તયોર્યુદ્ધમભૂદ્ઘોરમદ્ભુતં લોમહર્ષણમ્ । તદ્દૃષ્ટ્વાઽકાંડકલ્પાંત શંકયા તત્ર સુઃસુરાઃ
બન્ને વચ્ચે એક ભયાનક અને અદભુત યુદ્ધ શરૂ થયું, જે જોઈને રોમાંચ ઉભો થાય. એ યુદ્ધ જોઈને ત્યાં આવેલા દેવોએ અચાનક કલ્પાંત આવી ગયો છે એવી શંકા કરી.
સર્વાસ્ત્રૈસ્તાવદન્યોન્યં જઘ્નતુર્ભીમવિક્રમૌ । પદ્ભિઃ પૃથ્વીં ચાલયંતૌ કંપયંતૌ નભઃ સ્વનૈઃ
ભયંકર શક્તિ ધરાવતા એ બંનેએ બધા શસ્ત્રોથી એકબીજાને માર્યા, પગથી પૃથ્વીને હલાવી અને તેમના ગર્જનાથી આકાશ પણ કંપી ઉઠ્યું.
અથોત્કટં બલં દૃષ્ટ્વા દાનવેંદ્રસ્ય શંકરઃ । શસ્ત્રજાલં જહારાશુ યોગમાયાબલેન સઃ
પછી દાનવના મહાન બળને જોઈને શંકરે યોગમાયાની શક્તિથી શસ્ત્રોની જાળને તરત દૂર કરી દીધી.
તતઃ કોટિભુજો દૈત્યો દંષ્ટ્રા ભીષણલોચનઃ । શસ્ત્રહીનોઽપિ તરસા ધાવમાનો હરં યયૌ
પછી દૈત્ય, અનેક હાથો, ભયાનક દાંત અને ભયજનક આંખો સાથે, શસ્ત્ર વિના પણ ઝડપથી હર તરફ દોડી ગયો.
વિશાલકરબંધેન બબંધ સમરે શિવમ્ । તતસ્તસ્ય કૃપાણેન ચિચ્છેદ કરકાનનમ્
યુદ્ધમાં પોતાના વિશાળ હાથોથી દૈત્યએ શિવને પકડી લીધો; પછી શિવે પોતાની તલવારથી એ હાથોના જંગલને કાપી નાખ્યું.
સિંધુજેન ભુજાક્રાંતો રુદ્રોભૂન્નીલલોહિતઃ । લીલયા યોધયામાસ રણેઽસૌ સિંધુનંદનઃ
સિંધુના પુત્રના હાથોમાં પકડાઈને રુદ્રની કાયાં નીલ અને લાલ થઈ ગઈ; પછી રમતાં રમતાં એ યુદ્ધમાં સિંધુના પુત્ર સાથે લડવા લાગ્યા.
છિન્નહસ્તોઽપિ યુયુધે સ્વર્ભાનુઃ શિરસા યથા । નિયુદ્ધેન નદીસૂનુસ્તોષયામાસ શંકરમ્
હાથ કપાઈ ગયો હોવા છતાં, નદીના પુત્રએ યુદ્ધ ચાલુ રાખ્યું, જેમ સ્વર્ભાનુએ માથાથી યુદ્ધ કર્યું; મલ્લયુદ્ધથી તેણે શંકરને પ્રસન્ન કર્યો.
પરિતુષ્ટોઽબ્રવીચ્છંભુર્વરં વરય દુર્લભમ્ । જાલંધરેણસોઽપ્યુક્તસ્ત્વં મે દેહ્યાત્મનઃ પદમ્
પ્રસન્ન થઈને શંભુએ કહ્યું, 'તુ દુર્લભ વર માંગ.' જાલંધરે કહ્યું, 'મને તમારું સર્વોચ્ચ સ્થાન આપો.'
મમ દોઃશસ્ત્રહીનસ્ય નાવજ્ઞાં કર્તુમર્હસિ । શીઘ્રં પ્રયચ્છ મે સિદ્ધિં નોચેત્ત્વાં સંહરામ્યહમ્
'મારા હાથમાં શસ્ત્ર નથી એટલે તમે મને અવગણના ન કરો; તરત મને સિદ્ધિ આપો, નહીં તો હું તમને નાશ કરી દઈશ,' એમ જાલંધરે કહ્યું.
