દદૃશુસ્તે સુરાઃ સર્વે હરિં સાંદ્રઘનોપમમ્ । શાર્ઙ્ગશંખગદાપદ્મવિભૂષિતચતુર્ભુજમ્
બધા દેવોએ હરિને ઘનઘોર વાદળ જેવો, ચાર હાથમાં શારંગ ધનુષ, શંખ, ગદા અને પદ્મ ધારણ કરેલા જોઈ.
સ્તોત્રં પઠિત્વા પુરતઃ પ્રાહેંદ્રઃ સરિતાંપતેઃ । જાલંધરેણાત્મજેન ભગ્નં દેવ ત્રિવિષ્ટપમ્ 6.5.
હરિના સમક્ષ સ્તોત્ર બોલ્યા પછી, ઇન્દ્રે કહ્યું: 'હે દેવ, જાલંધર - સમુદ્રના પુત્ર - દ્વારા ત્રિવિષ્ટપ નાશ થયો છે.'
તદિંદ્રવચનં શ્રુત્વાઽભયં દત્વા દિવૌકસામ્ । વિજેતુમસુરં દેવૈઃ સહ રેજે સુરાંતકૃત્
ઇન્દ્રના શબ્દો સાંભળીને, સ્વર્ગના વાસીઓને નિડરતા આપી, દેવો સાથે મળીને દેવોને વિનાશ કરનાર તેજસ્વી દૈત્યને જીતવા તૈયાર થયો.
અથાનીતં માતલિના રથમારુહ્ય વાસવઃ । વાસુદેવસ્ય પુરતઃ પ્રયયૌ વિધૃતાશનિઃ
પછી માતલીએ લાવ્યો તે રથ પર ચડીને, વાસવાએ પોતાના હાથમાં વજ્ર લઈને, વાસુદેવના આગળ આગળ પ્રસ્થાન કર્યું.
વામતસ્ત્રિદશાઃ સર્વે સવ્યતશ્ચ સમાયયૌ । સ્વાહાપ્રિયો દક્ષિણતઃ સ ચ મેષં સમાસ્થિતઃ
બધા દેવો ડાબી બાજુ ઊભા રહ્યા, અને સ્વાહાના પ્રિય, દક્ષિણ બાજુ પર, મેષ પર સવાર થઈને આવ્યો.
આરુહ્યૈરાવતં નાગં જયંતઃ શક્રનંદનઃ । ઉચ્ચૈઃશ્રવસમિંદ્રશ્ચ ઉભૌ ભગવતઃ પુરઃ
જયંત, શક્રનો પુત્ર, એરાવત હાથી પર સવાર થયો; ઇન્દ્ર ઉચ્ચૈઃશ્રવસ ઘોડા પર, બંને ભગવાનના આગળ ઊભા રહ્યા.
ધાતાર્યમા ચ મિત્રશ્ચ વરુણોંશો ભગસ્તથા । ઇંદ્રો વિવસ્વાન્પૂષા ચ પર્જન્યો દશમઃ સ્મૃતઃ
ધાતા, અર્યમાન, મિત્ર, વરુણ, અંશ, ભગ, ઇન્દ્ર, વિવસ્વાન, પુષા અને પર્જન્ય — આ દસ દેવો તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે.
તતસ્ત્વષ્ટા તતો વિષ્ણૂ રેજે ધન્યો જઘન્યજઃ । ઇત્યેતે દ્વાદશાદિત્યા ઇંદ્રસ્ય પુરતઃ સ્થિતાઃ
પછી ત્વષ્ટા, પછી વિષ્ણુ, ધન્ય અને સૌથી યુવાન, તેજસ્વી બન્યા; આ રીતે આ બાર અદિત્ય ઇન્દ્રના આગળ ઊભા રહ્યા.
વીરભદ્રશ્ચ શંભુશ્ચ ગિરિશશ્ચ મહાયશાઃ । અજૈકપાદહિર્બુધ્ન્યઃ પિનાકી ચાપરાજિતઃ
વીરભદ્ર, શંભુ અને ગિરિશ — મહાન યશવંત; અજૈકપાદ, અહિબુધ્ન્ય, પિનાકી અને અપરાજિત,
ભુવનાધીશ્વરશ્ચૈવ કપાલી ચ વિશાંપતે । સ્થાણુર્ભગશ્ચ ભગવાન્રુદ્રા એકાદશ સ્મૃતાઃ
ભુવનના અધિપતિ, કપાલી, વિશ્વના રાજા, સ્થાણુ, ભગ અને ભગવાન — આ અગિયાર રુદ્ર તરીકે ઓળખાય છે.
