નારદ ઉવાચ- ક્રમેણ વર્દ્ધમાનોઽસૌ બાલ્યભાવે સ બાલકઃ । નિપત્ય મારુતોત્સંગે સાગરં પ્રતિ ધાવતિ
નારદજી બોલ્યા: એ બાળક ધીરે ધીરે મોટું થવા લાગ્યું. બાળપણમાં, પવનની ગોદમાં પડ્યો અને સમુદ્ર તરફ દોડ્યો.
આનીય ચક્રે સ ચ પંજરસ્થાન્ક્રીડાપરઃ કેસરિણાં કિશોરાન્ । સિંહાદિનેભાદિનિ યુદ્ધમેવં યુધોપયોગીવ તદીય વીર્યમ્
એ બાળક સિંહના બચ્ચાંઓને પાંજરામાં લાવીને રમતો અને સિંહ-હાથી સાથે યુદ્ધ કરતાં પોતાનું બળ બતાવતો.
તસ્માદાકાશમુત્પત્ય ખેચરાન્પાતયેદ્ભુવિ । ગર્જિતૈર્ભીષયામાસ સ્વર્ગં હિ સહ સાગરમ્
ત્યાંથી આકાશમાં ઉડીને, આકાશમાં રહેતાંને જમીન પર ફેંકી દેતો અને પોતાની ગર્જના થી સ્વર્ગ અને સમુદ્રને ડરાવતો.
સમુદ્રાંતર્ગતં સર્વં સત્વજાતં તુ પાર્થિવ । ગ્રસ્તં સિંધુસુતેનેતિ તદ્ભયાચ્છન્નતાં ગતમ્
સમુદ્રમાં રહેલા બધા જીવ સમુદ્રપુત્રે ગળી લીધા, અને તેના ડરથી બધા છુપાઈ ગયા.
દૃષ્ટ્વા નિઃસત્વકં તોયં તદ્ભયાદ્વડવાનલઃ । નિજદેશં પરિત્યજ્ય પ્રવિવેશ હિમાલયમ્
પાણીમાં કોઈ જીવ ન રહ્યો તે જોઈને, વઢવાનળ પણ તેના ડરથી પોતાનું સ્થાન છોડીને હિમાલયમાં છુપાઈ ગયો.
સ બાલત્વં પરિત્યજ્ય ક્રમેણાર્ણવનંદનઃ । તતો નવં વયઃ પ્રાપ્ય વિક્રમેણાક્રમદ્દિવમ્
એ બાળકપણ છોડી, સમુદ્રપુત્ર ધીરે ધીરે યુવાન થયો અને પોતાની તાકાતથી સ્વર્ગ સુધી પહોંચી ગયો.
એકદા પિતરં પ્રાહ સમુદ્રં સિંધુનંદનઃ । મન્નિવાસોચિતં સ્થાનં દેહિ તાતાતિવિસ્તૃતમ્
એક દિવસ સમુદ્રપુત્રએ પોતાના પિતાને કહ્યું: 'પિતા, મને મારા લાયક અને વિશાળ રહેવાનું સ્થાન આપો.'
સંબુદ્ધ્ય વચનં સૂનોઃ સ જગાદ મહાર્ણવઃ । પુત્ર દાસ્યામ્યહં રાજ્યં તવ વા ભુવિ દુર્લ્લભમ્
પુત્રના શબ્દો સાંભળી, મહાસમુદ્રે કહ્યું: 'પુત્ર, હું તને એવું રાજ્ય આપું છું, જે ધરતી પર પણ દુર્લભ છે.'
અનંતરં દૈત્યગુરુઃ સમુદ્રં ભાર્ગવો ગતઃ । તમાગતં વિલોક્યાબ્ધિર્વિધિના સમપૂજયત્
એ પછી તરત જ દૈત્યગુરુ ભૃગુ સમુદ્ર પાસે આવ્યા. તેમને આવતાં જોઈ, સમુદ્રે વિધિ પ્રમાણે તેમનું સન્માન કર્યું.
અથ નદિપતિદત્તે પ્રાપ્તસૌંદર્યનિર્યન્મણિમહસિ સ તસ્મિન્નાસને સન્નિવિષ્ટઃ । રુચિરરુચિ સુમેરોઃ સુંદરે શૃંગભાગે કમલજઇવ કાંતિં કિંચિદુચ્ચૈર્જહાર
પછી નદીઓના સ્વામીએ આપેલા રત્નમય આસન પર બેઠેલા, એના તેજથી મેરુ પર્વતના સુંદર શિખરે કમલથી જન્મેલા બ્રહ્માજીની પણ કાંઈક કાંતિ ફિકી પડી ગઈ.
