મહેંદ્રશિખરં ચાન્યે યયુર્દુંદુભિનિઃસ્વનૈઃ । રાજરાજપુરીં ભંક્ત્વા યમસ્ય વરુણસ્ય ચ
બીજાઓ મહેન્દ્રના શિખરે ઢોલના અવાજ સાથે ગયા, યમ અને વરુણની રાજધાની તોડી નાખી.
અન્યેષાં લોકપાલાનામાયયુસ્તેઽમરાવતીમ્ । અથોત્પાતાભવન્નાકે દિવ્યભૌમાંતરિક્ષગાઃ
બીજા લોકપાલોને જીત્યા પછી, તેઓ અમરાવતી શહેરમાં ગયા; પછી આકાશ, પૃથ્વી અને અંતરિક્ષમાં અશુભ સંકેતો દેખાયા.
રજઃ પપાત બહુલં તમસ્તોમો વિજૃંભતે । તદા પપાત કુલિશં કરાદિંદ્રસ્ય નિષ્પ્રભમ્
ઘણું ધૂળ પડ્યું અને ઘાટ અંધારું ફેલાયું; એ સમયે ઇન્દ્રના હાથમાંથી વીજળી તેજ વગર પડી ગઈ.
દૃષ્ટ્વા નિમિત્તાનિ ભયાવહાનિ નાકે મહેંદ્રો ગુરુમિત્યુવાચ । કિં કુર્મહે કં શરણં ચ યામસ્તં પશ્ય યુદ્ધં સમુપસ્થિતં ચ
આ ભયાનક સંકેતો જોઈને મહેન્દ્રે પોતાના ગુરુને કહ્યું: 'હવે શું કરીએ? કોને આશ્રય લઈએ? જુઓ, યુદ્ધ આવી ગયું છે.'
તતો વાચસ્પતિર્વાક્યમુવાચ ત્રિદશાધિપમ્ । ચરણૌ પાહિ શરણં વિષ્ણોર્વૈકુંઠવાસિનઃ
પછી બૃહસ્પતિએ દેવોના રાજાને કહ્યું: 'વૈકુંઠમાં રહેતા વિષ્ણુના પગે આશ્રય લો.'
ઇત્યુક્તો ગુરુણા દેવૈઃ સાકં વૈકુંઠમંદિરમ્ । જગામાખંડલઃ શીઘ્રં શરણં કૈટભદ્વિષઃ
ગુરુએ એમ કહ્યા પછી, ઇન્દ્રે દેવો સાથે જલદી વૈકુંઠના મંદિર તરફ જઈ, કૈટભના શત્રુના આશ્રયમાં ગયો.
શશંસ વાસુદેવાય વિજયો દ્વારપાલકઃ । જાલંધરભયત્રસ્તાઃ સર્વે દેવાઃ સમાગતાઃ
દ્વારપાલે વાસુદેવને કહ્યું: 'જાલંધરના ભયથી બધા દેવો અહીં ભયભીત થઈને આવ્યા છે.'
શ્રીરુવાચ-। ન વધ્યોઽસૌ મમ ભ્રાતા દેવાર્થે યુધ્યતા ત્વયા । શાપિતો દેવ મત્પ્રીત્યા વધાર્હો ન ભવિષ્યતિ
શ્રીએ કહ્યું: 'એ મારો ભાઈ છે, તું દેવો માટે યુદ્ધ કરે તો પણ એને મારવો નહીં. મારા આશીર્વાદથી એ શાપિત છે અને એને મૃત્યુ નહીં આવે.'
ઇતિ શ્રીવચનં શ્રુત્વા વિષ્ણુસ્ત્રૈલોક્યપાલકઃ । અથારુરોહ ગરુડં પક્ષક્ષેપાવૃતાંબરમ્
શ્રીના શબ્દો સાંભળી, ત્રણ લોકના રક્ષક વિષ્ણુએ, પાંખોથી આકાશ ઢંકી લેતા ગરુડ પર ચઢી ગયા.
વૈકુંઠભવનાત્તૂર્ણં નિર્ગતસ્ત્રિદશાન્હરિઃ । જાલંધરભયત્રસ્તાન્ગતકાંતીનથૈક્ષત
વૈકુંઠના ભવનમાંથી હરિ જલદી બહાર આવ્યા, જાલંધરના ભયથી પોતાના પ્રિયજન ગુમાવેલા દેવોને જોયા.
