તતો વાદિત્રનિર્ઘોષઃ સેનયોરુભયોરભૂત્ । કોલાહલશ્ચ વીરાણામન્યોન્યમભિગર્જતામ્
પછી બંને સેના તરફથી વાદ્યોના ઘોંઘાટ ઊભા થયા, અને વીરોએ એકબીજાને للકારતાં ગજબનો કોલાહલ કર્યો.
અથ દાનવદેવાનાં સંગ્રામોઽભૂદ્ભયાવહઃ । સર્વસૈન્યસ્ય સંમર્દો યથા ત્રિભુવનક્ષયઃ
પછી દેવો અને દાનવો વચ્ચે ભયાનક યુદ્ધ શરૂ થયું, અને બધાં સૈન્યોએ અથડામણ એવી કરી કે જાણે ત્રણેય લોકનો નાશ થતો હોય.
ભયક્રાંતા મહાશ્રાંતા શ્રુતિર્વિલપતી મુહુઃ । સ્વરથાકારરહિતં શરૈઃ સંપૂરિતં તદા
ભયથી પીડાયેલી અને ખૂબ થાકેલી કાનની ઇન્દ્રિય વારંવાર રડતી રહી, કારણ કે રથ વિનાનું મેદાન તીરો થી ભરાઈ ગયું હતું.
રોમાંચિતા બભૌ દ્યૌશ્ચ રજોવસ્ત્રં વિધુન્વતી । રૌદ્રૈર્વિહંગમારાવૈસ્ત્રાસાદાક્રંદતીવ હિ
આકાશ રોમાચિત થઈને, ધૂળથી ભરેલા વસ્ત્રને ઝાળી નાખતું દેખાયું, અને પંખીઓના રુદ્ર અવાજોથી જાણે ડરથી ચીસો પાડી રહ્યું હોય.
દેવેંદ્રેણ તદાજ્ઞપ્તા મેઘાઃ સંવર્તકાદયઃ । ગજાનુચ્ચૈઃ સમારુહ્ય તેઽસુરાન્યુયુધુર્મૃધે
તે સમયે ઇન્દ્રના આદેશથી, સંવર્તક વગેરે વાદળોએ મોટા હાથીઓ પર ચડીને દાનવો સામે યુદ્ધ કર્યું.
દેવાનામશ્વારોહાશ્ચ જાતા ગંધર્વકિન્નરાઃ । રથિનઃ સાધ્યસિદ્ધાશ્ચ ગજિનો યક્ષચારણાઃ
દેવોમાં ઘોડેસવાર ગંધર્વ અને કિન્નર હતા, રથસવાર સાધ્ય અને સિદ્ધ હતા, અને હાથીસવાર યક્ષ અને ચારણ હતા.
પદાતિનઃ કિંપુરુષાઃ પન્નગાઃ પવનાશનાઃ । રોગાણામધિપો રાજન્યક્ષ્મા ચ યમનાયકઃ
પદાતી કિંપુરુષ, પન્નાગ અને પવનખોર હતા; રોગોના અધિપતિ, ક્ષમાના રાજા અને યમના સેવકો પણ હાજર હતા.
તત્ર દાનવરોગાણાં સંગ્રામોઽભૂત્સુદારુણઃ । પતિતા લુલુઠુર્ભૂમૌ દૈત્યાઃ શૂલજ્વરામયૈઃ
ત્યાં દાનવો અને રોગો વચ્ચે અત્યંત ભયાનક યુદ્ધ થયું; દૈત્યો શૂળ, જ્વર અને રોગોથી પીડાઈને જમીન પર પડીને લોટા.
દાનવૈર્નિહતા રોગાઃ પેતુઃ સમરમૂર્દ્ધનિ । પલાયાંચક્રિરે કેચિત્વ્યાધયો ભૂધરાન્પ્રતિ
દાનવો દ્વારા ઘાયલ થયેલા રોગો યુદ્ધભૂમિમાં પડી ગયા, અને કેટલાક રોગો પહાડ તરફ ભાગી ગયા.
ઔષધ્યસ્તત્ર સહજા વૈશલ્યકરણીમુખાઃ । તાભિર્વિશલ્યાઃ સૈન્યેષુ યુયુધુર્યમકિંકરાઃ
ત્યાં કુદરતી ઔષધિઓ, જે તીરો કાઢે છે, હાજર હતી; અને યમના સેવકો એ ઔષધિઓથી સૈન્યના ઘાયલોને ઠીક કરી યુદ્ધ કરતા રહ્યા.
