યે ચ વૈ બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠાસ્તેષામાસ્યે દિવૌકસઃ। ભુઞ્જતે ચ હવિઃ ક્ષિપ્રં કવ્યં ચૈવપિતામહાઃ
અને જે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો છે—તેમના વચ્ચે સ્વર્ગના દેવતાઓ ઝડપથી હવિનો ભોગ લે છે, અને પિતૃઓ પણ કવ્યનું ભોજન કરે છે.
યૂયં હિ ધારણે શક્તાસ્ત્રૈલોક્યસ્ય ન સંશયઃ। પ્રાણાયામેન ચૈકેન સર્વે પૂતા ભવિષ્યથ
તમે ત્રણેય લોકને ધારણ કરવાની શક્તિ ધરાવો છો—આમાં કોઈ શંકા નથી; અને એક જ પ્રાણાયામથી તમે બધા પવિત્ર બની જશો.
વિશેષાત્પુષ્કરે સ્નાત્વા માં જપ્ત્વા વેદમાતરં। પ્રતિગ્રહકૃતાન્દોષાન્ન પ્રાપ્સ્યથ દ્વિજોતમાઃ
ખાસ કરીને પુષ્કરમાં સ્નાન કરીને અને મને—વેદોની માતાને—જપ કરીને, શ્રેષ્ઠ દ્વિજોએ દાન ગ્રહણ કરવાથી થતા દોષોને પામતા નથી.
પુષ્કરે ચાન્નદાનેન પ્રીતાઃ સ્યુઃ સર્વદેવતાઃ। એકસ્મિન્ભોજિતે વિપ્રેકોટ્યાઃ ફલમવાપ્સ્યતે
પુષ્કરમાં અન્ન દાનથી બધા દેવતાઓ પ્રસન્ન થાય છે; એક બ્રાહ્મણને ભોજન કરાવવાથી કરોડ બ્રાહ્મણને કરાવ્યા જેટલું ફળ મળે છે.
બ્રહ્મહત્યાદિપાપાનિ દુષ્કૃતાનિ કૃતાનિ ચ। કરિષ્યંતિ નરાસ્સર્વે દત્વા યુષ્મત્કરે ધનમ્
તમારા હાથે ધન દાન કરીને બધા લોકો બ્રહ્મહત્યાદિ પાપ અને અન્ય દુષ્કૃત્યોનો નાશ કરે છે.
મદીયેન તુ જાપ્યેન પૂજનીયસ્ત્રિભિઃ કૃતૈઃ। બ્રહ્મહત્યાસમં પાપં તત્ક્ષણાદેવ નશ્યતિ
મારા જપ અને ત્રણ પ્રકારની પૂજા કરીને, બ્રહ્મહત્યાને સમાન પાપ તત્ક્ષણે નાશ પામે છે.
દશભિર્જન્મભિર્જાતં શતેન ચ પુરા કૃતં। ત્રિયુગેન સહસ્રેણ ગાયત્રી હન્તિ કિલ્બિષં
દસ જન્મોમાં થયેલું, કે શતવાર કરેલું, કે ત્રણ યુગ અને હજાર વર્ષમાં ભેગું થયેલું પાપ—ગાયત્રી એ બધું નાશ કરે છે.
એવં જ્ઞાત્વા સદા પૂતા જાપ્યે તુ મમ વૈ કૃતે। ભવિષ્યધ્વં ન સંદેહો નાત્ર કાર્યા વિચારણા
આ રીતે જાણીને, મારા જપ દ્વારા તમે હમેશા પવિત્ર રહેશો—આમાં કોઈ શંકા નથી, અને કોઈ વિચાર કરવાની જરૂર નથી.
પ્રણવેન ત્રિમાત્રેણ સાર્દ્ધંજપ્ત્વા વિશેષતઃ। પૂતાઃ સર્વે ન સંદેહો જપ્ત્વામાં શિરસા સહ
પ્રણવ અને તેના ત્રણ માત્રા સાથે, ખાસ કરીને મારી સાથે જપ કરીને, બધા પવિત્ર બને છે—આમાં કોઈ શંકા નથી—મને શિરસા સાથે જપ કરીને.
અષ્ટાક્ષરા સ્થિતા ચાહં જગદ્વ્યાપ્તં મયા ત્ત્વિદં। માતાહં સર્વવેદાનાં પદૈઃ સર્વેરલંકૃતા
હું અષ્ટાક્ષરી મંત્રમાં સ્થિત છું, અને આ જગત મારીથી વ્યાપેલું છે; હું બધા વેદોની માતા છું, અને તેમના બધા શબ્દોથી શોભિત છું.
