સૂર્યબિમ્બે પ્રભાનામ માતૄણાં વૈષ્ણવી તથા। અરુન્ધતી સતીનાં તુ રામાસુ ચ તિલોત્તમા
સૂર્યના મંડળમાં એ પ્રભા નામે ઓળખાય છે, માતાઓમાં એ વૈષ્ણવી છે; સતી સ્ત્રીઓમાં એ અરુંધતી છે, અને રામાઓમાં એ તિલોત્તમા છે.
ચિત્રે બ્રહ્મકલા નામ શક્તિઃ સર્વશરીરિણાં। એતદ્ભક્ત્યા મયા પ્રોક્તં નામાષ્ટશતમુત્તમં
ચિત્રામાં એ બ્રહ્મકલાના નામે જાણીતી છે, એ સર્વ જીવોમાં શક્તિરૂપ છે; ભક્તિપૂર્વક મેં આ એકસો આઠ ઉત્તમ નામો કહ્યા છે.
અષ્ટોત્તરં ચ તીર્થાનાં શતમેતદુદાહૃતં। યો જપેચ્છ્રુણુયાદ્વાપિ સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે
આ એકસો આઠ તીર્થોનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું છે; જે કોઈ આ જપે છે કે સાંભળે છે, તે બધા પાપોથી મુક્ત થાય છે.
યેષુ તીર્થેષુ યઃ કૃત્વા સ્નાનં પશ્યેન્નરોત્તમઃ। સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ કલ્પં બ્રહ્મપુરે વસેત્
જે શ્રેષ્ઠ મનુષ્ય આ તીર્થોમાં સ્નાન કરીને દર્શન કરે છે, તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ બ્રહ્માપુરમાં એક કલ્પ સુધી રહે છે.
નામાષ્ટકશતં યસ્તુ શ્રાવયેદ્બ્રહ્મસન્નિધૌ। પૌર્ણમાસ્યામમાયાં વા બહુપુત્રો ભવેન્નરઃ
જે કોઈ બ્રહ્માની હાજરીમાં, પૂર્ણિમા કે અમાસે, આ એકસો આઠ નામો સાંભળાવે છે, તે મનુષ્યને અનેક પુત્રો થાય છે.
ગોદાને શ્રાદ્ધદાને વા અહન્યહનિ વા પુનઃ। દેવાર્ચનવિધૌ શૃણ્વન્પરં બ્રહ્માધિગચ્છતિ
ગૌદાન, શ્રાદ્દમાં, કે રોજ-રોજ, અથવા દેવપૂજા દરમિયાન જે આ સાંભળે છે, તે પરમ બ્રહ્મને પ્રાપ્ત કરે છે.
એવં સ્તુવંતં સાવિત્રી વિષ્ણું પ્રોવાચ સુવ્રતા। સમ્યક્સ્તુતા ત્વયા પુત્ર ત્વમજય્યોભવિષ્યસિ
એ રીતે સ્તુતિ કરતા, સાવિત્રી, સુવ્રતા, વિષ્ણુને કહ્યું: 'પુત્ર, તું મારી દ્વારા યોગ્ય રીતે સ્તુત થયો છે; તું અજેય બનશે.'
અવતારે સદારસ્ત્વં પિતૃમાતૃષુ વલ્લભઃ। ઇહ ચાગત્ય યો માં તુ સ્તવેનાનેન સંસ્તુયાત્
દરેક અવતારમાં તું પિતા-માતાને હંમેશા પ્રિય રહેશે; અને જે અહીં આવીને આ સ્તવનથી મારી સ્તુતિ કરે છે—
સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ પરં સ્થાનં ગમિષ્યતિ। ગચ્છયજ્ઞં વિરિઞ્ચસ્ય સમાપ્તિં નય પુત્રક
—તે સર્વ પાપોથી મુક્ત થઈ, પરમ સ્થાન પ્રાપ્ત કરશે. હવે, પુત્ર, વિરીંચિના યજ્ઞમાં જઈ, તેને પૂર્ણ કર.
કુરુક્ષેત્રે પ્રયાગે ચ ભવિષ્યે ચાન્નદાયિની। સમીપગા સ્થિતા ભર્ત્તુઃકરિષ્યે તવ ભાષિતમ્
કુરુક્ષેત્ર અને પ્રયાગમાં, અને ભવિષ્યમાં અન્નદાયિની તરીકે, હું મારા પતિની નજીક રહી, તું જે કહ્યું છે તે કરું છું.