દાનવૈર્નિહતાઃ સર્વે શરમુદ્ગરપટ્ટિશૈઃ । પદાતયઃ પત્તિગણૈઃ ખઙ્ગૈસ્તીક્ષ્ણૈઃ પરશ્વધૈઃ
બધાં દાનવો તીરો, ગદાઓ અને ભાલાથી માર્યા ગયા; પદાતી સૈનિકો તીક્ષ્ણ તલવાર અને કટારવાળા પદાતી દળો દ્વારા ઘાયલ થયા.
કોટિશો જઘ્નુરન્યોન્યં રુધિરારુણવિગ્રહાઃ । અશ્વચારા હયૈસ્તૂર્ણૈશ્ચિક્ષિપુર્ગગને તદા
કોટિ કોટિ સૈનિકોએ એકબીજાને માર્યા, તેમનાં શરીર લોહીથી લાલ થયા; ઘોડેસવારોએ પોતાના ઝડપી ઘોડા આકાશમાં દોડાવ્યા.
સંશ્લિષ્ય જઘ્નુરન્યોન્યં રુધિરારુણવિગ્રહાઃ । સમૂહો રથિનાં ભીમો રથૌઘૈશ્છાદ્ય મેદિનીમ્
સૈનિકો એકબીજાને ચોંટીને માર્યા, તેમનાં શરીર લોહીથી લાલ હતા; ભયાનક રથસ્વાર દળોએ રથોના પ્રવાહથી ધરતીને ઢાંકી દીધી.
વિવ્યધુર્નિશિતૈર્બાણૈર્ધનુર્મુક્તૈર્મહારથાન્ । મદક્ષીણકપોલાંગાઃ કરૈર્બદ્ધા કરાન્દૃઢમ્
તેઓએ ધનુષ્યમાંથી છૂટેલા તીક્ષ્ણ તીરો વડે મહારથીઓને ઘાયલ કર્યા, નશાથી કમજોર થયેલા ચહેરા અને અંગો, અને હાથમાં હથિયાર મજબૂતીથી પકડી રાખ્યા.
ગજાન્પ્રતિગજાઃ ક્રુદ્ધાઃ પાતયંતિ મહીતલે । કોપિ દૈત્યો રથં દોર્ભ્યામુત્ક્ષિપ્યોત્થાય ખં યયૌ
ક્રોધિત હાથીઓએ પોતાના વિરોધીઓને જમીન પર ફેંક્યા; એક દૈત્યે રથને હાથથી ઉંચકીને આકાશમાં ઉડી ગયો.
અશ્વચારાન્હયાન્નાગાન્પાતયામાસ ભૂતલે । સ્કંધે ગૃહીત્વા તરસા યયૌ જાલંધરં પ્રતિ
હાથીઓએ ઘોડેસવાર અને ઘોડા જમીન પર ફેંક્યા; એકે એકને પોતાના ખભે પકડીને ઝડપથી જાલંધર તરફ ગયો.
કક્ષયોર્વૈ ગજૌ ગૃહ્ય તૃતીયં જઠરોપરિ । ચતુર્થં મસ્તકે ગૃહ્ય રણે ધાવતિ કશ્ચન
કોઈએ બે હાથીઓ બાજુમાં, ત્રીજો પેટ પર અને ચોથો માથા પર પકડીને યુદ્ધમાં દોડ્યો.
ઉત્પાટ્ય કોશતઃ ખઙ્ગં વિધૂય વિમલાંબરમ્ । યયૌ સહસ્રશો દેવાન્પાતયિત્વા રણેઽસુરઃ
કોઈ દૈત્યે કોશમાંથી તલવાર કાઢી, પોતાનું સ્વચ્છ વસ્ત્ર ઝાળી નાખી, હજારોની સંખ્યામાં દેવોને યુદ્ધમાં ફેંકી દીધા.
કાચિત્પીનસ્તની તન્વી ખેચરીરતિ લંપટા । આગત્ય ગગનાત્તૂર્ણં નિન્યે દૈત્યં રણાંગણાત્
એક દાંડી, ગાઢ સ્તનવાળી, આકાશી આનંદમાં તલિન, ઝડપથી આકાશમાંથી ઉતરી અને રણભૂમિમાંથી દૈત્યને લઈ ગઈ.
ચુચુંબ સા તદ્વદનં તીક્ષ્ણનારાચકીલિતમ્ । દેવસૈન્યં તતો બદ્ધ્વા કાલનેમિર્નનર્ત્ત હ
તે સ્ત્રીએ દૈત્યનું ચહેરું, જે તીક્ષ્ણ બાણોથી ઘાયલ હતું, ચુંબન કર્યું; પછી દેવસેનાને બાંધીને, કાલનેમિ નૃત્ય કરવા લાગ્યો.
