તતો જનાર્દનઃ ક્રુદ્ધો નિર્યયૌ કાલનેમિનમ્ । યમો દુર્વારણં વીરં સ્વર્ભાનુશ્ચંદ્રભાસ્કરૌ
પછી જનાર્દન ગુસ્સામાં કાલનેમિ સામે આગળ વધ્યો; યમ, અપરાજિત વીર, અને સ્વર્ભાનુ, ચંદ્ર અને સૂર્ય પણ જોડાયા.
કેતું વૈશ્વાનરો દેવો યયૌ શુક્રં બૃહસ્પતિઃ । આશ્વિનૌ સંયતૌ તત્ર દૈત્યમંગારપર્ણકમ્
કેતુ, અગ્નિસ્વરૂપ દેવ, આગળ વધ્યો; શુક્ર અને બૃહસ્પતિ પણ. અશ્વિનીકુમારો દૈત્ય અંગારપર્ણક સામે યુદ્ધમાં જોડાયા.
સંહ્રાદં શક્રપુત્રશ્ચ નિર્હ્રાદં ધનદો યયૌ । નિશુંભશ્ચાવૃતો રુદ્રૈઃ શુંભો વસુભિરાહવે
સંહ્રાદ સામે ઇન્દ્રપુત્ર, નિહ્રાદ સામે ધનદ (કુબેર) આવ્યા; નિશુંભા રુદ્રો દ્વારા ઘેરાયેલો હતો અને શુંભા વસુઓ સાથે યુદ્ધમાં હતો.
મેઘાકારં સ્થિતં જંભં વિશ્વેદેવાઃ સમાયયૌ । વાયવો વજ્રરોમાણમથ મૃત્યુર્મયં યયૌ
જંભા, જે મેઘ જેવા ઊભા હતા, સામે વિશ્વદેવો આવ્યા; વાયુદેવો વજ્રરોમ સામે, અને મૃત્યુ માયા સામે યુદ્ધ કરવા ગયા.
નમુચિં વાસવો વ્યગ્રં શક્તિહસ્તોઽભ્યધાવત । અન્યૈરપિ સુરૈર્દૈત્યાઃ સ્વસ્વવીર્યસમૈર્વૃતાઃ
વાસવ શસ્ત્રધારી બનીને નામુચિ સામે દોડ્યો; અન્ય દેવો અને દૈત્ય પણ, દરેક પોતાના સમાન વીરોથી ઘેરાયેલા, યુદ્ધમાં જોડાયા.
નારદઉવાચ- એવં દ્વંદ્વેષુ યુદ્ધેષુ સંપ્રવૃત્તેષ્વનેકશઃ । જઘાનાથ હરિઃ ક્રુદ્ધો ગદયા કાલનેમિનમ્
નારદ બોલ્યા: યુદ્ધમાં અનેક દ્વંદ્વો શરૂ થયા ત્યારે, હરિ ગુસ્સામાં ગદા વડે કાલનેમિને માર્યો.
વિહાય મૂર્ચ્છાં સંચિત્ય વિષ્ણું બાણૈર્જઘાન સઃ । તતઃ ક્રુદ્ધેન હરિણા સ ક્ષિતૌ પાતિતો વ્યસુઃ
મૂર્છા છોડીને, કાલનેમિએ વિષ્ણુ પર બાણો ચલાવ્યા; પછી ગુસ્સામાં હરિએ તેને પૃથ્વી પર ફેંકી દીધો અને તે નિર્વાણ થયો.
રાજન્જઘાન સંચિંત્ય રાહું ખડ્ગેન ચંદ્રમાઃ । રાહુસ્તુ તં પરિત્યજ્ય તદા સૂર્યમધાવત
રાજા, ચંદ્રએ પોતાની શક્તિ એકત્ર કરી, રાહુને ખડગ વડે ઘાયલ કર્યો; રાહુએ તેને છોડીને સૂર્ય તરફ દોડ્યો.
સહસ્રાશું રણે જિત્વા રાહુશ્ચંદ્રમધાવત । જઘાન તં ચ ખઙ્ગેન સમરે રજનીપતિઃ
યુદ્ધમાં ચંદ્રને હરાવી, રાહુ ફરી ચંદ્ર તરફ દોડ્યો; પણ રાત્રિના સ્વામી ચંદ્રએ યુદ્ધમાં રાહુને ખડગ વડે ઘાયલ કર્યો.
સૈંહિકેયાંગકાઠિન્યાત્ખઙ્ગં ચૂર્ણમભૂત્તદા । જઘાન મુષ્ટિના ગાઢં કઠિનેન વિધુંતુદઃ
સૈમ્હિકીના શરીરની કઠિનતાથી ખડગ તૂટી ગયો; વિધુંતુદે તેને મજબૂત મુઠી વડે જોરથી માર્યો.
