શુભં કેતુમુખો હંતું યયૌ જંભો વિનાયકમ્ । હાસં પાતાલકેતુશ્ચ ભૃંગીશં રોમકંટકઃ
શુભ અને કેતુમુખ જંભ અને વિનાયકને મારવા ગયા. હાસ, પાતાળકેતુ, ભૃંગીશ અને રોમકંટક પણ જોડાયા.
યુયુધુઃ કોટિશો રુદ્રગણા દૈત્યાઃ પરસ્પરમ્ । પશ્યતોરુભયોસ્તત્ર સ્વામિનોરિતિ તે યુધિ
અગણિત સંખ્યામાં રુદ્રના ગણે અને દૈત્યો એકબીજા સાથે યુદ્ધ કરવા લાગ્યા. બંને પક્ષના સ્વામીઓ એ યુદ્ધને જોઈ રહ્યા હતા.
દૃઢપ્રહારિણો જઘ્નુર્ગણા દૈત્યાઃ શરૈરથ । નંદી મુમોચ તાન્બાણાન્મહાસારો યથા નગે
ભયાનક દૈત્યોની ટોળકી તીક્ષ્ણ બાણોથી હુમલો કરવા લાગી; ત્યારે નંદીએ એ બાણોને એમ પર વરસાવ્યા જેમ કે કોઈ મોટો વરસાદ પર્વત પર વરસે.
તતઃ સંપૂરયામાસ મુખં શુંભસ્ય પત્રિભિઃ । યથા પર્ણચયૈર્વાતો મંદરસ્યેવ કંદરમ્
પછી તેણે શુંભના મુખને બાણોથી એ રીતે ભર્યું, જેમ કે પર્વતની ગુફામાં પવન પાંદડાના ઢગલાં ભર દે.
શુંભોઽથ કાર્મુકં ત્યક્ત્વા રથાત્તં પ્રત્યધાવત । ઉત્પાટ્ય ચ ગિરિં તેન જઘાન હૃદિ નંદિનઃ
શુંભે પોતું ધનુષ્ય છોડી રથમાંથી ઊતર્યો અને પર્વત ઉખાડી નંદીને છાતીમાં ઘા કર્યો.
નંદિનો હૃદયં ભિત્ત્વા ચૂર્ણયિત્વા રથં રણે । પપાત ભૂમૌ સ ગિરિર્વજ્રં પ્રાપ્ય ગિરિં યથા
એ પર્વતે નંદીની છાતી ભેદી અને રથને તોડી નાખ્યો; પછી એ પર્વત વીજળી પડેલી પર્વતની જેમ જમીન પર પડી ગયો.
મૂર્ચ્છાં પ્રાપ્ય ક્ષણાત્સંજ્ઞાં વેગવાન્સ પલાયિતઃ । મહાકાલો નિશુંભેન મુદ્ગરેણ હતો હૃદિ
હોશ ગુમાવીને થોડા જ સમયમાં નંદીએ પોતાનું ભાન મેળવ્યું અને ઝડપથી ભાગી ગયો; મહાકાળને નિશુંભે ગદા વડે છાતીમાં ઘા કર્યો.
આગત્ય દૈત્યં ગદયા જઘાન મુકુટોપરિ । તત્પ્રહારમચિંત્યાથ નિશુંભોઽપિ મહાબલઃ
પછી તેણે દૈત્યને ગદાથી માથા પર ઘા કર્યો; એ ઘા એટલો જોરદાર હતો કે મહાબલી નિશુંભ પણ આશ્ચર્યચકિત રહી ગયો.
તં ગૃહીત્વા ચરણયોર્મહાકાલં મહાબલઃ । ભ્રામયિત્વા કરતલાચ્ચિક્ષેપ ચ નનાદ ચ
એ મહાબલી દૈત્યે મહાકાળને પગથી પકડીને ઘુમાવ્યા, હાથમાંથી ફેંકી દીધા અને ગર્જના કરી.
સ તદ્વક્ત્રાનિલં પીત્વા નનાદ રુધિરારુણઃ । પુષ્પદંતઃ શૈલરોમ્ણા ચાહતો મુષ્ટિના મુખે
એના મોઢામાંથી નીકળતો પવન પીધા પછી એ લાલ લોહીથી રંજાઈને ગર્જના કરી; પછી શૈલરોમણે પુષ્પદંતને મુઠ્ઠીથી મોઢામાં ઘા કર્યો.
