તતઃ સંકોચયામાસ તજ્જાલં પાપનાયકઃ । જાલસ્થાંસ્તુ તદા જીવાનુપાહૃત્ય મુમોચ હ
પછી પાપી નેતા એ જાળ ખેંચી લીધો અને એમાં ફસાયેલા જીવોને બહાર કાઢી મુક્ત કરી દીધા.
સ ચ વ્યાધઃ સ્ત્રિયૌ દૃષ્ટ્વા સ્મરદૂતી જગાદ તામ્ । દેવિ મામત્તુમાયાતિ કરે ગૃહ્ણાતુ માં સખી
એ શિકારી એ બે સ્ત્રીઓને જોઈને પ્રેમદૂતને કહ્યું: 'દેવી, મારી પાસે આવી રહી છે—તમારી સખી મને હાથથી પકડી લે.'
વૃંદા તયોક્તં શ્રુત્વૈનં વિકૃતાસ્યં વ્યલોકયત્ । વીક્ષ્યતં ભયવાતેન નિર્ધૂતા સિંધુજપ્રિયા
વૃંદાએ એ સાંભળીને એના વિકૃત મુખવાળા માણસને જોયો; ભયના પવનથી કંપતી, સમુદ્રપ્રિયાને જોઈ શકાઈ.
દુદ્રાવ વિકલં શુભ્રં સ્મરદૂત્યા સમં વને । વિદ્રવંતી સમં સખ્યા તાપસાશ્રમમાગતા
એ ગભરાઈને, શુદ્ધ રહી, પ્રેમદૂત સાથે જંગલમાં ભાગી ગઈ; સખી સાથે ભાગતી, તપસ્વીઓના આશ્રમમાં પહોંચી.
સા તાપસવને તસ્મિન્દદર્શાત્યંતમદ્ભુતમ્ । પક્ષિણઃ કાંચનીયાંગાન્નાનાશબ્દસમાકુલાન્
એ તપસ્વીઓના વનમાં, એણે અતિ અદભુત દૃશ્ય જોયું: સોનાની કાયાવાળા પંખીઓ, વિવિધ અવાજોથી ગુંજતા.
સાપશ્યદ્ધેમપદ્માઢ્યાં વાપીં તુ સ્વર્ણભૂમિકામ્ । ક્ષીરં વહંતિ સરિતઃ સ્રવંતિ મધુ ભૂરુહઃ
એણે સોનાના કમળોથી ભરેલી, સોનાની જમીનવાળી તળાવ જોઈ; નદીઓ દૂધ વહાવી રહી હતી, વૃક્ષો મધ ટપકાવી રહ્યા હતા.
શર્કરારાશયસ્તત્ર મોદકાનાં ચ સંચયાઃ । ભક્ષ્યાણિ સ્વાદુસર્વાણિ બહૂન્યાભરણાનિ ચ
ત્યાં ખાંડના ઢગલા, મીઠાઈઓના સંગ્રહ, સર્વ પ્રકારના સ્વાદિષ્ટ ખોરાક અને અનેક આભૂષણો હતાં.
બહુશસ્ત્રાણિ દિવ્યાનિ નભસઃ સંપતંતિ ચ । ક્રીડંતિ હરયસ્તૃપ્તા ઉત્પતંતિ પતંતિ ચ
ઘણા દિવ્ય શસ્ત્રો આકાશમાં ફરતા હતા; સંતૃપ્ત વાંદરો રમતા, ઉછળી અને પડતા હતા.
મઠેતિ સુંદરં વૃંદા તં દદર્શ તપસ્વિનમ્ । વ્યાઘ્રચર્માસનગતં ભાસયંતં જગત્ત્રયમ્
સુંદર મઠમાં, વૃંદાએ એ તપસ્વીને જોયો, જે વાઘની ચામડી પર બેઠો હતો અને ત્રણેય લોકને પ્રકાશિત કરતો હતો.
તમુવાચ વિભો પાહિ પાહિ પાપર્દ્ધિકાદથ । તપસા કિં ચ ધર્મેણ મૌનેન ચ જપેન ચ
એણે કહ્યું: 'પ્રભુ, મને પાપીથી બચાવો; તપ, ધર્મ, મૌન અને જપનો શું લાભ?'