ઇત્યુક્ત્વા સભુજો ભૂત્વા જઘ્ને તં મુષ્ટિનોરસિ । તતઃ સુદર્શનં ચક્રં પુરા યન્નિર્મિતં સ્વયમ્
આ રીતે કહીને, એ ફરીથી પોતાના હાથો મેળવીને મુષ્ટિ વડે હરના છાતી પર પ્રહાર કર્યો; પછી, એ જ સુદર્શન ચક્ર, જે તેણે પહેલાં બનાવ્યું હતું, દેખાયું.
મુખાદુદ્ગીર્ય તદ્ધસ્તે ગૃહીત્વા તોલયદ્રુષા । સૂર્યકોટિસહસ્રાભં ગ્રસંતં સચરાચરમ્
એ ચક્ર તેના મોઢામાંથી બહાર આવ્યું, એણે હાથમાં પકડીને જોરથી ફેરવ્યું; એ ચક્ર દસ કરોડ સૂર્ય જેવું તેજસ્વી હતું અને ચાલતું-અચલતું બધું ગળી રહ્યું હતું.
તેન ચક્રેણ ચિચ્છેદ શિરો જાલંધરસ્ય ચ । તતસ્તચ્છીર્ષમુત્પ્લુત્ય ગગને શતયોજનમ્ 6.18.
એ ચક્રથી જાલંધરનું માથું કાપી નાખ્યું; પછી એ માથું ઉછળી ને આકાશમાં શતયોજન દૂર ઉડી ગયું.
દંષ્ટ્રા શતકરાલાસ્યં સ્વર્ભૂમિનયનં ચ યત્ । વ્યાઘ્રગત્યા તતો યાતં સદનં બ્રહ્મણો નૃપ
એ માથું, દાંત, શત કરાળ મોઢા અને સૂર્ય-પૃથ્વી જેવાં આંખો સાથે, વાઘની જેમ દોડતું બ્રહ્માના નિવાસસ્થાને પહોંચ્યું, રાજા.
ભૂયઃ સ્વર્ગે તતો દૃષ્ટ્વા મૃડઃ શીર્ષમધાવત । સ્રવત્તદ્રુધિરં ભૂરિ પ્રકુર્વદ્ભૈરવસ્વનમ્
પછી સ્વર્ગમાં એ માથું જોઈને મૃડએ તેનો પીછો કર્યો; એમાંથી ઘણું લોહી વહેતું હતું અને ભયાનક અવાજ થતો હતો.
તતો દિશઃ પ્રણષ્ટાસ્તા ગગનં વિલયં ગતમ્ । ન તેજસાં પ્રકાશોઽસ્તિ ચચાલ વસુધા ભયાત્
પછી દિશાઓ ગુમ થઈ ગઈ, આકાશ લય પામ્યું, પ્રકાશો અદૃશ્ય થઈ ગયા અને પૃથ્વી ભયથી કંપી ઉઠી.
આપતંતં જઘાનાશુ રુદ્રશ્ચક્રેણ તચ્છિરઃ । દ્વિધા ભૂત્વાથ રાજેંદ્ર પપાત હિમવદ્ગિરૌ
પછી રુદ્રે પડતું માથું ચક્રથી તરત ફટકાર્યું; એ માથું બે ભાગમાં વહેંચાઈને, રાજેન્દ્ર, હિમવત પર્વત પર પડી ગયું.
તતો જાલંધરસ્યાશુ શિરસઃ શકલે કિલ । વિશતઃ સર્વભૂતાનાં પશ્યતાં સ્મ વૃષાકપૌ
પછી, બધા જીવો જોઈ રહ્યા હતા ત્યારે, જાલંધરના માથાના ટુકડા વૃષધ્વજ સ્વામીમાં પ્રવેશ્યા.
તસ્ય કંઠાત્સમુદ્ભૂતા દૈત્યાઃ શતસહસ્રશઃ । તે હતાસ્તેન ચક્રેણ કપર્દિકરશાલિના
એના કાંઠમાંથી લાખો દૈત્યો જન્મ્યા; એ બધા જટાધારી ભગવાનના ચક્રથી માર્યા ગયા.
જાલંધરકબંધં તન્નનર્ત રુધિરારુણમ્ । પુનઃ પુનઃ સમુદ્ભૂતાસ્તસ્ય કંઠાત્તુ દાનવાઃ
જાલંધરનાં ગળે બાંધેલા, લોહીથી લાલ અને ધડકતા દાનવો વારંવાર બહાર આવતાં.
પુનઃ પુનર્બલવતા છિન્નાશ્ચક્રેણ શંભુના । મેદસા સિંધુપુત્રસ્ય પૂરિતા સકલા મહી
શંભુએ ચક્રથી જે દાનવોને વારંવાર કાપ્યા, એ શક્તિશાળી દાનવોના ચરબીથી આખી ધરતી ભરાઈ ગઈ.
