બાલસૂર્યપ્રકાશેન વિમાનેન સુવર્ચસા। વૃતઃ સ્ત્રીણાં સહસ્રૈસ્તુ સ્વંચ્છદગમનાલયઃ
હજારો સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલો, તે પોતાના ઇચ્છાથી તેજસ્વી અને યુવાન સૂર્ય જેવું ઝગમગતું વિમાનમાં વિહરે છે.
વિચરત્યનિવાર્યેણ સર્વલોકાન્યદૃચ્છયા। સ્પૃહણીયતમઃ પુંસાં સર્વધર્મોત્તમો ધની
તે સર્વ લોકોમાં પોતાની ઇચ્છાથી નિર્વિઘ્ન વિહરે છે; પુરુષોમાં સૌથી ઇર્ષ્યનીય, સર્વ ધર્મોમાં શ્રેષ્ઠ અને ધનવાન બને છે.
સ્વર્ગચ્યુતઃ પ્રજાયેત કુલે મહતિ રૂપવાન્। ધર્મજ્ઞો ધર્મભક્તશ્ચ સર્વવિદ્યાર્થપારગઃ
સ્વર્ગમાંથી પડીને, તે મહાન કુળમાં જન્મે છે, સુંદર, ધર્મજ્ઞ, ધર્મપ્રેમી અને સર્વ વિદ્યા-કલા માં પારંગત બને છે.
તથૈવ બ્રહ્મચર્યેણ ગુરુશુશ્રૂષણેન ચ। વેદાધ્યયનસંયુક્તો ભૈક્ષ્યવૃતિર્જિતેન્દ્રિયઃ
તે જ રીતે, બ્રહ્મચર્ય, ગુરુસેવા, વેદઅભ્યાસ, ભિક્ષા દ્વારા જીવન અને ઇન્દ્રિયજયથી પણ તે યુક્ત બને છે.
નિત્યં સત્યવ્રતે યુક્તઃ સ્વધર્મેષ્વપ્રમાદવાન્। સર્વકામસમૃદ્ધેન સર્વકામાવલંબિના
હંમેશા સત્યવ્રતમાં સ્થિર, પોતાના ધર્મમાં સજાગ, સર્વ ઇચ્છાઓથી સમૃદ્ધ અને સર્વ કામનાઓ પૂર્ણ થયેલી હોય છે.
સૂર્યેણેવ દ્વિતીયેન વિમાનેનાનિવારિતઃ। ગુહ્યકાનામબ્રહ્માખ્ય ગણાઃ પરમસંમતાઃ
બીજા સૂર્ય જેવો તેજ ધરાવતો, તે વિમાનમાં અવરોધ વિના વિહરે છે; ગુહ્યક નામના દેવગણો પણ તેને ખૂબ માન આપે છે.
અપ્રમેયબલૈશ્વર્યા દેવદાનવપૂજિતાઃ। તેષાં સ સમતા યાતિ તુલ્યૈશ્વર્યસમન્વિતઃ
અપરિમિત બળ અને ઐશ્વર્ય ધરાવતો, દેવો અને દાનવો પણ તેને પૂજે છે; તે તેમનાથી સમાન ઐશ્વર્ય પ્રાપ્ત કરે છે.
દેવદાનવમર્ત્યેષુ ભવત્યનિયતાયુધઃ। વર્ષકોટિસહસ્રાણિ વર્ષકોટિશતાનિ ચ
દેવો, દાનવો અને મનુષ્યોમાં, તે અનિયતાયુધ બનીને, કરોડો વર્ષો સુધી અજેય રહે છે.
એવમૈશ્વર્યસંયુક્તો વિષ્ણુલોકે મહીયતે। ઉષિત્વાઽસૌ વિભૂત્યૈવં યદા પ્રચ્યવતે પુનઃ
આ રીતે ઐશ્વર્યથી યુક્ત, તે વિષ્ણુલોકમાં બહુ માન પામે છે; ત્યાં વિભૂતિથી રહી, જ્યારે ફરી નીચે આવે છે—
વિષ્ણુલોકાત્સ્વકૃત્યેન સ્વર્ગસ્થાનેષુ જાયતે
વિષ્ણુલોકમાંથી પોતાના કર્મફળે, તે સ્વર્ગના સ્થાનોમાં જન્મે છે.
પુષ્કરારણ્યમાસાદ્ય બ્રહ્મચર્યાશ્રમે સ્થિતઃ। અભ્યાસેન તુ વેદાનાં વસતિ મ્રિયતેપિ વા
પુષ્કર વન પહોંચી, બ્રહ્મચર્ય આશ્રમમાં સ્થિર રહી, વેદોના અભ્યાસથી ત્યાં રહે છે, અથવા ત્યાં જ મૃત્યુ પામે છે.