ગદયા શૈલરોમાણં હત્વા ભૂમૌ ન્યપાતયત્ । તં દૃષ્ટ્વા પતિતં ભૂમૌ ગિરિકેતુર્મહાબલઃ
પછી તેણે ગદાથી શૈલરોમનને માર્યો અને જમીન પર પછાડી દીધો; એને પડેલો જોઈને મહાબલી ગિરિકેતુ—
પુષ્પદંતં મહાભીમં મુદ્ગરેણ વ્યપોથયત્ । પુષ્પંદંતોઽથ ખડ્ગેન ગિરિકેતોઃ શિરોઽછિનત્
ભયાનક પુષ્પદંતને મુશલથી ઘા કર્યો; પછી પુષ્પદંતે તલવારથી ગિરિકેતુનું માથું કાપી નાખ્યું.
ગૃહીત્વા ચર્મ ખડ્ગં ચ ગિરિકેતોરધાવત । શિરસ્તં પ્રાહ કિં યાસિ માં ત્યક્ત્વા સમરાર્થિનમ્
પછી તેણે ગિરિકેતુની ઢાલ અને તલવાર લઈને આગળ વધ્યો; ત્યારે એ માથું બોલ્યું: 'મારે જેવું યુદ્ધ જોઈએ છે, તો મને છોડી કેમ જઈ રહ્યો છે?'
શિરોહીને ચ કાયેઽસ્મિન્કિં તુ ધાવન્ન લજ્જસે । ઇત્યુક્તે શિરસા તેન કબંધેન તુ પાદયોઃ
'હવે મારા શરીરને માથું નથી, તો તું દોડતો જાય છે, તને શરમ નથી આવતી?' એમ માથું બોલ્યું અને એ કબંધ શરીરે તેના પગ પકડી લીધા.
વિધૃતઃ પુષ્પદંતશ્ચ કુક્ષૌ તીક્ષ્ણાસિનાચ્છિનત્ । નિશ્ચક્રામાસુરઃ કુક્ષેઃ શતશીર્ષો મહાબલઃ
પુષ્પદંતને પકડી રાખ્યો, તો તેણે તીક્ષ્ણ તલવારથી પેટ ચીરી નાખ્યું; એમાંથી મહાબલી શતશીર્ષ દૈત્ય બહાર આવ્યો.
દ્વિશતાક્ષિસમાયુક્તઃ શતદ્વયભુજાકુલઃ । ભ્રમત્તસ્ય શિરો રાજન્કબંધોપાંતમાગમત્
એના બે સો આંખો અને બે સો હાથ હતા; એનું માથું ઘૂમતું ઘૂમતું કબંધ શરીર પાસે આવી પહોંચ્યું, રાજા.
તચ્છિરઃ પ્રાપ્તમાલોક્ય પુષ્પદંતોઽસિનાચ્છિનત્ । તતો ભૂકંપનો નામ જ્વરો દૈત્યો ભયાવહઃ
એ માથું આવતું જોઈને પુષ્પદંતે તલવારથી કાપી નાખ્યું; પછી ભયાનક ભૂકંપન નામનો દૈત્ય જ્વર ત્યાં પ્રગટ થયો.
પુષ્પંદંતસ્તદા તત્ર દ્વાભ્યાં રાજન્વિમર્દિતઃ । જ્વરેણ તેન ચ ક્લિષ્ટો દુઃસહેનાતિવેગિના
ત્યાં પુષ્પદંતને બે જણાએ ઘેર્યો, રાજા; એ જ્વરે તેને ખૂબ પીડાવ્યો, જે સહન કરવો અઘરો અને ઝડપથી ફેલાતો હતો.
ત્યક્ત્વા શિવગણઃ સંખ્યં કંપમાનો ગિરિં યયૌ । કોલાહલો મહાધન્વી માલ્યવંતં શરૈસ્ત્રિભિઃ
પુષ્પદંતે શિવગણોને છોડી, કાંપતો કાંપતો પર્વત તરફ ગયો; મહાધનુર્ધારી કોલાહલે ત્રણ બાણોથી માલ્યવાનને ઘા કર્યા.
વિવ્યાધ સ્કંધયોર્ભાલે માલ્યવાંશ્ચ તતોઽસુરમ્ । બાણાહતો માલ્યવતા શસ્ત્રૈર્નાનાવિધૈઃ શિતૈઃ
કોલાહલે માલ્યવાનને ખભા અને કપાળમાં ઘા કર્યા; પછી બાણોથી ઘાયલ થયેલા માલ્યવાને અનેક તીક્ષ્ણ શસ્ત્રોથી દૈત્યને ઘા કર્યા.