કૃતાંજલિપુટો ભૂત્વા વ્યાજહારાર્ણવઃ કવિમ્ । દિષ્ટ્યા તવાત્રાગમનં વદ કિં કરવાણ્યહમ્
હાથ જોડીને સમુદ્રે કવિને કહ્યું: 'તમારું અહીં આવવું મારા માટે શુભ છે. કહો, હું શું કરું?'
તદા દૈત્યકુલાચાર્યઃ પ્રાહ તં સાગરં કવિઃ । કિં તેન જાતુ જાતેન માતુર્યૌવનહારિણા
ત્યારે દૈત્યકુળના ગુરુ કવિએ સમુદ્રને કહ્યું: 'એવો પુત્ર શું કામનો, જે જન્મ્યા પછી પોતાની માતાનું યુવાનપણ હરવી નાખે?'
પ્રરોહતિ નયઃ સ્વસ્ય વંશસ્યાગ્રે ધ્વજો યથા । તવાત્મજો વિક્રમેણ ત્રૈલોક્યં ભોક્ષ્યતિ ધ્રુવમ્
જેમ ધ્વજ પોતાનાં વંશમાં આગળ ઊભો થાય છે, એ જ રીતે, તારા પુત્રની શૂરવીરતા વડે તે નિશ્ચિતપણે ત્રણેય લોકમાં રાજ કરશે.
જંબૂદ્વીપે મહાપીઠં યોગિનીગણસેવિતમ્ । આપ્લાવિતં ત્વયેદાનીં મુંચ જાલંધરાલયમ્
જાંબુદ્વીપ પર એક મહાન પીઠ છે, જ્યાં યોગિનીઓના સમૂહો સેવા કરે છે, જે તારા દ્વારા હવે પાણીથી ભરાઈ ગયું છે; હવે જાલંધરનું ઘર છોડ.
તત્ર રાજ્યં પ્રયચ્છાસ્મૈ તનયાય મહાર્ણવ । અજેયશ્ચાપ્યવધ્યશ્ચ તત્રસ્થોઽયં ભવિષ્યતિ
એ સ્થળે, ઓ મહાસાગર, તારા પુત્રને રાજ્ય આપ; ત્યાં રહેતો તે અજેય અને અવિનાશી રહેશે.
એવમુક્તોઽર્ણવઃ પ્રીત્યા ભાર્ગવેણાથ લીલયા । અપાસર્પત્સુતપ્રીત્યૈ જલે સ્થલમદર્શયત્
ભારગવ દ્વારા 이렇게 કહેવામાં આવતા, મહાસાગર આનંદથી, રમતાં રમતાં, પોતાના પુત્ર માટે પ્રેમથી પાણીમાંથી પૃથ્વી દેખાડી.
શતયોજનવિસ્તીર્ણમાયતં ચ શતત્રયમ્ । દેશં જાલંધરં પુણ્યં તસ્ય નામ્નૈવ વિશ્રુતમ્
તે પવિત્ર પ્રદેશ, જે જાલંધર નામથી પ્રસિદ્ધ છે, ત્રણસો યોજન લાંબો અને એકસો યોજન પહોળો હતો.
દૈત્યવર્યં સમાહૂય મયં પ્રોવાચ સાગરઃ । પુરં જાલંધરે પીઠે કુરુ જાલંધરાય વૈ
દૈત્યોમાં શ્રેષ્ઠ માયાને બોલાવી, સાગરે કહ્યું: 'જાલંધર માટે એ પીઠ પર શહેર બનાવ.'
અંભોધિનૈવમુક્તસ્તુ ચક્રે રત્નમયં પુરમ્ । પ્રાકારગોપુરદ્વારં સોપાનગૃહભૂમિકમ્
મહાસાગરે એમ કહેતાં, માયાએ રત્નોથી બનેલું શહેર ઊભું કર્યું, જેમાં કિલ્લા, દરવાજા, મિનાર, સોપાન, ઘરો અને ઓટલા હતા.
યત્રેંદ્રનીલસંબદ્ધપ્રાસાદતલ સંસ્થિતાઃ । મેનિરે જલદોદ્યોગં તાંડવસ્થાઃ શિખંડિનઃ
એ મહેલના ઓટલાં પર, નીલમથી શોભિત, મોરોએ વાદળની હરકતને તાંડવ સમજી પોતાનું નૃત્ય શરૂ કર્યું.
