દધ્યોદનસમાયુક્તાં વર્દ્ધમાનેન સંયુતામ્ । અવતીર્ય તતઃ સ્વન્નં પ્રાદાદતિથયે તદા
પછી તેણે દહીં-ભાતથી ભરપૂર પોતાનું જમવાનું તૈયાર કરીને, નીચે આવીને એ મહેમાનને ભેટ આપ્યું.
સ તત્રાશનમાત્રેણ પરં તૃપ્તિત્વમાગતઃ । વિતૃષ્ણો વિજ્વરશ્ચૈવ ક્ષણેન સમપદ્યત
માત્ર એ જમવાનું ખાઈને, તે ત્યાં જ સર્વે રીતે તૃપ્ત થયો; એક પળમાં તેની બધું ઇચ્છા અને તાપ દૂર થઈ ગયા.
તતશ્ચ પ્રેતાઃ સંપ્રાપ્તાઃ સોઽસ્માદ્ભાગં ક્રમાદ્દદૌ । દધ્યોદનાત્સપાનીયાત્પ્રેતાસ્તૃપ્તિં પરાં ગતાઃ
પછી પિતૃઓ આવ્યા, અને તેણે ક્રમવાર તેમને પણ દહીં-ભાત અને પાણી આપ્યું; એથી પિતૃઓને પણ ઉત્તમ તૃપ્તિ મળી.
અતિથિં તર્પયિત્વા તુ પ્રેતલોકં ચ સર્વતઃ । તતઃ સ્વયં સ બુભુજે ભુક્તશેષં યથાસુખમ્
મહેમાન અને બધા પિતૃઓને સંતોષ્યા પછી, પછી તેણે પોતે મનગમતું બચેલું જમવાનું આરામથી ખાધું.
તસ્ય ભુક્તવતઃ સ્વન્નં પાનીયં ચ ક્ષયં યયૌ । પ્રેતાધિપં તતસ્તં વૈ વણિગ્વચનમબ્રવીત્
જ્યારે તેણે પોતાનું જમવાનું અને પાણી લીધું, ત્યારે બધું પુરું થઈ ગયું; ત્યારબાદ પિતૃઓના સ્વામી એ વેપારીને કહ્યું.
આશ્ચર્યમેતત્પરમં વનેઽસ્મિન્પ્રતિભાતિ મે । અન્નં પાનં ચ પરમં સંપ્રાપ્તં ચ કુતસ્તવ
"આ જંગલમાં આવું અદ્ભુત છે કે, તને આવું ઉત્તમ જમવાનું અને પીવાનું અહીં કેવી રીતે મળ્યું?"
સ્વલ્પેનૈવ તથાન્નેન ત્વમેતાંસ્તુ બહૂનપિ । અતર્પયઃ કથં ત્વેતે નિર્માંસા ભિન્નકુક્ષયઃ
"આટલું ઓછું જમવાનું હોવા છતાં, તું કેટલાય એવા, હાડકાંવાળા અને ફાટેલા પેટવાળાને કેવી રીતે સંતોષી શક્યો?"
કથમસ્યાં સુઘોરાયામટવ્યાં ચ કૃતાલયાઃ । તદેતત્સંશયં છિંધિ પરં કૌતૂહલં મમ
"આ ભયાનક જંગલમાં રહેતા એ લોકો અહીં કેમ વસે છે? મારો આ સંશય દૂર કર, મને ખૂબ જ જિજ્ઞાસા છે."
એવમુક્તઃ સ વણિજા પ્રેતો વચનમબ્રવીત્ । વાણિજ્યસક્તસ્ય પુરા જન્માતીતે મમાનઘ
વેપારીએ આવું પૂછતાં, પિતૃએ કહ્યું: "હે નિર્દોષ, અગાઉના જન્મમાં હું વેપારમાં જ જોડાયેલો હતો.
સકલે નગરે નાસ્તિ મમાન્યો હિ દુરાત્મકઃ । ધનલોભાન્ન કસ્યાપિ દત્તા ભિક્ષા મયા તદા
"આ આખા શહેરમાં મારો જેવો દુષ્ટ બીજો કોઈ નહોતો; ધનની લાલચે હું એ સમયે કોઈને દાન આપતો જ નહોતો."
