ચંદ્રમુત્થાપ્ય તં કંઠે ધૃત્વા વેગાન્મહામૃધે । ગિલિત્વા રાહુણા ચંદ્રોપ્યુદ્ગીર્ણશ્ચ તતઃ પુનઃ
ચંદ્રને ઉઠાવી, તેની ગળે પકડી, મહાયુદ્ધમાં ઝડપથી ખેંચ્યો; રાહુએ ચંદ્રને ગળી લીધો અને પછી ફરી બહાર કાઢ્યો.
મૃગં સ્વચિહ્નમુરસિ નિધાય વિસસર્જ હ । સ ઉચ્ચૈઃશ્રવસં ગૃહ્ય હયરત્નં વિધુંતુદઃ
પોતાનું ચિહ્ન, મૃગ, પોતાની છાતી પર મૂકી, તેને મુક્ત કર્યો; વિધુંતુદે ઉચ્ચૈ:શ્રવસ, ઘોડાઓમાં શ્રેષ્ઠ, પકડી લીધો.
જાલંધરાંતિકં નીત્વા ભક્ત્યા તસ્મૈ ન્યવેદયત્ । દુર્વારણો રણે ક્રુદ્ધસ્તં યમં ગદયા હનત્
તેને જાલંધર પાસે લઈ જઈ, ભક્તિપૂર્વક અર્પણ કર્યો; દુર્વારણ યુદ્ધમાં ગુસ્સામાં યમને ગદા વડે માર્યો.
નિશિતૈર્માર્ગણૈર્ભિન્નઃ શક્રપુત્રેણ ચાહવે । ધૃત્વા જયંતં સંહ્રાદઃ પરિઘાઘાતમૂર્ચ્છિતમ્
ઇન્દ્રપુત્રના તીક્ષ્ણ બાણોથી સંહ્રાદ ઘાયલ થયો; સંહ્રાદે પરિઘના ઘા થી મૂર્છિત જયંતને પકડી લીધો.
ઐરાવતં સમારુહ્ય યયૌ જાલંધરં પ્રતિ । હતવાંશ્ચૈવ ગદયા નિહ્રાદં ધનદો રણે
એરાવત પર ચડી, તે જાલંધર તરફ ગયો; ધનદે (કુબેર) ગદા વડે નિહ્રાદને યુદ્ધમાં માર્યો.
રુદ્રાસ્ત્રિશૂલનિર્ઘાતૈર્નિશુંભં જઘ્નુરોજસા । નિશુંભો બાણજાલૈશ્ચ પીડયામાસ તાનતિ
રુદ્રોએ ત્રિશૂળના ઘા વડે નિશુંભાને શક્તિશાળી રીતે માર્યો; નિશુંભાએ પણ બાણોના વરસાદથી તેમને પીડા આપી.
શુંભાસુરો દેવગણાન્પૂરયામાસ માર્ગણૈઃ । મૃત્યું માયામય મયો બદ્ધ્વા પાશૈર્નિનાયતમ્
શુંભ નામના દૈત્યએ દેવતાઓની ટોળીઓ પર તીરોની વરસાદ વરસાવી, અને મૃત્યુને, જે માયાથી બનેલો હતો, પાશથી બાંધીને લઈ ગયો.
દદૌ જાલંધરાયાસૌ પૌલોમ્ને સોઽપિ સિંધવે । અબ્ધિના ચ મુખે ક્ષિપ્તો લોકો જીવતુ નિર્ભયઃ
તેને જાલંધરને પૌલોમના પુત્રને આપ્યો, અને એણે પણ તેને સમુદ્રને સોંપી દીધો; સમુદ્રના મોઢામાં નાખવામાં આવતા, દુનિયા નિર્ભય બની જીવતી રહી.
બદ્ધ્વા ચ નમુચિં પાશૈર્વાસવોઽપિ રસાતલમ્ । નિન્યે વિશ્વસ્ય હંતારં અથ જાલંધરો યયૌ
ઇન્દ્રે પણ નમુચિને પાશથી બાંધ્યો અને વિશ્વના વિનાશકને પાતાળમાં લઈ ગયો; પછી જાલંધર ત્યાંથી ચાલ્યો.
અથેંદ્રબલયોર્યુદ્ધમભૂદ્રાજન્સુદારુણમ્ । બલાંગરોચિષો ભાંતિ દિશો દશ રવેરિવ
પછી, રાજા, ઇન્દ્ર અને બલાની સેના વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ થયું; બલાના અંગોની તેજસ્વિતા દસ દિશાઓમાં સૂર્યની જેમ ઝળહળી.
