શરસંધાનનિર્ધૂત ધરણીમંડલોદયઃ । બ્રહ્માદિકામ્યસાંનિધ્યસનાથીકૃતદૈવતઃ
તેણે પોતાના બાણોથી ધરતીના રાજ્યોના ઉદયને અટકાવ્યો, બ્રહ્મા અને અન્ય દેવતાઓની ઇચ્છા પૂર્ણ કરી અને દેવતાઓને પોતાનો રક્ષક બનાવ્યો.
બ્રહ્મલોકાપ્તચાંડાલાદ્યશેષપ્રાણિસાર્થકઃ । સ્વનીતગર્દભાશ્વાદિશ્ચિરાયોધ્યાવનૈકકૃત્
બ્રહ્મલોકથી લઈને ચંડાળ સુધીના તમામ જીવોને અર્થ આપનાર, પોતાના માર્ગદર્શનથી ગધેડા અને ઘોડા ચલાવનાર અને લાંબા સમય સુધી અયોધ્યાના વનમાં રક્ષણ આપનાર છે.
રામદ્વિતીયઃ સૌમિત્રિર્લક્ષ્મણઃ પ્રહતેંદ્રજિત્ । વિષ્ણુભક્તાપ્તરામાંઘ્રિપાદુકારાજ્યનિર્વૃતઃ
રામ પછી બીજા ક્રમે સૌમિત્રિ લક્ષ્મણ, ઇન્દ્રજિતને સંહારનાર, વિષ્ણુભક્ત, રામના પાદુકા સાથે રાજ્યમાં આનંદ માણનાર છે.
ભરતોઽસહ્યગંધર્વકોટિઘ્નો લવણાંતકઃ । શત્રુઘ્નો વૈદ્યરાજાયુર્વેદગર્ભૌષધીપતિઃ
ભરત, અસંખ્ય ગંધર્વોનો વિનાશક અને લવણનો અંત લાવનાર; શત્રુઘ્ન, વૈદ્યોના રાજા, આયુર્વેદ અને ઔષધિઓના સ્વામી છે.
નિત્યામૃતકરો ધન્વંતરિર્યજ્ઞો જગદ્ધરઃ । સૂર્યારિઘ્નઃ સુરાજીવો દક્ષિણેશો દ્વિજપ્રિયઃ
ધન્વંતરી, સદા અમૃત આપનાર, યજ્ઞ દ્વારા જગતને ધારે છે; સૂર્યના દુશ્મનોનો વિનાશક, દેવોમાં વસે છે, દક્ષિણના સ્વામી અને દ્વિજોના પ્રિય છે.
છિન્નમૂર્ધાયદેશાર્કઃ શેષાંગસ્થાપિતામરઃ । વિશ્વાર્થાશેષકદ્રાસ્ત્ર શિરચ્છેદાક્ષતાકૃતિઃ
જે દેશમાં માથાં કપાય છે ત્યાંનો સૂર્ય, શેષના અંગોમાં સ્થાયી અમર દેવ, વિશ્વના હિત માટે કદ્રાના પુત્રોને સંહારનાર, કપાઈ ગયાં છતાં અખંડિત સ્વરૂપ ધરાવે છે.
વાજપેયાદિનામાગ્નિર્વેદધર્મપરાયણઃ । શ્વેતદ્વીપપતિઃ સાંખ્યપ્રણેતા સર્વસિદ્ધિરાટ્
વાજપેય અને અન્ય યજ્ઞોના નામથી ઓળખાતા અગ્નિ, વેદધર્મને અર્પિત, શ્વેતદ્વીપના સ્વામી, સાંખ્યના સ્થાપક અને સર્વ સિદ્ધિઓના રાજા છે.
વિશ્વપ્રકાશિતજ્ઞાનયોગમોહતમિસ્રહા । દેવહૂત્યાત્મજઃ સિદ્ધઃ કપિલઃ કર્દમાત્મજઃ
વિશ્વમાં જ્ઞાન અને યોગથી અજ્ઞાન અને મોહનું અંધકાર દૂર કરનાર, દેવહૂતિ અને કર્દમના પુત્ર, સિદ્ધ કપિલ છે.
યોગસ્વામી ધ્યાનભંગ સગરાત્મજભસ્મકૃત્ । ધર્મો વૃષેન્દ્રઃ સુરભીપતિઃ શુદ્ધાત્મભાવિતઃ
યોગના સ્વામી, ધ્યાનમાં ભંગ લાવનાર, સગરના પુત્રોને ભૂસ્મા કરનાર; ધર્મ, વૃષભના રાજા, સુરભિના સ્વામી અને શુદ્ધ આત્માવાળા છે.
શંભુસ્ત્રિપુરદાહૈકસ્થૈર્થવિશ્વરથોદ્વહઃ । ભક્તશંભુજિતો દૈત્યામૃતવાપીસમસ્તપઃ
શંભુ, ત્રિપુરાના એકમાત્ર સંહારક, વિશ્વરથના ધારી, ભક્તો દ્વારા પૂજિત અને દૈત્યોના અમૃત કૂવામાં તપ કરનાર છે.