સખા ચૈવ તતશ્ચાસીદ્બ્રાહ્મણો ગુણવાન્મમ । શ્રાવણદ્વાદશીયોગે માસિ ભાદ્રપદે તતઃ
"પછી મારો એક મિત્ર, ગુણવાન બ્રાહ્મણ હતો; શ્રાવણ માસમાં દ્વાદશી તિથિએ—"
સ કદાચિન્મયા સાર્દ્ધં તાપીં નામ નદીં યયૌ । તસ્યાશ્ચ સંગમઃ પુણ્યો યત્રાસીચ્ચંદ્રભાગયા
"એક વખત હું અને એ સાથે મળીને તાપી નામની નદી પાસે ગયા, જ્યાં ચંદ્રભાગા સાથેનું પવિત્ર સંગમ હતું."
ચંદ્રભાગા ચંદ્રસુતા તાપી ચૈવાર્કનંદિની । તયોઃ શીતોષ્ણસલિલે પ્રવિવેશ સ હ દ્વિજઃ
"ચંદ્રભાગા ચંદ્રદેવની પુત્રી અને તાપી સૂર્યદેવની પુત્રી છે; એ બંનેની ઠંડી-ગરમ લહેરોમાં એ બ્રાહ્મણ ગયો."
શ્રવણદ્વાદશીયોગે નરાશ્ચ સમુપોષિતાઃ । ચંદ્રભાગા સુતો યેન વારિધાનીં દદુર્દ્વિજે
"શ્રાવણ માસની દ્વાદશી તિથિએ ઉપવાસ કરેલા લોકો ભેગા થયા; ત્યાં ચંદ્રભાગાના પુત્રએ બ્રાહ્મણને પાણીનો ઘડો આપ્યો."
દધ્યોદનયુતાં સાર્દ્ધં સંપૂર્ણૈર્વર્દ્ધમાનકૈઃ । છત્રોપાનદ્યુગં વસ્ત્રં પ્રતિમાં ચ તથા હરેઃ
"દહીં-ભાતથી ભરેલો ઘડો, છત્રી, જોડી ચપ્પલ, વસ્ત્ર અને હરિજીની પ્રતિમા—આ બધું મળ્યું."
પ્રદદૌ વિપ્રમુખ્યેભ્યો હરસ્યાગ્રે મહામતે । વિત્તસંરક્ષણાર્થાય તસ્યાસ્તીરે વ્રતે મયા
"હું એ બધું હરિજીની સામે, મુખ્ય બ્રાહ્મણોને, ધનના રક્ષણ માટે, નદીના કિનારે વ્રતરૂપે આપ્યું."
સોપવાસેન દત્તૈકા વારિધાની મનોરમા । તત્કૃત્વાહં ગૃહં પ્રાપ્તઃ તતઃ કાલેન કેનચિત્
"ઉપવાસ સાથે એક સુંદર પાણીનો ઘડો દાનમાં આપ્યો; એ પછી હું ઘરે પાછો ફર્યો અને થોડા સમય પછી—"
પંચત્ત્વમહમાસાદ્ય નાસ્તિક્યાત્પ્રેતતાં ગતઃ । અસ્યામટવ્યાં ઘોરાયાં યથા હ્યહિકુલં તથા
"જ્યારે મૃત્યુ આવ્યું, ત્યારે અસ્તિકતા ન હોવાને કારણે હું પિતૃ બન્યો; આ ભયાનક જંગલમાં, જાણે સાપોના જૂથમાં, તેમ રહ્યો."
શ્રવણદ્વાદશીયોગે વારિધાન્યર્પિતા મયા । સેયં મધ્યાહ્નસમયે લભ્યતે ચ દિનેદિને 6.69.
જ્યારે શ્રવણ અને દ્વાદશીનો સંયોગ થાય છે, ત્યારે મેં પાણી અને અનાજ અર્પણ કર્યું છે; એ મને દરરોજ મધ્યાહ્ને પ્રાપ્ત થાય છે.
બ્રહ્મસ્વરૂપિણઃ સર્વે પાપાઃ પ્રેતત્વમાગતાઃ । પરદારગતાઃ કેચિત્સ્વામિદ્રોહરતાશ્ચ યે
બધા બ્રહ્મસ્વરૂપ પાપી લોકો, જે હવે પ્રેત બની ગયા છે, એમણે કોઈએ પરસ્ત્રી સાથે સંબંધ બાંધ્યો છે અને કોઈએ પોતાના માલિક પાસેથી ચોરી કરી છે.