સર્વાણ્યસ્ત્રાણિ શક્રસ્ય શીર્ણાન્યંગે બલસ્ય ચ । બલીયસા બલેનેંદ્રો મુદ્ગરેણ હતો હૃદિ
ઇન્દ્રના બધા હથિયારો અને બલાના અંગો તૂટી ગયા; ઇન્દ્રે વધુ શક્તિથી બલાને ગદા વડે હૃદયમાં માર્યો.
નનાદેંદ્રસ્તતો ભીમં તચ્છ્રુત્વા સ બલોહસત્ । હસતસ્તસ્ય નિશ્ચેરુર્મુખતો મૌક્તિકાનિ ચ
પછી ઇન્દ્રે ભયાનક ગર્જના કરી; એ સાંભળીને બલાએ હસ્યા, અને હસતા તેના મોઢામાંથી મુક્તાઓ નીકળી.
તસ્યાંગસ્યાભિલાષેણ ન યુદ્ધમકરોત્તદા । તુષ્ટાવ વાસવોઽત્યર્થં તં બલં બલસાગરમ્
તે અંગોની ઇચ્છા હોવાથી એ સમયે યુદ્ધ ન કર્યું; ઇન્દ્રે બલાને, જે શક્તિનો સાગર હતો, ખૂબ જ વખાણ્યો.
વરં વૃણુ સુરશ્રેષ્ઠેત્યુક્તઃ પ્રાહ બલં પ્રતિ । યદિ તુષ્ટોઽસિ દૈત્યેશ સ્વં વપુર્દાતુમર્હસિ
‘દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, એક વર માંગ,’ એમ કહેતાં બલાએ કહ્યું: ‘જો તમે ખુશ છો, દૈત્યોના સ્વામી, તો તમારું પોતાનું શરીર મને આપો.’
તદિંદ્ર વચનં શ્રુત્વા ભિત્ત્વા શસ્ત્રૈર્ગૃહાણ મામ્ । ઇત્યુવાચ બલં સોઽપિ કિમદેયં મહાત્મનામ્
ઇન્દ્રના એ શબ્દો સાંભળીને બલાએ કહ્યું: ‘હથિયારો વડે મને ભેદો અને લઈ જાવ; મહાન આત્માઓ શું નથી આપી શકતા?’
સસ્મારિતો માતલિના વજ્રેણાંગં જઘાન તત્ । તેન વજ્રપ્રહારેણ બલાંગં તદ્વ્યશીર્યત
માતલીએ યાદ અપાવતાં ઇન્દ્રે વજ્ર વડે તે શરીરને માર્યું; વજ્રના આ ઘા થી બલાનું શરીર તૂટી ગયું.
બલાંગસ્યૈકભાગસ્તુ પપાત કનકાચલે । તુહિનાદ્રૌ દ્વિતીયસ્તુ તૃતીયો ગોનગેઽપતત્
બલાના શરીરનો એક ભાગ સુવર્ણ પર્વત પર પડ્યો; બીજો ભાગ હિમપર્વત પર, અને ત્રીજો ગોનગા ખાતે પડ્યો.
ચતુર્થો દેવનદ્યાં ચ પંચમો મંદરે તથા । વજ્રાકરે પપાતાંશઃ ષષ્ઠશ્ચ વિજયાંગજઃ
ચોથો ભાગ દેવ નદીમાં પડ્યો, પાંછમો મંદર પર્વત પર; એક ભાગ વજ્રાકર ખાતે પડ્યો, અને છઠ્ઠો વિજયાંગજ બન્યો.
તસ્ય જાતિવિશુદ્ધસ્ય પરિશુદ્ધેન કર્મણા । કાયસ્યાવયવાઃ સર્વે રત્નબીજત્વમાગતાઃ
તેના શુદ્ધ વંશ અને પવિત્ર કર્મના કારણે, તેના શરીરના બધા અંગો રત્નના બીજ બની ગયા.
વજ્રાદસ્થિકણાઃ કીર્ણાઃ ષટ્કોણા મણયોઽભવન્ । અક્ષિભ્યામિન્દ્રનીલા વૈ માણિક્યં શ્રુતિસંભવમ્
તેના હાડકાંના ટુકડાંમાંથી છકોણા હીરા થયા; આંખોમાંથી નીલમ, અને કાનમાંથી મણિ બન્યા.