મૃતોઽસૌ યાતિ દિવ્યેન વિમાનેન સ્વતેજસા। પૂર્ણચંદ્રપ્રકાશેન શશિવત્પ્રિયદર્શનઃ
મૃત્યુ પછી, તે પોતાના તેજથી પ્રકાશિત, પૂર્ણચંદ્ર જેવું તેજ ધરાવતું અને ચંદ્ર જેવું મનોહર દિવ્ય વિમાનમાં જાય છે.
રુદ્રલોકં સમાસાદ્ય ગુહ્યકૈઃ સહ મોદતે। ઐશ્વર્યં મહદાપ્નોતિ સર્વસ્ય જગતઃ પ્રભુઃ
રુદ્રલોકમાં પહોંચી, તે ગુપ્ત દેવતાઓ સાથે આનંદ માણે છે; બધાં જગતો પર રાજ કરવાનું મહાન ઐશ્વર્ય તેને મળે છે.
ભુક્ત્વા યુગસહસ્રાણિ રુદ્રલોકે મહીયતે। પ્રચ્યુતસ્તુ પુનસ્તસ્માદ્રુદ્રલોકાત્ક્રમેણ તુ
રુદ્રલોકમાં હજારો યુગ સુધી સન્માન ભોગવીને, જ્યારે તે ત્યાંથી વિદાય લે છે, ત્યારે ક્રમશઃ આગળ વધે છે.
નિત્યં પ્રમુદિતસ્તત્ર ભુક્ત્વા સુખમનામયમ્। દ્વિજાનાં સદને દિવ્યે કુલે મહતિ જાયતે
ત્યાં હંમેશા આનંદિત રહી, નિર્ભય સુખનો આનંદ માણીને, તે મહાન અને દિવ્ય દ્વિજ પરિવારમાં જન્મે છે.
માનુષેષુ સ ધર્મ્માત્મા સુરૂપો વાક્પતિર્ભવેત્। સ્પૃહણીયવપુઃ સ્ત્રીણામ્મહાભોગપતિર્બલી
માણસોમાં તે ધર્મનિષ્ઠ, સુંદર, વાણીમાં નિપુણ બને છે; સ્ત્રીઓ માટે આકર્ષક શરીર ધરાવે છે, મહાભોગનો સ્વામી અને બળવાન બને છે.
વાનપ્રસ્થસમાચારી ગ્રામ્યૌષધિવિવર્જિતઃ। સર્વલોકેષુ ચાપ્યસ્ય ગતિર્ન પ્રતિહન્યતે
તે વનવાસી જીવન પાળે છે, ગામની ઔષધિઓથી દૂર રહે છે; અને તેની ગતિ કોઈ પણ લોકમાં ક્યારેય અટકતી નથી.
શીર્ણપર્ણફલાહારઃ પુષ્પમૂલાંબુભોજનઃ। કાપોતેનાશ્મકુટ્ટેન દંતોલૂખલિકેન ચ
તે સુકાઈ ગયેલા પાંદડા અને ફળો ખાય છે, ફૂલો, મૂળ અને પાણીનું ભોજન કરે છે; કબૂતરના પથ્થર, પીસવાની દાંડી અને દાંતના ઓખળ વડે ખાય છે.
વૃત્યુપાયેન જીવેત ચીરવલ્કલવાસસા। જટીત્રિષવણસ્નાયી ત્યક્તદોષસ્તુ દંડવાન્
તે જે રીતે બને તે રીતે જીવન વિતાવે છે, છાલ અને વાલવાળા કપડાં પહેરે છે; જટાવાળો, દિવસમાં ત્રણ વખત સ્નાન કરનાર, દોષરહિત અને દંડ ધારણ કરનાર હોય છે.
કૃચ્છ્રવ્રતપરો યસ્તુ શ્વપચો યદિ વા પરઃ। જલશાયી પંચતપા વર્ષાસ્વભ્રાવગાહકઃ
જે કોઈ કઠિન વ્રત પાળે છે, ભલે તે ચંડાળ હોય કે શ્રેષ્ઠ, પાણી પર સુવે છે, પાંચ અગ્નિ તપ કરે છે, વરસાદમાં ગુફામાં રહે છે.