ભીતત્રાણાત્પરં નાન્યત્પુણ્યમસ્તિ તપોધન । એવમુક્તવતી ભીતા સાલસાંગી તપસ્વિનમ્
હે તપસ્વી, ભયમાં પડેલા માણસને બચાવવું એ સૌથી મોટું પુણ્ય છે; એ રીતે, ડરીને, એ તપસ્વીને ચાંપતી બોલી.
તાવત્પ્રાપ્તઃ સદુષ્ટાત્મા સર્વજીવપ્રબંધકઃ । વૃંદાદેવી ભયત્રસ્તા હરિકંઠે સમાશ્લિષત્
એ સમયે, બધા જીવોને પકડી રાખનાર દુષ્ટ આવી ગયો; ભયથી કંપતી વૃંદાદેવી હરિના ગળે ચાંપાઈ ગઈ.
સુખસ્પર્શં ભુજાભ્યાં સા શોકવલ્લીવ લિંગિતા । તવાલિંગનભાવેન પુનરેવ ભવિષ્યતિ
એ, હરિના હાથમાં, સુખદ સ્પર્શથી, દુ:ખની વેલ જેવી ચાંપાઈ ગઈ; તારા ચાંપવાથી ફરી એ જ બની જશે.
શિરઃ સર્વાંગસંપન્નં ત્વદ્ભર્તુરધિકં ગુણૈઃ । અથ ત્વં પ્રમદે ગચ્છ પત્યર્થે ચિત્રશાલિકામ્
માથું, સર્વ અંગોથી સંપન્ન, તારા પતિ કરતાં વધુ ગુણવાળું છે; હવે, સ્ત્રી, પતિ માટે ચિત્રશાળા તરફ જા.
સા ચિત્રશાલામિત્યુક્તા વિવેશ મુનિના તદા । દિવ્યપર્યંકમારૂઢા ગૃહ્ય કાંતસ્ય તચ્છિરઃ
મુનિએ એમ કહી, એ ચિત્રશાળામાં પ્રવેશી; દિવ્ય પથારી પર બેસી, પોતાના પ્રિયનું માથું પકડી લીધું.
ચકારાધરપાનં સા મીલિતાક્ષ્યતિલોલુપા । યાવત્તાવદભૂદ્રાજન્રૂપં જાલંધરાકૃતિ
એણે આંખો બંધ કરી, લલચાઈને એના હોઠોનો પાન કર્યો; એ સમયે, રાજા, જાલંધરનું રૂપ દેખાયું.
તત્કાંતસદૃશાકારસ્તદ્વક્ષસ્તદ્વદુન્નતિઃ । તદ્વાક્યસ્તન્મનોભાવસ્તદાસીજ્જગદીશ્વરઃ
એ રૂપ એના પ્રિય જેવું હતું—એનું છાતી, એનું ઊંચું શરીર, એના શબ્દો, એનું મન અને ભાવ; એ સમયે, એ જગતના ઈશ્વર હતા.
અથ સંપૂર્ણકાયં તં પ્રિયં વીક્ષ્ય જગાદ સા । તવ કુર્વે પ્રિયં સ્વામિન્બ્રૂહિ ત્વં સ્વરણં ચ મે
પછી, સંપૂર્ણ શરીરવાળા પ્રિયને જોઈ, એણે કહ્યું: 'પ્રભુ, હું તને ખુશ કરું, તું પણ મને તારી ઈચ્છા કહો.'
વૃંદાવચનમાકર્ણ્ય પ્રાહ માયાસમુદ્રજઃ । શૃણુ દેવિ યથા યુદ્ધં વૃત્તં શંભોર્મયા સહ
વૃંદાના શબ્દો સાંભળીને માયાના સમુદ્રમાંથી જન્મેલ પુત્ર બોલ્યા: 'હે દેવી, સાંભળો, શંભુ અને મારા વચ્ચે જે રીતે યુદ્ધ થયું હતું, એ હું તમને કહું છું.'
પ્રિયે રુદ્રેણ રૌદ્રેણ છિન્નં ચક્રેણ મે શિરઃ । તાવત્વત્સિદ્ધિયોગાચ્ચ ત્વદ્ગતેન મમાત્મના
પ્રિયે, રુદ્રેના ભયંકર સ્વરૂપે મારા માથા ચક્રથી કાપી નાખવામાં આવ્યું; પણ, તમારી સિદ્ધિની શક્તિ અને તમારામાં સ્થિર થયેલા મારા મનથી,
છિન્નં તદત્ર ચાનીતં જીવિતં તેંગસંગતઃ । પ્રિયે ત્વં મદ્વિયોગેન બાલે જાતાસિ દુઃખિતા
કાપેલું એ માથું અહીં લાવવામાં આવ્યું, અને તમારા સંગથી મને જીવ મળ્યો; પ્રિયે, મારા વિયોગથી, બાલા, તું દુઃખી થઈ ગઈ હતી.