કોલાહલઃ પ્રહૃતવાન્દર્શયન્નાત્મલાઘવમ્ । સોઽપિ હેતિ વ્યથાં ત્યક્ત્વા માલ્યવાંશ્ચ ગણાગ્રણીઃ
કોલાહલએ પોતાનું હલકાપણું બતાવતાં ઘા કર્યો; એ પણ, ગણા વડે, શસ્ત્રની પીડા ભૂલી ગયો.
ગિરિં ગૃહીત્વા તેનાજૌ કોલાહલમથાહનત્ । નિશ્ચક્રામ જ્વરસ્તસ્માજ્જ્વલનો નામ ભીષણઃ
કોલાહલએ યુદ્ધમાં પર્વત ઉઠાવીને ઘા કર્યો; એમાંથી ભયાનક જ્વલન નામે તાવ નીકળી આવ્યો.
ત્રિશીર્ષો નવહસ્તશ્ચ નવપાદોઽતિપિંગલઃ । સ જ્વરો મોહયામાસ માલ્યવંતં સ્વતેજસા
એ તાવ ત્રણ માથાવાળો, નવ હાથવાળો, નવ પગવાળો અને બહુ પીળો હતો; એણે પોતાની તેજસ્વિતા વડે માલ્યવાનને મૂંઝવી નાખ્યો.
માલ્યવાન્સમરં ત્યક્ત્વા પરાક્રાંતો ગિરિં યયૌ । ચંડિર્ભયાનકેનાજૌ પાશેન હૃદયે હતઃ
માલ્યવાને યુદ્ધ છોડીને પર્વત તરફ આગળ વધ્યો; ચંડિર યુદ્ધમાં ભયના ફાંસાથી હૃદયમાં ઘા ખાઈ ગયો.
હયો વિનિર્ગતસ્તસ્માત્ક્ષિપ્તઃ સોઽપિ ચ સાગરે । કાર્ત્તિકેયો રણે રાહું શિતૈર્બાણૈઃ સમાહનત્
એમાંથી ઘોડો નીકળી આવ્યો અને દરિયામાં ફેંકાઈ ગયો; કાર્તિકેયે યુદ્ધમાં રાહુ પર તીક્ષ્ણ બાણો વરસાવ્યા.
આચ્છાદ્ય શરજાલૈશ્ચ શીઘ્રં શક્તિં મુમોચ હ । આપતંતીં મહાશક્તિં જ્વલંતીમિવ તેજસા
બાણોની ઝમાવટથી ઝડપથી ઢાંકી, એણે એક ભયાનક ભાલ છોડ્યો; એ ભાલ તેજથી ધધકતો અને જોરથી દોડી આવ્યો.
દૃષ્ટ્વા રાહુઃ ખમુત્પત્ય કરાભ્યાં જગૃહે દ્રુતમ્ । સ તાં શક્તિં ગૃહીત્વા તુ વિનદ્યોચ્ચૈઃ પુનઃ પુનઃ
એ જોઈને રાહુ આકાશમાં કૂદી ગયો અને ઝડપથી એ ભાલને હાથથી પકડી લીધો; એ ભાલ પકડીને એ વારંવાર જોરથી દહાડ્યો.
સ્વર્ભાનુઃ શિરસોનોપિ તસ્ય શક્ત્યા જઘાન તમ્ । વક્ષસ્યભિહતે શક્ત્યા તદ્દેહાન્નિર્ગતા સરિત્
સ્વર્ભાનુએ એ ભાલ વડે એના માથા પર ઘા કર્યો; જ્યારે એના છાતી પર ભાલ વાગ્યો, ત્યારે એના શરીરમાંથી એક નદી નીકળી આવી.
તયા સંપ્લાવિતઃ પુત્રો મહાદેવસ્ય સંયુગે । કથંચિત્સા નદી રુદ્ધા સમં પૂરો ગિરિં યયૌ
એ નદીમાં ડૂબી ગયેલો મહાદેવનો પુત્ર યુદ્ધમાં હતો; કોઈ રીતે એ નદી અટકાવી અને પૂર સાથે પર્વત તરફ ગયો.
શ્રુત્વાર્ણવજો જ્વરતઃ કટકકદંબસ્ય કર્કશં વિરુતમ્ । સુસ્વરવચનવિદગ્ધં તમપિ ચ કોકિલાપતિં ન સસ્માર
સમુદ્રજ તાવના કડક રડકા કડંબના કિલ્લામાંથી સાંભળ્યા; મીઠા બોલમાં નિપુણ એવા એણે કોયલના સ્વામીની પણ યાદ ન કરી.