એવમુક્તો ગતો વિષ્ણુર્બ્રહ્મણઃ સદ ઉત્તમ્। ગતાયામથ સાવિત્ર્યાં ગાયત્રી વાક્યમબ્રવીત્
એ રીતે કહ્યા પછી, શ્રેષ્ઠ વિષ્ણુ બ્રહ્મા પાસેથી વિદાય થયો; અને સાવિત્રી ગયા પછી, ગાયત્રીએ આ શબ્દો કહ્યા.
શૃણ્વન્તુ વાક્યમૃષયો મદીયં ભર્તૃસન્નિધૌ। યદિદં વચ્મ્યહં તુષ્ટા વરદાનાય ચોદ્યતા
મારા પતિની હાજરીમાં ઋષિઓ મારા વચન સાંભળો; હું ખુશ થઈ, વરદાન આપવા તૈયાર છું, જે હવે કહું છું.
બ્રહ્માણં પૂજયિષ્યંતિ નરા ભક્તિસમન્વિતાઃ। તેષાં વસ્ત્રં ધનંધાન્યં દારાઃસૌખ્યં ધનાનિ ચ
જે ભક્તિભર્યા મનુષ્યો બ્રહ્માની પૂજા કરે છે, તેઓને વસ્ત્ર, ધન, અનાજ, પત્ની, સુખ અને સંપત્તિ મળે છે.
અવિચ્છિન્નં તથા સૌખ્યં ગૃહે વૈ પુત્રપૌત્રકમ્। ભુક્ત્વાસૌ સુચિરં કાલમંતે મોક્ષં ગમિષ્યતિ
તેમજ, ઘરમાં પુત્ર-પૌત્ર સાથે અવિચ્છિન્ન સુખ મળે છે; લાંબા સમય સુધી ભોગવી, અંતે તેઓ મોક્ષ પામે છે.
"પુલસ્ત્ય ઉવાચ। બ્રહ્માણં ચ પ્રતિષ્ઠાપ્ય સર્વયત્નૈર્વિધાનતઃ। યત્પુણ્યફલમાપ્નોતિ તદેકાગ્રમનાઃ શૃણુ
"પુલસ્ત્યે કહ્યું: સર્વ પ્રયત્ન અને નિયમથી બ્રહ્માની પ્રતિષ્ઠા કર્યા પછી, એકાગ્ર મનથી જે પુણ્ય ફળ મળે છે, તે સાંભળો.
સર્વયજ્ઞ તપો દાન તીર્થ વેદેષુ યત્ફલમ્। તત્ફલં કોટિગુણિતં લભેતૈતત્પ્રતિષ્ઠયા
સર્વ યજ્ઞ, તપ, દાન, તીર્થ અને વેદમાંથી જે ફળ મળે છે, એ પ્રતિષ્ઠાથી તે ફળ કરોડગણું મળે છે.
પૌર્ણમાસ્યુપવાસં તુ કૃત્વા ભક્ત્યા નરાધિપ। અનેન વિધિના યસ્તુ વિરિઞ્ચિં પૂજયેન્નરઃ
પૌર્ણમાસીનો ઉપવાસ ભક્તિપૂર્વક રાખીને, રાજા, જે કોઈ આ રીતથી વિરિંચિની પૂજા કરે છે—
પ્રતિપદિ મહાબાહો સ યાતિ બ્રહ્મણઃ પદમ્। વિરિઞ્ચિં વાસુદેવં તુ ઋત્વિગ્ભિશ્ચ વિશેષતઃ
પ્રથમ દિવસે, મહાબાહુ, તે બ્રહ્માનું સ્થાન પામે છે; અને વિશેષ રીતે, પુજારી સાથે વિરિંચિ અને વાસુદેવની પૂજા કરે છે.
કાર્તિકે માસિ દેવસ્ય રથયાત્રા પ્રકીર્તિતા। યાંકૃત્વાવામાનવાભક્ત્યાસંયાન્તિબ્રહ્મલોકતામ્
કાર્તિક માસમાં દેવની રથયાત્રા ઉજવાય છે; જે મનુષ્ય ભક્તિથી આ યાત્રા કરે છે, તે બ્રહ્મલોકમાં પહોંચે છે.
કાર્તિકે માસિ રાજેંદ્ર પૌર્ણમાસ્યાં ચતુર્મુખમ્। માર્ગેણ બ્રહ્મણા સાર્દ્ધં સાવિત્ર્યા ચ પરંતપ
કાર્તિક માસમાં, રાજેન્દ્ર, પૌર્ણમાસી દિવસે, ચતુરમુખ બ્રહ્મા, બ્રહ્મા અને સાવિત્રી સાથે માર્ગે ચાલે છે, પરંતપ.