ચંદ્રમુત્થાપ્ય તં કંઠે ધૃત્વા વેગાન્મહામૃધે । ગિલિત્વા રાહુણા ચંદ્રોપ્યુદ્ગીર્ણશ્ચ તતઃ પુનઃ
ચંદ્રને ઉઠાવી, તેની ગળે પકડી, મહાયુદ્ધમાં ઝડપથી ખેંચ્યો; રાહુએ ચંદ્રને ગળી લીધો અને પછી ફરી બહાર કાઢ્યો.
મૃગં સ્વચિહ્નમુરસિ નિધાય વિસસર્જ હ । સ ઉચ્ચૈઃશ્રવસં ગૃહ્ય હયરત્નં વિધુંતુદઃ
પોતાનું ચિહ્ન, મૃગ, પોતાની છાતી પર મૂકી, તેને મુક્ત કર્યો; વિધુંતુદે ઉચ્ચૈ:શ્રવસ, ઘોડાઓમાં શ્રેષ્ઠ, પકડી લીધો.
જાલંધરાંતિકં નીત્વા ભક્ત્યા તસ્મૈ ન્યવેદયત્ । દુર્વારણો રણે ક્રુદ્ધસ્તં યમં ગદયા હનત્
તેને જાલંધર પાસે લઈ જઈ, ભક્તિપૂર્વક અર્પણ કર્યો; દુર્વારણ યુદ્ધમાં ગુસ્સામાં યમને ગદા વડે માર્યો.
નિશિતૈર્માર્ગણૈર્ભિન્નઃ શક્રપુત્રેણ ચાહવે । ધૃત્વા જયંતં સંહ્રાદઃ પરિઘાઘાતમૂર્ચ્છિતમ્
ઇન્દ્રપુત્રના તીક્ષ્ણ બાણોથી સંહ્રાદ ઘાયલ થયો; સંહ્રાદે પરિઘના ઘા થી મૂર્છિત જયંતને પકડી લીધો.
ઐરાવતં સમારુહ્ય યયૌ જાલંધરં પ્રતિ । હતવાંશ્ચૈવ ગદયા નિહ્રાદં ધનદો રણે
એરાવત પર ચડી, તે જાલંધર તરફ ગયો; ધનદે (કુબેર) ગદા વડે નિહ્રાદને યુદ્ધમાં માર્યો.
રુદ્રાસ્ત્રિશૂલનિર્ઘાતૈર્નિશુંભં જઘ્નુરોજસા । નિશુંભો બાણજાલૈશ્ચ પીડયામાસ તાનતિ
રુદ્રોએ ત્રિશૂળના ઘા વડે નિશુંભાને શક્તિશાળી રીતે માર્યો; નિશુંભાએ પણ બાણોના વરસાદથી તેમને પીડા આપી.
શુંભાસુરો દેવગણાન્પૂરયામાસ માર્ગણૈઃ । મૃત્યું માયામય મયો બદ્ધ્વા પાશૈર્નિનાયતમ્
શુંભ નામના દૈત્યએ દેવતાઓની ટોળીઓ પર તીરોની વરસાદ વરસાવી, અને મૃત્યુને, જે માયાથી બનેલો હતો, પાશથી બાંધીને લઈ ગયો.
દદૌ જાલંધરાયાસૌ પૌલોમ્ને સોઽપિ સિંધવે । અબ્ધિના ચ મુખે ક્ષિપ્તો લોકો જીવતુ નિર્ભયઃ
તેને જાલંધરને પૌલોમના પુત્રને આપ્યો, અને એણે પણ તેને સમુદ્રને સોંપી દીધો; સમુદ્રના મોઢામાં નાખવામાં આવતા, દુનિયા નિર્ભય બની જીવતી રહી.
બદ્ધ્વા ચ નમુચિં પાશૈર્વાસવોઽપિ રસાતલમ્ । નિન્યે વિશ્વસ્ય હંતારં અથ જાલંધરો યયૌ
ઇન્દ્રે પણ નમુચિને પાશથી બાંધ્યો અને વિશ્વના વિનાશકને પાતાળમાં લઈ ગયો; પછી જાલંધર ત્યાંથી ચાલ્યો.