ભૂતપ્રેતજરૂપેણ તે જાતા હ્યત્ર માનવાઃ । દેશે મરુસ્થલે ત્વસ્મિન્મમૈતે મિત્રતાં ગતાઃ
આ માણસો અહીં ભૂત અને પ્રેતના રૂપે જન્મ્યા છે; આ રણપ્રદેશમાં એ બધા મારા સાથી બની ગયા છે.
અક્ષયો ભગવાન્વિષ્ણુઃ પરમાત્મા સનાતનઃ । દીયતે યત્સમુદ્દિશ્ય હ્યક્ષયં તત્પ્રકીર્તનમ્
અક્ષય, સર્વશક્તિમાન, શાશ્વત પરમાત્મા ભગવાન વિષ્ણુ છે; જે કંઈ પણ એમના નામે અર્પણ થાય છે, એ અક્ષય ગણાય છે.
અક્ષયેનાપિ ચાન્નેન તૃપ્તા એતે પુનઃ પુનઃ । પ્રેતત્વભાવં દૌર્બલ્યં ન વિમુંચતિ કર્હિચિત્
અક્ષય અન્નથી પણ, એ લોકો વારંવાર તૃપ્ત થાય છે; છતાં, એ ક્યારેય પ્રેત અવસ્થા કે પોતાની દુર્બળતા છોડતા નથી.
પૂજયિત્વાહમન્નૈસ્ત્વામતિથિં સમુપસ્થિતમ્ । પ્રેતભાવાદ્વિનિર્મુક્તો યાસ્યામિ પરમાં ગતિમ્
હું તને, અતિથિ તરીકે આવ્યા છે, અન્નથી પૂજા કરીને, પ્રેત અવસ્થાથી મુક્ત થઈને પરમ ગતિ પ્રાપ્ત કરીશ.
મયા વિહીનાઃ કિંત્વેતે વનેઽસ્મિન્ભૃશદારુણે । પીડામનુભવિષ્યંતિ દારુણાં કર્મયોનિજામ્
પણ, મારા વિના, આ ભયાનક જંગલમાં રહેલા લોકો ભયાનક કર્મોથી થયેલી ભારે પીડા સહન કરશે.
એતેષાં તુ મહાભાગ મમાનુગ્રહકામ્યયા । પ્રત્યેકં નામગોત્રાણિ ગૃહ્ણીષ્વ લિખિતાનિ ચ
હે મહાભાગ્યશાળી, મારા અનુગ્રહની ઇચ્છાથી, કૃપા કરીને દરેકના નામ અને ગોત્ર, જે લખેલા છે, તે લઈ લે.
અસ્તિ કક્ષાગતા ચૈવ તવ સંપુટિકા શુભા । હિમવંતમથાસાદ્ય તત્ર ત્વં લપ્સ્યસે નિધિમ્
તારા બોક્સમાં એક શુભ પેટી રાખેલી છે; હિમાલય પહોંચ્યા પછી, તને ત્યાં ખજાનો મળશે.
ગયાશીર્ષં તતો ગત્વા શ્રાદ્ધં કુરુ મહામતે । ઇત્યાજ્ઞાપ્ય સ વૈ પ્રેતો વણિજં ચ યથાસુખમ્
પછી, ગયાશીર્ષ જઇને શ્રાદ્ધ કરજે, હે મહામતિ; આમ આજ્ઞા આપી, એ પ્રેતે વેપારીને તેની મરજી મુજબ વિદાય આપી.
વિસર્જયામાસ તદા સ વૈ પ્રાયાત્સમુત્સુકઃ । સમાસાદ્ય ગૃહં તત્ર પશ્ચાત્પ્રાયાદ્ધિમાલયમ્
પછી તેણે તેને છોડી દીધો અને એ ઉત્સુકતાથી ચાલ્યો ગયો; પછી પોતાનાં ઘરે પહોંચીને, હિમાલય તરફ روانો થયો.
તતો દૃષ્ટં નિધિં તત્ર ગૃહીત્વા સ સમાગતઃ । ષષ્ઠાંશં પ્રતિગૃહ્યાથ ગયાશીર્ષં તતોઽભ્યગાત્
ત્યાં તેણે ખજાનો જોયો અને લઈ આવ્યો; છઠ્ઠો ભાગ સ્વીકારી, પછી ગયાશીર્ષ ગયો.