જપ્ત્વા માં ભક્તિતઃ સિદ્ધિં યાસ્યંતિ દ્વિજસત્તમાઃ। પ્રાધાન્યં મમ જાપ્યેન સર્વેષાં વો ભવિષ્યતિ
મારી ભક્તિપૂર્વક જપ કરનાર શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો સફળતા પ્રાપ્ત કરશે; મારા જપથી તમે બધા બધામાં વિશેષ સ્થાન પામશો.
ગાયત્રીસારમાત્રોપિ વરં વિપ્રઃ સુસંયતઃ। નાયંત્રિતશ્ચતુર્વેદી સર્વાશી સર્વવિક્રયી
ગાયત્રીનું સાર જાણતો અને સંયમિત બ્રાહ્મણ એ ચાર વેદો જાણતો, અસંયમિત, બધું ખાવા અને વેચવા વાળો બ્રાહ્મણ કરતાં વધારે શ્રેષ્ઠ છે.
યસ્માદ્વિપ્રેષુ સાવિત્ર્યા શાપો દત્તઃસદસ્યથ। અત્ર દત્તં હુતં ચાપિ સર્વમક્ષયકારકમ્
બ્રાહ્મણોમાં સાવિત્રી દ્વારા શાપ આપવામાં આવ્યો હતો, તેથી અહીં જે પણ દાન કે હવન થાય છે, એ બધું ક્યારેય ખૂટતું નથી.
દત્તો વરો મયા તેન યુષ્માકં દ્વિજસત્તમાઃ। અગ્નિહોત્રપરા વિપ્રાસ્ત્રિકાલં હોમદાયિનઃ
મારે તમને આ વર આપ્યો છે, હે શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો: અગ્નિહોત્રમાં ત્રિકાળ હવન કરનાર બ્રાહ્મણો માટે.
સ્વર્ગં તે તુ ગમિષ્યંતિ સૈકવિંશતિભિઃ કુલૈઃ। એવં શક્રસ્ય વિષ્ણોશ્ચ રુદ્રસ્ય પાવકસ્ય ચ
તેઓ એકવીસ પેઢી સાથે સ્વર્ગમાં જશે; એ રીતે જ જેમ ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ, રુદ્ર અને અગ્નિ જાય છે.
બ્રહ્મણો બ્રાહ્મણાનાં ચ ગાયત્રીવરમુત્તમમ્। તસ્મિન્વૈ પુષ્કરે દત્ત્વા બ્રહ્મણઃપાર્શ્વગાઽભવત્
ગાયત્રીનો શ્રેષ્ઠ વર બ્રહ્માએ બ્રાહ્મણોને પુષ્કર ખાતે આપ્યો હતો; એ પછી ગાયત્રી બ્રહ્માના બાજુમાં રહી.
ચારણૈસ્તુ તદાઽઽખ્યાતં લક્ષ્મ્યા વૈ શાપકારણમ્। યુવતીનાઞ્ચ સર્વાસાં શાપાઞ્જ્ઞાત્વાપૃથક્પૃથક્
ત્યારે ચારણોએ લક્ષ્મીના શાપનું કારણ કહ્યું; અને તમામ યુવતીઓના શાપ પણ અલગ અલગ જણાવ્યા.
લક્ષ્મ્યાશ્ચૈવ વરં પ્રાદાદ્ગાયત્રી બ્રહ્મણઃ પ્રિયા। અકુત્સિતાન્સદા સર્વાન્કુર્વન્તી ધનશોભના
ગાયત્રી, જે બ્રહ્માને પ્રિય છે, એ લક્ષ્મીને વર આપ્યો: જે લોકો અપમાનિત નથી, તેમને હંમેશા સુંદર અને ધનવાન બનાવે છે.
શોભિષ્યસે ન સંદેહઃ સર્વેભ્યઃ પ્રીતિદાયિની। યે ત્વયા વીક્ષિતાઃપુત્રિ સર્વેતે પુણ્યભોજનાઃ
તુ નિશ્ચયે સૌને આનંદ આપતી, તેજસ્વી બનશે; હે પુત્રી, જેમને તું નજરે જોશે, તેઓ સૌ પુણ્ય ભોજન કરશે.
