આદ્યઃ કવિર્હયગ્રીવઃ સર્વવાગીશ્વરેશ્વરઃ । સર્વદેવમયો બ્રહ્મા ગુરુર્વાગીશ્વરીપતિઃ
પ્રથમ કવિ, હયગ્રીવ, સર્વ વાણીના સ્વામી, સર્વ દેવોથી રચાયેલ, બ્રહ્મા, ગુરુ અને વાણીની દેવીએ પતિ છે.
અનંતવિદ્યાપ્રભવો મૂલાવિદ્યાવિનાશકઃ । સર્વજ્ઞદો જગજ્જાડ્યનાશકો મધુસૂદનઃ
અનંત જ્ઞાનનો સ્ત્રોત, મૂળ અવિદ્યાનો નાશક, સર્વજ્ઞ, જગતના જડપણનો નાશક અને મધુનો સંહારક છે.
અનેકમંત્રકોટીશઃ શબ્દબ્રહ્મૈકપારગઃ । આદિવિદ્વાન્વેદકર્ત્તા વેદાત્મા શ્રુતિસાગરઃ
અગણિત મંત્રોના સ્વામી, શબ્દબ્રહ્મના અંત સુધી પહોંચેલા, મૂળ જ્ઞાનવંત, વેદના સર્જક, વેદનો આત્મા અને શાસ્ત્રોના મહાસાગર છે.
બ્રહ્માર્થવેદહરણઃ સર્વવિજ્ઞાનજન્મભૂઃ । વિદ્યારાજો જ્ઞાનમૂર્ત્તિર્જ્ઞાનસિંધુરખંડધીઃ
બ્રહ્મના અર્થ ચોરાવનારને દૂર કરનાર, સર્વ જ્ઞાનનો મૂળ સ્ત્રોત, શાસ્ત્રનો રાજા, જ્ઞાનની મૂર્તિ, જ્ઞાનનો મહાસાગર અને અખંડ બુદ્ધિ ધરાવનાર છે.
મત્સ્યદેવો મહાશૃંગો જગદ્બીજબહિત્રદૃક્ । લીલાવ્યાપ્તાખિલાંભોધિશ્ચતુર્વેદપ્રવર્ત્તકઃ
માછલીના રૂપમાં દેવ, મહાશૃંગ, જગતના બીજ અને બહારના આવરણને જોનાર, પોતાની લીલાથી આખા સમુદ્રમાં વ્યાપી રહેલો, ચાર વેદોનો આરંભ કરનાર છે.
આદિકૂર્મોઽખિલાધારસ્તૃણીકૃતજગદ્ભરઃ । અમરીકૃતદેવૌઘઃ પીયૂષોત્પત્તિકારણમ્
મૂળ કચ્છપ, સર્વનો આધાર, જગતનો ભાર તૃણ જેવો હલકો કરનાર, દેવોને અમર બનાવનાર અને અમૃત ઉત્પન્ન થવાનો કારણ છે.
આત્માધારો ધરાધારો યજ્ઞાંગો ધરણીધરઃ । હિરણ્યાક્ષહરઃ પૃથ્વીપતિઃ શ્રાદ્ધાદિકલ્પકઃ
આત્માનો આધાર, પૃથ્વીનો આધાર, યજ્ઞનો અંગ, પૃથ્વી ધારણ કરનાર, હિરણ્યાક્ષનો સંહારક, પૃથ્વીનો સ્વામી અને શ્રાદ્ધાદિ વિધિઓનો સર્જક છે.
સમસ્તપિતૃભીતિઘ્નઃ સમસ્તપિતૃજીવનમ્ । હવ્યકવ્યૈકભુક્હવ્યકવ્યૈકફલદાયકઃ
બધા પિતૃઓના ભયનો નાશક, બધા પિતૃઓના જીવન, હવ્ય અને કવ્યનો એકમાત્ર ભોગી અને એના ફળનો એકમાત્ર દાતા છે.
રોમાંતર્લીનજલધિઃ ક્ષોભિતાશેષસાગરઃ । મહાવરાહો યજ્ઞઘ્નધ્વંસકો યજ્ઞિકાશ્રયઃ
રોમ વચ્ચે સમુદ્ર છુપાયેલો છે, બધા સાગરોને ઉથલાવનાર, મહાવરાહ, યજ્ઞને નુકસાન કરનારનો નાશક અને યજ્ઞ કરનારનો આશ્રય છે.
શ્રીનૃસિંહો દિવ્યસિંહઃ સર્વાનિષ્ટાર્થદુઃખહા । એકવીરોઽદ્ભુતબલો યંત્રમંત્રૈકભંજનઃ
શ્રી નૃસિંહ, દિવ્ય સિંહ, બધા દુઃખ અને અશુભનો નાશક, એકમાત્ર વીર, અદભુત બલશાળી અને બધા યંત્ર-મંત્રનો ભંગ કરનાર છે.