ક્ષતજાત્પદ્મરાગાઃ સ્યુઃ મેદસો મરકતાસ્તથા । પ્રવાલાનિ ચ જિહ્વાતો દંતા મુક્તાસ્તથાભવન્
તેના લોહીમાંથી પદ્મરાગ, ચરબીમાંથી પન્ના, જીભમાંથી પ્રવાળ, અને દાંતમાંથી મુક્તા બન્યા.
મજ્જોદ્ભવં મરકતં ગારુત્મતમભૂન્નસા । કાંસ્યં પુરીષં રજતં વીર્યં તામ્રં ચ મૂત્રજમ્
મજ્જામાંથી અને નાકમાંથી ગારુડ પન્ના ઉત્પન્ન થયા; પોટમાંથી કાંસું, વીર્યમાંથી ચાંદી, અને મૂત્રમાંથી તાંબું થયું.
અંગસ્યોદ્વર્તનાજ્જાતં પિત્તલં બ્રહ્મવીતિકાઃ । નાદાદ્વૈદૂર્યમુત્પન્નં રત્નં ચારુતરં તથા
શરીર ઘસવાથી પિત્તલ અને બ્રહ્મવિતિકા રત્નો થયા; અવાજમાંથી વૈદૂર્ય અને અન્ય સુંદર રત્નો ઉત્પન્ન થયા.
નખેભ્યઃ કનકોત્પત્તી રુધિરાચ્ચ રસોદ્ભવઃ । મેદસઃ સ્ફટિકં જાતં પ્રવાલં માંસસંભવમ્
નખમાંથી સોનું, લોહીમાંથી પારો, ચરબીમાંથી સ્ફટિક, અને માંસમાંથી પ્રવાળ ઉત્પન્ન થયું.
બલદેહોદ્ભવાન્યાસન્રત્નાનિ પૃથિવીતલે । પુણ્યોપચયસંપત્ત્યા ભોક્ષ્યંતે વિમલૈર્જનૈઃ
બલાના શરીરમાંથી ઉત્પન્ન થયેલા રત્નો ધરતી પર હતા; પુણ્ય એકઠું થવાથી, એ નિર્મળ હૃદયવાળા લોકો દ્વારા આનંદથી ભોગવાશે.
અત્રાંતરે હતં શ્રુત્વા બલં મઘવતા મૃધે । પ્રભાવતી નામ રાજ્ઞી યયૌ તચ્ચરણાંતિકમ્
એ સમયે, મઘવતે બલાની સેના યુદ્ધમાં મારાઈ ગઈ છે એવું સાંભળીને, પ્રભાવતી નામની રાણી તેના પાસે ગઈ.
વિલલાપ પતિં દૃષ્ટ્વા વિકીર્ણાવયવં રણે । પ્રભાવત્યશ્રુપૂર્ણાક્ષી મુક્તકેશી ઘનસ્તની
યુદ્ધમાં પતિના અંગો વિખેરાયેલા જોઈ, પ્રભાવતી, આંખોમાં આંસુ ભરાઈ, વાળ ખુલેલા અને છાતી ભારે, દુ:ખથી રડવા લાગી.
હા નાથ બલવિક્રાંત કાંતદેહ જગત્પ્રિય । માં ત્વં વિહાય કિં ચાત્ર કૈવલ્યં ગતવાનસિ
હાય સ્વામી! શક્તિશાળી અને પરાક્રમી, જગતને પ્રિય શરીર, મને છોડીને તું અહીં કઈ મુક્તિ મેળવી છે?
જરાકુષ્ઠાદિભિર્વ્યાપ્તં બુદ્ધ્વા દેહં ત્યજંતિ ન । દેહિનોઽન્યે પરં કાંતં ત્વયા દેહો વૃથોજ્ઝિતઃ
બીજાં લોકો, તેમનાં શરીર વૃદ્ધાવસ્થા, કુષ્ઠરોગ વગેરેથી પીડાય છે જાણતાં હોવા છતાં, તેને છોડતા નથી; પણ તું, પ્રિય, વ્યર્થમાં તારો શરીર ત્યાગી દીધો.
તવ દેહેન દિવ્યેન હારકં ભૂષ્યતે પ્રિય । રણોત્સુકેન ભવતા યા વેણી ગ્રથિતા મમ
તારા દિવ્ય શરીરથી, પ્રિય, હાર શોભાય છે; અને જે વેણી તું યુદ્ધ માટે ઉત્સુક રહીને મારા માટે ગાંઠી હતી—