દદૃશુસ્તે સુરાઃ સર્વે હરિં સાંદ્રઘનોપમમ્ । શાર્ઙ્ગશંખગદાપદ્મવિભૂષિતચતુર્ભુજમ્
બધા દેવોએ હરિને ઘનઘોર વાદળ જેવો, ચાર હાથમાં શારંગ ધનુષ, શંખ, ગદા અને પદ્મ ધારણ કરેલા જોઈ.
સ્તોત્રં પઠિત્વા પુરતઃ પ્રાહેંદ્રઃ સરિતાંપતેઃ । જાલંધરેણાત્મજેન ભગ્નં દેવ ત્રિવિષ્ટપમ્ 6.5.
હરિના સમક્ષ સ્તોત્ર બોલ્યા પછી, ઇન્દ્રે કહ્યું: 'હે દેવ, જાલંધર - સમુદ્રના પુત્ર - દ્વારા ત્રિવિષ્ટપ નાશ થયો છે.'
તદિંદ્રવચનં શ્રુત્વાઽભયં દત્વા દિવૌકસામ્ । વિજેતુમસુરં દેવૈઃ સહ રેજે સુરાંતકૃત્
ઇન્દ્રના શબ્દો સાંભળીને, સ્વર્ગના વાસીઓને નિડરતા આપી, દેવો સાથે મળીને દેવોને વિનાશ કરનાર તેજસ્વી દૈત્યને જીતવા તૈયાર થયો.
અથાનીતં માતલિના રથમારુહ્ય વાસવઃ । વાસુદેવસ્ય પુરતઃ પ્રયયૌ વિધૃતાશનિઃ
પછી માતલીએ લાવ્યો તે રથ પર ચડીને, વાસવાએ પોતાના હાથમાં વજ્ર લઈને, વાસુદેવના આગળ આગળ પ્રસ્થાન કર્યું.
વામતસ્ત્રિદશાઃ સર્વે સવ્યતશ્ચ સમાયયૌ । સ્વાહાપ્રિયો દક્ષિણતઃ સ ચ મેષં સમાસ્થિતઃ
બધા દેવો ડાબી બાજુ ઊભા રહ્યા, અને સ્વાહાના પ્રિય, દક્ષિણ બાજુ પર, મેષ પર સવાર થઈને આવ્યો.
આરુહ્યૈરાવતં નાગં જયંતઃ શક્રનંદનઃ । ઉચ્ચૈઃશ્રવસમિંદ્રશ્ચ ઉભૌ ભગવતઃ પુરઃ
જયંત, શક્રનો પુત્ર, એરાવત હાથી પર સવાર થયો; ઇન્દ્ર ઉચ્ચૈઃશ્રવસ ઘોડા પર, બંને ભગવાનના આગળ ઊભા રહ્યા.
ધાતાર્યમા ચ મિત્રશ્ચ વરુણોંશો ભગસ્તથા । ઇંદ્રો વિવસ્વાન્પૂષા ચ પર્જન્યો દશમઃ સ્મૃતઃ
ધાતા, અર્યમાન, મિત્ર, વરુણ, અંશ, ભગ, ઇન્દ્ર, વિવસ્વાન, પુષા અને પર્જન્ય — આ દસ દેવો તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે.
તતસ્ત્વષ્ટા તતો વિષ્ણૂ રેજે ધન્યો જઘન્યજઃ । ઇત્યેતે દ્વાદશાદિત્યા ઇંદ્રસ્ય પુરતઃ સ્થિતાઃ
પછી ત્વષ્ટા, પછી વિષ્ણુ, ધન્ય અને સૌથી યુવાન, તેજસ્વી બન્યા; આ રીતે આ બાર અદિત્ય ઇન્દ્રના આગળ ઊભા રહ્યા.
વીરભદ્રશ્ચ શંભુશ્ચ ગિરિશશ્ચ મહાયશાઃ । અજૈકપાદહિર્બુધ્ન્યઃ પિનાકી ચાપરાજિતઃ
વીરભદ્ર, શંભુ અને ગિરિશ — મહાન યશવંત; અજૈકપાદ, અહિબુધ્ન્ય, પિનાકી અને અપરાજિત,
ભુવનાધીશ્વરશ્ચૈવ કપાલી ચ વિશાંપતે । સ્થાણુર્ભગશ્ચ ભગવાન્રુદ્રા એકાદશ સ્મૃતાઃ
ભુવનના અધિપતિ, કપાલી, વિશ્વના રાજા, સ્થાણુ, ભગ અને ભગવાન — આ અગિયાર રુદ્ર તરીકે ઓળખાય છે.
