ભયથી ભાગી ગયા.
તાન્દૃષ્ટ્વા દ્રવતો ભીતાન્સહસ્રાક્ષઃ પુરંદરઃ। વૃત્રં ચ વર્દ્ધમાનં તુ કશ્મલં મહદાવિશત્
ભયથી ભાગતા દેવોને જોઈ, હજારો આંખો ધરાવતો પુરંદર ઇન્દ્ર, વૃત્રની વધતી શક્તિથી ભારે દુઃખમાં ડૂબી ગયો.
તં શક્રં કશ્મલાવિષ્ટં દૃષ્ટ્વા વિષ્ણુઃ સનાતનઃ। સ્વતેજો વ્યદધાચ્છક્રે બલમસ્ય વિવર્ધયન્
સનાતન વિષ્ણુએ દુઃખથી પીડાતા ઇન્દ્રને જોઈ, પોતાનું તેજ આપીને તેની શક્તિ ઘણી વધારી.
વિષ્ણુનાપ્યાયિતં શક્રં દૃષ્ટ્વાદે વગણાસ્તદા। સર્વે તેજસ્સમાદધ્યુસ્તથા બ્રહ્મર્ષયોઽમલાઃ
વિષ્ણુના તેજથી ઉર્જિત થયેલા ઇન્દ્રને જોઈ, બધા દેવો અને પવિત્ર બ્રહ્મર્ષિઓએ પણ પોતાનું તેજ તેને આપ્યું.
સ સમાપ્યાયિતઃ શક્રો વિષ્ણુના દૈવતૈઃ સહ। ઋષિભિશ્ચ મહાભાગૈર્બલવાન્સમપદ્યત
વિષ્ણુ, દેવો અને મહાન ઋષિઓના આશીર્વાદથી ઇન્દ્ર ખૂબ શક્તિશાળી બની ગયો.
જ્ઞાત્વા બલસ્થં ત્રિદશાધિપં તં નનાદ વૃત્રસ્સુમહાનિ નાદમ્। તસ્ય પ્રણાદેન ધરા દિશશ્ચ ખં દ્યૌર્નગાશ્ચેતિ ચચાલ સર્વં
ત્રિદશોના અધિપતિ ઇન્દ્રને શક્તિશાળી જાણીને, વૃત્રે ભયંકર ગર્જના કરી; તેની ગર્જનાથી ધરતી, દિશાઓ, આકાશ, સ્વર્ગ અને પર્વતો બધું ધ્રૂજવા લાગ્યું.
તતો મહેંદ્રઃ પરમાભિતપ્તઃ શ્રુત્વા રવં ઘોરતરં મહાંતમ્। ભયેન મગ્નસ્ત્વરિતં મુમોચ વજ્રં મહાન્તં ખલુ તસ્ય શીર્ષે
પછી મહેન્દ્ર, ગર્જનાનો ભયંકર અવાજ સાંભળી, ભયમાં ડૂબી, ઝડપથી પોતાનો મોટો વજ્ર વૃત્રના માથા પર ફેંકી દીધો.
સ શક્રવજ્રાભિહતઃ પપાત મહાસ્વનઃ કાંચનમાલ્યધારી। યથા મહાશૈલવરઃ પુરસ્તાત્સ મંદરો વિષ્ણુકરાત્પ્રમુક્તઃ
ઇન્દ્રના વજ્રથી ઘાયલ થયેલો વૃત્ર, સોનાની માળાઓથી સજ્જ, જોરદાર અવાજ સાથે પડી ગયો; જેમ વિષ્ણુના હાથમાંથી મહાન મંદર પર્વત પહેલાં પડ્યો હતો.
તસ્મિન્હતે દૈત્યવરે ભયાર્તઃ શક્રઃ પ્રદુદ્રાવ સરઃ પ્રવેષ્ટું। વજ્રં ચ મેને સ્વકરાત્પ્રમુક્તં વૃત્રં ભયાચ્ચૈવ હતં ન પશ્યતિ
દૈત્યોના મુખ્ય વૃત્રના મૃત્યુ પછી, ઇન્દ્ર ભયથી સરોવર તરફ ભાગી ગયો, વિચારતો કે તેણે વજ્ર ફેંકી દીધો છે; ભયના કારણે તેણે વૃત્રના મૃત્યુને જોયું નહીં.