કીટકંટકપાષાણભૂમ્યાં તુ શયનં તથા। સ્થાનવીરાસનરતઃ સંવિભાગી દૃઢવ્રતઃ
તે જીવજંતુ, કાંટા અને પથ્થરવાળી જમીન પર સુવે છે; ઊભા રહેવું, વિરાસન, વહેંચણી અને દૃઢ વ્રત પાળવામાં તત્પર રહે છે.
અરણ્યૌષધિભોક્તા ચ સર્વભૂતાભયપ્રદઃ। નિત્યં ધર્માર્જનરતો જિતક્રોધો જિતેંદ્રિયઃ
તે જંગલની ઔષધિઓ ખાય છે, બધાં જીવોને નિર્ભયતા આપે છે; હંમેશા ધર્મ મેળવવામાં લાગેલો, ક્રોધ અને ઇન્દ્રિયોને જીતેલો હોય છે.
બ્રહ્મભક્તઃ ક્ષેત્રવાસી પુષ્કરે વસતે મુનિઃ। સર્વસંગપરિત્યાગી સ્વારામો વિગતસ્પૃહઃ
બ્રહ્મમાં ભક્તિ ધરાવે છે, પવિત્ર સ્થળે રહે છે, ઋષિ પુષ્કર ખાતે વસે છે; બધાં બંધનો છોડીને, પોતાનામાં તૃપ્ત અને ઇચ્છાવિહિન બને છે.
યશ્ચાત્ર વસતે ભીષ્મ શૃણુ તસ્યાપિ યા ગતિઃ। તરુણાર્કપ્રકાશેન વેદિકાસ્તંભશોભિના
અને, ભીષ્મ, અહીં જે રહે છે, તેની ગતિ પણ સાંભળ: અહીંની વેદિકાઓ યુવાન સૂર્ય જેવી તેજસ્વી સ્તંભોથી શોભાયમાન છે.
બ્રહ્મભક્તો વિમાનેન યાતિ કામપ્રચારિણામ્। વિરાજમાનો નભસિ દ્વિતીય ઇવ ચંદ્રમાઃ
બ્રહ્મભક્તિ ધરાવનાર, ઇચ્છા પ્રમાણે ફરતાં દેવતાઓ વચ્ચે વિમાનમાં વિહરે છે; આકાશમાં બીજાં ચંદ્ર જેવા તેજથી ઝગમગે છે.
ગીતવાદિત્રનૃત્યજ્ઞૈર્ગંધર્વાપ્સરસાંગણૈઃ। અપ્સરોભિઃ સમાયુક્તો વર્ષકોટિશતાન્યસૌ
ગાન, વાદ્ય અને નૃત્યમાં પારંગત ગંધર્વો અને અપ્સરાઓ સાથે, તે અપ્સરાઓ સાથે લાખો વર્ષ સુધી આનંદ માણે છે.
યસ્ય કસ્યાપિ દેવસ્ય લોકં યાત્યનિવારિતઃ। બ્રહ્મણોઽનુગ્રહેણૈવ તત્રતત્ર વિરાજતે
તે કોઈ પણ દેવલોકમાં નિર્વિઘ્ને જાય છે; બ્રહ્માની કૃપાથી તે દરેક જગ્યાએ તેજસ્વી બને છે.
બ્રહ્મલોકાચ્ચ્યુતશ્ચાપિ વિષ્ણુલોકં સ ગચ્છતિ। વિષ્ણુલોકાત્પરિભ્રષ્ટો રુદ્રલોકં સ ગચ્છતિ
બ્રહ્મલોકમાંથી પડ્યા પછી પણ તે વિષ્ણુલોકમાં જાય છે; વિષ્ણુલોકમાંથી પણ પડ્યો તો તે રુદ્રલોકમાં જાય છે.
તસ્માદપિ ચ્યુતઃ સ્થાનાદ્દ્વીપેષુ સ હિ જાયતે। સ્વર્ગેષુ ચ તથાન્યેષુ ભોગાન્ભુક્ત્વા યથેપ્સિતાન્
ત્યાંથી પણ પડ્યા પછી, તે દ્વીપોમાં જન્મે છે; અને અન્ય સ્વર્ગોમાં પણ, પોતાની ઇચ્છા મુજબ ભોગ ભોગવે છે.
ભુક્ત્વૈશ્વર્યં તતસ્તેષુ પુનર્મર્ત્યેષુ જાયતે। રાજા વા રાજપુત્રો વા જાયતે ધનવાન્સુખી
ત્યાંના ઐશ્વર્યનો આનંદ માણીને, પછી ફરી મનુષ્યલોકમાં જન્મે છે; તે રાજા કે રાજકુમાર બને છે, ધનવાન અને સુખી રહે છે.