યદ્યેષ તે સ્થિરો ભાવસ્તિષ્ઠ દેવ નમોસ્તુતે। અહંકથંસખીનાંતુ દર્શયિષ્યામિ વૈમુખમ્
જો તમારી આ ઈચ્છા અડગ છે, તો રહો, હે દેવ, હું તમને નમસ્કાર કરું છું; પણ હું મારા સખીઓને કેવી રીતે મોં બતાવું?
ભર્ત્રા મે વિધૃતા પત્ની કથમેતદહં વદે। "બ્રહ્મોવાચ। ઋત્વિગ્ભિસ્ત્વરિતશ્ચાહં દીક્ષાકાલાદનંતરમ્
મારા પતિએ મને પત્ની તરીકે રાખી છે—હું આ વાત કેવી રીતે કહી શકું?
પત્નીં વિના ન હોમોત્ર શીઘ્રં પત્નીમિહાનય। શક્રેણૈષા સમાનીતા દત્તેયં મમ વિષ્ણુના
બ્રહ્માએ કહ્યું: યજ્ઞકર્મ માટે પુજારીઓએ મને તાત્કાલિક બોલાવ્યા, અને દિક્ષા પછી હું આવ્યો; અહીં પત્ની વિના યજ્ઞ શક્ય નથી—તેથી તરત પત્ની લાવો. શક્રે એ સ્ત્રીને લાવી અને વિષ્ણુએ મને આપી.
ગૃહીતા ચ મયા સુભ્રુ ક્ષમસ્વૈતં મયા કૃતમ્। ન ચાપરાધં ભૂયોન્યં કરિષ્યે તવ સુવ્રતે
હે સુંદર ભ્રૂવાળી, મેં તેને સ્વીકારી છે; મેં જે કર્યું છે, એ માટે મને માફ કરો. હે સુવ્રતા, હવે હું તમારું બીજું અપમાન નહીં કરું.
પાદયોઃ પતિતસ્તેહં ક્ષમસ્વેહ નમોસ્તુતે। "પુલસ્ત્ય ઉવાચ। એવમુક્તા તદા ક્રુદ્ધા બ્રહ્માણં શપ્તુમુદ્યતા
હું તમારા પગ પર પડી રહ્યો છું—માફ કરો, અહીં હું તમને નમસ્કાર કરું છું.
યદિ મેસ્તિ તપસ્તપ્તં ગુરવો યદિ તોષિતાઃ। સર્વબ્રહ્મસમૂહેષુ સ્થાનેષુ વિવિધેષુ ચ
પુલસ્ત્યે કહ્યું: આમ કહેતાં, તે સ્ત્રી ગુસ્સે થઈ અને બ્રહ્માને શાપ આપવા તૈયાર થઈ.
નૈવ તે બ્રાહ્મણાઃ પૂજાં કરિષ્યંતિ કદાચન। ૠતે તુ કાર્તિકીમેકાં પૂજાં સાંવત્સરીં તવ
જો મેં તપસ્યા કરી છે, અને મારા ગુરુઓ પ્રસન્ન થયા છે, તો બધા બ્રાહ્મણોની સભામાં, વિવિધ સ્થળોએ,
કરિષ્યન્તિ દ્વિજાઃ સર્વે મર્ત્યા નાન્યત્ર ભૂતલે। એતદ્બ્રહ્માણમુક્ત્વાહ શતક્રતુમુપસ્થિતમ્
ક્યારેય બ્રાહ્મણો તમારી પૂજા નહીં કરે, સિવાય કાર્તિક મહિનામાં એક વર્ષમાં એકવાર પૂજા કરે.
ભોભોઃ! શક્ર ત્વયાનીતા આભીરી બ્રહ્મણોન્તિકમ્। યસ્માત્તે ક્ષુદ્રકંકર્મતસ્માત્વં લપ્સ્યસે ફલમ્
પૃથ્વી પર બધા દ્વિજ લોકો એ જ પૂજા કરશે, બીજું કશું નહીં. આમ બ્રહ્માને કહી, એ સ્ત્રી શતક્રતુ પાસે બોલી.
યદા સંગ્રામમધ્યે ત્વં સ્થાતા શક્ર ભવિષ્યસિ। તદા ત્વં શત્રુભિર્બદ્ધો નીતઃ પરમિકાં દશામ્
હે શક્ર! તમે એ ગાયવાળી સ્ત્રીને બ્રહ્મા પાસે લાવી; એ નાના કામના કારણે, એનું પરિણામ તમે ભોગવશો.
