બહુરૂપા વિશ્વરૂપા સુનેત્રા બ્રહ્મચારિણી। સુરૂપા ત્વં વિશાલાક્ષી ભક્તાનાં પરિરક્ષિણી
તું અનેક રૂપે, સર્વરૂપે, સુંદર આંખોવાળી, બ્રહ્મચારીણી છે; તું મનોહર રૂપવાળી, વિશાળ આંખોવાળી અને ભક્તોની રક્ષક છે.
નગરેષુ ચ પુણ્યેષુ આશ્રમેષુ વરાનને। વાસસ્તવ મહાદેવિ વનેષૂપવનેષુ ચ
હે સુંદર મુખવાળી મહાદેવી, તારો નિવાસ શહેરોમાં, પવિત્ર સ્થળોમાં, આશ્રમોમાં, જંગલોમાં અને ઉપવનોમાં છે.
બ્રહ્મસ્થાનેષુ સર્વેષુ બ્રહ્મણો વામતઃ સ્થિતા। દક્ષિણેન તુ સાવિત્રી મધ્યે બ્રહ્મા પિતામહઃ
બધાં બ્રહ્માના સ્થાનોએ તું બ્રહ્માના ડાબી બાજુ બિરાજે છે; જમણી બાજુએ સાવિત્રી છે અને વચ્ચે પિતામહ બ્રહ્મા છે.
અંતર્વેદી ચ યજ્ઞાનામૃત્વિજાં ચાપિ દક્ષિણા। સિદ્ધિસ્ત્વંહિ નૃપાણાંચ વેલા સાગરજા મતા
યજ્ઞમાં તું આંતરવેદી છે, ઋત્વિજોને મળતી દક્ષિણ પણ તું જ છે; રાજાઓ માટે તું સિદ્ધિ છે અને સાગરનું કિનારો પણ તારો ગણાય છે.
બ્રહ્મચારિણિ યા દીક્ષા શોભા ચ પરમા મતા। જ્યોતિષાંચ પ્રભા દેવીલક્ષ્મીર્નારાયણે સ્થિતા
બ્રહ્મચારીની દીક્ષા અને સર્વોત્તમ તેજ તારા છે; તું તારાઓની કાંતિ, દેવી, અને નારાયણમાં નિવાસ કરતી લક્ષ્મી છે.
ક્ષમા સિદ્ધિર્મુનીનાં ચ નક્ષત્રાણાં ચ રોહિણી। રાજદ્વારેષુ તીર્થેષુ નદીનાં સંગમેષુ ચ
મુનિઓ માટે તું ક્ષમા અને સિદ્ધિ છે, તારાઓમાં તું રોહિણી છે; રાજમાર્ગો, તીર્થો અને નદીઓના સંગમો પર તું હાજર છે.
પૂર્ણિમા પૂર્ણચંદ્રે ચ બુદ્ધિર્નીત્યાં ક્ષમા ધૃતિઃ। ઉમાદેવી ચ નારીણાં શ્રૂયસે વરવર્ણિની
પૂર્ણિમાની રાત્રે તું પૂર્ણ ચંદ્ર છે, નીતિમાં બુદ્ધિ, ક્ષમા અને ધીરજ છે; સ્ત્રીઓમાં તને ઉમાદેવી તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, હે સુંદર વર્ણવાળી.
ઇન્દ્રસ્ય ચારુદૃષ્ટિસ્ત્વં સહસ્રનયનોપગા। ૠષીણાં ધર્મબુદ્ધિસ્ત્વં દેવાનાં ચ પરાયણા
તું ઇન્દ્રની સુંદર દૃષ્ટિ છે, જે હજારો આંખો સાથે છે; તું ઋષિઓની ધર્મમય બુદ્ધિ અને દેવતાઓનું પરમ લક્ષ્ય છે.
કર્ષકાણાં ચ સીતા ત્વં ભૂતાનાં ધરણી તથા। સ્ત્રીણામવૈધવ્યકરી ધનધાન્યપ્રદા સદા
કૃષકોમાં તું સીતાદેવી છે અને સર્વ જીવોમાં ધરતી છે; તું હંમેશાં સ્ત્રીઓને અવૈધવ્ય આપે છે અને ધન-ધાન્ય આપે છે.
વ્યાધિં મૃત્યું ભયં ચૈવ પૂજિતા શમયિષ્યસિ। તથા તુ કાર્તિકે માસિ પૌર્ણમાસ્યાંસુપૂજિતા
પૂજવામાં આવીએ ત્યારે તું રોગ, મૃત્યુ અને ભય દૂર કરે છે; અને કાર્તિક માસની પૂર્ણિમાએ તારી વિશેષ પૂજા થાય છે.
