સમયઃ શંભુદયિતા કૃતઃ શરવણે પુરા। યઃ પુમાન્પ્રવિશેચ્ચાત્ર સ નારીત્વમવાપ્સ્યતિ
'પૂર્વે શરવનમાં શિવપત્નીએ એક નિયમ રાખ્યો હતો—અહીં જે પુરુષ પ્રવેશે તે સ્ત્રી બની જાય.'
અયમશ્વોપિ નારીત્વમગાદ્રાજ્ઞા સહૈવ તુ। ઇલઃ પુરુષતામેતિ યથાસૌ ધનદોપમઃ
'આ ઘોડો પણ રાજા સાથે સ્ત્રીરૂપે થયો હતો; ઇલા ફરીથી પુરુષ બની જાય છે, જેમ તે પહેલા હતો, કુબેર જેવો.'
તથૈવ યત્નઃ કર્ત્તવ્ય આરાધ્ય ચ પિનાકિનમ્। તતસ્તે માનવા જગ્મુર્યત્ર દેવો મહેશ્વરઃ
એ જ રીતે પ્રયત્ન કરવો અને પિનાકધારી ભગવાનની પૂજા કરવી જોઈએ. પછી એ લોકો મહાદેવ મહેશ્વર જ્યાં હતા ત્યાં ગયા.
તુષ્ટવુર્વિવિધૈઃ સ્તોત્રૈઃ પાર્વતીપરમેશ્વરૌ। તાવૂચતુરલં ચૈષ સમયઃ કિં નુ સાંપ્રતં
એમણે પાર્વતી અને પરમેશ્વરને અનેક સ્તોત્રોથી પ્રસન્ન કર્યા. ત્યારે એ બંનેએ કહ્યું: 'બસ, હવે નિર્ધારિત સમય આવી ગયો છે, હવે શું કરવું?'
ઇક્ષ્વાકોરશ્વમેધેન યત્ફલં સ્યાત્તદાવયોઃ। દત્વા કિંપુરુષો વીરઃ સ ભવિષ્યત્યસંશયમ્
ઇક્ષ્વાકુએ અશ્વમેઘ યજ્ઞથી જે ફળ મેળવ્યું, એ બંને અમને મળશે; એ ફળ આપવાથી, શું એ વીર નિશ્ચિતપણે કિમ્પુરુષ બનશે?
તથેત્યુક્ત્વા તુ તે સર્વે જગ્મુર્વૈવસ્વતાત્મજાઃ। ઇષ્ટ્વાશ્વમેધેન તત ઇલા કિંપુરુષોભવત્
'એવું જ થાઓ' એમ કહી, બધા વૈવસ્વતના પુત્રો ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા. પછી અશ્વમેઘ યજ્ઞ કરીને ઇલા કિમ્પુરુષ બની.
માસમેકં પુમાન્વીરઃ સ્ત્રીત્વં માસમભૂત્પુનઃ। બુધસ્ય ભવને તિષ્ઠન્નિલો ગર્ભધરોભવત્
એક માસ સુધી એ વીર પુરુષ રહ્યો અને બીજો માસ ફરી સ્ત્રી થયો; બુધના ઘરે રહેતાં ઇલાએ ગર્ભ ધારણ કર્યો.
અજીજનત્પુત્રમેકમનેકગુણસંયુતમ્। બુધ ઉત્પાદ્ય તં પૂરું સ સ્વર્ગમગમત્પુનઃ
એણે અનેક ગુણોથી યુક્ત એક પુત્રને જન્મ આપ્યો; બુધે એ પુત્ર, પૂરુને જન્મ આપ્યા પછી, ફરી સ્વર્ગે ગયા.
ઇલસ્ય નામ્ના તદ્વર્ષમિલાવૃતમભૂત્તદા। સોમાર્કવંશજો રાજા ઇલોભૂદ્વંશવર્દ્ધનઃ
ઇલાના નામ પરથી એ પ્રદેશ ઇલાવૃત કહેવાયો; ચંદ્રવંશ અને સૂર્યવંશમાં જન્મેલો રાજા ઇલા વંશને વધારનાર બન્યો.
એવં પુરૂરવાઃ પૂરોરભવદ્વંશવર્દ્ધનઃ। ઇક્ષ્વાકુરર્કવંશસ્ય તથૈવોક્તો નરેશ્વરઃ
એ રીતે, પૂરુનો પુત્ર પુરૂરવા વંશને વધારનાર થયો; એ જ રીતે, ઇક્ષ્વાકુ અને સૂર્યવંશના રાજા કહેવાય છે.