મહાપ્રલયવિશ્વૈકદ્વિતીયાખિલનાગરાટ્ । શેષદેવઃ સહસ્રાક્ષઃ સહસ્રાસ્ય શિરોભુજઃ
મહાપ્રલય સમયે એકલા રહે છે, સર્વ નાગોના રાજા, શેષદેવ, હજાર આંખો, હજાર મુખ, માથાં અને હાથ ધરાવે છે.
ફણામણિકણાકારયોજિતાબ્ધ્યંબુદક્ષિતિઃ । કાલાગ્નિરુદ્રજનકો મુશલાસ્ત્રો હલાયુધઃ
ફણાની મણિઓથી ધરતી, સમુદ્ર અને વાદળોને જોડનાર, કાળાગ્નિ રુદ્રના સર્જક, મુશલ અને હળને શસ્ત્રરૂપે ધારણ કરનાર છે.
નીલાંબરો વારુણીશો મનોવાક્કાયદોષહા । અસંતોષો દૃષ્ટિમાત્રપાતિતૈકદશાનનઃ
નીલાંબર ધારણ કરનાર, વારુણીના સ્વામી, મન, વાણી અને શરીરના દોષોનો નાશક; અતૃપ્ત રહીને માત્ર નજરથી દશમુખને પતન કરનાર છે.
બલિસંયમનો ઘોરો રૌહિણેયઃ પ્રલંબહા । મુષ્ટિકઘ્નો દ્વિવિદહા કાલિંદીકર્ષણો બલઃ
બલિને સંયમમાં રાખનાર ભયંકર, રોહિણીપુત્ર, પ્રલંબનો વિનાશક; મુષ્ટિક અને દ્વિવિદનો સંહારક, યમુનાને ખેંચનાર બલ છે.
રેવતીરમણઃ પૂર્વભક્તિખેદાચ્યુતાગ્રજઃ । દેવકીવસુદેવાહ્વ કશ્યપાદિતિનંદનઃ
જે રેવતીના પ્રિય છે, અચ્યુતના મોટા ભાઈ છે, અગાઉની ભક્તિથી થાકી ગયા છે, દેવકી અને વસુદેવના પુત્ર તરીકે ઓળખાય છે, કશ્યપ વગેરેના વંશજ છે.
વાર્ષ્ણેયઃ સાત્વતાં શ્રેષ્ઠઃ શૌરિર્યદુકુલોદ્વહઃ । નરાકૃતિઃ પરંબ્રહ્મ સવ્યસાચી વરપ્રદઃ
જે વૃષ્ણિ વંશના છે, સાત્વતોમાં શ્રેષ્ઠ છે, શૂરના પુત્ર છે, યદુ વંશનું ગૌરવ છે, માનવ સ્વરૂપ ધારણ કરનાર છે, પરમ બ્રહ્મ છે, સવ્યસાચીના સાથી છે, અને વરદાન આપનાર છે.
બ્રહ્માદિકામ્યલાલિત્ય જગદાશ્ચર્ય શૈશવઃ । પૂતનાઘ્નઃ શકટભિદ્યમલાર્જુનભંજનઃ 6.71.
જે બ્રહ્મા અને બીજા દેવતાઓને પોતાના લાવણ્યથી આનંદિત કરે છે, જેમનું બાળપણ આખા જગતમાં આશ્ચર્યજનક હતું, પૂતનાના સંહારક છે, શકટ તોડનાર છે, અને યમલાર્જુન વૃક્ષોનો નાશ કરનાર છે.
વાતાસુરારિઃ કેશિઘ્નો ધેનુકારિર્ગવીશ્વરઃ । દામોદરો ગોપદેવો યશોદાનંદદાયકઃ
જે વાતા અસુરના શત્રુ છે, કેશીનો સંહારક છે, ધેનુકના દુશ્મન છે, ગાયોના સ્વામી છે, દામોદર છે, ગોપોનો દેવ છે, અને યશોદાને આનંદ આપનાર છે.
કાલીયમર્દનઃ સર્વગોપગોપીજનપ્રિયઃ । લીલાગોવર્દ્ધનધરો ગોવિંદો ગોકુલોત્સવઃ
જે કાળિયાને દબાવનાર છે, બધા ગોપ અને ગોપીઓના પ્રિય છે, લીલાથી ગોવર્ધન ઉંચકનાર છે, ગોવિંદ છે, અને ગોકુલના આનંદ છે.
અરિષ્ટમથનઃ કામોન્મત્તગોપીવિમુક્તિદઃ । સદ્યઃ કુવલયાપીડઘાતી ચાણૂરમર્દનઃ
જે અરીષ્ટને મથન કરનાર છે, પ્રેમમાં ઉન્મત્ત થયેલી ગોપીઓને મુક્તિ આપનાર છે, તરત જ કુવલયાપીડનો સંહારક છે, અને ચાણૂરનો નાશ કરનાર છે.