સર્વકામપ્રદા દેવી ભવિષ્યસિ શુભપ્રદે। યશ્ચેદં પઠતે સ્તોત્રં શૃણુયાદ્વાપ્યભીક્ષ્ણશઃ
તું સર્વ ઇચ્છાઓ પૂર્ણ કરનારી અને શુભ આપનારી દેવી બનશે; જે કોઈ આ સ્તોત્રનું વારંવાર પઠન કે શ્રવણ કરે છે,
સર્વાર્થસિદ્ધિં લભતે નરો નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ। "ગાયત્ર્યુવાચ। ભવિષ્યત્યેવમેવં તુ યત્ત્વયા પુત્ર ભાષિતમ્
તેને સર્વ કામનાઓમાં સફળતા મળે છે, તેમાં કોઈ શંકા નથી. ગાયત્રી બોલી: પુત્ર, જે રીતે તું કહ્યું છે, એ જ પ્રમાણે થશે.
ભીષ્મઉવાચ। અત્યદ્ભુતમિદં બ્રહ્મન્શ્રુતવાનસ્મિ તત્ત્વતઃ। અભિષેકં તુ ગાયત્ર્યાઃ સદસ્યત્ર તથા કૃતમ્
ભીષ્મ બોલ્યા: હે બ્રાહ્મણ, મેં આ અતિ અદ્ભુત વાત સાચી રીતે સાંભળી; અહીં સભામાં ગાયત્રીનું અભિષેક થયું હતું.
વિરોધં ચૈવ સાવિત્ર્યા શાપદાનં તથા કૃતમ્। વિષ્ણુના ચ યથા દેવી સર્વસ્થાનેષુ કીર્તિતા
સાવિત્રીનો વિરોધ અને શાપ આપવાનો પ્રસંગ પણ થયો; અને ભગવાન વિષ્ણુએ સર્વ સ્થળે દેવીની સ્તુતિ કેવી રીતે કરી, તે પણ સાંભળ્યું.
ગાયત્રી ચાપિ રુદ્રેણ સ્તુતા ચ વરવર્ણિની। તં શ્રુત્વા પ્રતિમાત્માનં વિસ્તરેણ પિતામહમ્
ગાયત્રી, જે સુંદર અને તેજસ્વી છે, રુદ્રે તેની પ્રશંસા કરી. આ સાંભળીને, પરમાત્માએ પિતામહ બ્રહ્માને બધું વિગતે કહ્યુ.
પ્રહૃષ્ટાનિ ચ રોમાણિ પ્રશાંતં ચ મનો મમ। શ્રુત્વા મે પરમા પ્રીતિઃ કૌતૂહલમથૈવ હિ
મને આનંદથી રોમાંચ આવી ગયો, મન શાંત થઈ ગયું; આ સાંભળીને મને ખૂબ આનંદ અને ઉત્સુકતા જાગી.
નારાયણસ્તુ ભગવાન્કૃત્વા તાં પરમાં ચ વૈ। બ્રહ્મપત્ન્યાઃ સ્તુતિં ભક્ત્યા ન્યસ્યતાં પર્વતોપરિ
ભગવાન નારાયણે, બ્રહ્માની પત્ની માટે શ્રદ્ધાથી એ શ્રેષ્ઠ સ્તુતિ રચી, અને તેને પર્વત પર મૂકી.
ઉવાચ વચનં વિષ્ણુસ્તુષ્ટિપુષ્ટિપ્રદાયકમ્। શ્રીમતિ હ્રીમતી ચૈવ યા ચ દેવીશ્વરી તથા
પછી વિષ્ણુએ પ્રસન્નતા અને તંદુરસ્તી આપતી વાતો કહી, એ મહાન, લાજવંતી અને સર્વશક્તિશાળી દેવીને.
એતદેવ શ્રુતં બ્રહ્મંસ્તવ વક્ત્રાદ્વિનિઃસૃતમ્। ઉત્તરં તત્ર યદ્ભૂતં યચ્ચ તસ્મિન્સ્થલે કૃતમ્
હે બ્રહ્મા, તું જે કહ્યુ એ જ અમે સાંભળ્યું છે; પછી શું થયું અને ત્યાં શું કરવામાં આવ્યું, એ બધું.
આનુપૂર્વ્યા ચ તત્સર્વં ભગવાન્વક્તુમર્હતિ। શ્રુતેન મે દેહશુદ્ધિર્ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ
હે ભગવાન, તું એ બધું ક્રમવાર કહેવું યોગ્ય છે; એ સાંભળવાથી મારું શરીર શુદ્ધ થશે—એમાં કોઈ શંકા નથી.