તતો જનાર્દનઃ ક્રુદ્ધો નિર્યયૌ કાલનેમિનમ્ । યમો દુર્વારણં વીરં સ્વર્ભાનુશ્ચંદ્રભાસ્કરૌ
પછી જનાર્દન ગુસ્સામાં કાલનેમિ સામે આગળ વધ્યો; યમ, અપરાજિત વીર, અને સ્વર્ભાનુ, ચંદ્ર અને સૂર્ય પણ જોડાયા.
કેતું વૈશ્વાનરો દેવો યયૌ શુક્રં બૃહસ્પતિઃ । આશ્વિનૌ સંયતૌ તત્ર દૈત્યમંગારપર્ણકમ્
કેતુ, અગ્નિસ્વરૂપ દેવ, આગળ વધ્યો; શુક્ર અને બૃહસ્પતિ પણ. અશ્વિનીકુમારો દૈત્ય અંગારપર્ણક સામે યુદ્ધમાં જોડાયા.
સંહ્રાદં શક્રપુત્રશ્ચ નિર્હ્રાદં ધનદો યયૌ । નિશુંભશ્ચાવૃતો રુદ્રૈઃ શુંભો વસુભિરાહવે
સંહ્રાદ સામે ઇન્દ્રપુત્ર, નિહ્રાદ સામે ધનદ (કુબેર) આવ્યા; નિશુંભા રુદ્રો દ્વારા ઘેરાયેલો હતો અને શુંભા વસુઓ સાથે યુદ્ધમાં હતો.
મેઘાકારં સ્થિતં જંભં વિશ્વેદેવાઃ સમાયયૌ । વાયવો વજ્રરોમાણમથ મૃત્યુર્મયં યયૌ
જંભા, જે મેઘ જેવા ઊભા હતા, સામે વિશ્વદેવો આવ્યા; વાયુદેવો વજ્રરોમ સામે, અને મૃત્યુ માયા સામે યુદ્ધ કરવા ગયા.
નમુચિં વાસવો વ્યગ્રં શક્તિહસ્તોઽભ્યધાવત । અન્યૈરપિ સુરૈર્દૈત્યાઃ સ્વસ્વવીર્યસમૈર્વૃતાઃ
વાસવ શસ્ત્રધારી બનીને નામુચિ સામે દોડ્યો; અન્ય દેવો અને દૈત્ય પણ, દરેક પોતાના સમાન વીરોથી ઘેરાયેલા, યુદ્ધમાં જોડાયા.
નારદઉવાચ- એવં દ્વંદ્વેષુ યુદ્ધેષુ સંપ્રવૃત્તેષ્વનેકશઃ । જઘાનાથ હરિઃ ક્રુદ્ધો ગદયા કાલનેમિનમ્
નારદ બોલ્યા: યુદ્ધમાં અનેક દ્વંદ્વો શરૂ થયા ત્યારે, હરિ ગુસ્સામાં ગદા વડે કાલનેમિને માર્યો.
વિહાય મૂર્ચ્છાં સંચિત્ય વિષ્ણું બાણૈર્જઘાન સઃ । તતઃ ક્રુદ્ધેન હરિણા સ ક્ષિતૌ પાતિતો વ્યસુઃ
મૂર્છા છોડીને, કાલનેમિએ વિષ્ણુ પર બાણો ચલાવ્યા; પછી ગુસ્સામાં હરિએ તેને પૃથ્વી પર ફેંકી દીધો અને તે નિર્વાણ થયો.
રાજન્જઘાન સંચિંત્ય રાહું ખડ્ગેન ચંદ્રમાઃ । રાહુસ્તુ તં પરિત્યજ્ય તદા સૂર્યમધાવત
રાજા, ચંદ્રએ પોતાની શક્તિ એકત્ર કરી, રાહુને ખડગ વડે ઘાયલ કર્યો; રાહુએ તેને છોડીને સૂર્ય તરફ દોડ્યો.
સહસ્રાશું રણે જિત્વા રાહુશ્ચંદ્રમધાવત । જઘાન તં ચ ખઙ્ગેન સમરે રજનીપતિઃ
યુદ્ધમાં ચંદ્રને હરાવી, રાહુ ફરી ચંદ્ર તરફ દોડ્યો; પણ રાત્રિના સ્વામી ચંદ્રએ યુદ્ધમાં રાહુને ખડગ વડે ઘાયલ કર્યો.
સૈંહિકેયાંગકાઠિન્યાત્ખઙ્ગં ચૂર્ણમભૂત્તદા । જઘાન મુષ્ટિના ગાઢં કઠિનેન વિધુંતુદઃ
સૈમ્હિકીના શરીરની કઠિનતાથી ખડગ તૂટી ગયો; વિધુંતુદે તેને મજબૂત મુઠી વડે જોરથી માર્યો.