કંસારિરુગ્રસેનાદિરાજ્યવ્યાપારિતાપરઃ । સુધર્માંકિતભૂર્લોકો જરાસંધબલાંતકઃ
જે કંસના દુશ્મન છે, ઉગ્રસેન અને બીજા રાજાઓનું રાજ્ય સ્થાપિત કરનાર છે, સુધર્મા સભાથી પૃથ્વીને શોભાવનાર છે, અને જરાસંધની સેના નાશ કરનાર છે.
ત્યક્તભગ્નજરાસંધો ભીમસેનયશઃપ્રદઃ । સાંદીપનમૃતાપત્યદાતા કાલાંતકાદિજિત્
જે હરાવેલા જરાસંધને છોડી દીધા છે, ભીમસેનને યશ આપનાર છે, સાંદીપનિના મૃત્યુ પામેલા પુત્રને પાછો આપનાર છે, અને કાળ તથા અંતકાને જીતનાર છે.
સમસ્તનારકિત્રાતા સર્વભૂપતિકોટિજિત્ । રુક્મિણીરમણો રુક્મિશાસનો નરકાંતકઃ
જે બધા નરકવાસીઓને બચાવનાર છે, અનગણત રાજાઓને જીતનાર છે, રુક્મિણીના પ્રિય છે, રુક્મિને વશમાં કરનાર છે, અને નરકાસુરનો વિનાશ કરનાર છે.
સમસ્તસુંદરીકાંતો મુરારિર્ગરુડધ્વજઃ । એકાકીજિતરુદ્રાર્ક મરુદાદ્યખિલેશ્વરઃ
જે તમામ સુંદર સ્ત્રીઓના પ્રિય છે, મુરાના દુશ્મન છે, ગરુડધ્વજ ધારણ કરનાર છે, એકલા જ રુદ્ર, સૂર્ય, મારુત અને બધા દેવતાઓને જીતનાર છે.
દેવેંદ્રદર્પહા કલ્પદ્રુમાલંકૃતભૂતલઃ । બાણબાહુસહચ્છિન્નં નદ્યાદિગણકોટિજિત્
જે ઇન્દ્રના અહંકારને તોડનાર છે, કલ્પવૃક્ષોથી ધરતીને શોભાવનાર છે, બાણના હજારો હાથ કાપનાર છે, અને અનેક નદીઓ તથા સમૂહોને જીતનાર છે.
લીલાજિત મહાદેવો મહાદેવૈકપૂજિતઃ । ઇંદ્રાર્થાર્જુનનિર્ભંગ જયદઃ પાંડવૈકધૃક્
જે લીલાથી મહાદેવને જીતનાર છે, મહાદેવ દ્વારા માત્ર પૂજિત છે, ઇન્દ્ર માટે અર્જુનનો અહંકાર તોડનાર છે, વિજય આપનાર છે, અને પાંડવોના એકમાત્ર આધાર છે.
કાશિરાજશિરશ્છેત્તા રુદ્રશક્ત્યૈકમર્દનઃ । વિશ્વેશ્વરપ્રસાદાક્ષઃ કાશીરાજસુતાર્દનઃ
જે કાશીના રાજાનું માથું કપનાર છે, રુદ્રની શક્તિને દમન કરનાર છે, વિશ્વેશ્વરના પ્રસાદથી ચિહ્નિત છે, અને કાશીના રાજાની પુત્રીનો વિનાશ કરનાર છે.
શંભુપ્રતિજ્ઞાવિધ્વંસી કાશીનિર્દગ્ધનાયકઃ । કાશીશગતકોટિઘ્નો લોકશિક્ષાદ્વિજાર્ચકઃ
જે શંભુની પ્રતિજ્ઞાનો નાશ કરનાર છે, કાશીને ભસ્મ કરી નાખનાર નેતા છે, કાશી ગયેલા અનગણત લોકોનો સંહારક છે, જગતને શિક્ષા આપનાર છે, અને દ્વિજો દ્વારા પૂજિત છે.
યુવતીવ્રતયોવશ્યઃ પુરાશિવવરપ્રદઃ । શંકરૈકપ્રતિષ્ઠાધૃક્સ્વાંશ શંકરપૂજકઃ
જે યુવતીઓના વ્રતને માન આપનાર છે, પ્રાચીનકાળમાં શિવને વરદાન આપનાર છે, શંકરના એકમાત્ર આધાર છે, અને પોતાના અંશ સ્વરૂપે શંકરની પૂજા કરનાર છે.
શિવકન્યાવ્રતપતિઃ કૃષ્ણરૂપ શિવારિહા । મહાલક્ષ્મીવપુર્ગૌરીત્રાતા વૈદલવૃત્રહા
જે શિવકન્યાના વ્રતના સ્વામી છે, કૃષ્ણરૂપ છે, શિવના દુશ્મનનો વિનાશ કરનાર છે, મહાલક્ષ્મી સ્વરૂપ છે, ગૌરીને બચાવનાર છે, વૈડલ અને વૃત્રનો સંહારક છે.