ઇલઃ કિંપુરુષત્વે ચ સુદ્યુમ્ન ઇતિ ચોચ્યતે। પુનઃ પુત્રત્રયમભૂત્સુદ્યુમ્નસ્યાપરાજિતમ્
ઇલા કિમ્પુરુષ બન્યા પછી સુદ્યુમ્ન પણ કહેવાય છે; પછી સુદ્યુમ્નને ત્રણ અજેય પુત્રો થયા.
ઉત્કલોથ ગયસ્તદ્વદ્ધરિતાશ્વશ્ચ વીર્યવાન્। ઉત્કલસ્યોત્કલા નામ ગયસ્ય તુ ગયાપુરી
ઉત્કલ, પછી ગય અને એ જ રીતે પરાક્રમી હરિતાશ્વ; ઉત્કલના પ્રદેશનું નામ ઉત્કલા અને ગયાના શહેરનું નામ ગયાપુરી છે.
હરિતાશ્વસ્ય દિગ્યામ્યા સંજ્ઞાતા કુરુભિઃ સહ। પ્રતિષ્ઠાનેભિષિચ્યાથ સ પુરૂરવસં સુતમ્
હરિતાશ્વના દક્ષિણના પ્રદેશને કુરુઓ સાથે ઓળખાય છે; પછી એણે પોતાના પુત્ર પુરૂરવાસને રાજ્યમાં સ્થાપિત કર્યો.
જગામેલાવૃતં ભોક્તું દિવ્યં વર્ષં ફલાશનઃ। ઇક્ષ્વાકુર્જ્યેષ્ઠદાયાદો મધ્યદેશમવાપ્તવાન્
એ ફળ ખાઈને ઇલાવૃત નામના દિવ્ય પ્રદેશમાં ભોગવવા ગયો; ઇક્ષ્વાકુનો મોટો વારસદાર મધ્યદેશ પ્રાપ્ત કર્યો.
નરિષ્યંતસ્ય પુત્રોભૂચ્છુકો નામ મહાબલઃ। નાભાગાદંબરીષસ્તુ ધૃષ્ટસ્ય તુ સુતત્રયમ્
નરિષ્યંતનો પુત્ર મહાબલવાન શુક થયો; ધૃષ્ટના ત્રણ પુત્રોમાં નાભાગ અને અંબરીષ હતા.
ધૃષ્ટકેતુઃ સ્વધર્માથો રણધૃષ્ટશ્ચ વીર્યવાન્। આનર્તો નામ શર્યાતેઃ સુકન્યા ચૈવ દારિકા
ધૃષ્ટકેતુ પોતાના ધર્મમાં સ્થિર અને રણધૃષ્ટ પરાક્રમી હતા; શર્યાતિનો પુત્ર આનંદ અને પુત્રી સુકન્યા હતી.
આનર્તસ્યાભવત્પુત્રો રોચમાનઃ પ્રતાપવાન્। આનર્તો નામ દેશોભૂન્નગરી ચ કુશસ્થલી
આનર્તનો પુત્ર તેજસ્વી રોચમાન હતો; આનંદના પ્રદેશનું નામ આનંદ અને શહેરનું નામ કુશસ્થળી પડ્યું.
રોચમાનસ્ય રેવોભૂદ્રેવાદ્રૈવત એવ ચ। કકુદ્મી ચાપરં નામ જ્યેષ્ઠઃ પુત્રશતસ્ય ચ
રોચમાનનો પુત્ર રેવા અને રેવાથી રૈવત થયો; કકુદ્મી એના સો પુત્રોમાંથી મોટો હતો.
રેવતી તસ્ય સા કન્યા ભાર્યા રામસ્ય વિશ્રુતા। કરૂષાચ્ચૈવ કારૂષા બહવઃ પ્રથિતા ભુવિ
એની પુત્રી રેવતી, જે રામની પ્રસિદ્ધ પત્ની હતી; અને કરૂષથી ઘણા પ્રસિદ્ધ કારૂષો પૃથ્વી પર થયા.
પૃષધ્રો ગોવધાચ્છૂદ્રો ગુરુશાપાદજાયત। ઇક્ષ્વાકુપુત્રા નામ્નાથ વિકુક્ષિ નિમિદંડકાઃ
પૃષધ્રે ગાયનો વધ કર્યો હોવાથી ગુરુના શાપથી શૂદ્ર બન્યો; ઇક્ષ્વાકુના પુત્રોનું નામ વિકુક્ષિ, નિમિ અને દંડક હતું.
શ્રેષ્ઠાઃ પુત્રશતસ્યાસન્પંચાશચ્ચાથ તત્સુતાઃ। મેરોરુત્તરતસ્તે તુ જાતાઃ પાર્થિવસત્તમાઃ
સૌ પુત્રોમાંથી પચાસ શ્રેષ્ઠ હતા; તેમના પુત્રો પણ મેરુના ઉત્તર તરફ જન્મ્યા, અને બધા રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ ગણાતા.