બ્રહ્માદિદુઃસહજ્યોતિર્યુગાંતાગ્ર્યતિભીષણઃ । કોટિવજ્રાધિકનખો જગદ્દુષ્પ્રેક્ષ્યમૂર્તિધૃક્
બ્રહ્માદિ માટે અસહ્ય તેજ, યુગના અંતે અત્યંત ભયાનક, કરોડો વજ્રથી વધુ શક્તિશાળી નખ ધરાવનાર અને જગત માટે અદૃશ્ય રૂપ ધારણ કરનાર છે.
માતૃચક્રપ્રમથનો મહામાતૃગણેશ્વરઃ । અચિંત્યામોઘવીર્યાઢ્યઃ સમસ્તાસુરઘસ્મરઃ
માતૃચક્રને પીસી નાખનાર, મહામાતૃઓના સ્વામી, અદભુત અને નિશ્ચિત બલથી ભરપૂર, બધા અસુરો માટે મૃત્યુ છે.
હિરણ્યકશિપુછેદી કાલઃ સંકર્ષણીપતિઃ । કૃતાંતવાહનાસહ્યઃ સમસ્તભયનાશનઃ
હિરણ્યકશિપુનો સંહારક, સમય સ્વરૂપ, સંકર્ષણીના સ્વામી, મૃત્યુના વાહન માટે અપ્રતિરોધ્ય અને બધાં ભયનો નાશક છે.
સર્વવિઘ્નાંતકઃ સર્વસિદ્ધિદઃ સર્વપૂરકઃ । સમસ્તપાતકધ્વંસી સિદ્ધમંત્રાધિકાહ્વયઃ
બધાં અવરોધોનો અંત, સર્વ સિદ્ધિઓનો દાતા, બધું પૂરું કરનાર, બધા પાપનો નાશક અને સિદ્ધ મંત્રોમાં શ્રેષ્ઠ નામ ધરાવનાર છે.
ભૈરવેશો હરાર્તિઘ્નઃ કાલકોટિદુરાસદઃ । દૈત્યગર્ભશ્રાવિનામાસ્ફુટદ્ર્ બ્રહ્માંડગર્જિતઃ
ભૈરવના સ્વામી, હરિની પીડાનો નાશક, કરોડો કાળ જેટલો ભયાનક, દૈત્યના ગર્ભની ચીંથ સાંભળનાર અને બ્રહ્માંડમાં ગર્જન કરનાર છે.
સ્મૃતમાત્રાખિલત્રાતાઽદ્ભુતરૂપો મહાહરિઃ । બ્રહ્મચર્યશિરઃ પિંડી દિક્પાલોઽર્દ્ધાંગભૂષણઃ
માત્ર સ્મરણથી બધા માટે રક્ષક, અદભુત રૂપ ધરાવનાર મહા હરિ, બ્રહ્મચર્યનું શિરોમણિ, દિશાઓના રક્ષક અને અર્ધાંગથી શોભિત છે.
દ્વાદશાર્કશિરોદામા રુદ્રશીર્ષૈકનૂપુરઃ । યોગિનીગ્રસ્તગિરજા ત્રાતાભૈરવતર્જકઃ
બાર સૂર્યના મુકુટથી શોભિત, રુદ્રના શિરથી પાયલ પહેરનાર, યોગિનીઓ દ્વારા પાર્બતીને ગ્રસેલી, રક્ષક અને ભૈરવને ડરાવનાર છે.
વીરચક્રેશ્વરોઽત્યુગ્રોઽપમારિઃ કાલશંબરઃ । ક્રોધેશ્વરો રુદ્રચંડી પરિવારાદિદુષ્ટભુક્
વીરચક્રના સ્વામી, અત્યંત ઉગ્ર, દુશ્મનોનો સંહારક, કાળ અને શમ્બર, ક્રોધના સ્વામી, રુદ્ર અને ચંડીની જેમ ભયાનક, બધા દુષ્ટ અનુયાયીઓને ભક્ષનાર છે.
સર્વાક્ષોભ્યો મૃત્યુમૃત્યુઃ કાલમૃત્યુનિવર્ત્તકઃ । અસાધ્યસર્વરોગઘ્નઃ સર્વદુર્ગ્રહસૌમ્યકૃત્
બધા માટે અચલ, મૃત્યુ માટે પણ મૃત્યુ, કાળમૃત્યુને પાછો ફેરવનાર, બધા અસાધ્ય રોગનો નાશક અને બધા દુર્ગ્રહોને શાંત કરનાર છે.
ગણેશકોટિદર્પઘ્નો દુઃસહાશેષગોત્રહા । દેવદાનવદુર્દર્શો જગદ્ભયદભીષણઃ
ગણેશોની કરોડોની અહંકારને પીસી નાખનાર, અસહ્ય બધા કુળનો નાશક, દેવ અને દૈત્ય માટે અદૃશ્ય, જગત માટે ભયાનક છે.