પરિત્યક્તાસ્ત્વયા યે તુ સર્વે તે દુઃખભાગિનઃ। તેષાં જાતિઃ કુલં શીલં ધર્મશ્ચૈવ વરાનને
પણ જેમને તું છોડે છે, તેઓ બધા દુઃખ પામશે; તેમના વંશ, કુળ, શીલ અને ધર્મ, હે સુંદર મુખવાળી—
સભાયાં તે ચ શોભંતે દૃશ્યંતે ચૈવ પાર્થિવૈઃ। અર્થિત્વં ચૈવ તેષાં તુ કરિષ્યંતિ દ્વિજોત્તમાઃ
સભામાં તેઓ સુંદર દેખાશે અને રાજાઓ તેમને જોશે; શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો તેમની ઈચ્છા પૂરી કરશે.
સૌજન્યં તેષુ કુર્વંતિ ત્વં નો ભ્રાતા પિતા ગુરુઃ। બાંધવોપિ ન સંદેહો ન જીવેયં ત્વયા વિના
તેઓમાં સૌજન્ય દેખાશે; તું અમને ભાઈ, પિતા, ગુરુ અને નિશ્ચયે સગા છે— એમાં કોઈ શંકા નથી. હું તારા વિના જીવી શકું નહીં.
ત્વયિ દૃષ્ટે પ્રસન્ના મે દૃષ્ટિર્ભવતિ શોભના। મનઃ પ્રસીદતેત્યર્થં સત્યં સત્યં વદામિ તે
તને જોઈને મારી નજર શુભ બને છે અને મન પ્રસન્ન થાય છે; એ માટે હું સાચું, સાચું કહું છું.
એવંવિધાનિ વાક્યાનિ ત્વદ્દૃષ્ટ્યા યે નિરીક્ષિતાઃ। સજ્જનાસ્તે તુ શ્રોષ્યંતિ જનાનાં પ્રીતિદાયકાઃ
જે લોકો તારી નજરથી આવા વાક્યો સાથે જોવામાં આવે છે, તેઓ સજ્જન બનશે અને લોકોના આનંદ આપતી વાતો સાંભળશે.
ઇન્દ્રત્વં નહુષઃ પ્રાપ્ય દૃષ્ટ્વા ત્વાં યાચયિષ્યતિ। ત્વદ્દૃષ્ટ્યા તુ હતઃપાપો હ્યગસ્ત્યવચનાદ્ધ્રુવમ્
નહુષ ઇન્દ્રપદ પામીને તને જોઈને વિનંતી કરશે; તારી નજરથી એનો પાપ અગસ્ત્યના વચનથી ચોક્કસ નાશ પામશે.
સર્પત્વં સમનુપ્રાપ્ય પ્રાર્થયિષ્યતિ તં તુ સઃ। દર્પેણાહં વિનષ્ટોસ્મિ શરણં મે મુને ભવ
સર્પ રૂપ પામી, એ પછી તે પ્રાર્થના કરશે: 'અહંકારથી હું નાશ પામ્યો છું—હે મુનિ, મને આશ્રય આપો.'
વાક્યેન તેન તસ્યાસૌ નૃપસ્ય ભગવાનૃષિઃ। કૃત્વા મનસિ કારુણ્યમિદં વાક્યં વદિષ્યતિ
એ વચનથી, ભગવાન ઋષિ એ રાજાને મનમાં દયા કરીને આ વાક્ય કહેશે.
ઉત્પત્સ્યતે કુલે રાજા ત્વદીયે કુલનન્દનઃ। સર્પરૂપધરં દૃષ્ટ્વા સ તે શાપં હિ ભેત્સ્યતિ
તારા વંશમાં એક રાજા જન્મશે, પરિવારનો આનંદદાયક; તેને સર્પરૂપમાં જોઈને એ તારો શાપ ચોક્કસ તોડશે.
તદા ત્વં સર્પતાં ત્યક્ત્વા પુનઃ સ્વર્ગં ગમિષ્યસિ। અશ્વમેધકૃતેન ત્વં ભર્ત્રા સહ પુનર્દિવમ્
પછી, તું તારા સાપનું રૂપ છોડીને ફરી સ્વર્ગમાં જશે; તારા પતિ દ્વારા કરાયેલા અશ્વમેધ યજ્ઞથી, તમે બંને ફરીથી દિવ્ય લોકમાં પહોંચશો.
પ્રાપ્સ્યસે વરદાનેન મદીયેન સુલોચને। "પુલસ્ત્ય ઉવાચ। દેવપત્ન્યસ્તદા સર્વાસ્તુષ્ટયા પરિભાષિતાઃ
મારી તરફથી મળેલા વરદાનથી, ઓ સુંદર આંખવાળી, તું આ પ્રાપ્ત કરશે; પુલસ્ત્યે કહ્યું: ત્યારે, દેવતાઓની બધી પત્નીઓ સંતોષથી સંબોધિત કરવામાં આવી.