શ્વસનઃ સ્પર્શનો વાયુરનિલો મારુતસ્તથા । પ્રાણાપાનૌ સજીવૌ ચ મરુતોઽષ્ટૌ તદગ્રતઃ
શ્વસન, સ્પર્શન, વાયુ, અનિલ અને મારુત, પ્રાણ અને અપાન સાથે જીવ — આ આઠ મારુત આગળ ઊભા રહ્યા.
વિવસ્વાનપિ તન્મધ્યે યયૌ દ્વાદશમૂર્તિભિઃ । ધનદઃ શિબિકારૂઢઃ કિંનરેશો યયૌ તદા
વિવસ્વાન પણ, તેમના વચ્ચે, બાર રૂપે આગળ વધ્યો; ધનદ, શિબિકા પર સવાર, અને કિન્નર રાજા પણ ત્યારે ગયા.
રુદ્રાશ્ચ વૃષભારૂઢા મારુતો મૃગવાહનઃ । યયુઃ સૈન્યસ્ય પુરતઃ ત્રિશૂલપરિઘાયુધાઃ
રુદ્રો વૃષભ પર સવાર, અને મારુત મૃગ પર સવાર, ત્રિશૂલ અને પરિઘ હથિયાર લઈને સેના આગળ વધ્યા.
ગંધર્વાશ્ચારણા યક્ષાઃ પિશાચોરગ ગુહ્યકાઃ । સર્વસૈન્યસ્ય પુરતઃ સર્વશસ્ત્રભૃતો યયુઃ
ગંધર્વ, ચારણ, યક્ષ, પિશાચ, નાગ અને ગુહ્યક — બધા હથિયારધારી — સમગ્ર સેના આગળ ગયા.
પૂર્વાપરૌ તોયરાશી સમાક્રાંતૌ ચ સૈનિકૈઃ । તસ્મિન્સસાર ભૂમિરાટ્વરાહવપુષા હરિઃ
પૂર્વ અને પશ્ચિમ સમુદ્રો યોદ્ધાઓ દ્વારા પાર કરવામાં આવ્યા; ત્યાં, હરિ, ભૂમિના રાજા, યુદ્ધના રૂપે ચાલ્યા.
સ્વર્ગાદાગત્ય વેગેન દૈત્યસૈન્યજિઘાંસયા । સુમેરોરુત્તરો ભાગઃ સુરસૈન્યેન સંવૃતઃ
સ્વર્ગમાંથી ઝડપથી આવી, દૈત્ય સેના નાશ કરવા ઇચ્છતા, સુમેરુનો ઉત્તર ભાગ દેવોની સેના દ્વારા ઢંકાઈ ગયો.
સેનાભારોદ્ભુતકરસ્તસ્થૌ જાલંધરસ્ય ચ । આશ્રિત્ય દક્ષિણં ભાગં તૂર્ણં કનકશૃંગતઃ
જાલંધરની શક્તિશાળી સેના, અજોડ હાથવાળી, દક્ષિણ ભાગમાં, ઝડપથી સોનાની શિખરવાળા પર્વત પાસે ઊભી રહી.
અહોરાત્રેણ વિહિતા વર્ષે તસ્મિન્નિલાવૃતે । મેરુમંદરયોર્મધ્યે યુદ્ધભૂમિઃ પ્રતિષ્ઠિતા
આ નીલવૃત પ્રદેશમાં, એક વર્ષના દિવસ-રાતમાં, મેરુ અને મંદર વચ્ચે યુદ્ધભૂમિ સ્થાપિત થઈ.
તત્રાત્મજયદાં ભૂમિં કવિપ્રોક્તાં મુદાયુતાઃ । જગ્મુસ્તે દાનવાસ્તૂર્ણં ગુરુપ્રોક્તાં યયુઃ સુરાઃ
ત્યાં, દાનવો આનંદથી કવિઓએ કહેલી પૌત્રજયદાયિ ભૂમિ પર ગયા; ગુરુએ બતાવેલી જગ્યાએ દેવો ઝડપથી ગયા.
રથપ્રવીરૈઃ પરિતશ્ચ સંપ્લવૈર્ગજૈર્ઘનાકારમદપ્રવાહિભિઃ । અશ્વૈરનંતૈર્ગરુડાગ્રગામિભિઃ પદાતિભિઃ સારણભૂર્ભૃતા બભૌ
ચાતુર્યથી રથસ્વાર, ઘનાકાર અને મદથી વહેતા હાથીઓ, અનંત ઘોડા અને ગરુડના આગેવાન, પદાતી સૈનિકો સાથે, ધરા સેના વહન કરતી તેજસ્વી લાગી.