ભ્રામયેન્નગરં સર્વં નાનાવાદ્યસમન્વિતઃ। સ્નપયેદ્ભ્રમયિત્વા તુ સલોકં નગરં નૃપ
દેવતાને આખા શહેરમાં વિવિધ વાદ્ય સાથે ફેરવવું જોઈએ; પછી, રાજા, આખા શહેરના લોકો સાથે દેવતાને સ્નાન કરાવવું જોઈએ.
બ્રાહ્મણાન્ભોજયિત્વાગ્રે શાણ્ડિલેયં પ્રપૂજ્ય ચ। આરોપયેદ્રથે દેવં પુણ્યવાદિત્રનિઃસ્વનૈઃ
પહેલા બ્રાહ્મણોને ભોજન કરાવી, શાંડિલ્ય વંશના પુત્રને પૂજા કરીને, દેવતાને શુભ વાદ્યના અવાજ સાથે રથ પર બેસાડવું જોઈએ.
રથાગ્રે શાણ્ડિલીપુત્રં પૂજયિત્વા વિધાનતઃ। બ્રાહ્મણાન્વાચયિત્વાતુ કૃત્વા પુણ્યાહમઙ્ગલમ્
રથના આગળ શાંડિલ્યપુત્રની વિધિવત પૂજા કરીને, બ્રાહ્મણોને બોલાવી, પુણ્ય અને મંગલ વિધિ કરવી જોઈએ.
દેવમારોપયિત્વા ચ રથે કુર્યાત્પ્રજાગરં। નાનાવિધૈઃ પ્રેક્ષણિકૈર્બ્રહ્મઘૌષૈશ્ચ પુષ્કલૈઃ
દેવતાને રથ પર બેસાડ્યા પછી, રાત્રે જાગરણ કરવું જોઈએ, વિવિધ પ્રદર્શન અને બ્રહ્મા સ્તુતિઓ સાથે.
કૃત્વા પ્રજાગરં દેવં પ્રભાતે બ્રાહ્મણાન્નૃપ। ભોજયિત્વા યથાશક્તિ ભક્ષ્યભોજ્યૈરનેકશઃ
જાગરણ કર્યા પછી, રાજા, સવારે બ્રાહ્મણોને પોતાની શક્તિ પ્રમાણે અનેક પ્રકારના ભોજન અને વાનગીથી તૃપ્ત કરવું જોઈએ.
પૂજયિત્વા જનં ધીર મંત્રેણ વિધિવન્નૃપ। આજ્યેન તુ મહાબાહો પયસા પાયસેન ચ
મંત્ર દ્વારા લોકોની પૂજા કરીને, રાજા, ઘી, દૂધ અને પાયસ અર્પણ કરવું જોઈએ.
બ્રાહ્મણાન્વાચયિત્વા તુ સ્વસ્ત્યા તુ વિધિવન્નૃપ। કૃત્વા પુણ્યાહશબ્દં ચ તદ્રથં ભ્રામયેત્પુરે
બ્રાહ્મણોને વિધિવત શુભ વિધિથી બોલાવી, પુણ્યશબ્દ ઉચ્ચારી, રાજા, રથને શહેરમાં ફેરવવું જોઈએ.
વિપ્રૈશ્ચતુર્વેદવિદ્ભિર્ભ્રામયેદ્બ્રહ્મણો રથમ્। બહ્વૃવૃચાથર્વણૈર્વીરછન્દોગાધ્વર્યુભિસ્તથા
બ્રહ્માના રથને ચતુર્વેદજ્ઞ બ્રાહ્મણો, એટલે કે ઋગ્વેદ, અથર્વવેદ, સામવેદ અને યજુરવેદના પંડિતો ફેરવવું જોઈએ.
ભ્રામયેદ્દેવદેવસ્ય સુરશ્રેષ્ઠસ્ય તં રથં। પ્રદક્ષિણં પુરં સર્વં માર્ગેણ સુસમેન તુ
દેવોના દેવ, શ્રેષ્ઠ દેવના રથને, યોગ્ય માર્ગે, આખા શહેરમાં દક્ષિણ તરફથી ફેરવવું જોઈએ.
ન વોઢવ્યો રથો વીર રૂદ્રેણ હિતમિચ્છતા। ન ચારોહેદ્રથં પ્રાજ્ઞો મુક્ત્વૈકં ભોજકં નૃપઃ
રથ રુદ્રની કૃપા ઇચ્છતા વ્યક્તિ દ્વારા ન ફેરવવો જોઈએ; અને જ્ઞાની વ્યક્તિએ, રાજા, એક ભોજનક સિવાય, રથ પર બેસવું નહીં જોઈએ.