અકિઞ્ચનો નષ્ટસત્વઃ શત્રૂણાં નગરે સ્થિતઃ। પરાભવં મહત્પ્રાપ્ય ન ચિરાદેવ મોક્ષ્યસે
જ્યારે યુદ્ધના મથ્યમાં તમે ઊભા રહેશો, હે શક્ર, ત્યારે દુશ્મનોએ તમને બાંધીને અત્યંત દુઃખી સ્થિતિમાં લઈ જશો.
શક્રં શપ્ત્વા તદા દેવી વિષ્ણું વાક્યમથાબ્રવીત્। ભૃગુવાક્યેન તે જન્મ યદા મર્ત્યે ભવિષ્યતિ
તમે દયનિય, શક્તિ વિહોણા, દુશ્મનોના શહેરમાં રહેશો, મોટું અપમાન ભોગવીને, પણ થોડા સમયમાં મુક્ત થશો.
ભાર્યાવિયોગજં દુઃખં તદા ત્વં તત્ર ભોક્ષ્યસે। હૃતાતેશત્રુણા પત્ની પરે પારો મહોદધેઃ
શક્રને શાપ આપ્યા પછી, દેવી વિષ્ણુને બોલી: ભૃગુના વચનથી, જ્યારે તમે મનુષ્ય રૂપે જન્મ લેશો,
ન ચ ત્વં જ્ઞાસ્યસે નીતાં શોકોપહતચેતનઃ। ભ્રાત્રા સહ પરં કષ્ટામાપદં પ્રાપ્ય દુઃખિતઃ
ત્યારે પત્નીથી વિયોગનું દુઃખ ભોગવશો; તમારી પત્ની દુશ્મન દ્વારા મહાસાગર પાર લઈ જવામાં આવશે.
યદા યદુકુલે જાતઃ•★કૃષ્ણસંજ્ઞો ભવિષ્યસિ। પશૂનાં દાસતાં પ્રાપ્ય ચિરકાલં ભ્રમિષ્યસિ
જ્યારે તું યદુ કુળમાં જન્મ લેશે, ત્યારે તને કૃષ્ણ નામથી ઓળખવામાં આવશે; પશુઓમાં દાસી બનીને, લાંબા સમય સુધી તું ભટકતી રહેશે.
તદાહ રુદ્રં કુપિતા યદા દારુવને સ્થિતઃ। તદા ત ૠષયઃ ક્રુદ્ધાઃશાપં દાસ્યન્તિવૈ હર
પછી, જ્યારે રુદ્ર દારુવનમાં હાજર હતો, ત્યારે ગુસ્સામાં ઋષિઓએ પણ ગુસ્સે થઈને તેને શાપ આપ્યો.
ભોભોઃ !કાપાલિક ક્ષુદ્ર સ્ત્રીરસ્માકં જિહીર્ષસિ। તદેતદ્દર્પિતં તેદ્ય ભૂમૌ લિઙ્ગંપતિષ્યતિ
‘અરે કાપાલિક, તું નિકૃષ્ટ છે! તું અમારી સ્ત્રીઓની ઈચ્છા રાખે છે; તેથી, આજે તારો અહંકારભર્યો અંગ ધરતી પર પડી જશે.’
વિહીનઃ પૌરુષેણ ત્વં મુનિશાપાચ્ચ પીડિતઃ। ગઙ્ગાદ્વારેસ્થિતા પત્ની સા ત્વામાશ્વાસયિષ્યતિ
મુનિ શાપથી પિડીત અને પુરુષત્વથી વિહોણો થઈને, ગંગાના દ્વાર પાસે ઉભેલી તારી પત્ની તને આશ્વાસન આપશે.
અગ્ને ત્વં સર્વભક્ષોસિ પૂર્વં પુત્રેણ મે કૃતઃ। ભૃગુણા ધર્મનિત્યેન કથં દગ્ધં દહામ્યહમ્
‘અગ્નિ, તું બધું ભક્ષે છે; પહેલાં તું મારા પુત્ર ભૃગુ દ્વારા ધર્મમાં સ્થિર રહી સર્જાયો હતો. હવે હું, જે સળગાયો, કેવી રીતે સળગાવી શકું?’
જાતવેદસ્સ રુદ્રસ્ત્વાં રેતસા પ્લાવયિષ્યતિ। અમેધ્યેષુ ચ તેજિહ્વા અધિકં પ્રજ્વલિષ્યતિ
જાતવેદસ, રુદ્ર તને પોતાના વીર્યથી ભીંજવી દેશે; અને અશુદ્ધ વસ્તુઓમાં, તારી જ્વાળાની જીભ વધારે જલશે.