ચત્વારિંશત્તથાષ્ટાન્યે શતમધ્યે ચ યેભવન્। મેરોર્દક્ષિણતશ્ચૈવ રાજાનસ્તે પ્રકીર્તિતાઃ
અને બાકીના સો પૈકીના અડતાલીસ પુત્રો મેરુના દક્ષિણ ભાગે જન્મેલા રાજાઓ તરીકે જાણીતા હતા.
જ્યેષ્ઠાત્કકુત્સ્થનામાભૂત્સુતસ્તસ્ય સુયોધનઃ। તસ્ય પુત્રઃ પૃથૃર્નામ વિશ્વસ્તસ્ય પૃથોઃ સુતઃ
મોટા પુત્રથી કકુત્સ્થ નામનો દીકરો થયો, તેનો પુત્ર સુયોધન હતો; સુયોધનનો પુત્ર પૃથુ થયો, જે વિશ્વસ્તના પુત્ર પૃથુ હતો.
આર્દ્રસ્તસ્ય ચ પુત્રોભૂદ્યુવનાશ્વસ્તતોભવત્। યુવનાશ્વસ્ય પુત્રોભૂચ્છાવસ્તો નામ વીર્યવાન્
પૃથુનો પુત્ર આર્દ્રસ થયો, અને તેમાંથી યુવનાશ્વ જન્મ્યો; યુવનાશ્વનો પુત્ર શાવસ્ત થયો, જે પોતાની તાકાત માટે પ્રસિદ્ધ હતો.
નિર્મિતા યેન શાવસ્તી હ્યંગદેશે નરાધિપ। શાવસ્તાદ્બૃહદશ્વો ભૂત્કુવલાશ્વસ્તતોભવત્
એ રાજાએ અંગદેશમાં શાવસ્તી શહેર વસાવ્યું; શાવસ્તથી બૃહદશ્વ થયો અને બૃહદશ્વથી કુવલાશ્વ જન્મ્યો.
ધુંધુમારત્વમગમદ્ધુંધું હત્વાઽસુરં પુરા। તસ્ય પુત્રાસ્ત્રયો જાતા દૃઢાશ્વો ઘૃણિરેવ ચ
કુવલાશ્વે ધુંધુ નામના અસુરને માર્યો હતો, તેથી તેને ધુંધુમાર કહેવાયો; તેના ત્રણ પુત્રો થયા: દૃઢાશ્વ, ઘૃણી અને કપિલાશ્વ.
કપિલાશ્વશ્ચ વિખ્યાતો ધૌંધુમારિઃ પ્રતાપવાન્। દૃઢાશ્વસ્ય પ્રમોદસ્તુ હર્યશ્વસ્તસ્ય ચાત્મજઃ
કપિલાશ્વ પણ ધુંધુમારનો પ્રસિદ્ધ અને પરાક્રમી પુત્ર હતો; દૃઢાશ્વનો પુત્ર પ્રમોદ થયો અને પ્રમોદનો પુત્ર હર્યશ્વ થયો.
હર્યશ્વસ્ય નિકુંભોભૂત્સંહતાશ્વસ્તતોભવત્। અકૃતાશ્વો રણાશ્વશ્ચ સંહતાશ્વ સુતાવુભૌ
હર્યશ્વનો પુત્ર નિકુંભ થયો, અને નિકુંભથી સંહતાશ્વ જન્મ્યો; સંહતાશ્વના બે પુત્રો થયા: અકૃતાશ્વ અને રણાશ્વ.
યુવનાશ્વો રણાશ્વસ્ય માંધાતા ચ તતોભવત્। માંધાતુઃ પુરુકુત્સોભૂદ્ધર્મસેતુશ્ચ પાર્થિવઃ
રણાશ્વનો પુત્ર યુવનાશ્વ થયો, અને યુવનાશ્વથી માંધાતા જન્મ્યો; માંધાતાના પુત્રો પુરુકુત્સ અને ધર્મસેતુ રાજા હતા.
મુચુકુન્દશ્ચ વિખ્યાતશ્શક્રમિત્રઃ પ્રતાપવાન્। પુરુકુત્સસ્ય પુત્રોભૂદ્દુસ્સહો નર્મદાપતિઃ
મુચુકુંદ નામનો પ્રસિદ્ધ અને પરાક્રમી ઇન્દ્રમિત્ર પણ હતો; પુરુકુત્સનો પુત્ર દુષ્સહ થયો, જે નર્મદા નદીના રાજા હતા.