યત્ર પ્રવાલમાણિક્ય ભવનોત્થા મરીચયઃ । સેવ્યંતે શકુનૈશ્ચૂતરુચિરાંકુરશંકયા
કોરલ અને મણિથી બનેલા મહેલોમાંથી નીકળતી કિરણો, પક્ષીઓ દ્વારા આમ સેવા પામે છે, કારણ કે તેઓ તેને કેરીના કોમળ અંકુર સમજે છે.
યત્ર કાંચનહર્મ્યેષુ ત્વિષો વહ્નિષુ કાતરાઃ । વિલોક્ય પ્રપલાયંતે દાવશંકાઃ શિખંડિનઃ
સોનાના મહેલોમાં, મોરો અગ્નિ જેવી તેજથી ડરીને, જંગલમાં આગ લાગી હોવાની ભયથી ભાગી ગયા.
યત્ર સ્ફટિકશાલોત્થ પ્રભાસં મિશ્રિતા દિશઃ । વિભાંતિ મંદરોદ્ભ્રાંતાઃ સફેનાર્ણવસંનિભાઃ
સ્ફટિકના મહેલોમાંથી નીકળતી પ્રકાશથી દિશાઓ તેજસ્વી બની, મંદર પર્વતના વાદળો જેવા, ફેનાવાળા મહાસાગર સમાન શોભી ઉઠી.
યત્ર મોહં સ્વહર્મ્યેષુ વિભાતાલોકસંસ્થિતાઃ । ચક્રિરે લલનાઃ પૂર્ણસાંધ્યચંદ્રોપમાનનાઃ
પોતાના મહેલોમાં, સાંજના પૂર્ણ ચંદ્ર જેવી મુખવાળી સ્ત્રીઓ, તેજથી શોભિત, મોહ સર્જતી હતી.
યત્રેન્દ્ર નીપ કાદંબ પવનોદ્યાનમોદિતાઃ । ચિત્તં વિશંત્યો નારીણાં ચક્રિરે મોહનજ્વરમ્
ઇન્દ્ર વૃક્ષ અને કાદંબના બગીચાની પવનથી આનંદિત, સ્ત્રીઓના હૃદયમાં મોહનો જ્વર ફેલાઈ ગયો.
યત્ર લેખ્યગતં નૄણાં વિલોક્ય સુરતં જનઃ । સંયાતિ દ્વિગુણં નૂનં નિજકાંતારતોદ્યમઃ
ત્યાં, ચિત્રોમાં પ્રેમીઓના દૃશ્યો જોઈને, લોકોના પોતાના પ્રિયજન માટેનો પ્રેમ નિશ્ચિતપણે બે ગણા થઈ ગયો.
યત્ર વાતાયનોદ્ધૂત ધૂપધૂમસ્ય લેખયઃ । નભો બભૂવ તદ્ગંગાકાલિંદીસંગમોપમમ્
ત્યાં, વિન્ડોમાંથી ઉડતા ધૂપના ધુમાડાના લાઈનો આકાશમાં ગંગા-યમુના સંગમ જેવી દેખાઈ.
યત્રાનેકગૃહોદ્ભૂત પ્રભયા સકલં નભઃ । વિભાતીંદ્રાયુધાકીર્ણં શરન્મેઘ ઇવોન્નતઃ
અને ત્યાં અનેક ઘરોમાંથી નીકળતી પ્રકાશથી આખું આકાશ શોભી ઉઠ્યું, ઈન્દ્રધનુષથી સજેલું, ઊંચા શરદના વાદળો જેવું.
યત્રાનિશં ભ્રમભ્રાંતાઃ સૂર્યવાહાઃ પ્રપીડિતાઃ । વિશ્રામં યાંતિ મધ્યાહ્ને પ્રાસાદશિરસિ સ્થિતાઃ
ત્યાં, સૂર્યના ઘોડા સતત ભટકતાં અને થાકેલા, મધ્યાહ્ને મહેલના છત પર ઊભા રહી આરામ મેળવે છે.
યત્રકુત્રચ હર્મ્યેષુ બિભ્રત્યો માલતીસ્રજઃ । રાત્રૌ સંભૂતનક્ષત્રા ઇવ રેજુર્વરાંગનાઃ
ત્યાં અને દરેક મહેલમાં, મોગરાના હાર પહેરેલી શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ રાત્રે તાજા તારા જેવી શોભી ઉઠી.