શ્વસનઃ સ્પર્શનો વાયુરનિલો મારુતસ્તથા । પ્રાણાપાનૌ સજીવૌ ચ મરુતોઽષ્ટૌ તદગ્રતઃ
શ્વસન, સ્પર્શન, વાયુ, અનિલ અને મારુત, પ્રાણ અને અપાન સાથે જીવ — આ આઠ મારુત આગળ ઊભા રહ્યા.
વિવસ્વાનપિ તન્મધ્યે યયૌ દ્વાદશમૂર્તિભિઃ । ધનદઃ શિબિકારૂઢઃ કિંનરેશો યયૌ તદા
વિવસ્વાન પણ, તેમના વચ્ચે, બાર રૂપે આગળ વધ્યો; ધનદ, શિબિકા પર સવાર, અને કિન્નર રાજા પણ ત્યારે ગયા.
રુદ્રાશ્ચ વૃષભારૂઢા મારુતો મૃગવાહનઃ । યયુઃ સૈન્યસ્ય પુરતઃ ત્રિશૂલપરિઘાયુધાઃ
રુદ્રો વૃષભ પર સવાર, અને મારુત મૃગ પર સવાર, ત્રિશૂલ અને પરિઘ હથિયાર લઈને સેના આગળ વધ્યા.
ગંધર્વાશ્ચારણા યક્ષાઃ પિશાચોરગ ગુહ્યકાઃ । સર્વસૈન્યસ્ય પુરતઃ સર્વશસ્ત્રભૃતો યયુઃ
ગંધર્વ, ચારણ, યક્ષ, પિશાચ, નાગ અને ગુહ્યક — બધા હથિયારધારી — સમગ્ર સેના આગળ ગયા.
પૂર્વાપરૌ તોયરાશી સમાક્રાંતૌ ચ સૈનિકૈઃ । તસ્મિન્સસાર ભૂમિરાટ્વરાહવપુષા હરિઃ
પૂર્વ અને પશ્ચિમ સમુદ્રો યોદ્ધાઓ દ્વારા પાર કરવામાં આવ્યા; ત્યાં, હરિ, ભૂમિના રાજા, યુદ્ધના રૂપે ચાલ્યા.
સ્વર્ગાદાગત્ય વેગેન દૈત્યસૈન્યજિઘાંસયા । સુમેરોરુત્તરો ભાગઃ સુરસૈન્યેન સંવૃતઃ
સ્વર્ગમાંથી ઝડપથી આવી, દૈત્ય સેના નાશ કરવા ઇચ્છતા, સુમેરુનો ઉત્તર ભાગ દેવોની સેના દ્વારા ઢંકાઈ ગયો.
સેનાભારોદ્ભુતકરસ્તસ્થૌ જાલંધરસ્ય ચ । આશ્રિત્ય દક્ષિણં ભાગં તૂર્ણં કનકશૃંગતઃ
જાલંધરની શક્તિશાળી સેના, અજોડ હાથવાળી, દક્ષિણ ભાગમાં, ઝડપથી સોનાની શિખરવાળા પર્વત પાસે ઊભી રહી.
અહોરાત્રેણ વિહિતા વર્ષે તસ્મિન્નિલાવૃતે । મેરુમંદરયોર્મધ્યે યુદ્ધભૂમિઃ પ્રતિષ્ઠિતા
આ નીલવૃત પ્રદેશમાં, એક વર્ષના દિવસ-રાતમાં, મેરુ અને મંદર વચ્ચે યુદ્ધભૂમિ સ્થાપિત થઈ.
તત્રાત્મજયદાં ભૂમિં કવિપ્રોક્તાં મુદાયુતાઃ । જગ્મુસ્તે દાનવાસ્તૂર્ણં ગુરુપ્રોક્તાં યયુઃ સુરાઃ
ત્યાં, દાનવો આનંદથી કવિઓએ કહેલી પૌત્રજયદાયિ ભૂમિ પર ગયા; ગુરુએ બતાવેલી જગ્યાએ દેવો ઝડપથી ગયા.
રથપ્રવીરૈઃ પરિતશ્ચ સંપ્લવૈર્ગજૈર્ઘનાકારમદપ્રવાહિભિઃ । અશ્વૈરનંતૈર્ગરુડાગ્રગામિભિઃ પદાતિભિઃ સારણભૂર્ભૃતા બભૌ
ચાતુર્યથી રથસ્વાર, ઘનાકાર અને મદથી વહેતા હાથીઓ, અનંત ઘોડા અને ગરુડના આગેવાન, પદાતી સૈનિકો સાથે, ધરા સેના વહન કરતી તેજસ્વી લાગી.