ક્ષંતવ્યં વિપ્રિયં મહ્યં યત્ત્વાં ત્યક્ત્વા રણં ગતઃ । ઇત્યાદિ વચનૈસ્તેન વૃંદા સંસ્મારિતા તદા
મને માફ કરજો, કારણ કે હું તમને છોડીને યુદ્ધમાં ગયો; આવા શબ્દોથી, તે સમયે વૃંદાને યાદ અપાવવામાં આવી.
તાંબૂલૈશ્ચ વિનોદૈશ્ચ વસ્ત્રાલંકરણૈઃ શુભૈઃ । અથ વૃંદારિકા દેવી સર્વભોગસમન્વિતા
તંબુલ, રમણીઓ, અને શુભ વસ્ત્રો-આભૂષણોથી, પછી દેવી વૃંદારિકા સર્વ આનંદથી યુક્ત થઈ.
પ્રિયં ગાઢં સમાલિંગ્ય ચુચુંબ રતિલોલુપા । મોક્ષાદપ્યધિકં સૌખ્યં વૃંદા મોહનસંભવમ્
પ્રિયને ગાઢ રીતે આલિંગન કરીને, આનંદ માટે ઉત્સુક રહી, તેણે ચુંબન કર્યું; વૃંદાએ મોહથી ઉદભવેલ સુખ અનુભવ્યું, જે મુક્તિથી પણ વધારે હતું.
મેને નારાયણો દેવો લક્ષ્મીપ્રેમરસાધિકમ્ । વૃંદાં વિયોગજં દુઃખં વિનોદયતિ માધવે
દેવ નારાયણએ લક્ષ્મીનું પ્રેમરસ પણ વૃંદાના સંગથી મળેલ આનંદ કરતાં ઓછું ગણ્યું; માધવે વૃંદાના વિયોગનું દુઃખ દૂર કર્યું.
તત્ક્રીડાચારુવિલસદ્વાપિકા રાજહંસકે । તદ્રૂપભાવાત્કૃષ્ણોઽસૌ પદ્માયાં વિગતસ્પૃહઃ
એ રમણીય, રમતમાં ઝળહળતી વાપીમાં, રાજહંસો સાથે, વૃંદાની રૂપ અને સ્વભાવને કારણે, કૃષ્ણે પદ્મા માટેની ઈચ્છા છોડી દીધી.
અભૂદ્વૃંદાવને તસ્મિંસ્તુલસીરૂપ ધારિણી । વૃંદાંગસ્વેદતો ભૂમ્યાં પ્રાદુર્ભૂતાતિ પાવની
એ વૃંદાવનમાં, તેણે તુલસીનું રૂપ ધારણ કર્યું; વૃંદાના શરીરના સ્વેદમાંથી પવિત્ર તુલસી ભૂમિ પર પ્રગટ થઈ.
વૃંદાંગ સંગજં ચેદમનુભૂય સુંખં હરિઃ । દિનાનિ કતિચિન્મેને શિવકાર્યં જગત્પતિઃ
વૃંદાના શરીર સાથેના સંગથી મળેલ સુખનો અનુભવ કરીને, હરિ, જગતના સ્વામી, થોડા દિવસો સુધી શિવના કાર્ય વિશે વિચારતા રહ્યા.
એકદા સુરતસ્યાંતે સા સ્વકંઠે તપસ્વિનમ્ । વૃંદા દદર્શ સંલગ્નં દ્વિભુજં પુરુષોત્તમમ્
એકવાર, તેમના પ્રેમના અંતે, વૃંદાએ પોતાના ગળે જોડાયેલા, બે હાથવાળા પુરુષોત્તમ તપસ્વીને જોયા.
તં દૃષ્ટ્વા પ્રાહ સા કંઠાદ્વિમુચ્ય ભુજબંધનમ્ । કથં તાપસરૂપેણ ત્વં માં મોહિતુમાગતઃ
તેને જોઈ, વૃંદાએ ગળેથી તેના હાથનો બંધ છોડ્યો અને પૂછ્યું: 'તપસ્વીનું રૂપ લઈને, તમે કેવી રીતે મને મોહમાં પાડી આવ્યા?'