અથેંદ્રબલયોર્યુદ્ધમભૂદ્રાજન્સુદારુણમ્ । બલાંગરોચિષો ભાંતિ દિશો દશ રવેરિવ
પછી, રાજા, ઇન્દ્ર અને બલાની સેના વચ્ચે ભયંકર યુદ્ધ થયું; બલાના અંગોની તેજસ્વિતા દસ દિશાઓમાં સૂર્યની જેમ ઝળહળી.
સર્વાણ્યસ્ત્રાણિ શક્રસ્ય શીર્ણાન્યંગે બલસ્ય ચ । બલીયસા બલેનેંદ્રો મુદ્ગરેણ હતો હૃદિ
ઇન્દ્રના બધા હથિયારો અને બલાના અંગો તૂટી ગયા; ઇન્દ્રે વધુ શક્તિથી બલાને ગદા વડે હૃદયમાં માર્યો.
નનાદેંદ્રસ્તતો ભીમં તચ્છ્રુત્વા સ બલોહસત્ । હસતસ્તસ્ય નિશ્ચેરુર્મુખતો મૌક્તિકાનિ ચ
પછી ઇન્દ્રે ભયાનક ગર્જના કરી; એ સાંભળીને બલાએ હસ્યા, અને હસતા તેના મોઢામાંથી મુક્તાઓ નીકળી.
તસ્યાંગસ્યાભિલાષેણ ન યુદ્ધમકરોત્તદા । તુષ્ટાવ વાસવોઽત્યર્થં તં બલં બલસાગરમ્
તે અંગોની ઇચ્છા હોવાથી એ સમયે યુદ્ધ ન કર્યું; ઇન્દ્રે બલાને, જે શક્તિનો સાગર હતો, ખૂબ જ વખાણ્યો.
વરં વૃણુ સુરશ્રેષ્ઠેત્યુક્તઃ પ્રાહ બલં પ્રતિ । યદિ તુષ્ટોઽસિ દૈત્યેશ સ્વં વપુર્દાતુમર્હસિ
‘દેવોમાં શ્રેષ્ઠ, એક વર માંગ,’ એમ કહેતાં બલાએ કહ્યું: ‘જો તમે ખુશ છો, દૈત્યોના સ્વામી, તો તમારું પોતાનું શરીર મને આપો.’
તદિંદ્ર વચનં શ્રુત્વા ભિત્ત્વા શસ્ત્રૈર્ગૃહાણ મામ્ । ઇત્યુવાચ બલં સોઽપિ કિમદેયં મહાત્મનામ્
ઇન્દ્રના એ શબ્દો સાંભળીને બલાએ કહ્યું: ‘હથિયારો વડે મને ભેદો અને લઈ જાવ; મહાન આત્માઓ શું નથી આપી શકતા?’
સસ્મારિતો માતલિના વજ્રેણાંગં જઘાન તત્ । તેન વજ્રપ્રહારેણ બલાંગં તદ્વ્યશીર્યત
માતલીએ યાદ અપાવતાં ઇન્દ્રે વજ્ર વડે તે શરીરને માર્યું; વજ્રના આ ઘા થી બલાનું શરીર તૂટી ગયું.
બલાંગસ્યૈકભાગસ્તુ પપાત કનકાચલે । તુહિનાદ્રૌ દ્વિતીયસ્તુ તૃતીયો ગોનગેઽપતત્
બલાના શરીરનો એક ભાગ સુવર્ણ પર્વત પર પડ્યો; બીજો ભાગ હિમપર્વત પર, અને ત્રીજો ગોનગા ખાતે પડ્યો.
ચતુર્થો દેવનદ્યાં ચ પંચમો મંદરે તથા । વજ્રાકરે પપાતાંશઃ ષષ્ઠશ્ચ વિજયાંગજઃ
ચોથો ભાગ દેવ નદીમાં પડ્યો, પાંછમો મંદર પર્વત પર; એક ભાગ વજ્રાકર ખાતે પડ્યો, અને છઠ્ઠો વિજયાંગજ બન્યો.
તસ્ય જાતિવિશુદ્ધસ્ય પરિશુદ્ધેન કર્મણા । કાયસ્યાવયવાઃ સર્વે રત્નબીજત્વમાગતાઃ
તેના શુદ્ધ વંશ અને પવિત્ર કર્મના કારણે, તેના શરીરના બધા અંગો રત્નના બીજ બની ગયા.
વજ્રાદસ્થિકણાઃ કીર્ણાઃ ષટ્કોણા મણયોઽભવન્ । અક્ષિભ્યામિન્દ્રનીલા વૈ માણિક્યં શ્રુતિસંભવમ્
તેના હાડકાંના ટુકડાંમાંથી છકોણા હીરા થયા; આંખોમાંથી નીલમ, અને કાનમાંથી મણિ બન્યા.