બ્રાહ્મણાનૃત્વિજઃ સર્વાન્સાવિત્રીવૈશશાપ હ। પ્રતિગ્રહાર્થાગ્નિહોત્રોવૃથાટવ્યાશ્રયાસ્તથા
સાવિત્રી એ પછી બધા બ્રાહ્મણો અને યજ્ઞકર્તા પુજારીઓને શાપ આપ્યો: ભેટ અને અગ્નિહોત્ર માટે, તેઓ વ્યર્થ જંગલમાં ભટકતા રહેશે.
સદા તીર્થાનિ ક્ષેત્રાણિ લોભાદેવ ભજિષ્યથ। પરાન્નેષુ સદાતૃપ્તા અતૃપ્તાસ્સ્વગૃહેષુ ચ
હંમેશા, લોભથી તીર્થો અને ખેતરોમાં જશો; બીજાના અન્નથી સંતુષ્ટ, પણ પોતાના ઘરમાં અતૃપ્ત રહેશો.
અયાજ્યયાજનં કૃત્વા કુત્સિતસ્ય પ્રતિગ્રહમ્। વૃથાધનાર્જનં કૃત્વા વ્યયં ચૈવ તથા વૃથા
અયોગ્ય માટે યજ્ઞ કરીને, અપમાનજનક ભેટ સ્વીકારી, વ્યર્થ ધન મેળવશો, અને તેમ જ તમારો ખર્ચ પણ વ્યર્થ રહેશે.
પ્રેતાનાં તેન પ્રેતત્વં ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ। એવં શક્રં તથા વિષ્ણું રુદ્રં વૈ પાવકં તથા
આ કારણે, તું મૃતકોમાં મૃતક બની જશે—કોઈ શંકા નથી; એ રીતે તેણે ઈન્દ્ર, વિષ્ણુ, રુદ્ર અને અગ્નિને પણ શાપ આપ્યો.
બ્રહ્માણં બ્રાહ્મણાંશ્ચૈવ સર્વાંસ્તાનાશપદ્રુષા। શાપં દત્વા તથાતેષાં નિષ્ક્રાંતા સદસસ્તથા
તેણે ક્રોધથી બ્રહ્મા અને બ્રાહ્મણો, બધા ને શાપ આપ્યો; શાપ આપીને, એ સભામાંથી બહાર નીકળી ગઈ.
જ્યેષ્ઠં પુષ્કરમાસાદ્ય તદાસા ચ વ્યવસ્થિતા। લક્ષ્મીંપ્રાહ સતીં તાં ચશક્રભાર્યાં વરાનનામ્
પ્રથમ પુષ્કર પહોંચીને, એ ત્યાં સ્થિર રહી; અને લક્ષ્મી, સતી, શક્રની પત્ની, સુંદર ચહેરાવાળી, એણે તેને સંબોધન કર્યું.
યુવતીસ્તાસ્તથોવાચ નાત્ર સ્થાસ્યામિ સન્સદિ। તત્રચાહં ગમિષ્યામિ યત્રશ્રોષ્યે ન ચ ધ્વનિમ્
એ યુવાન સ્ત્રીઓને કહ્યું, ‘હું અહીં સભામાં રહીશ નહીં; હું ત્યાં જઇશ, જ્યાં કોઈ અવાજ સાંભળવો નહીં પડે.’
તતસ્તાઃ પ્રમદાઃ સર્વાઃ પ્રયાતાઃ સ્વનિકેતનમ્। સાવિત્રી કુપિતા તાસામપિ શાપાય ચોદ્યતા
પછી એ તમામ સ્ત્રીઓ પોતાના ઘરે પાછી ગઈ; સાવિત્રી ગુસ્સે થઈ, તેમને પણ શાપ આપવા તૈયાર થઈ.
યસ્માન્માં તુ પરિત્યજ્ય ગતાસ્તા દેવયોષિતઃ। તાસામપિ તથા શાપંપ્રદાસ્યેકુપિતા ભૃશમ્
કારણ કે એ દેવીઓ મને છોડીને ચાલી ગઈ, હું ખૂબ ગુસ્સે થઈને તેમને પણ શાપ આપીશ.
નૈકત્રવાસો લક્ષ્મ્યાસ્તુ ભવિષ્યતિકદાચન। ક્ષુદ્રા સા ચલચિત્તા ચમૂર્ખેષુ ચવસિષ્યતિ
લક્ષ્મી ક્યારેય એક જ જગ્યાએ રહેતી નહીં; એ ચંચળ, અસ્થિર મનવાળી અને મૂર્ખોમાં જ વસે છે.