તતો વાદિત્રનિર્ઘોષઃ સેનયોરુભયોરભૂત્ । કોલાહલશ્ચ વીરાણામન્યોન્યમભિગર્જતામ્
પછી બંને સેના તરફથી વાદ્યોના ઘોંઘાટ ઊભા થયા, અને વીરોએ એકબીજાને للકારતાં ગજબનો કોલાહલ કર્યો.
અથ દાનવદેવાનાં સંગ્રામોઽભૂદ્ભયાવહઃ । સર્વસૈન્યસ્ય સંમર્દો યથા ત્રિભુવનક્ષયઃ
પછી દેવો અને દાનવો વચ્ચે ભયાનક યુદ્ધ શરૂ થયું, અને બધાં સૈન્યોએ અથડામણ એવી કરી કે જાણે ત્રણેય લોકનો નાશ થતો હોય.
ભયક્રાંતા મહાશ્રાંતા શ્રુતિર્વિલપતી મુહુઃ । સ્વરથાકારરહિતં શરૈઃ સંપૂરિતં તદા
ભયથી પીડાયેલી અને ખૂબ થાકેલી કાનની ઇન્દ્રિય વારંવાર રડતી રહી, કારણ કે રથ વિનાનું મેદાન તીરો થી ભરાઈ ગયું હતું.
રોમાંચિતા બભૌ દ્યૌશ્ચ રજોવસ્ત્રં વિધુન્વતી । રૌદ્રૈર્વિહંગમારાવૈસ્ત્રાસાદાક્રંદતીવ હિ
આકાશ રોમાચિત થઈને, ધૂળથી ભરેલા વસ્ત્રને ઝાળી નાખતું દેખાયું, અને પંખીઓના રુદ્ર અવાજોથી જાણે ડરથી ચીસો પાડી રહ્યું હોય.
દેવેંદ્રેણ તદાજ્ઞપ્તા મેઘાઃ સંવર્તકાદયઃ । ગજાનુચ્ચૈઃ સમારુહ્ય તેઽસુરાન્યુયુધુર્મૃધે
તે સમયે ઇન્દ્રના આદેશથી, સંવર્તક વગેરે વાદળોએ મોટા હાથીઓ પર ચડીને દાનવો સામે યુદ્ધ કર્યું.
દેવાનામશ્વારોહાશ્ચ જાતા ગંધર્વકિન્નરાઃ । રથિનઃ સાધ્યસિદ્ધાશ્ચ ગજિનો યક્ષચારણાઃ
દેવોમાં ઘોડેસવાર ગંધર્વ અને કિન્નર હતા, રથસવાર સાધ્ય અને સિદ્ધ હતા, અને હાથીસવાર યક્ષ અને ચારણ હતા.
પદાતિનઃ કિંપુરુષાઃ પન્નગાઃ પવનાશનાઃ । રોગાણામધિપો રાજન્યક્ષ્મા ચ યમનાયકઃ
પદાતી કિંપુરુષ, પન્નાગ અને પવનખોર હતા; રોગોના અધિપતિ, ક્ષમાના રાજા અને યમના સેવકો પણ હાજર હતા.
તત્ર દાનવરોગાણાં સંગ્રામોઽભૂત્સુદારુણઃ । પતિતા લુલુઠુર્ભૂમૌ દૈત્યાઃ શૂલજ્વરામયૈઃ
ત્યાં દાનવો અને રોગો વચ્ચે અત્યંત ભયાનક યુદ્ધ થયું; દૈત્યો શૂળ, જ્વર અને રોગોથી પીડાઈને જમીન પર પડીને લોટા.
દાનવૈર્નિહતા રોગાઃ પેતુઃ સમરમૂર્દ્ધનિ । પલાયાંચક્રિરે કેચિત્વ્યાધયો ભૂધરાન્પ્રતિ
દાનવો દ્વારા ઘાયલ થયેલા રોગો યુદ્ધભૂમિમાં પડી ગયા, અને કેટલાક રોગો પહાડ તરફ ભાગી ગયા.
ઔષધ્યસ્તત્ર સહજા વૈશલ્યકરણીમુખાઃ । તાભિર્વિશલ્યાઃ સૈન્યેષુ યુયુધુર્યમકિંકરાઃ
ત્યાં કુદરતી ઔષધિઓ, જે તીરો કાઢે છે, હાજર હતી; અને યમના સેવકો એ ઔષધિઓથી સૈન્યના ઘાયલોને ઠીક કરી યુદ્ધ કરતા રહ્યા.