પુલસ્ત્ય ઉવાચ। યજતઃ પુષ્કરે તસ્ય દેવસ્ય પરમેષ્ઠિનઃ। શૃણુરાજન્નિદં ચિત્રં પૂર્વમેવ યથાકૃતમ્
પુલસ્ત્યે કહ્યું: જ્યારે એ મહાન દેવતા પુષ્કર પર યજ્ઞ કરી રહ્યા હતા, હે રાજા, ત્યારે પહેલા શું થયું એ અદભુત વાત સાંભળ.
આદૌ કૃતયુગે તસ્મિન્યજમાને પિતામહે। મરીચિરંગિરાશ્ચૈવ પુલસ્ત્યઃ પુલહઃ ક્રતુઃ
શરુઆતમાં, કૃતયુગમાં, જ્યારે પિતામહ યજ્ઞ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે મારિચિ, અંજીરાસ, પુલસ્ત્ય, પુલહ અને ક્રતુ—
દક્ષઃ પ્રજાપતિશ્ચૈવ નમસ્કારં પ્રચક્રિરે। વિદ્યોતમાનાઃ પુરુષાઃ સર્વાભરણભૂષિતાઃ
અને દક્ષ પ્રજાપતિ, બધા પુરુષો, જેઓ દરેક આભૂષણથી સજ્જ હતા, તેજસ્વી બનીને નમસ્કાર કરતા હતા.
ઉપનૃત્યંતિ દેવેશં વિષ્ણુમપ્સરસાં ગણાઃ। તતો ગંધર્વતૂર્યૈસ્તુ પ્રતિનંદ્ય વિહાયસિ
અપ્સરાઓના સમૂહે દેવોના સ્વામી વિષ્ણુ સામે નૃત્ય કર્યું; પછી ગંધર્વોના સંગીત સાથે તેઓ આકાશમાં આનંદ માણતા હતા.
બહુભિઃ સહ ગંધર્વૈઃ પ્રગાયતિ ચ તુંબરુઃ। મહાશ્રુતિશ્ચિત્રસેન ઊર્ણાયુરનઘસ્તથા
ઘણા ગંધર્વો સાથે તુંબરુએ ગીત ગાયું, મહાશ્રુતિ, ચિત્રસેન, ઊર્ણાયુ અને અનઘા પણ સંગીતમાં જોડાયા.
ગોમાયુસ્સૂર્યવર્ચાશ્ચ સોમવર્ચાશ્ચ કૌરવ। યુગપચ્ચ તૃણાયુશ્ચ નંદિશ્ચિત્રરથસ્તથા
ગોમાયુ, સૂર્યવર્ચસ, સોમવર્ચસ, હે કૌરવ, અને સાથે જ તૃણાયુ, નંદી અને ચિત્રરથ પણ હતા.
ત્રયોદશઃ શાલિશિરાઃ પર્જન્યશ્ચ ચતુર્દશઃ। કલિઃ પંચદશશ્ચાત્ર તારકશ્ચાત્ર ષોડશઃ
ત્રયોદશા શાલિશિરા, ચતુર્દશા પરજાન્ય, પંદરમા કલી અને સોળમા તારકા હતા.
હાહાહૂહૂશ્ચ ગંધર્વો હંસશ્ચૈવ મહાદ્યુતિઃ। ઇત્યેતે દેવગંધર્વા ઉપગાયંતિ તે વિભુમ્
હાહા અને હૂહૂ ગંધર્વો, અને મહાતેજસ્વી હંસા—આ બધા દેવગંધર્વો ભગવાનને ગીત ગાતા હતા.
તથૈવાપ્સરસો દિવ્યા ઉપનૃત્યંતિ તં વિભું। ધાતાર્યમા ચ સવિતા વરુણોંશો ભગસ્તથા
એ જ રીતે, દૈવી અપ્સરાઓ એ ભગવાન સામે નૃત્ય કરતા હતા; ધાતા, આર્યમાન, સવિતા, વરુણ, અંશ અને ભાગા પણ હતા.
ઇંદ્રો વિવસ્વાન્પૂષા ચ ત્વષ્ટા પર્જન્ય એવ ચ। ઇત્યેતે દ્વાદશાદિત્યા જ્વલંતો દીપ્તતેજસઃ
ઇન્દ્ર, વિવસ્વાન, પૂષા, ત્વષ્ટા અને પરજાન્ય પણ—આ રીતે બાર અદિત્યો તેજસ્વી પ્રકાશથી ઝળહળતા હતા.