સમસ્તદુર્ગતિત્રાતા જગદ્ભક્ષકભક્ષકઃ । ઉગ્રશોંબરમાર્જારઃ કાલમૂષકભક્ષકઃ । અનંતાયુધદોર્દંડી નૃસિંહો વીરભદ્રજિત્
સર્વ દુઃખમાંથી બચાવનાર, જગતને ગળી જનારને પણ ગળી જાય છે, શોંબર જેટલો ભયાનક, સમયના ઉંદરને ખાવા વાળો બિલાડી, અનંત હથિયારો અને મજબૂત હાથ ધરનાર, નૃસિંહ, વીરભદ્રને જીતનાર.
યોગિનીચક્રગુહ્યેશઃ શક્રારિ પશુમાંસભુક્ । રુદ્રો નારાયણો મેષરૂપ શંકરવાહનઃ
યોગિનીઓના ગુપ્ત મંડળના સ્વામી, ઇન્દ્રના દુશ્મન, પશુનું માંસ ખાવા વાળો, રુદ્ર, નારાયણ, મેષ રૂપે, શંકરનો વાહન.
મેષરૂપશિવત્રાતા દુષ્ટશક્તિસહસ્રભુક્ । તુલસીવલ્લભો વીરો વામાચારોઽખિલેષ્ટદઃ
મેષ રૂપે શિવના રક્ષક, હજારો દુષ્ટ શક્તિઓને ભક્ષી લે છે, તુલસીના પ્રિય, વીર, વામ માર્ગ અનુસરી, બધાની ઇચ્છા પૂરી કરનાર.
મહાશિવઃ શિવારૂઢો ભૈરવૈકકપાલધૃક્ । કિલ્લીચક્રેશ્વરઃ શક્ર દિવ્યમોહનરૂપદઃ
મહા શિવ, શિવ પર સવાર, ભૈરવના એક કપાળ ધારણ કરનાર, કિલ્લી મંડળના સ્વામી, ઇન્દ્રને દિવ્ય મોહક રૂપ આપનાર.
ગૌરીસૌભાગ્યદો માયાનિધીર્માયાભયાપહઃ । બ્રહ્મતેજોમયો બ્રહ્મશ્રીમયશ્ચ ત્રયીમયઃ
ગૌરીને સૌભાગ્ય આપનાર, માયાનો ખજાનો, માયાનો ભય દૂર કરનાર, બ્રહ્મના તેજથી ભરપૂર, બ્રહ્મની કીર્તિથી યુક્ત, ત્રણ વેદોનું સ્વરૂપ.
સુબ્રહ્મણ્યો બલિધ્વંસી વામનોઽદિતિદુઃખહા । ઉપેંદ્રો નૃપતિર્વિષ્ણુઃ કશ્યપાન્વયમંડનઃ
સુબ્રહ્મણ્ય, બલિને નાશ કરનાર, વામન, અદિતીનું દુઃખ દૂર કરનાર, ઉપેન્દ્ર, રાજા, વિષ્ણુ, કશ્યપ વંશનો શણગાર.
બલિસ્વરાજ્યદઃ સર્વદેવવિપ્રાન્નદોઽચ્યુતઃ । ઉરુક્રમસ્તીર્થપાદસ્ત્રિપદસ્થસ્ત્રિવિક્રમઃ 6.71.
બલિને રાજ્ય આપનાર, બધા દેવો અને બ્રાહ્મણોને અન્ન આપનાર, અચ્યૂત, વિશાળ પગલાં વાળો, તીર્થોને પવિત્ર કરનાર પગ, ત્રણ પગલાંમાં ઊભો, ત્રિવિક્રમ.
વ્યોમપાદઃ સ્વપાદાંભઃ પવિત્રિતજગત્ત્રયઃ । બ્રહ્મેશાદ્યભિવંદ્યાંઘ્રિર્દ્રુતધર્માંઘ્રિધાવનઃ
જેના પગ આકાશ સુધી પહોંચે છે, પગનું પાણી ત્રણ લોકને પવિત્ર કરે છે, બ્રહ્મા અને દેવો પણ પગને વંદન કરે છે, ધર્મના માર્ગે ઝડપથી ચાલે છે.
અચિંત્યાદ્ભુતવિસ્તારો વિશ્વવૃક્ષો મહાબલઃ । રાહુમૂર્ધાપરાંગચ્છિદ્ભૃગુપત્નીશિરોહરઃ
અગણિત અને અદ્ભુત વિસ્તરણ વાળો, વિશ્વ વૃક્ષ, મહા શક્તિ ધરનાર, રાહુનું માથું ફાડનાર, ભૃગુની પત્નીનું માથું કાપનાર.
પાપત્રસ્તઃ સદાપુણ્યો દૈત્યાશાનિત્યખંડનઃ । પૂરિતાખિલદેવાશો વિશ્વાર્થૈકાવતારકૃત્
પાપીઓથી ડરાય છે, હંમેશા પવિત્ર, દૈત્યોની આશા નાશ કરનાર, બધા દેવોની ઇચ્છા પૂરી કરનાર, વિશ્વના કલ્યાણનું એકમાત્ર કારણ.