મેદિની મેદસૈવૈષા ખ્યાતિં પ્રાપ્તા તુ પાર્થિવ । યત્ર દૈત્યવરસ્યાસ્ય શોણિતં શૈલતાં ગતમ્
રાજા, એ ચરબીથી આ ધરતી 'મેદિની' નામે જાણીતી થઈ; અહીં આ મહાન દૈત્યનું લોહી પથ્થર બની ગયું.
કૈલાસસ્યોત્તરે ભાગે તત્રાભૂચ્છોણિતં પુરમ્ । અથ માંસચયાન્દૃષ્ટ્વા સર્વતો વ્યાપ્ય તિષ્ઠતઃ
કૈલાસના ઉત્તર ભાગમાં શોણિતપુર હતું; ત્યાં ચારે બાજુ માંસનાં ઢગલા જોઈને બધા ઊભા રહ્યા.
તદા સસ્માર દેવેશશ્ચતુઃષષ્ટિગણં રણે । વિજ્ઞાનસ્મરણાદ્દેવ્યઃ સંપ્રાપ્તાઃ શંકરાંતિકમ્
ત્યારે દેવોના સ્વામી શિવએ યુદ્ધમાં ચૌસઠ દેવીઓનું સ્મરણ કર્યું; તેમના વિચારથી દેવીઓ શંકર પાસે આવી.
કૃતાંજલિપુટાઃ પ્રોચુઃ શિવ કિં કરવામહે
હાથ જોડીને દેવીઓએ પૂછ્યું: 'શિવ, અમે શું કરીએ?'
મહાદેવ ઉવાચ- ય એતે દૈત્યમાંસસ્ય રાશયો ગિરિસન્નિભાઃ । ભક્ષયધ્વં યુતાઃ શીઘ્રં દત્તાનુજ્ઞા મયા તુ વઃ
મહાદેવએ કહ્યું: 'તમને મારી આજ્ઞા છે, પર્વત જેટલા દૈત્યના માંસના ઢગલા ત્વરિત ભક્ષી લો.'
બ્રાહ્મી માહેશ્વરી ચૈવ કૌમારી વૈષ્ણવી તથા । વારાહી ચૈવ માહેંદ્રી સર્વાઃ સ્વગણશોભિતાઃ
બ્રાહ્મી, મહેશ્વરી, કૌમારી, વૈષ્ણવી, વારાહી અને મહેન્દ્રીની, દરેક પોતાની સંગાતીઓ સાથે શોભિત હતી.
એવં શંકરનિર્દિષ્ટા દેવ્યસ્તા માંસસંચયાન્ । ક્રૂરેણ ચક્ષુષાલોક્ય નિન્યુશ્ચાદર્શનં ક્ષણાત્
શંકર દ્વારા કહેલી દેવીઓએ, ક્રૂર નજરે એ માંસના ઢગલા એક ક્ષણે અદૃશ્ય કરી દીધા.
અથ જાલંધરવપુઃ ક્ષીણં ક્રાંતં તુ શક્તિભિઃ । તાભિર્ગ્રસ્તે શરીરે તુ તસ્ય દેહાદ્વિનિઃસૃતા
પછી જાલંધરનું શરીર, તેમની શક્તિથી કમજોર અને હરાઈ ગયેલું, દેવીઓએ ભક્ષી લીધું; તેના શરીરમાંથી બહાર આવ્યું—
પ્રભાસા શંકરં પ્રાપ્તા જગામાદર્શનં ક્ષણાત્ । તત્તેજઃ સૂર્યસંકાશં લયં પ્રાપ્તં મહેશ્વરે
પ્રભા શંકર પાસે પહોંચી અને એક ક્ષણે અદૃશ્ય થઈ ગઈ; એ તેજ, સૂર્ય સમાન, મહેશ્વરમાં લીન થઈ ગયું.
એવં સ વિલયં પ્રાપ્તઃ ત્રિદિશારિસ્ત્રિલોચનાત્ । વૃણુધ્વં ચ વરં સર્વાઃ પ્રીતઃ પ્રાહ મહેશ્વરઃ
એ રીતે ત્રણ આંખવાળા દેવએ તેને વિલયમાં લઈ લીધા; પછી મહેશ્વરે ખુશ થઈને બધાને કહ્યું: 'તમારો ઇચ્છિત વર માંગો.'